ശമോ മേ രോചതേ നിത്യം പാര്ഥൈസ്താത ന വിഗ്രഹഃ । കുരുഭ്യോ ഹി സദാ മന്യേ പാണ്ഡവാഞ്ശക്തിമത്തരാന്
എനിക്ക് എപ്പോഴും സമാധാനമാണ് ഇഷ്ടം, പാണ്ഡവരോടു യുദ്ധം വേണ്ട. പാണ്ഡവന്മാർക്കാണ് ശക്തി കൂടുതൽ എന്നു ഞാൻ എപ്പോഴും കരുതിയിട്ടുണ്ട്.
പിതുരേതദ്വചഃ ശ്രുത്വാ ധാര്തരാഷ്ട്രോഽത്യമര്ഷണഃ। ആധായ വിപുലം ക്രോധം പുനരേവേദമബ്രവീത്
അച്ഛന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ വീണ്ടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അശക്യാ ദേവസചിവാഃ പാര്ഥാഃ സ്യുരിതി യദ്ഭവാന്। മന്യതേ തദ്ഭയം വ്യേതു ഭവതോ രാജസത്തമ
പാണ്ഡവന്മാർ ദേവന്മാർക്കും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവരാണെന്ന് രാജാവേ, നിങ്ങൾ കരുതുന്നുവെങ്കിൽ, ആ ഭയം നിങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ നിന്ന് മാറട്ടെ.
അകാമദ്വേഷസംയോഗാല്ലോഭദ്രോഹാച്ച ഭാരത । ഉപേക്ഷയാ ച ഭാവാനാം ദേവാ ദേവത്വമാപ്നുവന്
ഇഷ്ടമോ ദ്വേഷമോ ഇല്ലാതെ, ലാലസയോ ദ്രോഹമോ കൂടാതെ, ലോകകാര്യങ്ങളിൽ അശ്രദ്ധയോടെ ദേവന്മാർ ദൈവികതയിലേക്ക് ഉയർന്നു.
ഇതി ദ്വൈപായേനോ വ്യാസോ നാരദശ്ച മഹാതപാഃ । ജാമദഗ്ന്യശ്ച രാമോ നഃ കഥാമകഥയത്പുരാ
ഇങ്ങനെ ദ്വൈപായനപുത്രനായ വ്യാസനും മഹാതപസ്വിയായ നാരദനും ജാമദഗ്ന്യനായ രാമനും ഈ കഥകൾ പഴയകാലത്ത് നമ്മോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
നൈവ മാനുഷവദ്ദേവാഃ പ്രവര്തന്തേ കദാചന । കാമാത്ക്രോധാത്തഥാ ലോഭാദ്ദ്വേഷാച്ച ഭരതര്ഷഭ
ദേവന്മാർക്ക് മനുഷ്യരെപ്പോലെ ആഗ്രഹം, കോപം, ലാലസം, ദ്വേഷം എന്നിവ കൊണ്ട് ഒരിക്കലും പ്രവർത്തിക്കാറില്ല, ഭാരതശ്രേഷ്ഠ.
യദാ ഹ്യഗ്നിശ്ച വായുശ്ച ധര്മ ഇന്ദ്രോഽശ്വിനാവപി। കാമയോഗാത്പ്രവര്തേരന്ന പാര്ഥാ ദുഃഖമാപ്നുയുഃ
അഗ്നിയും വായുവും ധർമ്മനും ഇന്ദ്രനും അശ്വിനികളും ആഗ്രഹം കൊണ്ടു പ്രവർത്തിച്ചാൽ, പാണ്ഡവന്മാർക്ക് വലിയ ദുരിതം സംഭവിക്കും.
തസ്മാന്ന ഭവതാ ചിന്താ കാര്യൈഷാ സ്യാത്കഥംചന । ദൈവേഷ്വപേക്ഷകാ ഹ്യേതേ ശശ്വദ്ഭാവേഷു ഭാരത
അതിനാൽ നിങ്ങൾക്ക് ഒരു വിധത്തിലും ആശങ്ക വേണ്ട, ഭാരതാ; ഇവർ എല്ലാം ദൈവികതയിൽ ആശ്രയിച്ചാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.
അഥ ചേത്കാമസംയോഗാദ്ദ്വേഷോ ലോഭശ്ച ലക്ഷ്യതേ। ദേവേഷു ദൈവപ്രാമാണ്യാന്നൈഷാം തദ്വിക്രമിഷ്യതി
ദേവന്മാരിൽ ആഗ്രഹം, ദ്വേഷം, ലാലസം എന്നിവ കാണപ്പെട്ടാലും, അവരുടെ ദൈവികത അവരെ അതിൽ നിന്ന് തടയും.
മയാഽഭിമന്ത്രതഃ ശശ്വഞ്ജാതവേദാഃ പ്രശാമ്യതി। ദിധക്ഷുഃ സകലാഁല്ലോകാന്പരിക്ഷിപ്യ സമന്തതഃ
എന്റെ മന്ത്രശക്തിയിൽ ജാതവേദസായ അഗ്നി എല്ലായ്പ്പോഴും ശാന്തനാകുന്നു, ലോകങ്ങളെ ചുറ്റിപ്പിടിച്ച് ദഹിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാലും.
യദ്വാ പരമകം തേജോ യേന യുക്താ ദിവൌകസഃ। മമാപ്യനുപമം ഭൂയോ ദേവേഭ്യോ വിദ്ധി ഭാരത
ദേവന്മാർക്ക് എത്ര വലിയ ശക്തി ഉണ്ടെങ്കിലും, ഭാരതാ, അതിനേക്കാൾ വലുതും തുല്യരഹിതവുമാണ് എന്റെ ശക്തി.
വിദീര്യമാണാം വസുധാം ഗിരീണാം ശിഖരാണി ച। ലോകസ്യ പശ്യതോ രാജന്സ്ഥാപയാമ്യഭിമന്ത്രണാത്
ഭൂമി പിളരുമ്പോഴും പർവതശിഖരങ്ങൾ തകർക്കുമ്പോഴും ലോകം നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും, രാജാവേ, ഞാൻ മന്ത്രശക്തിയാൽ അവയെ തടയുന്നു.
ചേതനാചേതനസ്യാസ്യ ജങ്ഗമസ്ഥാവരസ്യ ച। വിനാശായ സമുത്പന്നമഹം ഘോരം മഹാസ്വനമ്
ചേതനയുള്ളതും ചേതനയില്ലാത്തതുമായ, ചലിക്കുന്നതും അചലമായതുമായ സകല ജീവജാലങ്ങളുടെ നാശത്തിനായി ഞാൻ ഭയങ്കരമായ ഒരു വലിയ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി ഉയിർക്കുന്നു.
അശ്മവര്ഷം ച വായും ച ശമയാമീഹ നിത്യശഃ । ജഗതഃ പശ്യതോഽഭീക്ഷ്ണം ഭൂതാനാമനുകമ്പയാ
ജഗത്ത് നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും, എല്ലാ ജീവികൾക്കുമുള്ള കരുണകൊണ്ട് ഞാൻ ഇടവേളയില്ലാതെ കല്ലുവെള്ളവും കാറ്റും ശമിപ്പിക്കുന്നു.
സ്തമ്ഭിതാസ്വപ്സു ഗച്ഛന്തി മയാ രഥപദാതയഃ। ദേവാസുരാണാം ഭാവാനാമഹമേകഃ പ്രവര്തിതാ
ജലങ്ങൾ തടയപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോൾ, എന്റെ ഇച്ഛ പ്രകാരം രഥങ്ങളും പദാതികളും മുന്നോട്ട് പോകുന്നു; ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും നിലകൾ ഞാൻ ഒരുവൻ തന്നെയാണ് നിയന്ത്രിക്കുന്നത്.
അക്ഷൌഹിണീഭിര്യാന്ദേശാന്യാമി കാര്യേണ കേനചിത് । തത്രാപോ മേ പ്രവര്തന്തേ യത്ര യത്രാഭികാമയേ
എന്ത് കാരണത്താലായാലും എന്റെ സൈന്യങ്ങളോടൊപ്പം ഞാൻ ഏത് ദേശത്തേക്കു പോയാലും, എനിക്ക് ആവശ്യമുള്ളിടത്ത് വെള്ളം ഒഴുകുന്നു.
ഭയാനകാനി വിഷയേ വ്യാലാദീനി ന സന്തി മേ । മന്ത്രഗുപ്താനി ഭൂതാനി ന ഹിംസന്തി യംകരാഃ
എന്റെ ദേശത്ത് പാമ്പുകളോ മറ്റേതെങ്കിലും ഭയങ്കര ജീവികളോ ഇല്ല; മന്ത്രശക്തിയിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന ജീവികൾ എന്റെ ആളുകളെ ബാധിക്കാറില്ല.
നികാമവര്ഷീ പര്ജന്യോ രാജന്വിഷയവാസിനാമ്। ധര്മിഷ്ഠാശ്ച പ്രജാഃ സര്വാ ഈതയശ്ച ന സന്തി മേ
എന്റെ ദേശവാസികൾക്ക് വേണ്ടി മേഘം ധാരാളം മഴ പെയ്യുന്നു, രാജാവേ; എല്ലാവരും ധർമ്മപരരാണ്, എനിക്ക് ദുരന്തങ്ങൾ ഒന്നുമില്ല.
അശ്വിനാവഥ വായ്വഗ്നീ മരുദ്ഭിഃ സഹ വൃത്രഹാ। ധര്മശ്ചൈവ മയാ ദ്വിഷ്ടാന്നോത്സഹന്തേഽഭിരക്ഷിതുമ്
എven though അശ്വിനികൾ, വായു, അഗ്നി, മരുതുകൾ, ഇന്ദ്രൻ, ധർമ്മൻ ഇവർ ഒരുമിച്ച് ചേർന്ന് ഞാൻ വെറുക്കുന്നവരെ രക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാലും, അവർക്ക് അതിന് കഴിയില്ല.
യദി ഹ്യേതേ സമര്ഥാഃ സ്യുര്മദ്ദ്വിഷസ്ത്രാതുമഞ്ജസാ। ന സ്മ ത്രയോദശ സമാഃ പാര്ഥാ ദുഃഖഭവാപ്നുയുഃ
ഇവർക്കു നേരിട്ട് എന്റെ ശത്രുക്കളെ രക്ഷിക്കാനുള്ള ശക്തി ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ, പൃഥയുടെ മക്കൾക്ക് പതിമൂന്ന് വർഷം ഈ കഷ്ടങ്ങൾ അനുഭവിക്കേണ്ടി വരില്ലായിരുന്നു.
നൈവ ദേവാ ന ഗന്ധര്വാ നാസുരാ ന ച രാക്ഷസാഃ। ശക്താസ്ത്രാതും മയാ ദ്വിഷ്ടം സത്യമേതദ്ബ്രവീമി തേ
ദേവന്മാർക്കും ഗന്ധർവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും രാക്ഷസന്മാർക്കും ഞാൻ വെറുക്കുന്നവരെ രക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ല; ഞാൻ പറയുന്നത് സത്യമാണ്.
ദയഭിധ്യാമ്യഹം ശശ്വച്ഛുഭം വാ യദി വാഽശുഭമ് । നൈതദ്വിപന്നപൂര്വം മേ മിത്രേഷ്വരിഷു ചോഭയോഃ
നല്ലതായാലും ചീത്തയായാലും എപ്പോഴും എനിക്ക് കരുണ തോന്നാറുണ്ട്; സുഹൃത്തുക്കളിലോ ശത്രുക്കളിലോ ഇങ്ങനെ സംഭവിച്ചിട്ടില്ല.
ഭവിഷ്യതീദമിതി വാ യദ്ബ്രവീമി പരന്തപ । നാന്യഥാ ഭൂതപൂര്വം ച സത്യവാഗിതി മാം വിദുഃ
'ഇത് സംഭവിക്കും' എന്ന് ഞാൻ പറയുന്നത് ഒരിക്കലും വ്യത്യസ്തമായി സംഭവിച്ചിട്ടില്ല; ഞാൻ സത്യം പറയുന്നവനെന്ന് എല്ലാവർക്കും അറിയാം.
ലോകസാക്ഷികമേതന്മേ മാഹാത്മ്യം ദിക്ഷു വിശ്രുതമ് । ആശ്വാസനാര്ഥം ഭവതഃ പ്രോക്തം ന ശ്ലാഘയാ നൃപ
എന്റെ ഈ മഹത്വം ലോകം മുഴുവൻ സാക്ഷിയാണ്, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും പ്രശസ്തമാണ്; രാജാവേ, നിന്നെ ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ മാത്രമാണ് ഞാൻ ഇത് പറയുന്നത്, സ്വയം പ്രശംസിക്കാൻ അല്ല.
ന ഹ്യഹം ശ്ലാഘനോ രാജന്ഭൂതപൂര്വഃ കദാചന । അസദാചരിതം ഹ്യേതദ്യദാത്മാനം പ്രശംസതി
രാജാവേ, ഞാൻ ഒരിക്കലും സ്വയം പ്രശംസിക്കുന്നവനല്ല; ഒരാൾ സ്വയം പ്രശംസിക്കുന്നത് ശരിയായ പ്രവൃത്തി അല്ല.
പാണ്ഡവാംശ്ചൈവ മത്സ്യാംശ്ച പാഞ്ചാലാന്കേകയൈഃ സഹ । സാത്യകിം വാസുദേവം ച ശ്രോതാസി വിജിതാന്മയാ
പാണ്ഡവന്മാരെയും മത്സ്യന്മാരെയും പാഞ്ചാലന്മാരെയും കേകയന്മാരോടൊപ്പം, സത്യകിയും വാസുദേവനും ഞാൻ ജയിച്ചെന്നു നീ കേൾക്കും.
സരിതഃ സാഗരം പ്രാപ്യ യഥാ നശ്യന്തി സര്വശഃ । തഥൈവ തേ വിനങ്ക്ഷ്യന്തി മാമാസാദ്യ സഹാന്വയാഃ
നദികൾ സമുദ്രത്തിൽ ചേർന്ന് മുഴുവനും ഇല്ലാതാകുന്നതുപോലെ, അവർ എല്ലാവരും അവരുടെ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം എന്നെ നേരിടുമ്പോൾ നശിച്ചുപോകും.
പരാ ബുദ്ധിഃ പരം തേജോ വീര്യം ച പരമം മമ। പരാ വിദ്യാ പരോ യോഗോ മമ തേഭ്യോ വിശിഷ്യതേ
എന്റെ ബുദ്ധിയും ശക്തിയും വീര്യവും അതിവിശിഷ്ടമാണ്; എന്റെ അറിവും ആചരണവും അവരെയെല്ലാം മറികടക്കുന്നു.
പിതാമഹശ്ച ദ്രോണശ്ച കൃപഃ ശല്യഃ ശലസ്തഥാ। അസ്ത്രേഷു യത്പ്രജാനന്തി സര്വം തന്മയി വിദ്യതേ
ഭീഷ്മനും ദ്രോണമുനിയും കൃപനും ശല്യനും ശലനും ആയുധങ്ങളിൽ അറിയുന്നതെല്ലാം എന്നിൽ ഉണ്ട്.
ഇത്യുക്തേ സഞ്ജയം ഭൂയഃ പര്യപൃച്ഛത ഭാരത । ജ്ഞാത്വാ യുയുത്സോഃ കാര്യാണി പ്രാപ്തകാലമരിന്ദമഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്ന ഭരതൻ, യുയുത്സുവിനെ കുറിച്ച് ചെയ്യേണ്ട കാര്യങ്ങൾ അറിയാൻ സമയമായെന്ന് മനസ്സിലാക്കി വീണ്ടും സഞ്ജയനോടു ചോദിച്ചു.