അജിനാനാം സഹസ്രാണി ചീനദേശോദ്ഭവാനി ച। താന്യപ്യസ്മൈ പ്രദാസ്യാമി യാവദര്ഹതി കേശവഃ
ചീനദേശത്ത് നിന്നുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് മൃഗചർമ്മങ്ങളും, കേശവൻ എത്ര വേണമെന്നോ അത്രയും, ഞാൻ അവനു നൽകും.
ദിവാ രാത്രൌ ച ഭാത്യേഷ സുതേജാ വിമലോ മണിഃ । തമപ്യസ്മൈ പ്രദാസ്യാമി തമര്ഹതി ഹി കേശവഃ
പകൽ രാത്രിയിലൊക്കെയും പ്രകാശിക്കുന്ന, നിർമ്മലമായ ആ വിലയേറിയ രത്നവും ഞാൻ അവനു നൽകും; കേശവൻ അതിന് അർഹനാണ്.
ഏകേനാഭിപതത്യഹ്നാ യോജനാനി ചതുര്ദശ । യാനമശ്വതരീയുക്തം ദാസ്യേ തസ്മൈ തദപ്യഹമ്
ഒരു ദിവസം പതിനാലു യോജന ദൂരം സഞ്ചരിക്കുന്ന, കഴുതകളാൽ ചാർത്തിയ ആ വാഹനവും ഞാൻ അവനു നൽകും.
യാവന്തി വാഹനാന്യസ്യ യാവന്തഃ പുരുഷാശ്ച തേ । തതോഷ്ടഗുണമപ്യസ്മൈ ഭോജ്യം ദാസ്യാമ്യഹം സദാ
അവനു എത്ര വാഹനങ്ങളുണ്ടോ, എത്ര ആളുകളുണ്ടോ, അതിന്റെ എട്ടിരട്ടിയോളം ഭക്ഷണം ഞാൻ എപ്പോഴും അവനു നൽകും.
മമ പുത്രാശ്ച പൌത്രശ്ച സര്വേ ദുര്യോധനാദൃതേ। പ്രത്യുദ്യാസ്യന്തി ദാശാര്ഹം രഥൈര്മൃഷ്ടൈഃ സ്വലങ്കൃതാഃ
എന്റെ മക്കളും മുമ്മക്കളും, ദുര്യോധനനെ ഒഴികെ, എല്ലാവരും അലങ്കരിച്ച രഥങ്ങളുമായി ദാശാർഹനെ വരവേൽക്കാൻ പോകും.
സ്വലങ്കൃതാശ്ച കല്യാണ്യഃ പാദൈരേവ സഹസ്രശഃ। വാരമുഖ്യാ മഹാഭാഗം പ്രത്യുദ്യാസ്യന്തി കേശവമ്
അലങ്കരിച്ച സുന്ദരികളായ സ്ത്രീകൾ, പ്രധാനവരാൽ നയിക്കപ്പെടെ, ആയിരക്കണക്കിന് പേർ കാൽനടയായി കേശവനെ വരവേൽക്കാൻ പോകും.
നഗരാദപി യാഃ കാശ്ചിദ്ഗമിഷ്യന്തി ജനാര്ദനമ് । ദ്രഷ്ടും കന്യാശ്ച കല്യാണ്യസ്താശ്ച യാസ്യന്ത്യനാവൃതാഃ
നഗരത്തിലെ സുന്ദരികളായ കന്യകമാരിൽ ചിലർ ജനാർദ്ദനനെ കാണാൻ, മുഖം മറയ്ക്കാതെ, അവിടേക്ക് പോകും.
സസ്ത്രീപുരുഷബാലം ച നഗരം മധുസൂദനമ് । ഉദീക്ഷതാം മഹാത്മാനം ഭാനുമന്തമിവ പ്രജാഃ
സ്ത്രീപുരുഷബാലന്മാരൊക്കെയും ഉൾപ്പെടുന്ന നഗരം മുഴുവൻ, മഹാത്മാവായ മധുസൂദനനെ സൂര്യനെ കാണുന്നപോലെ നോക്കിക്കാണും.
മഹാധ്വജപതാകാശ്ച ക്രിയന്താം സര്വതോ ദിശഃ। ജലാവസിക്തോ വിരജാഃ പന്ഥാസ്തസ്യേതി ചാന്വശാത്
എല്ലാ ദിക്കുകളിലും വലിയ കൊടികളും പതാകകളും ഉയർത്താൻ, വഴികൾ വെള്ളം തളിച്ച് പൊടിയില്ലാതെ വൃത്തിയായി ഒരുക്കാൻ അദ്ദേഹം ആജ്ഞാപിച്ചു.
ദുഃശാസനസ്യ ച ഗൃഹം ദുര്യോധനഗൃഹാദ്വരമ് । തദദ്യ ക്രിയതാം ക്ഷിപ്രം സുസംമൃഷ്ടമലങ്കൃതമ്
ദുഃശാസനന്റെ വീട് ദുര്യോധനന്റെ വീട്ടിനെക്കാൾ ഉത്തമമാണ്. അതിനാൽ, ഇന്ന് തന്നെ അതി വേഗത്തിൽ ആ വീട് നന്നായി വൃത്തിയാക്കി അലങ്കരിച്ച് ഒരുക്കണം.
ഏതദ്ധി രുചിരാകാരൈഃ പ്രാസാദൈരുപശോഭിതമ് । ശിവം ച രമണീയം ച സര്വര്തു സുമഹാധനമ്
ഈ വീട് മനോഹരമായ കൊട്ടാരങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, എല്ലാ കാലത്തും അനുയോജ്യവും, ഐശ്വര്യപൂർണ്ണവും, ശുഭകരവും ആകുന്നു.
സര്വമസ്മിന്ഗൃഹേ രത്നം മമ ദുര്യോധനസ്യ ച। യദ്യദര്ഹതി വാര്ഷ്ണേയസ്തത്തദ്ദേയമസംശയമ്
ഈ വീട്ടിലെ എല്ലാ നിധികളും എന്റെതും ദുര്യോധനന്റെയും ആകുന്നു. വാര്ഷ്ണേയന് അർഹമായതെന്തെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതെല്ലാം സംശയമില്ലാതെ അവനു നൽകണം.
രാജന്ബഹുമതശ്ചാസി ത്രൈലോക്യസ്യാപി സത്തമഃ। സംഭാവിതശ്ച ലോകസ്യ സംമതശ്ചാസി ഭാരത
രാജാവേ, ത്രിലോകത്തിലും ഏറ്റവും ആദരിക്കപ്പെടുന്നവനും, ഭാരതവംശത്തിലും ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നവനും നീയാണു.
യത്ത്വമേവംഗതേ ബ്രൂയാഃ പശ്ചിമേ വയസി സ്ഥിതഃ। ശാസ്ത്രാദ്വാ സുപ്രതര്കാദ്വാ സുസ്ഥിരഃ സ്ഥവിരോ ഹ്യസി
ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനം നിൽക്കുന്ന നീ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്നത്, ശാസ്ത്രം കൊണ്ടോ നല്ല വിവേകത്താലോ, നിന്റെ സ്ഥിരതയും പ്രൗഢിയും കാണിക്കുന്നു.
ലേഖാ ശശിനിഭാഃ സൂര്യേ മഹോര്മിരിവ സാഗരേ। ധര്മസ്ത്വയി തഥാ രാജന്നിതി വ്യവസിതാഃ പ്രജാഃ
ചന്ദ്രന്റെ രേഖകൾ സൂര്യനിൽ കാണുന്നതുപോലെയും, വലിയ തിരകൾ സമുദ്രത്തിൽ കാണുന്നതുപോലെയും, ജനങ്ങൾ നീയിലാണു ധർമ്മം നിലനിൽക്കുന്നതെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു, രാജാവേ.
സദൈവ ഭാവിതോ ലോകോ ഗുണൌഘൈസ്തവ പാര്ഥിവ । ഗുണാനാം രക്ഷണേ നിത്യം പ്രയതസ്വ സബാന്ധവഃ
രാജാവേ, ലോകം എല്ലായ്പ്പോഴും നിന്നെ ധാരാളം ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവനായി കണക്കാക്കുന്നു. നീയും നിന്റെ ബന്ധുക്കളും ആ ഗുണങ്ങൾ എപ്പോഴും സംരക്ഷിക്കാൻ പരിശ്രമിക്കണം.
ആര്ജവം പ്രതിപദ്യസ്വ മാ ബാല്യാദ്ബ്രഹു നീനശഃ। രാജന്പുത്രാംശ്ച പൌത്രാംശ്ച സുഹൃദശ്ചൈവ സുപ്രിയാന്
നേരത്താവും സത്യത്തോടും ചേർന്ന് ജീവിക്കണം; ബാല്യത്താൽ നീചനാകരുത്. രാജാവേ, നിന്റെ മക്കളെയും മുമ്മക്കളെയും പ്രിയ സുഹൃത്തുക്കളെയും സ്നേഹത്തോടെ സംരക്ഷിക്കണം.
യത്ത്വം ദിത്സസി കൃഷ്ണായ രാജന്നതിഥയേ ബഹു । ഏതദന്യച്ച ദാശാര്ഹഃ പൃഥിവീമപി ചാര്ഹതി
രാജാവേ, നീ കൃഷ്ണനു അതിഥിയായി നൽകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതും അതിനേക്കാൾ കൂടുതലും ദാശാർഹന് അർഹതയുണ്ട്; ഭൂമി മുഴുവനും പോലും.
ന തു ത്വം ധര്മമുദ്ദിശ്യ തസ്യ വാ പ്രിയകാരണാത്। ഏതദ്ദിത്സസി കൃഷ്ണായ സത്യേനാത്മാനമാലഭേ
പക്ഷേ, നീ ധർമ്മം കൊണ്ടോ കൃഷ്ണനോടുള്ള സ്നേഹത്താലോ ഇതു നൽകുന്നില്ല; സത്യമായി ഞാൻ പറയുന്നു.
മായൈഷാ സത്യമേവൈതച്ഛദ്മൈതദ്ഭൂരിദക്ഷിണാ । ജാനാമി ത്വന്മതം രാജന്ഗൂഢം ബാഹ്യേന കര്മണാ
ഇത് വഞ്ചനയല്ല, സത്യമാണ്; ഈ ദാനത്തിന്റെ പുറം കാണിക്കുന്നതെല്ലാം ഒരു നാടകമാണ്. രാജാവേ, പുറത്തു കാണിക്കുന്ന പ്രവൃത്തികൾക്കു പിന്നിലെ നിന്റെ മനസ്സു ഞാൻ അറിയുന്നു.
പഞ്ച പഞ്ചൈവ ലിപ്സ്യന്തി ഗ്രാമകാന്പാണ്ഡവാ നൃപ । ന ച ദിത്സസി തേഭ്യസ്താംസ്തച്ഛമം ന കരിഷ്യസി
പാണ്ഡവർ ഓരോരുത്തരും അഞ്ചു ഗ്രാമങ്ങൾ മാത്രം ആഗ്രഹിക്കുന്നു, രാജാവേ. എന്നാൽ നീ അവർക്കു അതും നൽകാൻ തയ്യാറല്ല; സമാധാനം ചെയ്യാൻ നീ ഉദ്ദേശിക്കുന്നില്ല.
അര്ഥേന തു മഹാബാഹും വാര്ഷ്ണേയം ത്വം ജിഹീര്ഷസി । അനേന ചാപ്യുപായേന പാണ്ഡവേഭ്യോ വിഭേത്സ്യസി
വാര്ഷ്ണേയനെ ധനത്തോടെ സ്വന്തമാക്കാനും, ഈ മാർഗ്ഗം ഉപയോഗിച്ച് പാണ്ഡവരെ ഭയപ്പെടുത്താനും നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ന ച വിത്തേന ശക്യോഽസൌ നോദ്യമേന ന ഗര്ഹയാ। അന്യോ ധനഞ്ജയാത്കര്തുമേതത്തത്ത്വം ബ്രവീമി തേ
പക്ഷേ, അവനെ ധനത്താലോ ശ്രമത്താലോ അപമാനത്താലോ വഴിതിരിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല; ധനഞ്ജയനല്ലാതെ മറ്റാരും ഇതു സാധ്യമാക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് ഞാൻ സത്യമായി പറയുന്നു.
വേദ കൃഷ്ണസ്യ മാഹാത്മ്യം വേദാസ്യ ദൃഢഭക്തിതാമ്। അത്യാജ്യമസ്യ ജാനാമി പ്രാണൈസ്തുല്യം ധനഞ്ജയമ്
കൃഷ്ണന്റെ മഹത്വവും അവന്റെ ഉറച്ച ഭക്തിയും ഞാൻ അറിയുന്നു; ധനഞ്ജയൻ അവനു ജീവനെപ്പോലും പ്രിയനാണ്, അവനെ വിട്ടുനിൽക്കാൻ കഴിയില്ല.
അന്യത്കുമ്ഭാദപാംപൂര്ണാദന്യത്പാദാവസേചനാത്। അന്യത്കുശലസംപ്രശ്നാന്നൈവേക്ഷ്യതി ജനാര്ദനഃ
പൂർണ്ണമായ ഒരു കലശത്തിലെ വെള്ളവും കാലുകഴുകാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന വെള്ളവും, അല്ലെങ്കിൽ സൗജന്യമായി ചോദിക്കുന്ന ആശംസകളും, ജനാർദ്ദനൻ ഒരുപോലെയായി കണക്കാക്കില്ല.
യത്ത്വസ്യ പ്രിയമാതിഥ്യം മാനാര്ഹസ്യ മഹാത്മനഃ । തദസ്മൈ ക്രിയതാം രാജന്മാനാര്ഹോഽസൌ ജനാര്ദനഃ
ഈ മഹാത്മാവായ അതിഥിക്ക് അർഹമായ ആദരവും സ്നേഹവും നൽകണം, രാജാവേ; ജനാർദ്ദനൻ അതിനർഹനാണ്.
ആശംസമാനഃ കല്യാണം കുരൂനഭ്യേതി കേശവഃ । യേനൈവ രാജന്നര്ഥേന തദേവാസ്മാ ഉപാകുരു
കേശവൻ കുരുക്കളുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ച് ഇവിടേക്ക് വരുന്നു. രാജാവേ, അവൻ എന്തിനായി വന്നിട്ടുണ്ടോ, അതെല്ലാം ഞങ്ങളുടെ വേണ്ടി നീ ചെയ്യണം.
ശമമിച്ഛതി ദാശാര്ഹസ്തവ ദുര്യോധനസ്യ ച। പാണ്ഡവാനാം ച രാജേന്ദ്ര തദസ്യ വചനം കുരു
ദാശാർഹപുത്രൻ നിന്റെ, ദുര്യോധനന്റെയും പാണ്ഡവന്മാരുടെയും സമാധാനം ആഗ്രഹിക്കുന്നു, രാജേന്ദ്രാ. അതിനാൽ അവന്റെ ഉപദേശം നീ അനുസരിക്കണം.
പിതാഽസി രാജന്പുത്രാസ്തേ വൃദ്ധസ്ത്വം ശിശവഃ പരേ। വര്തസ്വ പിതൃവത്തേഷു വര്തന്തേ തേ ഹി പുത്രവത്
രാജാവേ, നീ അച്ഛനാണ്, അവർ മക്കളാണ്; നീ മുതിർന്നവനാണ്, അവർ ബാലരാണ്. നീ അവരോട് അച്ഛനുപോലെ പെരുമാറണം, കാരണം അവർ നിനക്കു മക്കളെപ്പോലെ പെരുമാറുന്നു.
യദാഹ വിദുരഃ കൃഷ്ണേ സര്വം തത്സത്യമച്യുതേ। അനുരക്തോ ഹ്യസംഹാര്യഃ പാര്ഥാന്പ്രതി ജനാര്ദനഃ
വിദുരൻ കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞത് എല്ലാം അച്യുതനേക്കുറിച്ച് സത്യമാണ്. ജനാർദ്ദനൻ പാണ്ഡവന്മാരോടു അതീവ സ്നേഹവും അചഞ്ചലതയും കാണിക്കുന്നു.