നര ഇന്ദ്രസ്യ സംഗ്രാമേ ഹത്വാ ശത്രൂന്പരന്തപഃ । പൌലോമാന്കാലഖഞ്ജാംശ്ച സഹസ്രാണി ശതാനി ച
ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവനായ നരൻ, ഇന്ദ്രന്റെ യുദ്ധത്തിൽ, പോളോമന്മാരെയും കാലഖഞ്ജന്മാരെയും നൂറുകണക്കിന് ആയിരക്കണക്കിന് കൊല്ലുകയുണ്ടായി.
ഏഷ ഭ്രാന്തേ രഥേ തിഷ്ഠന്ഭല്ലേനാപാഹരച്ഛിരഃ। ജമ്ഭസ്യ ഗ്രസമാനസ്യ തദാ ഹ്യര്ജുന ആഹവേ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ അശാന്തമായ രഥത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട്, അർജുനൻ അപ്പോൾ ജംഭൻ എന്ന ദാനവൻ ശത്രുവിനെ വധിച്ചു, അവന്റെ തല വെട്ടി വീഴ്ത്തി.
ഏഷ പാരേ സമുദ്രസ്യ ഹിരണ്യപുരമാരുജത്। ഹത്വാ ഷഷ്ടിം സഹസ്രാണി നിവാതകവചാന്രണേ
അവൻ സമുദ്രം കടന്ന് ഹിരണ്യപുരം ആക്രമിച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ അറുപതിനായിരം നിവാതകവചന്മാരെ സംഹരിച്ചു.
ഏഷ ദേവാന്സഹേന്ദ്രേണ ജിത്വാ പരപുരഞ്ജയഃ। അതര്പയന്മഹാബാഹുരര്ജുനോ ജാതവേദസമ്
ശത്രുനഗരങ്ങൾ കീഴടക്കുന്നവനായ അർജുനൻ, ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ദേവന്മാരെ ജയിച്ച്, തന്റെ മഹാബലത്തോടെ ജാതവേദസിനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.
നാരായണസ്തഥൈവാത്ര ഭൂയസോഽന്യാഞ്ജഘാന ഹ। ഏവമേതൌ മഹാവീര്യൌ തൌ പശ്യത സമാഗതൌ
അതു പോലെ തന്നെ, നാരായണനും അനേകം ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ചു; ഇങ്ങനെ ഈ ഇരുവരും മഹാശക്തിയോടെ ഒന്നിച്ചു വന്നിരിക്കുന്നു—നിങ്ങൾ കാണുക.
വാസുദേവാര്ജുനൌ വീരൌ സമവേതൌ മഹാരഥൌ । നരനാരായണൌ ദേവൌ പൂര്വദേവാവിതി ശ്രുതിഃ
വാസുദേവനും അർജുനനും, വീര്യശാലികളായ മഹാരഥികളും, ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നു; നരനും നാരായണനും, പുരാതന ദേവതകൾ—ഇതാണു ശ്രുതി പറയുന്നത്.
അജേയൌ മാനുഷേ ലോകേ സേന്ദ്രൈരപി സുരാസുരൈഃ । ഏഷ നാരായണഃ കൃഷ്ണഃ ഫാല്ഗുനശ്ച നരഃ സ്മൃതഃ। നാരായണോ നരശ്ചൈവ സത്ത്വമേകം ദ്വിധാ കൃതമ്
മനുഷ്യലോകത്ത് ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും പോലും ജയിക്കാനാകാത്തവരാണ് ഈ നാരായണനും കൃഷ്ണനും; ഫാൽഗുനനാണ് നരൻ എന്നു അറിയപ്പെടുന്നത്. നാരായണനും നരനും ഒരേ ആത്മാവാണ്, രണ്ടായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഏതൌ ഹി കര്മണാ ലോകാനശ്രുവാതേഽക്ഷയാന്ധ്രുവാന്। തത്രതത്രൈവ ജായേതേ യുദ്ധകാലേ പുനഃപുനഃ
ഇവരിരുവരും തങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തിയിലൂടെ ലോകങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നു; അവിടെ അവിടെ യുദ്ധസമയങ്ങളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിച്ചുവരുന്നു.
തസ്മാത്കര്മൈവ കര്തവ്യമിതി ഹോവാച നാരദഃ । ഏതദ്ധി സര്വമാചഷ്ട വൃഷ്ണിചക്രസ്യ വേദവിത്
അതിനാൽ പ്രവൃത്തിയേ ചെയ്യേണ്ടതെന്ന് നാരദൻ പറഞ്ഞു. വൃഷ്ണിവംശത്തിൽ വേദജ്ഞനായവൻ ഇതെല്ലാം വിശദീകരിച്ചു.
ശങ്ഖചക്രഗദാഹസ്തം യദാ ദ്രക്ഷ്യസി കേശവമ്। പര്യാദദാനം ചാസ്ത്രാണി ഭീമധന്വാനമര്ജുനമ്
നീ കേശവനെ ശംഖവും ചക്രവും ഗദയും കൈവശം വഹിക്കുന്നതും, ഭീമശരധാരിയായ അർജുനൻ വില്ലും ആയുധങ്ങളും എടുക്കുന്നതും കാണുമ്പോൾ—
സനാതനൌ മഹാത്മാനൌ കൃഷ്ണാവേകരഥേ സ്ഥിതൌ। ദുര്യോധന തദാ താത സ്മര്താസി വചനം മമ
ശാശ്വതരായ മഹാത്മാക്കളായ കൃഷ്ണനും അർജുനനും ഒരേ രഥത്തിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, ദുര്യോധന, അപ്പോൾ എന്റെ വാക്കുകൾ ഓർക്കണം.
നോചേദയമഭാവഃ സ്യാത്കുരൂണാം പ്രത്യുപസ്ഥിതഃ। അര്ഥാച്ച താത ധര്മാച്ച തവ ബുദ്ധിരുപപ്ലുതാ
ഇല്ലെങ്കിൽ, ഈ നാശം കുരുക്കൾക്ക് സംഭവിച്ചിരുന്നില്ല. നീയോ, മകനേ, ആസക്തിയാലും ധർമ്മത്താലും മനസ്സ് മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ന ചേദ്ഗ്രഹീഷ്യസേ വാക്യം ശ്രോതാമി സുബഹൂന്ഹതാന്। തവൈവ ഹി മതം സര്വേ കുരവഃ പര്യുപാസതേ
നീ എന്റെ വാക്കുകൾ അംഗീകരിക്കാതിരുന്നാൽ, ഞാൻ അനേകം കൊല്ലപ്പെട്ടവരുടെ കഥകൾ കേൾക്കേണ്ടിവരും. കാരണം, കുരുക്കൾ എല്ലാവരും നിന്റെ അഭിപ്രായം മാത്രമാണ് പിന്തുടരുന്നത്.
ത്രയാണാമേവ ച മതം തത്ത്വമേകോഽനുമന്യസേ। രാമേണ ചൈവ ശപ്തസ്യ കര്ണസ്യ ഭരതര്ഷഭ
നീ സത്യമെന്നു അംഗീകരിക്കുന്നത് മൂവരുടെ അഭിപ്രായം മാത്രം: കര്ണനെ ശപിച്ച രാമൻ— ഭാരതവംശത്തിലെ പ്രഭോ—
ദുര്ജാതേഃ സൂതപുത്രസ്യ ശകുനേഃ സൌബലസ്യ ച। തഥാ ക്ഷുദ്രസ്യ പാപസ്യ ഭ്രാതുര്ദുഃശാസനസ്യ ച
ദുഷ്ടജന്മിയായ സൂതപുത്രൻ കര്ണൻ, സുബലപുത്രനായ ശകുനി, അങ്ങനെ തന്നെ നിന്റെ ചിരകോടിയുള്ള പാപിയായ സഹോദരൻ ദുര്യോധനൻ.
നൈവമായുഷ്മതാ വാച്യം യന്മാമാത്ഥ പിതാമഹ । ക്ഷത്രധര്മേ സ്ഥിതോ ഹ്യസ്മി സ്വധര്മാദനപേയിവാന്
നീ എന്നോട് പറഞ്ഞത്, പിതാമഹാ, നീ ദീർഘായുസ്സുള്ളവനാണെങ്കിലും, അങ്ങനെ പറയേണ്ടതല്ല. ഞാൻ ക്ഷത്രധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചു നിൽക്കുന്നു, എന്റെ ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് ഒരിക്കലും വിട്ടുമാറിയിട്ടില്ല.
കിഞ്ചാന്യന്മയി ദുര്വൃത്തം യേന മാം പരിഗര്ഹസേ। ന ഹി മേ വൃജിനം കിഞ്ചിദ്ധാര്തരാഷ്ട്രാ വിദുഃ ക്വചിത്
എന്നെ നീ കുറ്റപ്പെടുത്താൻ മറ്റെന്തെങ്കിലും ദോഷമുണ്ടോ? ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർക്ക് എപ്പോഴും എന്നിൽ ഒരു ദോഷവും കണ്ടിട്ടില്ല.
നാചരം വൃജിനം കിഞ്ചിദ്ധാര്തരാഷ്ട്രസ്യ നിത്യശഃ । അഹം ഹി പാണ്ഡവാന്സര്വാന്ഹനിഷ്യാമി രണേ സ്ഥിതാന്
ഞാൻ ഒരിക്കലും ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരോട് ദോഷം ചെയ്തിട്ടില്ല. എന്നാൽ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നില്ക്കുന്ന പാണ്ഡവന്മാരെ ഞാൻ കൊല്ലും.
പ്രാഗ്വിരുദ്ധൈഃ ശമം സദ്ഭിഃ കഥം വാ ക്രിയതേ പുനഃ। രാജ്ഞോ ഹി ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ സര്വം കാര്യം പ്രിയം മയാ। തഥാ ദുര്യോധനസ്യാപി സ ഹി രാജ്യേ സമാഹിതഃ
മുന്പ് എതിര്ത്തവരുമായി നല്ലവരാൽ വീണ്ടും സമാധാനം എങ്ങനെ സാധിക്കും? രാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രന് പ്രിയമായതെല്ലാം ഞാൻ ചെയ്യണം; അതുപോലെ തന്നെ രാജ്യം നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ദുര്യോധനനും.
കര്ണസ്യ തു വചഃ ശ്രുത്വാ ഭീഷ്മഃ ശാന്തനവഃ പുനഃ। ധൃതരാഷ്ട്രം മഹാരാജമാഭാഷ്യേദം വചോഽബ്രവീത്
കര്ണന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം ശാന്തനുവിന്റെ മകൻ ഭീഷ്മൻ, മഹാരാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
യദയം കത്ഥതേ നിത്യം ഹന്താഹം പാണ്ഡവാനിതി। നായം കലാപി സംപൂര്ണാ പാണ്ഡവാനാം മഹാത്മനാമ്
ഇവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും 'ഞാൻ പാണ്ഡവന്മാരെ കൊല്ലും' എന്ന് പുകഴ്ത്തുന്നു. എന്നാൽ മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവന്മാരുടെ ശക്തിയുടെ ഒരു ഭാഗം പോലും ഇവനില്ല.
അനയോ യോയമാഗന്താ പുത്രാണാം തേ ദുരാത്മനാമ് । തദസ്യ കര്മ ജാനീഹി സൂതപുത്രസ്യ ദുര്മതേഃ
നിന്റെ ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള മക്കൾക്ക് സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഈ നാശം, സൂതപുത്രനായ ഈ ദുഷ്ടന്റെ പ്രവൃത്തിയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
ഏതമാശ്രിത്യ പുത്രസ്തേ മന്ദബുദ്ധിഃ സുയോധനഃ । അവാമന്യത താന്വീരാന്ദേവപുത്രാനരിന്ദമാന്
ഇവനെ ആശ്രയിച്ചാണ് നിന്റെ മൂഢനായ മകൻ സുയോധനൻ ദൈവപുത്രന്മാരായ വീരന്മാരെ അപമാനിച്ചത്, ശത്രുനാശകനേ.
കിഞ്ചാപ്യേതേന തത്കര്മ കൃതപൂര്വം സുദുഷ്കരമ്। തൈര്യഥാ പാണ്ഡവൈഃ സര്വൈരേകൈകേന കൃതം പുരാ
ഇവൻ മുമ്പ് ചില ദുഷ്കരമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, പാണ്ഡവന്മാർ ഓരോരുത്തരും അതിനേക്കാൾ വലിയ കാര്യങ്ങൾ നേരത്തെ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
ദൃഷ്ട്വാ വിരാടനഗരേ ഭ്രാതരം നിഹതം പ്രിയമ്। ധനഞ്ജയേന വിക്രമ്യ കിമനേന തദാ കൃതമ്
വിരാടനഗരിയില് ധനഞ്ജയന്റെ വീര്യത്തോടെ നിന്റെ പ്രിയ സഹോദരന് വീണുപോയപ്പോള്, അപ്പോള് അവന് എന്ത് നേടിയെന്നു പറയൂ.
സര്വേ ഹ്യസ്ത്രിവിദഃ ശൂരാഃ സര്വേ പ്രാപ്താ മഹദ്യശഃ। അപി സര്വാമരൈശ്വര്യം ത്യജേയുര്ന പുനര്ജയമ്
ഇവരെല്ലാവരും ആയുധങ്ങളില skilled ആയ വീരന്മാരാണ്, വലിയ പ്രശസ്തിയും നേടിയവരാണ്; എങ്കിലും, വിജയത്തെ വിട്ടുവിടാതെ, ദൈവങ്ങളുടെ ആധിപത്യം പോലും ഉപേക്ഷിക്കും.
സഹിതാന്ഹി കുരൂന്സര്വാനഭിയാതോ ധനഞ്ജയഃ। പ്രമഥ്യ ചാച്ഛിനദ്വാസഃ കിമയം പ്രോഷിതസ്തദാ
ധനഞ്ജയന് കൂട്ടത്തോടെ കുരുക്കളെ ആക്രമിച്ചു, അവരെ തകര്ത്തു, വസ്ത്രങ്ങള് കീറിക്കളഞ്ഞു; അപ്പോള് അവന് പ്രവാസത്തിലായിരുന്നിട്ട് എന്ത് നേട്ടം ഉണ്ടായി?
ഗന്ധര്വൈര്ഘോഷയാത്രായാം ഹ്രിയതേ യത്സുതസ്തവ। ക്വ തദാ സൂതപുത്രോഽഭൂദ്യ ഇദാനീം വൃഷായതേ
ഗന്ധര്വ്വന്മാരുടെ ഉത്സവയാത്രയില് നിന്റെ മകന് പിടിക്കപ്പെട്ടപ്പോള്, ഇപ്പോള് കുതിപ്പോടെ സംസാരിക്കുന്ന സൂതപുത്രന് അപ്പോള് എവിടെയായിരുന്നു?
നനു തത്രാപി ഭീമേന പാര്ഥേന ച മഹാത്മനാ। യമാഭ്യാമേവ സംഗമ്യ ഗന്ധര്വാസ്തേ പരാജിതാഃ
അവിടെ പോലും ഭീമനും മഹാത്മാവായ പാർത്ഥനും ഇരട്ട സഹോദരന്മാരുമായി ചേര്ന്ന് ആ ഗന്ധര്വ്വന്മാരെ തോല്പ്പിച്ചു.
ഏതാന്യസ്യ മൃഷോക്താനി ബഹൂനി ഭരതര്ഷഭ । വികത്ഥനസ്യ ഭദ്രം തേ സദാ ധര്മാര്ഥലോപിനഃ
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അവന് പറയുന്ന ഈ അനവധി വാക്കുകള് എല്ലാം പൊള്ളയാണു്; എപ്പോഴും ധര്മ്മവും ഉദ്ദേശ്യവും അവഗണിച്ച് അഹങ്കാരത്തോടെ സംസാരിക്കുന്നവനാണ് അവന്. നിനക്കു് നന്മ ഉണ്ടാകട്ടെ.