ന പര്യാപ്തോസ്മി യദ്രാജഞ്ശ്രിയം നിഷ്കേവലാമഹമ് । തൈഃ സഹേമാമുപാശ്രീയാം യാവജ്ജീവം പിതാമഹ
രാജാവേ, എനിക്ക് ഉള്ള സമ്പത്ത് മാത്രം മതിയെന്നു ഞാൻ തൃപ്തനല്ല; അവരോടൊപ്പം ഈ പൊൻസമ്പത്ത് ഞാൻ ജീവൻ മുഴുവൻ ആസ്വദിക്കുമായിരുന്നു, പിതാമഹാ.
ഇദം തു സുമഹത്കാര്യം ശ്രുണു മേ യത്സമര്ഥിതമ് । പരായണം പാണ്ഡവാനാം നിയച്ഛാമി ജനാര്ദനമ്
എന്നാൽ ഞാൻ തീരുമാനിച്ചിരിക്കുന്ന വലിയ കാര്യം നീ കേൾക്കണം: പാണ്ഡവന്മാരുടെ ആശ്രയമായി ഞാൻ ജനാർദ്ദനനെ നിയോഗിക്കുന്നു.
തസ്മിന്ബദ്ധേ ഭവിഷ്യന്തി വൃഷ്ണയഃ പൃഥിവീ തഥാ। പാണ്ഡവാശ്ച വിധേയാ മേ സ ച പ്രാതരിഹൈപ്യതി
അവൻ അവരോടൊപ്പം ചേർന്നാൽ, വൃഷ്ണികളും ഭൂമിയും അങ്ങനെ തന്നെ ആയിരിക്കും; പാണ്ഡവന്മാർ എന്റെ വശത്തായിരിക്കും, അവൻ രാവിലെ ഇവിടെ എത്തും.
അത്രോപായാന്യഥാ സമ്യങ്ന ബുദ്ധ്യേത ജനാര്ദനഃ । ന ചാപായോ ഭവേത്കശ്ചിത്തദ്ഭവാന്പ്രബ്രവീതു മേ
ഇവിടെ ജനാർദ്ദനൻ മറ്റേതെങ്കിലും മാർഗങ്ങൾ ശരിയായി ആലോചിച്ചില്ലെങ്കിൽ, അപകടമൊന്നുമില്ലെങ്കിൽ, അതു ദയവായി രാജാവേ, എന്നോട് പറയണം.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ഘോരം കൃഷ്ണേഽഭിസംഹിതമ്। ധൃതരാഷ്ട്രഃ സഹാമാത്യോ വ്യഥിതോ വിമനാഭവത്
കൃഷ്ണനെതിരെ ഉച്ചരിച്ച ആ ഭയങ്കരമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ധൃതരാഷ്ട്രനും അവന്റെ മന്ത്രിമാരും വളരെ വിഷമിച്ച് മനസ്സിൽ വിഷാദം നിറഞ്ഞു.
തതോ ദുര്യോധനമിദം ധൃതരാഷ്ട്രോഽബ്രവീദ്വചഃ । മൈവം വോചഃ പ്രജാപാല നൈഷ ധര്മഃ സനാതനഃ
അതിനു ശേഷം ധൃതരാഷ്ട്രൻ ദുര്യോധനോടു പറഞ്ഞു: 'ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നവനേ, ഇങ്ങനെ പറയരുത്; ഇതാണ് നിത്യമായുള്ള ധർമ്മമല്ല.'
ദൂതശ്ച ഹി ഹൃഷീകേശഃ സംബന്ധീ ച പ്രിയശ്ച നഃ। അപാപഃ കൌരവേയേഷു സ കഥം ബന്ധമര്ഹതി
ഹൃഷീകേശൻ ദൂതനാണ്, നമ്മുടെ ബന്ധുവും പ്രിയനും കൂടിയാണ്; അവൻ കൗരവരിൽ പാപമില്ലാത്തവനാണ്—അവനെ എങ്ങനെ തടവിലിടാൻ സാധിക്കും?
പരീതസ്തവ പുത്രോഽയം ധൃതരാഷ്ട്ര സുമന്ദധീഃ । വൃണോത്യനര്ഥം നൈവാര്ഥം യാച്യമാനഃ സുഹൃജ്ജനൈഃ
ധൃതരാഷ്ട്രാ, നിന്റെ മകൻ വളരെ അൽപ്പബുദ്ധിയുള്ളവനാണ്; സുഹൃത്തുക്കൾ ഉപദേശിച്ചിട്ടും, അവൻ നന്മയല്ല, ദോഷം തന്നെയാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്.
ഇമമുത്പഥി വര്തന്തം പാപം പാപാനുബന്ധിനമ്। വാക്യാനി സുഹൃദാം ഹിത്വാ ത്വമപ്യസ്യാനുവര്തസേ
സുഹൃത്തുക്കളുടെ വാക്കുകൾ അവഗണിച്ച്, നീയും പാപത്തിൽ കുടുങ്ങിയ, ദോഷഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്ന ഈ മകന്റെ വഴിയിലാണ് പോകുന്നത്.
കൃഷ്ണമക്ലിഷ്ടകര്മാണമാസാദ്യായം സുദുര്മതിഃ । തവ പുത്രഃ സഹാമാത്യഃ ക്ഷണേന ന ഭവിഷ്യതി
നിഷ്കളങ്കമായ പ്രവർത്തികൾ ഉള്ള കൃഷ്ണനെ സമീപിച്ചിട്ടാണ് നിന്റെ മകനും അവന്റെ മന്ത്രിമാരും ഒരു നിമിഷം പോലും രക്ഷപ്പെടില്ല.
പാപസ്യാസ്യ നൃശംസസ്യ ത്യക്തധര്മസ്യ ദുര്മതേഃ । നോത്സഹേഽനര്ഥസംയുക്താഃ ശ്രോതും വാചഃ കഥംചന
ഈ പാപി, ക്രൂരൻ, ധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ച ദുഷ്ടൻ പറയുന്ന ദോഷം നിറഞ്ഞ വാക്കുകൾ ഞാൻ എങ്ങനെയും സഹിക്കാൻ കഴിയില്ല.
ഇത്യുക്ത്വാ ഭരതശ്രേഷ്ഠോ വൃദ്ധഃ പരമമന്യുമാന് । ഉത്ഥായ തസ്മാത്പ്രാതിഷ്ഠദ്ഭീഷ്മഃ സത്യപരാക്രമഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ഭാരതവംശത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വൃദ്ധനും സത്യസന്ധനും ധൈര്യശാലിയുമായ ഭീഷ്മൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ എഴുന്നേറ്റ് അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
പ്രാതരുത്ഥായ കൃഷ്ണസ്തു കൃതവാന്സര്വമാഹ്നികമ്। ബ്രാഹ്മണൈരഭ്യനുജ്ഞാതഃ പ്രയയൌ നഗരം പ്രതി
പുലർച്ചെ എഴുന്നേറ്റ് കൃഷ്ണൻ എല്ലാ ദൈനംദിന കര്മ്മങ്ങളും ചെയ്തു; ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ അനുമതി വാങ്ങി അവൻ നഗരത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
തം പ്രയാന്തം മഹാബാഹുമനുജ്ഞാപ്യ മഹാബലമ് । പര്യവര്തന്ത തേ സര്വേ വൃകസ്ഥലനിവാസിനഃ
ശക്തിയുള്ള കൃഷ്ണൻ യാത്രതിരിക്കുമ്പോൾ, വൃകസ്ഥലത്തിലെ എല്ലാവരും അവനോട് വിടപറഞ്ഞ് തിരിച്ചു പോയി.
പ്രദദൌ പുണ്ഡരീകാക്ഷോ രത്നാനി ച ധനാനി ച। താന്പ്രസ്ഥാപ്യ മഹാബാഹുരുപായാത്കുരുസംസദമ്
കമലനയനനായ കൃഷ്ണൻ രത്നങ്ങളും ധനവും ദാനം ചെയ്തു; അവയെ അയച്ച്, ബലശാലിയായ അവൻ കുരുസഭയിലേക്ക് നീങ്ങി.
ധാര്തരാഷ്ട്രാസ്തമായാന്തം പ്രത്യുഞ്ജഗ്മുഃ സ്വലങ്കൃതാഃ । ദുര്യോധനാദൃതേ സര്വേ ഭീഷ്മദ്രോണകൃപാദയഃ
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ, ദുര്യോധനനെ ഒഴികെ, ഭീഷ്മൻ, ദ്രോൺ, കൃപന്മാർ എന്നിവരോടൊപ്പം അലങ്കരിച്ച് കൃഷ്ണനെ വരവേൽക്കാൻ പുറത്ത് വന്നു.
പൌരാശ്ച ബഹുലാ രാജന്ഹൃഷീകേശം ദിദൃക്ഷവഃ । യാനൈര്ബഹുവിധൈരന്യേ പദ്ഭിരേവ തഥാഽപരേ
രാജാവേ, ഹൃഷീകേശനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച അനേകം നഗരവാസികൾ色色മായ വാഹനങ്ങളിൽ ചിലർ, ചിലർ കാലിൽ നടന്നു അവിടെ എത്തി.
സ വൈ പഥി സമാഗമ്യ ഭീഷ്മേണാക്ലിഷ്ടകര്മണാ । ദ്രോണേന ധാര്തരാഷ്ട്രൈശ്ച തൈര്വൃതോ നഗരം യയൌ
പാപമില്ലാത്ത പ്രവർത്തികൾ ഉള്ള ഭീഷ്മനും, ദ്രോൺനും, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരും കൃഷ്ണനോടൊപ്പം ചേർന്ന് നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
കൃഷ്ണസംമാനനാര്ഥം ച നഗരം സമലങ്കൃതമ്। ബഭൂവ രാജമാര്ഗശ്ച ബഹുരത്നസമാചിതഃ
കൃഷ്ണനെ ആദരിക്കാൻ നഗരമൊട്ടും ഭംഗിയായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു; രാജപഥം അനേകം രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരുന്നതായി.
ന ച കശ്ചിദ്ഗൃഹേ രാജംസ്തദാഽഽസീദ്ഭരതര്ഷഭ। ന സ്ത്രീ ന വൃദ്ധോ ന ശിശുര്വാസുദേവദിദൃക്ഷയാ
ഭാരതവംശത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവേ, അന്ന് വീട്ടിൽ ആരുമില്ലായിരുന്നു—സ്ത്രീകളും വൃദ്ധരും കുട്ടികളും വരെ വാസുദേവനെ കാണാൻ പുറത്ത് പോയിരുന്നു.
രാജമാര്ഗേ നരാസ്തസ്മിന്സംസ്തുവന്ത്യവനിം ഗതാഃ । തസ്മിന്കാലേ മഹാരാജ ഹൃഷീകേശപ്രവേശനേ
ആ രാജപഥത്തിൽ, മഹാരാജാവേ, ഹൃഷീകേശൻ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ, അവിടെ എത്തിയ പുരുഷന്മാർ ഭൂമിയെ പ്രശംസിച്ചു.
ആവൃതാനി വരസ്ത്രീഭിര്ഗൃഹാണി സുമഹാന്ത്യപി । പ്രചലന്തീവ ഭാരേണ ദൃശ്യന്തേസ്മ മഹീതലേ
ഉത്തമസ്ത്രീകൾ നിറഞ്ഞ വലിയ വീടുകൾ പോലും, അവയുടെ ഭാരത്തിൽ ഭൂമിയിൽ കുലുങ്ങുന്നപോലെ തോന്നി.
തഥാ ച ഗതിമന്തസ്തേ വാസുദേവസ്യ വാജിനഃ । പ്രനഷ്ടഗതയോഽഭൂവന്രാജമാര്ഗേ നരൈര്വൃതേ
അങ്ങനെ വാസുദേവന്റെ വേഗമുള്ള കുതിരകള് രാജപഥത്തില് ജനങ്ങള് ചുറ്റിപ്പറ്റിയപ്പോള് വേഗം നഷ്ടപ്പെട്ടു.
സ ഗൃഹം ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ പ്രാവിശച്ഛത്രുകര്ശനഃ। പാണ്ഡുരൈഃ പുണ്ഡരീകാക്ഷഃ പ്രാസാദൈരുപശോഭിതമ്
ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്ന, കമലനയനനായ പാണ്ഡവന് ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് കടന്നു, വെള്ളപൊലിഞ്ഞ കൊട്ടാരങ്ങള് അണിനിരന്ന ആ ഭവനം അതിമനോഹരമായിരുന്നു.
തിസ്രഃ കക്ഷ്യാ വ്യതിക്രമ്യ കേശവോ രാജവേശ്മനഃ । വൈചിത്രവീര്യം രാജാനമഭ്യഗച്ഛദരിന്ദമഃ
രാജകുടീരത്തിന്റെ മൂന്ന് വളപ്പുകള് കടന്ന്, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച കേശവന് വൈചിത്രവീര്യനായ രാജാവിന്റെ അടുക്കല് എത്തി.
അഭ്യാഗച്ഛതി ദാശാര്ഹേ പ്രജ്ഞാചക്ഷുര്നരാധിപഃ । തഹൈവ ദ്രോണഭീഷ്മാഭ്യാമുദതിഷ്ഠന്മഹായശാഃ
ദാശാര്ഹന് അടുത്തെത്തുമ്പോള്, ധീരനും ജ്ഞാനിയും ആയ രാജാവ്, ദ്രോണനും ഭീഷ്മനും കൂടെ എഴുന്നേറ്റു, അവരുടെ മഹത്വം പ്രകാശിച്ചു.
കൃപശ്ച സോമദത്തശ്ച മഹാരാജശ്ച ബാഹ്ലികഃ। ആസനേഭ്യോഽചലന്സര്വേ പൂജയന്തോ ജനാര്ദനമ്
കൃപനും സോമദത്തനും മഹാരാജാവായ ബാഹ്ലികനും, എല്ലാവരും ജനാര്ദ്ദനനെ ആദരിച്ച് ഇരിപ്പിടങ്ങളില് നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു.
തതോ രാജാനമാസാദ്യ ധൃതരാഷ്ട്രം യശസ്വിനമ്। സഭീഷ്മം പൂജയാമാസ വാര്ഷ്ണേയോ വാഗ്ഭിരഞ്ജസാ
അതിനുശേഷം, ഭീഷ്മനോടൊപ്പം വൃഷ്ണിവംശത്തില് പിറന്നവന് ധൃതരാഷ്ട്രനെ സമീപിച്ച് മനോഹരമായ വാക്കുകളാല് ആദരിച്ചു.
തേഷു ധര്മാനുപൂര്വീ താം പ്രയുജ്യ മധുസൂദനഃ । യഥാവയഃ സമീയായ രാജഭിഃ സഹ മാധവഃ
അവിടെ മധുസൂദനന് ധര്മാനുസൃതമായ ക്രമത്തില് രാജാക്കന്മാരെ അവരുടെ പ്രായം അനുസരിച്ച് ആദരിച്ചു.
അഥ ദ്രോണം സബാഹ്ലീകം സപുത്രം ച യശസ്വിനമ്। കൃപം ച സോമദത്തം ച സമീയായ ജനാര്ദനഃ
പിന്നീട് ജനാര്ദ്ദനന് ദ്രോണനെയും, പുത്രനോടൊപ്പം ബാഹ്ലികനെയും, കൃപനെയും, സോമദത്തനെയും ആദരിച്ചു.