നമസ്കൃത്യോപജഗ്മുസ്തേ ലോകവൃദ്ധം പിതാമഹമ് । പരിവാര്യ ച വിശ്വേശം പര്യാസത ദിവൌകസഃ
അവരൊക്കെയും ലോകത്തിന്റെ പ്രാചീനനായ പിതാമഹനു വന്ദനം ചെയ്ത് സമീപിച്ചു. പിന്നെ ലോകങ്ങളുടെ നാഥനെ ചുറ്റി ദേവന്മാർ അങ്ങോട്ട് നിന്നു.
തേഷാം മനശ്ച തേജശ്ചാപ്യാദദാനാവിവൌജസാ । പൂര്വദേവൌ വ്യതിക്രാന്തൌ നരനാരായണാവൃഷീ
അവരുടെ മനസ്സും തേജസ്സും ഏറ്റെടുത്ത്, പുരാതനമായ മഹർഷിമാരായ നരനും നാരായണനും അവരെക്കാൾ മേലായി നിലകൊണ്ടു.
ബൃഹസ്പതിസ്തു പപ്രച്ഛ ബ്രഹ്മാണം കാവിമാവിതി। ഭവന്തം നോപതിഷ്ഠേതേ തൌ നഃ ശംസ പിതാമഹ
അപ്പോൾ ബൃഹസ്പതി ബ്രഹ്മാവിനോട് ചോദിച്ചു: 'ആ ഇരുവരും നിങ്ങളെ സമീപിക്കാത്തതെന്ത്? ദയവായി ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ, പിതാമഹാ.'
യാവേതൌ പൃഥിവീം ദ്യാം ച ഭാസയന്തൌ തപസ്വിനൌ। ജ്വലന്തൌ രോചമാനൌ ച വ്യാപ്യാതീതൌ മഹാബലൌ
ആ ഇരുവരും തപസ്സിലൂടെ ഭൂമിയും ആകാശവും പ്രകാശിപ്പിച്ച്, മഹാശക്തിയോടെ തെളിഞ്ഞു ജ്വലിച്ചു അവയെക്കാൾ ഉയർന്നിരിക്കുന്നു.
നരനാരായണാവേതൌ ലോകാല്ലോകം സമാസ്ഥിതൌ । ഊര്ജിതൌ സ്വേന തപസാ മഹാസത്വപരാക്രമൌ
നരനും നാരായണനും തങ്ങളുടെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ ലോകം തോറും നിലകൊണ്ടു, മഹാസ്വഭാവവും ധൈര്യവും ഉള്ളവരാണ് അവർ.
ഏതൌ ഹി കര്മണാ ലോകം നന്ദയാമാസതുര്ധ്രുവമ് । ദ്വിധാഭൂതൌ മഹാപ്രാജ്ഞൌ വിദ്ധി ബ്രഹ്മന്പരന്തപൌ । അസുരാണാം വിനാശായ ദേവഗന്ധര്വപൂജിതൌ
അവരുടെ പ്രവർത്തികൾകൊണ്ട് ലോകം സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു; ബ്രഹ്മനേ, മഹാപണ്ഡിതരായ ആ ഇരുവരും ദൈവങ്ങളും ഗന്ധർവന്മാരും ആദരിക്കുന്നവരായി, അസുരന്മാരുടെ നാശത്തിനായി രണ്ടായി ജനിച്ചു എന്നറിഞ്ഞുകൊൾക.
ജഗാമ ശക്രസ്തച്ഛ്രത്വാ യത്ര തൌ തേപതുസ്തപഃ । സാര്ധം ദേവഗണൈഃ സര്വൈര്ബൃഹസ്പതിപുരോഗമൈഃ
ഇത് കേട്ടശേഷം, ഇന്ദ്രൻ ബൃഹസ്പതിയെയും മറ്റ് ദേവഗണങ്ങളെയും കൂട്ടി ആ ഇരുവരും തപസ്സ് ചെയ്തിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.
തദാ ദേവാസുരേ യുദ്ധേ ഭയേ ജാതേ ദിവൌകസാമ്। അയാചത മഹാത്മാനൌ നരനാരായണൌ വരമ്
ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാർക്കിടയിൽ ഭയം പടർന്നപ്പോൾ, അവർ മഹാത്മാക്കളായ നരനെയും നാരായണനെയും ഒരു വരം ചോദിച്ചു.
താവബ്രൂതാം വൃണീഷ്വേതി തദാ ഭരതസത്തമ। അഥൈതാവബ്രവീച്ഛകഃ സാഹ്യം നഃ ക്രിയതാമിതി
അപ്പോൾ ആ ഇരുവരും, 'നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടത് തിരഞ്ഞെടുക്കൂ,' എന്നു പറഞ്ഞു. അതിനുശേഷം ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: 'ഞങ്ങൾക്ക് സഹായം നൽകണം.'
തതസ്തൌ ശക്രമബ്രൂതാം കരിഷ്യാവോ യദിച്ഛസി। താഭ്യാം ച സഹിതഃ ശക്രോ വിജിഗ്യേ ദൈത്യദാനവാന്
അപ്പോൾ ആ ഇരുവരും ഇന്ദ്രനോട് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം ഞങ്ങൾ ചെയ്യും.' പിന്നെ അവരോടൊപ്പം ചേർന്ന് ഇന്ദ്രൻ ദൈത്യന്മാരെയും ദാനവന്മാരെയും ജയിച്ചു.
നര ഇന്ദ്രസ്യ സംഗ്രാമേ ഹത്വാ ശത്രൂന്പരന്തപഃ । പൌലോമാന്കാലഖഞ്ജാംശ്ച സഹസ്രാണി ശതാനി ച
ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവനായ നരൻ, ഇന്ദ്രന്റെ യുദ്ധത്തിൽ, പോളോമന്മാരെയും കാലഖഞ്ജന്മാരെയും നൂറുകണക്കിന് ആയിരക്കണക്കിന് കൊല്ലുകയുണ്ടായി.
ഏഷ ഭ്രാന്തേ രഥേ തിഷ്ഠന്ഭല്ലേനാപാഹരച്ഛിരഃ। ജമ്ഭസ്യ ഗ്രസമാനസ്യ തദാ ഹ്യര്ജുന ആഹവേ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ അശാന്തമായ രഥത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട്, അർജുനൻ അപ്പോൾ ജംഭൻ എന്ന ദാനവൻ ശത്രുവിനെ വധിച്ചു, അവന്റെ തല വെട്ടി വീഴ്ത്തി.
ഏഷ പാരേ സമുദ്രസ്യ ഹിരണ്യപുരമാരുജത്। ഹത്വാ ഷഷ്ടിം സഹസ്രാണി നിവാതകവചാന്രണേ
അവൻ സമുദ്രം കടന്ന് ഹിരണ്യപുരം ആക്രമിച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ അറുപതിനായിരം നിവാതകവചന്മാരെ സംഹരിച്ചു.
ഏഷ ദേവാന്സഹേന്ദ്രേണ ജിത്വാ പരപുരഞ്ജയഃ। അതര്പയന്മഹാബാഹുരര്ജുനോ ജാതവേദസമ്
ശത്രുനഗരങ്ങൾ കീഴടക്കുന്നവനായ അർജുനൻ, ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ദേവന്മാരെ ജയിച്ച്, തന്റെ മഹാബലത്തോടെ ജാതവേദസിനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.
നാരായണസ്തഥൈവാത്ര ഭൂയസോഽന്യാഞ്ജഘാന ഹ। ഏവമേതൌ മഹാവീര്യൌ തൌ പശ്യത സമാഗതൌ
അതു പോലെ തന്നെ, നാരായണനും അനേകം ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ചു; ഇങ്ങനെ ഈ ഇരുവരും മഹാശക്തിയോടെ ഒന്നിച്ചു വന്നിരിക്കുന്നു—നിങ്ങൾ കാണുക.
വാസുദേവാര്ജുനൌ വീരൌ സമവേതൌ മഹാരഥൌ । നരനാരായണൌ ദേവൌ പൂര്വദേവാവിതി ശ്രുതിഃ
വാസുദേവനും അർജുനനും, വീര്യശാലികളായ മഹാരഥികളും, ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നു; നരനും നാരായണനും, പുരാതന ദേവതകൾ—ഇതാണു ശ്രുതി പറയുന്നത്.
അജേയൌ മാനുഷേ ലോകേ സേന്ദ്രൈരപി സുരാസുരൈഃ । ഏഷ നാരായണഃ കൃഷ്ണഃ ഫാല്ഗുനശ്ച നരഃ സ്മൃതഃ। നാരായണോ നരശ്ചൈവ സത്ത്വമേകം ദ്വിധാ കൃതമ്
മനുഷ്യലോകത്ത് ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും പോലും ജയിക്കാനാകാത്തവരാണ് ഈ നാരായണനും കൃഷ്ണനും; ഫാൽഗുനനാണ് നരൻ എന്നു അറിയപ്പെടുന്നത്. നാരായണനും നരനും ഒരേ ആത്മാവാണ്, രണ്ടായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഏതൌ ഹി കര്മണാ ലോകാനശ്രുവാതേഽക്ഷയാന്ധ്രുവാന്। തത്രതത്രൈവ ജായേതേ യുദ്ധകാലേ പുനഃപുനഃ
ഇവരിരുവരും തങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തിയിലൂടെ ലോകങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നു; അവിടെ അവിടെ യുദ്ധസമയങ്ങളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിച്ചുവരുന്നു.
തസ്മാത്കര്മൈവ കര്തവ്യമിതി ഹോവാച നാരദഃ । ഏതദ്ധി സര്വമാചഷ്ട വൃഷ്ണിചക്രസ്യ വേദവിത്
അതിനാൽ പ്രവൃത്തിയേ ചെയ്യേണ്ടതെന്ന് നാരദൻ പറഞ്ഞു. വൃഷ്ണിവംശത്തിൽ വേദജ്ഞനായവൻ ഇതെല്ലാം വിശദീകരിച്ചു.
ശങ്ഖചക്രഗദാഹസ്തം യദാ ദ്രക്ഷ്യസി കേശവമ്। പര്യാദദാനം ചാസ്ത്രാണി ഭീമധന്വാനമര്ജുനമ്
നീ കേശവനെ ശംഖവും ചക്രവും ഗദയും കൈവശം വഹിക്കുന്നതും, ഭീമശരധാരിയായ അർജുനൻ വില്ലും ആയുധങ്ങളും എടുക്കുന്നതും കാണുമ്പോൾ—
സനാതനൌ മഹാത്മാനൌ കൃഷ്ണാവേകരഥേ സ്ഥിതൌ। ദുര്യോധന തദാ താത സ്മര്താസി വചനം മമ
ശാശ്വതരായ മഹാത്മാക്കളായ കൃഷ്ണനും അർജുനനും ഒരേ രഥത്തിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, ദുര്യോധന, അപ്പോൾ എന്റെ വാക്കുകൾ ഓർക്കണം.
നോചേദയമഭാവഃ സ്യാത്കുരൂണാം പ്രത്യുപസ്ഥിതഃ। അര്ഥാച്ച താത ധര്മാച്ച തവ ബുദ്ധിരുപപ്ലുതാ
ഇല്ലെങ്കിൽ, ഈ നാശം കുരുക്കൾക്ക് സംഭവിച്ചിരുന്നില്ല. നീയോ, മകനേ, ആസക്തിയാലും ധർമ്മത്താലും മനസ്സ് മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ന ചേദ്ഗ്രഹീഷ്യസേ വാക്യം ശ്രോതാമി സുബഹൂന്ഹതാന്। തവൈവ ഹി മതം സര്വേ കുരവഃ പര്യുപാസതേ
നീ എന്റെ വാക്കുകൾ അംഗീകരിക്കാതിരുന്നാൽ, ഞാൻ അനേകം കൊല്ലപ്പെട്ടവരുടെ കഥകൾ കേൾക്കേണ്ടിവരും. കാരണം, കുരുക്കൾ എല്ലാവരും നിന്റെ അഭിപ്രായം മാത്രമാണ് പിന്തുടരുന്നത്.
ത്രയാണാമേവ ച മതം തത്ത്വമേകോഽനുമന്യസേ। രാമേണ ചൈവ ശപ്തസ്യ കര്ണസ്യ ഭരതര്ഷഭ
നീ സത്യമെന്നു അംഗീകരിക്കുന്നത് മൂവരുടെ അഭിപ്രായം മാത്രം: കര്ണനെ ശപിച്ച രാമൻ— ഭാരതവംശത്തിലെ പ്രഭോ—
ദുര്ജാതേഃ സൂതപുത്രസ്യ ശകുനേഃ സൌബലസ്യ ച। തഥാ ക്ഷുദ്രസ്യ പാപസ്യ ഭ്രാതുര്ദുഃശാസനസ്യ ച
ദുഷ്ടജന്മിയായ സൂതപുത്രൻ കര്ണൻ, സുബലപുത്രനായ ശകുനി, അങ്ങനെ തന്നെ നിന്റെ ചിരകോടിയുള്ള പാപിയായ സഹോദരൻ ദുര്യോധനൻ.
നൈവമായുഷ്മതാ വാച്യം യന്മാമാത്ഥ പിതാമഹ । ക്ഷത്രധര്മേ സ്ഥിതോ ഹ്യസ്മി സ്വധര്മാദനപേയിവാന്
നീ എന്നോട് പറഞ്ഞത്, പിതാമഹാ, നീ ദീർഘായുസ്സുള്ളവനാണെങ്കിലും, അങ്ങനെ പറയേണ്ടതല്ല. ഞാൻ ക്ഷത്രധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചു നിൽക്കുന്നു, എന്റെ ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് ഒരിക്കലും വിട്ടുമാറിയിട്ടില്ല.
കിഞ്ചാന്യന്മയി ദുര്വൃത്തം യേന മാം പരിഗര്ഹസേ। ന ഹി മേ വൃജിനം കിഞ്ചിദ്ധാര്തരാഷ്ട്രാ വിദുഃ ക്വചിത്
എന്നെ നീ കുറ്റപ്പെടുത്താൻ മറ്റെന്തെങ്കിലും ദോഷമുണ്ടോ? ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർക്ക് എപ്പോഴും എന്നിൽ ഒരു ദോഷവും കണ്ടിട്ടില്ല.
നാചരം വൃജിനം കിഞ്ചിദ്ധാര്തരാഷ്ട്രസ്യ നിത്യശഃ । അഹം ഹി പാണ്ഡവാന്സര്വാന്ഹനിഷ്യാമി രണേ സ്ഥിതാന്
ഞാൻ ഒരിക്കലും ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരോട് ദോഷം ചെയ്തിട്ടില്ല. എന്നാൽ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നില്ക്കുന്ന പാണ്ഡവന്മാരെ ഞാൻ കൊല്ലും.
പ്രാഗ്വിരുദ്ധൈഃ ശമം സദ്ഭിഃ കഥം വാ ക്രിയതേ പുനഃ। രാജ്ഞോ ഹി ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ സര്വം കാര്യം പ്രിയം മയാ। തഥാ ദുര്യോധനസ്യാപി സ ഹി രാജ്യേ സമാഹിതഃ
മുന്പ് എതിര്ത്തവരുമായി നല്ലവരാൽ വീണ്ടും സമാധാനം എങ്ങനെ സാധിക്കും? രാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രന് പ്രിയമായതെല്ലാം ഞാൻ ചെയ്യണം; അതുപോലെ തന്നെ രാജ്യം നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ദുര്യോധനനും.
കര്ണസ്യ തു വചഃ ശ്രുത്വാ ഭീഷ്മഃ ശാന്തനവഃ പുനഃ। ധൃതരാഷ്ട്രം മഹാരാജമാഭാഷ്യേദം വചോഽബ്രവീത്
കര്ണന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം ശാന്തനുവിന്റെ മകൻ ഭീഷ്മൻ, മഹാരാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: