പാഞ്ചാലസ്യ സുതാ ജജ്ഞേ ദൈവാച്ച സ പുനഃ പുമാന് । സ്ത്രീപുംസീഃ പുരുഷവ്യാഘ്ര യഃ സ വേദ ഗുണാഗുണാന്
പാഞ്ചാലരാജാവിന്റെ മകൾ ദൈവികമായ വിധിയാൽ വീണ്ടും പുരുഷനായി ജനിച്ചു; ഗുണവും ദോഷവും അറിയുന്ന പുരുഷസിംഹനാണ് അവൻ.
.. കലിങ്ഗാന്സമാപേദേ പാഞ്ചാല്യോ യുദ്ധദുര്മദഃ । ശിഖണ്ഡിനാ വഃ കുരവഃ കൃതാസ്ത്രേണാഭ്യയുഞ്ജത
കലിംഗരെ കീഴടക്കി, യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരനായ പാഞ്ചാലനായ ശിഖണ്ടി ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയവൻ, അവന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ കൌരവർക്ക് പ്രതിസന്ധി നേരിടേണ്ടി വരും.
യം യക്ഷഃ പുരുഷം ചക്രേ ഭീഷ്മസ്യ നിധനേച്ഛയാ। മഹേഷ്വാസേന രൌദ്രേണ പാണ്ഡവാ അഭ്യയുഞ്ജത
യക്ഷൻ ഭീഷ്മന്റെ മരണത്തിനായി പുരുഷനാക്കി മാറ്റിയ, മഹാശക്തിയുള്ള വില്ലാളിയായ ആ വീരന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പാണ്ഡവർ നിങ്ങളെ നേരിടാൻ എത്തുന്നു.
മഹേഷ്വാസാ രാജപുത്രാ ഭ്രാതരഃ പഞ്ച കേകയാഃ। ആമുക്തവചാഃ ശൂരാസ്തൈശ്ച വസ്തേഽഭ്യയുഞ്ജത
വലിയ വില്ലാളികളും രാജപുത്രന്മാരുമായ അഞ്ചു കേക്കയ രാജാക്കന്മാർ, ധൈര്യവും വാഗ്മിതയും ഉള്ളവരായ അവർക്ക് കൂടെ, പാണ്ഡവർ നിങ്ങളെ നേരിടാൻ എത്തുന്നു.
യോ ദീര്ഘബാഹുഃ ക്ഷിപ്രാസ്ത്രോ ധൃതിമാന്സത്യവിക്രമഃ । തേന വോ വൃഷ്ണിവീരേണ യുയുധാനേന സങ്ഗരഃ
ദീർഘമായ കൈകളും, ആയുധങ്ങളിൽ വേഗവും, ധൈര്യവും സത്യവീര്യവുമുള്ള വൃഷ്ണിവീരനായ യുയുധാനന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നിങ്ങൾക്ക് യുദ്ധം നേരിടേണ്ടി വരും.
യ ആസീച്ഛരണം കാലേ പാണ്ഡവാനാം മഹാത്മനാമ് । രണേ തേന വിരാടേന ഭവിതാ വഃ സമാഗമഃ
പാണ്ഡവർ കഷ്ടകാലത്ത് ആശ്രയമായിരുന്ന മഹാത്മാവായ വിരാടന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിങ്ങൾക്ക് ഏറ്റുമുട്ടേണ്ടി വരും.
യഃ സ കാശിപതീ രാജാ വാരാണസ്യാം മഹാരഥഃ । സ തേഷാമഭവദ്യോദ്ധാ തേന വസ്തേഽഭ്യയുഞ്ജത
വാരാണസിയിൽ മഹാരഥനായ കാശിരാജാവ് അവരുടെ കൂട്ടത്തിൽ യുദ്ധത്തിനായി ചേർന്നിരിക്കുന്നു; അവന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ അവർ നിങ്ങളെ നേരിടാൻ എത്തുന്നു.
ശിശുഭിര്ദുര്ജയൈഃ സങ്ഖ്യേ ദ്രൌപദേയൈര്മഹാത്മഭിഃ । ആശീവിഷസമസ്പര്ശൈഃ പാണ്ഡവാ അഭ്യയഞ്ജത
യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള, മഹാത്മാക്കളായ ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാർ, വിഷസർപ്പത്തിന്റെ സ്പർശംപോലെയുള്ളവരോടൊപ്പം പാണ്ഡവർ നിങ്ങളെ നേരിടാൻ എത്തുന്നു.
യഃ കൃഷ്ണാസദൃശോ വീര്യേ യുധിഷ്ഠിരസമോ ദമേ। തേനാഭിമന്യുനാ സങ്ഖ്യേ പാണ്ഡവാ അഭ്യയുഞ്ജത
വീര്യത്തിൽ കൃഷ്ണനോടു തുല്യനും, ആത്മനിയന്ത്രണത്തിൽ യുദ്ധിഷ്ഠിരനോടു സമാനനുമായിരുന്ന അഭിമന്യുവിനെ ആശ്രയിച്ചാണ് പാണ്ഡവർ യുദ്ധഭൂമിയിൽ മുന്നേറിയത്.
യശ്ചൈവാപ്രതിമോ വീര്യേ ധൃഷ്ടകേതുര്മഹായശാഃ । ദുഃസഹഃ സമരേ ക്രുദ്ധഃ ശൈശുപാലിര്മഹാരഥഃ
അപരിമിതമായ വീര്യവും മഹത്തായ കീർത്തിയും ഉള്ള ധൃഷ്ടകേതു, യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ചാൽ അതിക്രൂരനാകുന്ന ദുഷ്സഹൻ, മഹാരഥിയായ ശിശുപാലൻ—ഇവരും അവരോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.
തേന വശ്ചേദിരാജേന പാണ്ഡവാ അഭ്യയുഞ്ജത । അക്ഷൌഹിണ്യാ പരിവൃതഃ പാണ്ഡവാന്യോഭിസംശ്രിതഃ
ചേദിരാജാവിനെ ആശ്രയിച്ച്, വലിയൊരു സൈന്യത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, പാണ്ഡവർ അവനെ ആശ്രയിച്ച് മുന്നേറി.
യഃ സംശ്രയഃ പാണ്ഡവാനാം ദേവാനാമിവ വാസവഃ। തേന വോ വാസുദേവേന പാണ്ഡവാ അഭ്യയുഞ്ജത
ദേവന്മാർക്ക് ഇന്ദ്രൻ എങ്ങനെയോ, പാണ്ഡവർക്ക് അതുപോലെ ആശ്രയമായ വാസുദേവനോടൊപ്പം പാണ്ഡവർ മുന്നേറി.
യഥാ ചേദിപതേര്ഭ്രാതാ ശരഭോ ഭരതര്ഷഭ। കരകര്ഷേണ സഹിതസ്താഭ്യാം വസ്തേഽഭ്യയുഞ്ജത
ചേദിരാജാവിന്റെ സഹോദരനായ ശരഭനും കരകർഷനുമൊപ്പം ചേർന്ന്, ഭാരതവംശത്തിലെ വീരന്മാരായ ആ ഇരുവരോടും കൂടെ മുന്നേറി.
താരാസന്ധിഃ സഹദേവോ ജയത്സേനശ്ച താവുഭൌ । യുദ്ധേ പ്രതിരഥേ വീരൌ പാണ്ഡവാര്ഥേ വ്യവസ്ഥിതൌ
താരാസന്ധിയും സഹദേവനും ജയത്സേനനും—യുദ്ധത്തിൽ പരസ്പരം തുല്യശക്തിയുള്ള ഈ വീരന്മാർ പാണ്ഡവർക്ക് വേണ്ടി ഉറച്ചുനിന്നു.
ദ്രുപദശ്ച മഹാതേജാ ബലേന മഹതാ വൃതഃ। ത്യക്താത്മാ പാണ്ഡവാര്ഥായ സോത്സ്യമാനോ വ്യവസ്ഥിതഃ
മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള ദ്രുപദൻ, വലിയൊരു സൈന്യത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, തന്റെ ജീവൻ പോലും ഉപേക്ഷിച്ച് പാണ്ഡവർക്ക് വേണ്ടി നിലകൊണ്ടു.
ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവഃ പ്രാച്യോദീച്യാ മഹീക്ഷിതഃ। ശതശോ യാനുപാശ്രിതാ ധര്മരാജോ വ്യവസ്ഥിതഃ
ഇവരും, കൂടാതെ അനേകം പൂർവ്വദേശത്തെയും വടക്കൻ ദേശത്തെയും രാജാക്കന്മാരും, നൂറുകണക്കിന് ആളുകൾ, ധർമ്മരാജാവിനെ ആശ്രയിച്ച് നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
സര്വ ഏതേ മഹോത്സാഹാ യേ ത്വയാ പരികീര്തിതാഃ। ഏകതസ്ത്വേവ തേ സര്വേ സമേതാ ഭീമ ഏകതഃ
നീ പറഞ്ഞ എല്ലാ മഹോത്സാഹികളെയും ഒരുമിച്ച് ഒരു പക്ഷത്താക്കി, ഭീമൻ ഒറ്റയ്ക്ക് മറുവശത്തുണ്ടായാൽ പോലും,
ഭീമസേനാദ്ധി മേ ഭൂയോ ഭയം സഞ്ജായതേ മഹത്। ക്രുദ്ധാദമര്ഷണാത്താത വ്യാഘ്രാദിവ മഹാരുരോഃ
എനിക്ക് ഏറ്റവും വലിയ ഭയം ഭീമസേനനിൽ നിന്നാണ്, അച്ഛാ, അവന്റെ ക്രോധവും ക്ഷമയില്ലായ്മയും കാരണം, വലിയ ഒരു പുലിയുടെ കൂക്കുപോലെയാണ്.
ജാഗര്മി രാത്രയഃ സര്വാ ദീര്ഘമുഷ്ണം ച നിഃശ്വസന്। ഭീതോ വൃകോദരാത്താത സിംഹാത്പശുരിവാപരഃ
വൃക്കോദരനോടുള്ള ഭയത്തിൽ ഞാൻ മുഴുവൻ രാത്രിയും ഉണർന്നിരിക്കുന്നു, ദീർഘമായി ചൂടോടെ ശ്വസിക്കുന്നു, അച്ഛാ, മറ്റൊരു മൃഗം സിംഹത്തെ ഭയപ്പെടുന്നതുപോലെ.
ന ഹി തസ്യ മഹാബാഹോഃ ശക്രപ്രതിമതേജസഃ। സൈന്യേഽസ്മിന്പ്രതിപശ്യാമി യ ഏനം വിഷഹേദ്യുധി
വലിയ ഭുജശക്തിയും ഇന്ദ്രനോടു തുല്യമായ തേജസ്സുമുള്ള അവനെ ഈ സൈന്യത്തിൽ യുദ്ധത്തിൽ നേരിടാൻ ആരെയും ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
അമര്ഷണശ്ച കൌന്തേയോ ദൃഢവൈരശ്ച പാണ്ഡവഃ । അനര്മഹാസീ സോന്മാദസ്തിര്യക്പ്രേക്ഷീ മഹാസ്വനഃ
കുന്തിദേവിയുടെ മകൻ ക്ഷമയില്ലാത്തവനും, പാണ്ഡവൻ ശക്തമായ വൈരമുള്ളവനും, കളിയില്ലാത്തവനും, ഉന്മാദിയായവനും, വക്രദൃഷ്ടിയുള്ളവനും, വലിയ ശബ്ദത്തിൽ കൂക്കുന്നവനുമാണ്.
മഹാവേഗോ മഹോത്സാഹോ മഹാബാഹുര്മഹാബലഃ। മന്ദാനാം മമ പുത്രാണാം യുദ്ധേനാന്തം കരിഷ്യതി
വലിയ വേഗവും ഉത്സാഹവും ശക്തിയുമുള്ള ഭീമൻ, എന്റെ മന്ദബുദ്ധിയുള്ള മക്കളുടെ യുദ്ധത്തിന് അവസാനം വരുത്തും.
ഉരുഗ്രാഹഗൃഹീതാനാം ഗദാം ബിഭ്രദ്വൃകോദരഃ। കുരൂണാമൃഷഭോ യുദ്ധേ ദണ്ഡപാണിരിവാന്തകഃ
വൃക്കോദരൻ, വലിയ പാമ്പിന്റെ ഗൃഹത്തിൽ നിന്ന് എടുത്ത ഗദ ധരിച്ച്, കുരുവംശത്തിലെ സിംഹം യുദ്ധത്തിൽ ദണ്ഡധാരിയായ യമനെപ്പോലെയാകും.
അഷ്ടാശ്രിമായസീം ഘോരാം ഗദാം കാഞ്ചനഭൂഷണാമ് । മനസാഹം പ്രപശ്യാമി ബ്രഹ്മദണ്ഡമിവോദ്യതമ്
എട്ടു ഇരുമ്പ് ഗദകളും, ഭയാനകവും പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ചതുമായ അവയുടെ ഭാവം ഞാൻ മനസ്സിൽ ബ്രഹ്മദണ്ഡം ഉയർത്തിയതുപോലെ കാണുന്നു.
യഥാ മൃഗാണാം യൂഥേഷു സിംഹോ ജാതബലശ്ചരേത്। മാമകേഷു തഥാ ഭീമോ ബലേഷു വിചരിഷ്യതി
സിംഹം എങ്ങനെ കാട്ടുമൃഗങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കുമോ, അതുപോലെ ഭീമൻ എന്റെ മക്കളുടെ സൈന്യത്തിനിടയിൽ സഞ്ചരിക്കും.
സര്വേഷാം മമ പുത്രാണാം സ ഏകഃ ക്രൂരവിക്രമഃ । ബഹ്വാശീ വിപ്രതീപശ്ച ബാല്യേപി രഭസഃ സദാ
എന്റെ എല്ലാ മക്കളിലും, അവൻ മാത്രം ക്രൂരപ്രവർത്തികളിൽ ത്വരിതനും, അധികം ഭക്ഷിക്കുന്നവനും, എപ്പോഴും എതിര്ചിന്തയുള്ളവനും, ബാല്യത്തിലും ഉത്സാഹവാനുമാണ്.
ഉദ്വേപതേ മേ ഹൃദയം യേ മേ ദുര്യോധനാദയഃ। ബാല്യേഽപി തേന യുദ്ധ്യന്തോ വാരണേനേവ മര്ദിതാഃ
ദുര്യോധനനും മറ്റുള്ളവരും ബാല്യത്തിലേ തന്നെ യുദ്ധത്തിൽ അവനാൽ ആനകളെ കീഴടക്കുന്നതുപോലെ അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടപ്പോൾ ഓർക്കുമ്പോൾ എന്റെ ഹൃദയം വിറയുന്നു.
തസ്യ വീര്യേണ സംക്ലിഷ്ടാ നിത്യമേവ സുതാ മമ। സ ഏവ ഹേതുര്ഭേദസ്യ ഭീമോ ഭീമപരാക്രമഃ
എന്റെ മക്കൾക്ക് എപ്പോഴും അവന്റെ ശക്തിയാൽ വേദനയുണ്ടായി; അതിന്റെ കാരണം ഭയങ്കരശക്തിയുള്ള ഭീമനാണ്.
ഗ്രസമാനമനീകാനി നരവാരണവാജിനാമ്। പശ്യാമീവാഗ്രതോ ഭീമം ക്രോധമൂര്ഛിതമാഹവേ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ കോപത്തിൽ കത്തുന്ന ഭീമൻ എന്റെ മുന്നിൽ, മനുഷ്യരെയും ആനകളെയും കുതിരകളെയും വിഴുങ്ങുന്നതുപോലെ ഞാൻ കാണുന്നപോലെയാണ്.
അസ്ത്രേ ദ്രോണാര്ജുനസമം വായുവേഗസമം ജവേ। മഹേശ്വരസമം ക്രോധേ കോ ഹന്യാദ്ഭീമമാഹവേ
അസ്ത്രങ്ങളിൽ ദ്രോണമോ അർജുനനോതുല്യനും, വേഗത്തിൽ കാറ്റുപോലെയും, കോപത്തിൽ മഹാദേവനോടു സമനുമായ ഭീമനെ യുദ്ധത്തിൽ ആരാണ് കൊല്ലാൻ കഴിയുക?