അവിലോപേന ധര്മസ്യ അനികൃത്യാ പരന്തപ। പ്രഭാവജ്ഞാഽസ്മി തേ കൃഷ്ണ സത്യസ്യാഭിജനസ്യ ച
ധർമ്മം ലംഘിക്കാതെയും, ആരെയും ദുർഗതിയിലാക്കാതെയും, ശത്രുക്കൾക്ക് ഭയമായവനേ, കൃഷ്ണാ, നിന്റെ ശക്തിയും, സത്യസന്ധമായ ജന്മവും എനിക്ക് അറിയാം.
വ്യവസ്ഥായാം ച മിത്രേഷു ബുദ്ധിവിക്രമയോസ്തഥാ। ത്വമേവ നഃ കുലേ ധര്മസ്ത്വം സത്യം ത്വം തപോ മഹത്
സുഹൃത്തുക്കളോടുള്ള ബന്ധത്തിലും, ബുദ്ധിയിലും, വീര്യത്തിലും, ഞങ്ങളുടെ കുടുംബത്തിൽ നീ തന്നെയാണ് ധർമ്മം, നീ തന്നെയാണ് സത്യം, നീ വലിയ തപസ്സാണ്.
ത്വം ത്രാതാ ത്വം മഹദ്ബ്രഹ്മ ത്വയി സര്വം പ്രതിഷ്ഠിതമ്। യഥൈവാത്ഥ തഥൈവൈതത്ത്വയി സത്യം ഭവിഷ്യതി
നീ രക്ഷകനാണ്, നീ മഹാബ്രഹ്മമാണ്, എല്ലാം നിനക്കുള്ളിലാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. നീ പറഞ്ഞതുപോലെയാണ് എല്ലാം നടക്കുക; സത്യം നിനക്കുള്ളിൽ സാക്ഷാത്കരിക്കും.
കുരൂണാം പാണ്ഡവാനാം ച ലോകാനാം ചാപരാജിത । സര്വസ്യൈതസ്യ വാര്ഷ്ണേയ ഗതിസ്ത്വമസി മാധവ। പ്രഭാവോ ബുദ്ധിവീര്യം ച താദൃശം തവ കേശവ
കുരുക്കളിലും പാണ്ഡവരിലും എല്ലാ ജനങ്ങളിലുമാണ്, അജയനായവനേ, ഈ എല്ലായ്പ്പോഴും നിന്റെ അഭയം, മാധവാ; അങ്ങയുടെ ശക്തിയും ജ്ഞാനവും വീര്യവും അങ്ങയുടെതാണു, കെശവാ.
താമാമന്ത്ര്യ ച ഗോവിന്ദഃ കൃത്വാ ചാഭിപ്രദക്ഷിണമ്। പ്രാതിഷ്ഠത മഹാബാഹുര്ദുര്യോധനഗൃഹാന്പ്രതി
അവളോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ചുറ്റി നടന്ന്, ബലശാലിയായ ഗോവിന്ദൻ ദുര്യോധനന്റെ വസതിയിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
പൃഥാമാമന്ത്ര്യ ഗോവിന്ദഃ കൃത്വാ ചാഭിപ്രദക്ഷിണമ് । ദുര്യോധനഗൃഹം ശൌരിരഭ്യഗച്ഛദരിന്ദമഃ
പൃഥയെ വിട പറഞ്ഞ് അവളെ ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത ശേഷം, ശൂരയുടെ വംശജനും ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്നവനും ആയ ഗോവിന്ദൻ, ദുര്യോധനന്റെ വീട്ടിലേക്ക് സമീപിച്ചു.
ലക്ഷ്മ്യാ പരമയാ യുക്തം പുരന്ദരഗൃഹോപമമ് । വിചിത്രൈരാസനൈര്യുക്തം പ്രവിവേശ ജനാര്ദനഃ
ജനാർദനൻ അത്യുജ്ജ്വലമായ തേജസ്സോടെ, ഇന്ദ്രന്റെ മന്ദിരത്തെ അനുസ്മരിക്കുന്നതും വിവിധ ഇരിപ്പിടങ്ങൾ ഒരുക്കിയതുമായ ആ വീട്ടിൽ പ്രവേശിച്ചു.
തസ്യ കക്ഷ്യാ വ്യതിക്രമ്യ തിസ്രോ ദ്വാഃസ്ഥൈരവാരിതഃ । തതോഽഭ്രഘനസങ്കാശം ഗിരികൂടമിവോച്ഛ്രിതമ്
അവൻ ആ മുറികൾ കടന്ന് മുന്നിൽ മൂന്ന് വാതിലുകളിൽ വാതിൽകാവൽക്കാരാൽ തടയപ്പെട്ടു. പിന്നെ അവൻ മേഘക്കൂട്ടംപോലെയും മലശിഖരത്തെപ്പോലെയും ഉയർന്ന ഒരാളെ കണ്ടു.
ശ്രിയാ ജ്വലന്തം പ്രാസാദമാരുരോഹ മഹായശാഃ । തത്ര രാജസഹസ്രൈശ്ച കുരുഭിശ്ചാഭിസംവൃതമ്
മഹത്വം നിറഞ്ഞവൻ തേജസ്സോടെ പ്രകാശിക്കുന്ന രാജപ്രാസാദത്തിലേക്ക് കയറിപ്പോയി. അവിടെ ആയിരക്കണക്കിന് രാജാക്കളും കുരുക്കളും ചുറ്റും കൂടിയിരുന്നു.
ധാര്തരാഷ്ട്രം മഹാബാഹും ദദര്ശാസീനമാസനേ । ദുഃശാസനം ച കര്ണം ച ശകുനിം ചാപി സൌബലമ്
അവിടെ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ വീര്യവാനായ പുത്രനെ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നതും, കൂടെ ദുഃശാസനനെയും കർണനെയും ശകുനിയെയും കണ്ടു.
ദുര്യോധനസമീപേ താനാസനസ്ഥാന്ദദര്ശ സഃ। അഭ്യാഗച്ഛതി ദാശാര്ഹേ ധാര്തരാഷ്ട്രോ മഹായശാഃ
ദുര്യോധനന്റെ അടുത്ത് ഇരിക്കുന്ന അവരെ ദാശാർഹവംശത്തിൽ പെട്ടവൻ സമീപിച്ചപ്പോൾ, മഹത്വമുള്ള ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ മുന്നോട്ട് വന്നു.
ഉദതിഷ്ഠത്സഹാമാത്യഃ പൂജയന്മധുസൂദനമ് । സമേത്യ ധാര്തരാഷ്ട്രേണ മഹാമാത്യേന കേശവഃ
മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ദുര്യോധനൻ എഴുന്നേറ്റ് മധുസൂദനനെ ആദരിച്ചു. ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനും പ്രധാനമന്ത്രിയും ചേർന്ന് കെശവനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി.
രാജഭിസ്തത്ര വാര്ഷ്ണേയഃ സമാഗച്ഛദ്യഥാവയഃ । തത്ര ജാമ്ബൂനദമയം പര്യങ്കം സുപരിഷ്കൃതമ്
അവിടെ രാജാക്കന്മാർ തങ്ങളുടെ സ്ഥാനമനുസരിച്ച് വൃഷ്ണിവംശജനെ സ്വീകരിച്ചു. അതിനായി അതിമനോഹരമായ പൊന്നാൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു അങ്കിലം ഒരുക്കിയിരുന്നു.
വിവിധാസ്തരണാസ്തീര്ണമഭ്യുപാവിശദച്യുതഃ । തസ്മിന്ഗാം മധുപര്കം ചാപ്യുദകം ച ജനാര്ദനേ
അനേകം തരം വിരിപ്പുകൾ വിരിച്ചിരുന്ന ആ അങ്കിലത്തിൽ അച്യുതൻ ഇരുന്നു. ജനാർദ്ദനനു വേണ്ടി തേൻ കലർന്ന പാനീയവും വെള്ളവും സമർപ്പിച്ചു.
നിവേദയാമാസ തദാ ഗൃഹാന്രാജ്യം ച കൌരവഃ । ` ആസനം സര്വതോഭദ്രം സര്വരത്നവിഭൂഷിതമ്
അപ്പോൾ കൌരവൻ ഗൃഹത്തിൽ നിന്നുള്ള സമ്മാനങ്ങളും രാജ്യം നിന്നുള്ളവയും അർപ്പിച്ചു: എല്ലാ ദിശകളിലും ശുഭമായ, എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ഇരിപ്പിടം.
കൃഷ്ണാര്ഥമേവം സംസിദ്ധം ധാര്തരാഷ്ട്രസ്യ ശാസനാത്।' തത്ര ഗോവിന്ദമാസീനം പ്രസന്നാദിത്യവര്ചസമ്
ഇതെല്ലാം ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം കൃഷ്ണനു വേണ്ടി ഒരുക്കിയിരുന്നു. അവിടെ ഗോവിന്ദൻ ഇരുന്നു, തെളിഞ്ഞ സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ട്.
ഉപാസാഞ്ചക്രിരേ സര്വേ കുരവോ രാജഭിഃ സഹ। തതോ ദുര്യോധനോ രാജാ വാര്ഷ്ണേയം ജയതാം വരമ്
അവിടെ കുരുക്കളും രാജാക്കന്മാരും ചേർന്ന് അവനെ സേവിച്ചു.
ന്യമന്ത്രയദ്ഭോജനേന നാഭ്യനന്ദച്ച കേശവഃ । തതോ ദുര്യോധനഃ കൃഷ്ണമബ്രവീത്കുരുസംസദി
അതിനുശേഷം രാജാവ് ദുര്യോധനൻ വൃഷ്ണിവംശത്തിൽ പെട്ട ശ്രേഷ്ഠനെയും ഭക്ഷണത്തിന് ക്ഷണിച്ചു, പക്ഷേ കെശവൻ സമ്മതിച്ചില്ല. പിന്നെ കുരുസഭയിൽ ദുര്യോധനൻ കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു.
മൃദുപൂര്വം ശഠോദര്കം കര്ണമാഭാഷ്യ കൌരവഃ । കസ്മാദന്നാനി പാപാനി വാസാംസി ശയനാനി ച
കൌരവൻ കർണനോട് മൃദുവായ വാക്കുകളിൽ, എന്നാൽ അർത്ഥം മറച്ചുപിടിച്ച് ചോദിച്ചു: 'ജനാർദ്ദന, നിന്റെ വേണ്ടി കൊണ്ടുവന്ന അന്നവും വസ്ത്രങ്ങളും കിടക്കകളും നീ എങ്ങനെ സ്വീകരിക്കുന്നില്ല?'
ത്വദര്ഥമുപനീതാനി നാഗ്രഹീസ്ത്വം ജനാര്ദന । ഉഭയോശ്ച ദദത്സാഹ്യമുഭയോശ്ച ഹിതേ രതഃ
'നിന്റെ വേണ്ടി കൊണ്ടുവന്നവ നീ സ്വീകരിച്ചില്ല, ജനാർദ്ദന. നീ ഇരുവർക്കും സഹായം നൽകുന്നവനും ഇരുവർക്കും ഭാവുകം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനുമാണ്.'
സംബന്ധീ ദയിതശ്ചാസി ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ മാധവ । ത്വം ഹി ഗോവിന്ദ ധര്മാര്ഥൌ വേത്ഥ തത്ത്വേന സര്വശഃ । തത്ര കാരണമിച്ഛാമി ശ്രോതും ചക്രഗദാധര
'മാധവ, നീ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ ബന്ധുവും പ്രിയനുമാണ്. ഗോവിന്ദ, നീ ധർമ്മവും സമ്പത്തും മുഴുവനായും അറിയുന്നവനാണ്. അതിനാൽ, ചക്രഗദാധര, അതിന്റെ കാരണം ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'
സ ഏവമുക്തോ ഗോവിന്ദഃ പ്രത്യുവാച മഹാമനാഃ । ഉദ്യന്മേഘസ്വനഃക കാലേ പ്രഗൃഹ്യ വിപുലം ഭുജമ്
അങ്ങനെ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ മഹാമനസ്സുള്ള ഗോവിന്ദൻ മറുപടി പറഞ്ഞു. മേഘങ്ങൾ ഉയരുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ഗർജ്ജനപോലെയുള്ള ശബ്ദത്തിൽ, തന്റെ വീര്യവാനായ കൈ പിടിച്ചുകൊണ്ട്.
അലഘൂകൃതമഗ്രസ്തമനിരസ്തമസംകുലമ് । രാജീവനേത്രോ രാജാനം ഹേതുമദ്വാക്യമുത്തമമ്
താമരപ്പൂക്കളെപ്പോലെയുള്ള കണ്ണുകളോടെ, രാജാവിനോട് ഭാരം നിറഞ്ഞതും വ്യക്തമായതുമായ, ആശയം വ്യക്തമാക്കുന്ന ഉത്തമമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
കൃതാര്ഥാ ഭുഞ്ജതേ ദൂതാഃ പൂജാം ഗൃഹ്ണന്തി ചൈവ ഹ। കൃതര്ഥം മാം സഹാമാത്യം സമര്ചിഷ്യസി ഭാരത
'തങ്ങളുടെ ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കിയ ദൂതന്മാർ മാത്രം ആദരവും സമ്മാനവും സ്വീകരിക്കും. ഭാരത, ഞാൻയും എന്റെ കൂട്ടുകാരും ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കിയാൽ നീ ഞങ്ങളെ ആദരിക്കാം.'
ഏവമുക്തഃ പ്രത്യുവാച ധാര്തരാഷ്ട്രോ ജനാര്ദനമ് । ന യുക്തം ഭവതാഽസ്മാസു പ്രതിപത്തുമസാംപ്തമ്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ ജനാർദ്ദനനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ദൗത്യം പൂർത്തിയായിട്ടില്ലെന്നപോലെ ഞങ്ങളെ നീ കാണുന്നത് ശരിയല്ല.'
കൃതാര്ഥം വാഽകൃതാര്ഥം വാ ത്വാം വയം മധുസൂദന। യതാമഹേ പൂജയിതും ദാശാര്ഹ ന ച ശക്നുമഃ
'നിന്റെ ദൗത്യം പൂർത്തിയായാലും അല്ലാതിരുന്നാലും, മധുസൂദന, ഞങ്ങൾ നിന്നെ ആദരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു ദാശാർഹ, പക്ഷേ അതിന് ഞങ്ങൾക്കാവുന്നില്ല.'
ന ച തത്കാരണം വിദ്മോ യസ്മാന്നോ മധുസൂദന । പൂജാം കൃതാം പ്രീയമാണോ നാമംസ്ഥാഃ പുരുഷോത്തമ
മധുസൂദനാ, ഞങ്ങൾക്കു കാരണം അറിയില്ല, നിങ്ങൾക്ക് പൂജയിൽ സന്തോഷം ഉണ്ടായിട്ടും, പരമപുരുഷനേ, നിങ്ങൾ അവിടെ തുടരാതിരുന്നതെന്തിനാണെന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല.
വൈരം നോ നാസ്തി ഭവതാ ഗോവിന്ദ ന ച വിഗ്രഹഃ । സ ഭവാന്പ്രസമീക്ഷ്യൈതന്നേദൃശം വക്തുമര്ഹതി
ഗോവിന്ദാ, ഞങ്ങൾക്കു നിങ്ങളോടു വൈരമോ കലഹമോ ഇല്ല; അതിനാൽ, ഈ കാര്യം നിങ്ങൾ ആലോചിച്ച് അനുയോജ്യമായി സംസാരിക്കണം.
ഏവമുക്തഃ പ്രത്യുവാച ധാര്തരാഷ്ട്രം ജനാര്ദനഃ। അഭിവീക്ഷ്യ സഹാമാത്യം ദാശാര്ഹഃ പ്രഹസന്നിവ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ജനാർദ്ദനൻ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനെയും അവന്റെ മന്ത്രിമാരെയും നോക്കി, ദാശാർഹൻ ഒരു പുഞ്ചിരിയോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു.
നാഹം കാമാന്ന സംരമ്ഭാന്ന ദ്വേഷാന്നാര്ഥകാരണാത് । ന ഹേതുവാദാല്ലോഭാദ്വാ ധര്മം ജഹ്യാം കഥംചന
എനിക്ക് ഇഷ്ടം, കോപം, വൈരം, ലാഭം, വാദം, അല്ലെങ്കിൽ ലോഭം കൊണ്ടോ, ഒരു കാരണവശാലും ഞാൻ ധർമ്മം വിട്ട് പോകില്ല.