തഥൈവ ഫാല്ഗുനേനാപി യദുക്തം തത്ത്വയാ ശ്രുതമ് । ആത്മനശ്ച മതം വീര കഥിതം ഭവതാഽസകൃത്
അതു പോലെ തന്നെ, ഫാൽഗുനൻ പറഞ്ഞതും നീ സത്യമായി കേട്ടിട്ടുണ്ട്; വീരാ, നിന്റെ അഭിപ്രായവും നീ പലതവണ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
സര്വമേതദതിക്രമ്യ ശ്രുത്വാ പരമതം ഭവാന്। യത്പ്രാപ്തകാലം മന്യേഥാസ്തത്കുര്യാഃ പുരുഷോത്തമ
ഇതൊക്കെയും പരമോന്നത ഉപദേശവും കേട്ടശേഷം, പുരുഷോത്തമാ, സമയോചിതം എന്ന് നീ കരുതുന്നതെന്താണോ അതാണ് ചെയ്യേണ്ടത്.
തസ്മിംരതസ്മിന്നിമിത്തേ ഹി മതം ഭവതി കേശവ । പ്രാപ്തകാലം മനുഷ്യേണ ക്ഷമം കാര്യമരിന്ദമ
കേശവ, സമയവും ലക്ഷണവും അനുകൂലമായപ്പോൾ, മനുഷ്യന് ചെയ്യേണ്ടത് ചെയ്യുന്നത് ശരിയാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവനേ.
അന്യഥാ ചിന്തിതോ ഹ്യര്ഥഃ പുനര്ഭവതി സോഽന്യഥാ । അനിത്യമതയോ ലോകേ നരാഃ പുരുഷസത്തമ
ഒരു കാര്യം ഒരുവിധം ചിന്തിച്ചാലും, അതു മറ്റുവിധത്തിൽ സംഭവിക്കാറുണ്ട്; ഈ ലോകത്തിലെ മനുഷ്യരുടെ മനസ്സുകൾ സ്ഥിരമല്ല, മഹാനായവനേ.
അന്യഥാബുദ്ധയോ ഹ്യാസന്നസ്മാസു വനവാസിഷു। അദൃശ്യേഷ്വന്യഥാ കൃഷ്ണ ദൃശ്യേഷു പുനരന്യഥാ
കാടിൽ ഞങ്ങളോടൊപ്പം കഴിയുന്നവർക്കും മനസ്സുകൾ മാറിമാറിയിരിക്കുന്നു; കൃഷ്ണ, കാണാത്ത കാര്യങ്ങളിൽ അവർ ഒരു വിധം ചിന്തിക്കും, കാണുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ മറ്റുവിധം.
അസ്മാകമപി വാര്ഷ്ണേയ വനേ വിചരതാം തദാ। ന തഥാ പ്രണയോ രാജ്യേ യഥാ സംപ്രതി വര്തതേ
വൃഷ്ണികളുടെ സന്തതിയായവനേ, കാട്ടിൽ ഞങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ രാജ്യത്തോടുള്ള സ്നേഹം ഇപ്പോഴത്തെ പോലെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
നിവൃത്തവനവാസാന്നഃ ശ്രുത്വാ വീര സമാഗതാഃ । അക്ഷൌഹിണ്യോ ഹി സപ്തേ മാസ്ത്വത്പ്രസാദാജ്ജനാര്ദന
വീരാ, കാടിൽ നിന്നുള്ള വാസം അവസാനിച്ചശേഷം, നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഏഴ് അക്ഷൗഹിണികൾ ഞങ്ങൾക്കായി ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടു.
ഇമാന്ഹി പുരുഷവ്യാഘ്രാനചിന്ത്യബലപൌരുഷാത്। ആത്തശസ്ത്രാന്രണേ ദൃഷ്ട്വാ ന വ്യഥേദിഹ കഃ പുമാന്
അചിന്ത്യമായ ശക്തിയും വീര്യവും ഉള്ള, ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ള ഈ പുരുഷസിംഹന്മാരെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ കണ്ടാൽ, ഇവിടെ ആരാണ് ഭയപ്പെടാതെ ഇരിക്കുക?
സ ഭവാന്കുരുമധ്യേ തം സാന്ത്വപൂര്വം ഭയോത്തരമ്। ബ്രൂയാദ്വാക്യം യഥാ മന്ദോ ന വ്യഥേത സുയോധനഃ
അതിനാൽ, കുരുക്കളുടെ ഇടയിൽ നീ ആദ്യം സൗമ്യമായും പിന്നെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന തരത്തിൽ സംസാരിക്കണം, അജ്ഞാനിയായ സുയോധനൻ ഭയപ്പെടാതിരിക്കാൻ.
യുധിഷ്ഠിരം ഭീമസേനം ബീഭത്സും ചാപരാചിതമ് । സഹദേവം ച മാം ചൈവ ത്വാം ച രാമം ച കേശവ
യുധിഷ്ഠിരൻ, ഭീമസേനൻ, അജയ്യനായ അർജുനൻ, സഹദേവൻ, ഞാനും, നീയും, രാമനും, കേശവ,
സാത്യകിം ച മഹാവീര്യം വിരാടം ച മഹാത്മജമ്। ദ്രുപദം ച മഹാമാത്യം ധൃഷ്ടദ്യുമ്നം ച മാധവ
വലിയ വീര്യശാലിയായ സാത്യകി, മഹാത്മാവായ വിരാടൻ, മഹാമന്ത്രിയായ ദ്രുപദൻ, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, മാധവ,
കാശിരാജം ച വിക്രാന്തം ധൃഷ്ടകേതും ച ചേദിപമ് । മാംസശോണിതഭൃന്മര്ത്യഃ പ്രതിയുധ്യേത കോ യുധി
വീരനായ കാശിരാജാവും, ചെദിരാജാവായ ധൃഷ്ടകേതുവും — മാംസവും രക്തവും ഉള്ള മനുഷ്യരിൽ ആരാണ് ഞങ്ങളോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ധൈര്യപ്പെടുക?
സ ഭവാന്ഗമനാദേവ സാധയിഷ്യത്യസംശയമ്। ഇഷ്ടമര്ഥം മഹാബാഹോ ധര്മരാജസ്യ കേവലമ്
മഹാബാഹുവായവനേ, നീ പോയാൽ മാത്രം മതിയാകും; നീ ധർമ്മരാജാവിന്റെ ആഗ്രഹം നിർബന്ധമായും സാധിപ്പിക്കും.
വിദുരശ്ചൈവ ഭീഷ്മശ്ച ദ്രോണശ്ച സഹബാഹ്ലികഃ । ശ്രേയഃ സമര്ഥാ വിജ്ഞാതുമുച്യമാനാസ്ത്വയാഽനഘ
വിദുരനും ഭീഷ്മനും ദ്രോണനും ബാഹ്ലികനും നിന്റെ വാക്ക് കേട്ടാൽ നല്ലതെന്താണെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിവുള്ളവരാണ്, പാപമില്ലാത്തവനേ.
തേ ചൈനമനുനേഷ്യന്തി ധൃതരാഷ്ട്രം ജനാധിപമ് । തം ച പാപസമാചാരം സഹാമാത്യം സുയോധനമ്
അവർ ധൃതരാഷ്ട്രരാജാവിനെയും, ദുഷ്പ്രവൃത്തിയുള്ള സുയോധനനും അവന്റെ മന്ത്രിമാരെയും സമ്മതിപ്പിക്കും.
ശ്രോതാ ചാര്ഥസ്യ വിദുരസ്ത്വം ച വക്താ ജനാര്ദന । കമിവാര്ഥം നിവര്തന്തം സ്ഥാപയേതാം ന വര്ത്മനി
ഈ കാര്യത്തിൽ വിദ്യുരൻ കേൾക്കുന്നവനാണ്, നീ സംസാരിക്കുന്നവനാണ്, ജനാർദ്ദന; നിങ്ങളിരുവരും ശരിയായ വഴി കാണിച്ചാൽ, ആരാണ് അതിനെ തടയാൻ കഴിയുക?
യദേതത്കഥിതം രാജ്ഞാ ധര്മ ഏഷ സനാതനഃ। യഥാ ച യുദ്ധമേവ സ്യാത്തഥാ കാര്യമരിന്ദമ
രാജാവ് പറഞ്ഞത് നിത്യമായ ധർമ്മമാണ്; എങ്കിലും, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവനേ, യുദ്ധം സംഭവിക്കേണ്ടതുപോലെ നീ പ്രവർത്തിക്കണം.
യദി പ്രസമമിച്ഛേയുഃ കുരവഃ പാണ്ഡവൈഃ സഹ। തഥാപി യുദ്ധം ദാശാര്ഹ യോജയേഥാഃ സഹൈവ തൈഃ
കുരുക്കൾ പാണ്ഡവരോടൊപ്പം സമാധാനം ആഗ്രഹിച്ചാലും, ദാശാർഹ, നീ അവരോടൊപ്പം യുദ്ധം നടത്തണം.
കഥം നു ദൃഷ്ട്വാ പാഞ്ചാലീം തഥാ കൃഷ്ണ സഭാഗതാമ്। അവധേന പ്രശാമ്യേത മമ മന്യുഃ സുയോധനേ
പാഞ്ചാലി അങ്ങനെ സഭയിൽ കൊണ്ടുവരപ്പെട്ടത് കണ്ടശേഷം, സുയോധനനോടുള്ള എന്റെ കോപം അവന്റെ മരണമില്ലാതെ ശമിക്കുമോ?
യദി ഭീമാര്ജുനൌ കൃഷ്ണ ധര്മരാജശ്ച ധാര്മികഃ । ധര്മമുത്സൃജ്യ തേനാഹം യോദ്ധുമിച്ഛാമി സംയുഗേ
ഭീമനും അർജുനനും ധാർമ്മികനായ ധർമ്മരാജാവും ധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, കൃഷ്ണ, ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ പോരാടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ബ്രൂഹി മദ്വചനം കൃഷ്ണ സുയോധനമപണ്ഡിതമ്। കൃച്ഛ്രേ വനേ വാ വസ്തവ്യം പുരേ വാ നാഗസാഹ്വയേ
കൃഷ്ണാ, നീ എന്റെ വാക്ക് സുവ്യക്തമായി സുവ്യോധനനോട് പറയണം: അവൻ ബുദ്ധിയില്ലാത്തവനാണ്. അവൻ കഷ്ടതയോടെ കാട്ടിൽ ജീവിക്കണം അല്ലെങ്കിൽ നാഗസാഹ്വയ എന്ന നഗരത്തിൽ താമസിക്കണം.
സത്യമാഹ മഹാബാഹോ സഹദേവോ മഹാമതിഃ। ദുര്യോധനവധേ ശാന്തിസ്തസ്യ കോപസ്യ മേ ഭവേത്
വലിയ ഭുജശക്തിയുള്ള, ബുദ്ധിമാനായ സഹദേവൻ പറഞ്ഞത് സത്യമാണ്. ദുര്യോധനനെ കൊല്ലുമ്പോഴാണ് എന്റെ കോപം ശമിക്കപ്പെടുക, അപ്പോൾ മാത്രമേ സമാധാനം ഉണ്ടാകൂ.
ന ജാനാസി യഥാ ദൃഷ്ട്വാ ചീരാജിനധരാന്വനേ। തവാപി മന്യുരുദ്ധൂതോ ദുഃഖിതാന്പ്രേക്ഷ്യ പാണ്ഡവാന്
നീ മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല, കാട്ടിൽ ചീരം തൂക്കി ജീവിക്കുന്ന പാണ്ഡവന്മാരെ കണ്ടാൽ, അവർക്കുള്ള ദു:ഖം കണ്ടു നിന്റെ മനസ്സിലും കോപം ഉയരും.
തസ്മാന്മാദ്രീസുതഃ ശൂരോ യദാഹ രണകര്കശഃ। വചനം സര്വയോധാനാം തന്മതം പുരുഷോത്തമ
അതുകൊണ്ട്, യുദ്ധത്തിൽ ധൈര്യശാലിയായ മാദ്രിദേവിയുടെ മകൻ പറഞ്ഞത് എല്ലാ യോദ്ധാക്കളുടെയും മനസ്സിലുള്ളതുതന്നെയാണ്, മഹാനായവനേ.
ഏവം വദി വാക്യം തു യുയുധാനേ മഹാമതൌ। സുഭീമഃ സിംഹനാദോഽഭൂദ്യോധാനാം തത്ര സര്വശഃ
പ്രജ്ഞാശാലിയായ യുയുദ്ധാനൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവിടെയുള്ള എല്ലാ യോദ്ധാക്കളിൽ നിന്നും സിംഹം പാറുന്ന പോലെ വലിയ ഉരുണ്ട ശബ്ദം ഉയർന്നു.
സര്വേ ഹി സര്വശോ വീരാസ്തദ്വചഃ പ്രത്യപൂജയന്। സാധുസാധ്വിതി ശൈനേയം ഹര്ഷയന്തോ യുയുത്സവഃ
എല്ലാ വീരന്മാരും ആ വാക്കുകൾ ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ചു; യുദ്ധത്തിനായി ഉത്സുകരായവർ സത്യകിയെ 'നന്നായി പറഞ്ഞു, നന്നായി പറഞ്ഞു' എന്ന് ആവേശത്തോടെ അഭിനന്ദിച്ചു.
രാജ്ഞസ്തു വചനം ശ്രുത്വാ ധര്മാര്ഥസഹിതം ഹിതമ്। കൃഷ്ണാ ദാശാര്ഹമാസീനമബ്രവീച്ഛോകകര്ശിതാ
നീതിയും ധർമ്മവും നിറഞ്ഞ രാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ദു:ഖത്തിൽ അലഞ്ഞിരുന്ന ദ്രൗപദി, ഇരുന്നിരുന്ന ദാശാർഹനായ കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു.
സുതാ ദ്രുപദരാജസ്യ സ്വസിതായതമൂര്ധജാ । സംപൂജ്യ സഹദേവം ച സാത്യകിം ച മഹാരഥമ്
ദൃപദരാജാവിന്റെ മകളും നീണ്ട കറുത്ത മുടിയുള്ളവളുമായ അവൾ, സഹദേവനും മഹാരഥിയായ സത്യകിയും ആദരപൂർവ്വം അഭിവാദ്യം ചെയ്തു.
ഭീമസേനം ച സംശാന്തം ദൃഷ്ട്വാ പരമദുര്മനാഃ । അശ്രുപൂര്ണേക്ഷണാ വാക്യമുവാചേദം മനസ്വിനീ
ഭീമസേനനെ ശാന്തനായതായി കണ്ടപ്പോൾ, അതീവ ദു:ഖിതയായ, മനസ്സുറപ്പുള്ള ദ്രൗപദി കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീരോടെ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
വിദിതം തേ മഹാബാഹോ ധര്മജ്ഞ മധുസൂദന । യഥാ നികൃതിമാസ്ഥായ ഭ്രംശിതാഃ പാണ്ഡവാഃ സുഖാത്
മഹാബാഹുവായ മധുസൂദനാ, നീ ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനാണ്. പാണ്ഡവന്മാർ എങ്ങനെ വഞ്ചനയിലൂടെ സുഖത്തിൽ നിന്ന് തള്ളിക്കളയപ്പെട്ടു എന്ന് നിനക്ക് അറിയാം.