നൈവ ദേവാ ന ഗന്ധര്വാ നാസുരാ ന ച രാക്ഷസാഃ। ശക്താസ്ത്രാതും മയാ ദ്വിഷ്ടം സത്യമേതദ്ബ്രവീമി തേ
ദേവന്മാർക്കും ഗന്ധർവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും രാക്ഷസന്മാർക്കും ഞാൻ വെറുക്കുന്നവരെ രക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ല; ഞാൻ പറയുന്നത് സത്യമാണ്.
ദയഭിധ്യാമ്യഹം ശശ്വച്ഛുഭം വാ യദി വാഽശുഭമ് । നൈതദ്വിപന്നപൂര്വം മേ മിത്രേഷ്വരിഷു ചോഭയോഃ
നല്ലതായാലും ചീത്തയായാലും എപ്പോഴും എനിക്ക് കരുണ തോന്നാറുണ്ട്; സുഹൃത്തുക്കളിലോ ശത്രുക്കളിലോ ഇങ്ങനെ സംഭവിച്ചിട്ടില്ല.
ഭവിഷ്യതീദമിതി വാ യദ്ബ്രവീമി പരന്തപ । നാന്യഥാ ഭൂതപൂര്വം ച സത്യവാഗിതി മാം വിദുഃ
'ഇത് സംഭവിക്കും' എന്ന് ഞാൻ പറയുന്നത് ഒരിക്കലും വ്യത്യസ്തമായി സംഭവിച്ചിട്ടില്ല; ഞാൻ സത്യം പറയുന്നവനെന്ന് എല്ലാവർക്കും അറിയാം.
ലോകസാക്ഷികമേതന്മേ മാഹാത്മ്യം ദിക്ഷു വിശ്രുതമ് । ആശ്വാസനാര്ഥം ഭവതഃ പ്രോക്തം ന ശ്ലാഘയാ നൃപ
എന്റെ ഈ മഹത്വം ലോകം മുഴുവൻ സാക്ഷിയാണ്, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും പ്രശസ്തമാണ്; രാജാവേ, നിന്നെ ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ മാത്രമാണ് ഞാൻ ഇത് പറയുന്നത്, സ്വയം പ്രശംസിക്കാൻ അല്ല.
ന ഹ്യഹം ശ്ലാഘനോ രാജന്ഭൂതപൂര്വഃ കദാചന । അസദാചരിതം ഹ്യേതദ്യദാത്മാനം പ്രശംസതി
രാജാവേ, ഞാൻ ഒരിക്കലും സ്വയം പ്രശംസിക്കുന്നവനല്ല; ഒരാൾ സ്വയം പ്രശംസിക്കുന്നത് ശരിയായ പ്രവൃത്തി അല്ല.
പാണ്ഡവാംശ്ചൈവ മത്സ്യാംശ്ച പാഞ്ചാലാന്കേകയൈഃ സഹ । സാത്യകിം വാസുദേവം ച ശ്രോതാസി വിജിതാന്മയാ
പാണ്ഡവന്മാരെയും മത്സ്യന്മാരെയും പാഞ്ചാലന്മാരെയും കേകയന്മാരോടൊപ്പം, സത്യകിയും വാസുദേവനും ഞാൻ ജയിച്ചെന്നു നീ കേൾക്കും.
സരിതഃ സാഗരം പ്രാപ്യ യഥാ നശ്യന്തി സര്വശഃ । തഥൈവ തേ വിനങ്ക്ഷ്യന്തി മാമാസാദ്യ സഹാന്വയാഃ
നദികൾ സമുദ്രത്തിൽ ചേർന്ന് മുഴുവനും ഇല്ലാതാകുന്നതുപോലെ, അവർ എല്ലാവരും അവരുടെ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം എന്നെ നേരിടുമ്പോൾ നശിച്ചുപോകും.
പരാ ബുദ്ധിഃ പരം തേജോ വീര്യം ച പരമം മമ। പരാ വിദ്യാ പരോ യോഗോ മമ തേഭ്യോ വിശിഷ്യതേ
എന്റെ ബുദ്ധിയും ശക്തിയും വീര്യവും അതിവിശിഷ്ടമാണ്; എന്റെ അറിവും ആചരണവും അവരെയെല്ലാം മറികടക്കുന്നു.
പിതാമഹശ്ച ദ്രോണശ്ച കൃപഃ ശല്യഃ ശലസ്തഥാ। അസ്ത്രേഷു യത്പ്രജാനന്തി സര്വം തന്മയി വിദ്യതേ
ഭീഷ്മനും ദ്രോണമുനിയും കൃപനും ശല്യനും ശലനും ആയുധങ്ങളിൽ അറിയുന്നതെല്ലാം എന്നിൽ ഉണ്ട്.
ഇത്യുക്തേ സഞ്ജയം ഭൂയഃ പര്യപൃച്ഛത ഭാരത । ജ്ഞാത്വാ യുയുത്സോഃ കാര്യാണി പ്രാപ്തകാലമരിന്ദമഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്ന ഭരതൻ, യുയുത്സുവിനെ കുറിച്ച് ചെയ്യേണ്ട കാര്യങ്ങൾ അറിയാൻ സമയമായെന്ന് മനസ്സിലാക്കി വീണ്ടും സഞ്ജയനോടു ചോദിച്ചു.
തഥാ തു പൃച്ഛന്തമതീവ പാര്ഥം വൈചിത്രവീര്യം തമചിന്തയിത്വാ। ഉവാച കര്ണോ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രം പ്രഹര്ഷയന്സംസദി കൌരവാണാമ്
അങ്ങനെ പാർത്ഥനോട് വളരെ ആഴത്തിൽ ചോദ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, വിചിത്രവീര്യന്റെ മകനെ കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാതെ, കർണ്ണൻ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനോട് പറഞ്ഞു, കൗരവരുടെ സഭയിൽ സന്തോഷം പകരുകയായിരുന്നു.
മിഥ്യാ പ്രതിജ്ഞായ മയാ യദസ്ത്രം രാമാത്കൃതം ബ്രഹ്മമയം പുരസ്താത്। വിജ്ഞായ തേനാസ്മി തദൈവമുക്ത- സ്തേ നാന്തകാലേ പ്രതിഭാസ്യതീതി
രാമനിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മാസ്ത്രം ലഭിച്ചതായി ഞാൻ തെറ്റായി അവകാശപ്പെട്ടു; എന്നാൽ അതറിഞ്ഞ രാമൻ അപ്പോൾ തന്നെ പറഞ്ഞു — അതു നിർണായക സമയത്ത് എനിക്ക് ഓർമ്മയില്ലാതിരിക്കും എന്ന്.
മഹാപരാധേ ഹ്യപി യന്ന തേന മഹര്ഷിണാഽഹം ഗുരുണാ ച ശപ്തഃ । ശക്തഃ പ്രദഗ്ധും ഹ്യപി തിഗ്മതേജാഃ സസാഗരാമപ്യവനിം മഹര്ഷിഃ
വലിയ തെറ്റ് ചെയ്തിട്ടും ആ മഹർഷിയും ഗുരുവും എന്നെ ശപിച്ചില്ല; അതിവിശേഷമായ തേജസ്സുള്ള ആ മഹർഷിക്ക് സമുദ്രങ്ങളോടുകൂടിയ ഭൂമി പോലും ചുട്ടുപൊള്ളിക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നു.
പ്രസാദിതം ഹ്യസ്യ മയാ മനോഽഭൂ- ച്ഛുശ്രൂഷയാ സ്വേന ച പൌരുഷേണ തദസ്തി ചാസ്ത്രം മമ സാവശേഷം തസ്മാത്സമര്ഥോഽസ്മി മമൈഷ ഭാരഃ
എന്റെ സേവനവും പരിശ്രമവും കൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസ്സിൽ സന്തോഷം ഉണ്ടാക്കി; അതുകൊണ്ട് ആ ആയുധം എനിക്ക് ഭാഗികമായി ലഭ്യമാണ്, അതിനാൽ ഞാൻ ഇതിന് യോഗ്യനാണ്.
നിമേഷമാത്രാത്തമൃഷേഃ പ്രസാദ- മവാപ്യ പാഞ്ചാലകരൂശമത്സ്യാന്। നിഹത്യ പാര്ഥാന്സഹ പുത്രപൌത്രൈ- ര്ലോകാനഹം ശസ്ത്രജിതാന്പ്രപത്സ്യേ
ഒരു നിമിഷം പോലും ആ മഹർഷിയുടെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചാൽ, ഞാൻ പാഞ്ചാലന്മാരെയും കരൂശന്മാരെയും മത്സ്യന്മാരെയും പൃഥയുടെ മക്കളെയും അവരുടെ പുത്രന്മാരെയും മരുമക്കളെയും കൊല്ലും, ആയുധംകൊണ്ട് നേടിയ ലോകങ്ങൾ നേടും.
പിതാമഹസ്തിഷ്ഠതു തേ സമീപേ ദ്രോണശ്ച സര്വേ ച നരേന്ദ്രമുഖ്യാഃ । ഋഷിപ്രസാദേന ബലേന ഗത്വാ പാര്ഥാന്ഹനിഷ്യാമി മമൈഷ ഭാരഃ
നിന്റെ അടുത്ത് ഭീഷ്മനും ദ്രോണമുനിയും മറ്റു രാജാക്കന്മാരും നില്ക്കട്ടെ; മഹർഷിയുടെ അനുഗ്രഹവും എന്റെ ശക്തിയും കൊണ്ട് ഞാൻ പൃഥയുടെ മക്കളെ കൊല്ലും — ഇതാണ് എന്റെ ബാധ്യത.
ഏവം ബ്രുവന്തം തമുവാച ഭീഷ്മഃ കിം കത്ഥസേ കാലപരീതബുദ്ധേ। ന കര്ണ ജാനാസി യഥാ പ്രധാനേ ഹതേ ഹതാഃ സ്യുര്ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രാഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ കർണ്ണനോട് ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു: 'കർണ്ണാ, നിന്റെ മനസ്സ് കാലത്തിന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ മയങ്ങിപ്പോയിരിക്കുന്നു. നീ എന്തിന് ഇങ്ങനെ പുകഴ്ത്തുന്നു? പ്രധാനനായവൻ വീണാൽ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരും നശിക്കും എന്ന കാര്യം നിനക്ക് അറിയില്ലേ?'
യത്ഖാണ്ഡവം ദാഹയതാ കൃതം ഹി കൃഷ്ണദ്വിതീയേന ധനഞ്ജയേന। ശ്രുത്വൈവ തത്കര്മ നിയന്തുമാത്മാ യുക്തസ്ത്വയാ വൈ സഹബാന്ധവേന
ഖാണ്ഡവവനത്തിൽ ധനഞ്ജയനും കൃഷ്ണനും ചേർന്ന് ചെയ്ത അതി മഹത്തായ പ്രവർത്തി കേട്ടപ്പോൾ തന്നെ, നീയും നിന്റെ ബന്ധുക്കളും ഒത്തു നിന്നു പിന്മാറേണ്ടതായിരുന്നു.
യാം ചാപി ശക്തിം ത്രിദശാധിപസ്തേ ദദൌ മഹാത്മാ ഭഗവാന്മഹേന്ദ്രഃ। ഭസ്മീകൃതാം താം സമരേ വിശീര്ണാം ചക്രാഹതാം ദ്രക്ഷ്യസി കേശവേന
ദേവന്മാരുടെ രാജാവായ മഹാത്മാവായ ഇന്ദ്രൻ നിന്നെ അനുഗ്രഹിച്ച ആ മഹാശക്തി യുദ്ധഭൂമിയിൽ കൃഷ്ണന്റെ കൈയിൽ ചക്രംകൊണ്ട് തകർക്കപ്പെടുകയും ചിതലായും നീ കാണും.
യസ്തേ ശരഃ സര്പമുഖോ വിഭാതി സദാഽഗ്ര്യമാല്യൈര്മഹിതഃ പ്രയത്നാത്। സ പാണ്ഡുപുത്രാഭിഹതഃ ശരൌഘൈഃ സഹ ത്വയാ യാസ്യതി കര്ണ നാശമ്
സർപ്പത്തിന്റെ തലമുള്ള, എപ്പോഴും ഉത്തമമാലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട നിന്റെ അമ്പ്, പാണ്ഡവന്മാരുടെ അമ്പുകളുടെ പ്രഹരത്തിൽ, കർണ്ണാ, നിന്നോടൊപ്പം നശിച്ചുപോകും.
ബാണസ്യ ഭൌമസ്യ ച കര്ണ ഹന്താ കിരീടിനം രക്ഷതി വാസുദേവഃ । യസ്ത്വാദൃശാനാം ച വരീയസാം ച ഹന്താ രിപൂണാം തുമുലേ പ്രഗാഢേ
ഭൂമിയിൽ നിന്നുള്ള ആ അമ്പിനെ സംഹരിക്കുന്നവൻ വാസുദേവനാണ്. അർജുനനെ സംരക്ഷിക്കുന്നവനും, നിനക്കു പോലെയും അതിലും ശക്തിയുള്ള ശത്രുക്കളെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ സംഹരിക്കുന്നവനും വാസുദേവനാണ്.
അസംശയം വൃഷ്ണിപതിര്യഥോക്ത- സ്തഥാ ച ഭൂയാംശ്ച തതോ മഹാത്മാ। അഹം യദുക്തഃ പരുഷം തു കിംചി- ത്പിതാമഹസ്തസ്യ ഫലം ശൃണോതു
സംശയമില്ല, വൃഷ്ണിവംശത്തിലെ പ്രഭു പറഞ്ഞതുപോലെയും അതിലും മഹത്തായവനാണ്. ഞാൻ, പിതാമഹൻ, പറഞ്ഞ കഠിനവാക്കുകളുടെ ഫലം അവൻ കേൾക്കട്ടെ.
ന്യസ്യാമി ശസ്ത്രാണി ന ജാതു സങ്ഖ്യേ പിതാമഹോ ദ്രക്ഷ്യതി മാം സഭായാമ്। ത്വയി പ്രശാന്തേ തു മമ പ്രഭാവം ദ്രക്ഷ്യന്തി സര്വേ ഭുവി ഭൂമിപാലാഃ
ഞാൻ എന്റെ ആയുധങ്ങൾ വച്ച്, ഇനി യുദ്ധത്തിൽ ഒരിക്കലും പങ്കെടുക്കില്ല; പിതാമഹൻ എന്നെ സഭയിൽ കാണും. എന്നാൽ നീ ശാന്തനായാൽ, ഭൂമിയിലെ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും എന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തി കാണും.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ സ മഹാധനുഷ്മാന് ഹിത്വാ സഭാം സ്വം ഭവനം ജഗാമ । ഭീഷ്മസ്തു ദുര്യോധനമേവ രാജന് മധ്യേ കുരൂണാം പ്രഹസന്നുവാച
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ആ മഹാബലവാൻ തന്റെ വില്ല് വച്ച്, സഭ വിട്ട് സ്വന്തം ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി. ഭീഷ്മൻ, കുരുക്കളുടെ നടുവിൽ ചിരിച്ചു കൊണ്ട്, രാജാവേ, ദുര്യോധനനോട് പറഞ്ഞു.
സത്യപ്രതിജ്ഞഃ കില സൂതപുത്ര- സ്തഥാ കസ ഭാരം വിഷഹേത കസ്മാത്। വ്യൂഹം പ്രതിവ്യൂഹ്യ ശിരാംസി ഭിത്ത്വാ ലോകക്ഷയം പശ്യത ഭീമസേനാത്
സൂതപുത്രൻ സത്യവ്രതനാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ആ ഭാരമൊക്കെ ആരാണ് സഹിക്കാൻ കഴിയുക? ഭീമസേനൻ, ശത്രുസേനകളെ തകർത്തു തലകൾ ചിതറിച്ച് ലോകനാശം വരുത്തുന്നത് നീ കാണുക.
ആവന്ത്യകാലിങ്ഗജയദ്രഥേഷു ചേദിധ്വജേ തിഷ്ഠതി ബാഹ്ലികേ ച। അഹം ഹനിഷ്യാമി സദാ പരേഷാം സഹസ്രശശ്ചായുതശശ്ച യോധാന്
അവന്ത്യരും കാലിംഗരും ജയദ്രഥന്റെ സേനയും ചേദികളും ബാഹ്ലികരും എവിടെയായാലും, ഞാൻ എപ്പോഴും ശത്രുക്കളുടെ ആയിരക്കണക്കിന്, പതിനായിരക്കണക്കിന് യോദ്ധാക്കളെ സംഹരിക്കും.
യദൈവ രാമേ ഭഗവത്യനിന്ദ്യേ ബ്രഹ്മബ്രുവാണഃ കൃതവാംസ്തദസ്ത്രമ്। തദൈവ ധര്മശ്ച തഷശ്ച നഷ്ടം വൈകര്തനസ്യാധമപൂരുഷസ്യ
നിന്ദനീയമല്ലാത്ത ഭഗവാൻ രാമൻ ബ്രഹ്മശബ്ദം ഉച്ചരിച്ച് ആ ആയുധം നൽകിയപ്പോൾ തന്നെ, വൈകര്തനനായ ആ അധമന്റെ ധർമ്മവും തപസ്സും അന്ന് തന്നെ നഷ്ടമായി.
തഥോക്തവാക്യേ നൃപതീന്ദ്ര ഭീഷ്മേ നിക്ഷിപ്യ ശസ്ത്രാണി ഗതേ ച കര്ണേ। വൈചിത്രവീര്യസ്യ സുതോഽല്പബുദ്ധി- ര്ദുര്യോധനഃ ശാന്തനവം ബഭാഷേ
രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭീഷ്മൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആയുധങ്ങൾ വച്ചപ്പോൾ, കർണ്ണനും പോയി. അപ്പോൾ വിവിത്രവീര്യന്റെ മകനായ ബുദ്ധിയില്ലാത്ത ദുര്യോധനൻ ശാന്തനുവിന്റെ മകനോട് പറഞ്ഞു.
സദൃശാനാം മനുഷ്യേഷു സര്വേഷാം തുല്യജന്മനാമ്। കഥമേകാന്തതസ്തേഷാം പാര്ഥാനാം മന്യസേ ജയമ്
സമാനമായ ജന്മവും ഗുണങ്ങളും ഉള്ള മനുഷ്യരിൽ, പാണ്ഡവന്മാർക്ക് നിർബന്ധമായും ജയമുണ്ടാകുമെന്ന് എങ്ങനെ വിശ്വസിക്കുന്നു?
വയം ച തേഽപി തുല്യാ വൈ വീര്യേണ ച പരാക്രമൈഃ । സമേന വയസാ ചൈവ പ്രാതിഭേന ശ്രുതേന ച
വീര്യത്തിലും ധൈര്യത്തിലും, പ്രായത്തിലും ബുദ്ധിയിലും പഠനത്തിലും ഞങ്ങളും അവരും ഒരുപോലെയാണ്.