യോ നൈതേഭ്യഃ പ്രച്യവേദ്ദ്വാദശഭ്യഃ സര്വാമപീമാം പൃഥിവീം സ ശിഷ്യാത്। ത്രിഭിര്ദ്വാഭ്യാമേകതോ വാര്ഥിതോ യോ നാസ്യ സ്വമസ്തീതി ച വേദിതവ്യമ്
ഈ പന്ത്രണ്ട് കാര്യങ്ങളിൽ നിന്നും ഒരിക്കലും വഴിതിരിയാത്തവനെയും, ലോകം മുഴുവൻ ഭൂമി വാഗ്ദാനം ചെയ്താലും, മൂവരും രണ്ടുപേരും ഒരാളും പ്രേരിപ്പിച്ചാലും, 'നിനക്ക് ഒന്നും സ്വന്തമില്ല' എന്നു പറഞ്ഞാലും, അത്തരം വ്യക്തിയെ ഉറച്ച മനസ്സുള്ളവനായി അറിയണം.
ദമസ്ത്യാഗോഽഥാപ്രമാദ ഇത്യേതേഷ്വമൃതം സ്ഥിതമ്। ഏതാനി ബ്രഹ്മമുഖ്യാനാം ബ്രാഹ്മണാനാം മനീഷിണാമ്
സ്വയംനിയന്ത്രണം, ഉപേക്ഷം, ജാഗ്രത — ഇവയിൽ അമൃതം നിലകൊള്ളുന്നു; ഇവയാണ് പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും ജ്ഞാനികളുടെയും ഗുണങ്ങൾ.
സദ്വാഽസദ്വാ പരീവാദേ ബ്രാഹ്മണസ്യ ന ശസ്യതേ। നരകപ്രതിഷ്ഠാസ്തേ സ്യുര്യ ഏവം കുരുതേ ജനാഃ
സത്യമാകട്ടെ അസത്യമാകട്ടെ, ബ്രാഹ്മണനെ അപവാദം ചെയ്യുന്നത് ഒരിക്കലും പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നില്ല; അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നവർ നരകത്തിൽ തന്നെ തങ്ങുന്നു.
മദോഽഷ്ടാദശദോഷഃ സ സ്യാത്പുരാ യോഽപ്രകീര്തിതഃ । ലോകദ്വേഷ്യം പ്രതികൂല്യമഭ്യസൂയാ മൃഷാവചഃ
മദ്യം പതിനെട്ട് ദോഷങ്ങൾ ഉണ്ട് എന്നു പറയുന്നു; മുമ്പ് പറഞ്ഞിട്ടില്ലാത്തതും, എല്ലാവർക്കും വെറുപ്പുള്ളതും, എതിര്പ്പും, അസൂയയും, കള്ളവാക്കുകളും അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
കാമക്രോധൌ പാരതന്ത്ര്യം പരിവാദോഽഥ പൈശുനമ്। അര്ഥഹാനിര്വിവാദശ്ച മാത്സര്യം പ്രാണിപീഡനമ്
ആസക്തി, കോപം, അന്യാശ്രയം, അപവാദം, ദ്വേഷം, സമ്പത്ത് നഷ്ടം, വഴക്ക്, അസൂയ, ജീവികളെ പീഡിപ്പിക്കൽ —
ഈര്ഷ്യാ മോദോഽതിവാദശ്ച സംജ്ഞാനാശോഽഭ്യസൂയിതാ। തസ്മാത്പ്രാജ്ഞോ ന മാദ്യേത സദാ ഹ്യേതദ്വിഗര്ഹിതമ്
പൊരുത്തം, അഹങ്കാരം, അധികം സംസാരിക്കൽ, ബോധം നഷ്ടപ്പെടൽ, കുറ്റം തിരയൽ — അതുകൊണ്ട് ജ്ഞാനികൾ ഒരിക്കലും മദ്യം കഴിക്കരുത്; ഇവയെല്ലാം അപമാനിക്കപ്പെടുന്നവയാണ്.
നഭ്യര്ഥിതശ്ചാര്ഹതി ശുദ്ധഭാവഃ
ആർക്കും ചോദിച്ചാലും, മനസ്സിൽ ശുദ്ധിയുള്ളവൻ അർഹനാണ്.
ത്യക്തദ്രവ്യഃ സംവസേന്നേഹ കാമാ- ദ്ഭിങ്ക്തേ കര്മസ്വാശിഷം ബാധതേ ച
സമ്പത്ത് ഉപേക്ഷിച്ചവൻ ആഗ്രഹങ്ങളില്ലാതെ ഇവിടെ ജീവിക്കണം; അവൻ തന്റെ കർമ്മഫലം അനുഭവിക്കുകയും ദു:ഖങ്ങൾ അതിജയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ദ്രവ്യവാന്ഗുണവാനേവം ത്യാഗീ ഭവതി സാത്വികഃ। പഞ്ചഭൂതാനി പഞ്ചഭ്യോ നിവര്തയതി താദൃശഃ
സമ്പത്തും ഗുണവും ഉള്ളവൻ ഉപേക്ഷം ചെയ്യുമ്പോൾ, അവൻ സാത്വികനാണ്; അത്തരം വ്യക്തി ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ നിന്ന് പഞ്ചഭൂതങ്ങളെ പിന്വലിക്കുന്നു.
ഏതത്സമൃദ്ധമപ്യൃദ്ധം തപോ ഭവതി കേവലമ്। സത്വാത്പ്രച്യവമാനാനാം സങ്കല്പേന സമാഹിതമ്
സമ്പത്ത് എത്രയും അധികമുണ്ടായാലും, സങ്കല്പം കൊണ്ട് മനസ്സാക്ഷി ഉണർത്തിയാൽ അത് ശുദ്ധമായ തപസ്സാകുന്നു; സത്വത്തിൽ നിന്ന് വഴിതിരിയുന്നവർക്കു ഇത് സാധ്യമാണ്.
യതോ യജ്ഞഃ പ്രവര്ധന്തേ മത്യസ്യൈവാവരോധനാത്। മനസാന്യസ്യ ഭവതി വാച്യന്യസ്യാഥ കര്മണാ
ഇതിൽ നിന്നാണ് യജ്ഞം വളരുന്നത്, കാരണം മനുഷ്യൻ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു; ഒരാളുടെ മനസ്സിൽ മറ്റൊരാൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, മറ്റൊരാളുടെ വാക്ക് സംസാരിക്കുന്നു, മറ്റൊരാളുടെ കർമ്മം ചെയ്യുന്നു.
സങ്കല്പസിദ്ധം പുരുഷമസങ്കല്പോഽധിതിഷ്ഠതി। ബ്രാഹ്മണസ്യ വിശേഷേണ കിഞ്ചാന്യദപി മേ ശ്രൃണു
സങ്കല്പം നിറവേറ്റിയവനെ സങ്കല്പമില്ലാത്തവൻ നിയന്ത്രിക്കുന്നു; പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രാഹ്മണർക്കായി — ഇതിൽ കൂടുതൽ ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ.
അധ്യാപയേന്മഹദേതദ്യശസ്യം വാചോ വികരാഃ കവയോ വദന്തി। അസ്മിന്യോഗേ സര്വമിദം പ്രതിഷ്ഠിതം യേ തദ്വിദുരമൃതാസ്തേ ഭവന്തി
ഈ മഹത്തായ, പ്രശസ്തമായ സിദ്ധാന്തം പഠിപ്പിക്കണം; കവികൾ വാക്കിന്റെ വ്യത്യാസങ്ങൾ എന്ന് പറയുന്നു. ഈ ഏകതയിൽ എല്ലാം നിലകൊള്ളുന്നു; അതറിയുന്നവർ അമൃതരാവുന്നു.
ന കര്മണാ സുകൃതേനൈവ രാജന് സത്യം ജയേജ്ജുഹുയാദ്വാ യജേദ്വാ। നൈതേന വാലോഽമൃത്യുമഭ്യേതി രാജന് രതിം ചാസൌ ന ലഭത്യന്തകാലേ
നല്ല കർമ്മം കൊണ്ടോ, സത്യം കൊണ്ടോ, ഹോമം കൊണ്ടോ, പൂജകൊണ്ടോ, ഒരു കുട്ടി മരണത്തെ ജയിക്കുകയോ, അവസാനം ആനന്ദം നേടുകയോ ചെയ്യില്ല, രാജാവേ.
തൃഷ്ണീമേക ഉപാസീത ചേഷ്ടേത മനസാപി ന। തഥാ സംസ്തുതിനിന്ദാഭ്യാം പ്രീതിരോഷൌ വിവര്ജയേത്
ആഗ്രഹം അവസാനിപ്പിക്കലേ ആരാധിക്കേണ്ടത്; മനസ്സിൽ പോലും ശ്രമിക്കരുത്. പ്രശംസയും അപമാനവും, സന്തോഷവും കോപവും ഇവയും ഒഴിവാക്കണം.
അത്രൈവ തിഷ്ഠന്ക്ഷത്രിയ ബ്രഹ്മാവിശതി പശ്യതി। വേദേഷു ചാനുപൂര്വ്യേണ ഏതദ്വിദ്വന്ബ്രവീമി തേ
ഇവിടെ തന്നെ നിലകൊണ്ടുകൊണ്ട്, ക്ഷത്രിയാ, ബ്രഹ്മം പ്രാപിക്കുകയും കാണുകയും ചെയ്യാം; വേദങ്ങളിൽ ക്രമമായി ഇതു പറയുന്നു — ജ്ഞാനിയേ, ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു.
യത്തച്ഛുക്രം മഹഞ്ജ്യോതിര്ദീപ്യമാനം മഹദ്യശഃ। തദ്വൈ ദേവാ ഉപാസതേ തസ്മാത്സൂര്യോ വിരാജതേ। യോഗിനസ്തം പ്രപശ്യന്തി ഭഗവന്തം സനാതനമ്
ശുദ്ധവും മഹത്തായ പ്രകാശവും തെളിഞ്ഞ മഹത്വവും ഉള്ളതിനെ ദേവന്മാർ ആരാധിക്കുന്നു; അതിൽ നിന്നാണ് സൂര്യൻ പ്രകാശിക്കുന്നത്. യോഗികൾ ആ ഭാഗ്യവാൻ, ശാശ്വതനായവനെ കാണുന്നു.
യോഗിനസ്തം പ്രപശ്യന്തി ഭഗവന്തം സനാതനമ്
യോഗികൾ ആ ഭാഗ്യവാനും ശാശ്വതനുമായവനെ കാണുന്നു.
യോഗിനസ്തം പ്രപശ്യന്തി ഭഗവന്തം സനാതനമ്
യോഗികൾ ആ ശാശ്വതനായ ദൈവത്തെ കാണുന്നു.
ചക്രേ രഥസ്യ തിഷ്ഠന്തോഽധ്രുവസ്യാവ്യയകര്മണഃ। കേതുമന്തം വഹന്ത്യശ്വാസ്തം ദിവ്യമജരം ദിവി। യോഗിനസ്തം പ്രപശ്യന്തി ഭഗവന്തം സനാതനമ്
ക്ഷണികമായ രഥത്തിന്റെ ചക്രത്തിൽ നില്ക്കുന്നവനെയും, അവൻ അക്ഷയമായ പ്രവൃത്തിയുള്ളവനായി, പതാകയുമായി, ദിവ്യനും ചിരഞ്ജീവിയുമായവനായി, ആകാശത്തിൽ കുതിരകൾ വഹിക്കുന്നതും, യോഗികൾ ആ ശാശ്വതനായ ദൈവത്തെ കാണുന്നു.
യോഗിനസ്തം പ്രപശ്യന്തി ഭഗവന്തം സനാതനമ്
യോഗികൾ ആ ശാശ്വതനായ ദൈവത്തെ കാണുന്നു.
ദ്വാദശപൂഗാം സരിതം പിബന്തോ ദേവരക്ഷിതാമ്। മധ്വീക്ഷന്തശ്ച തേ തസ്യാഃ സംചരന്തീഹ ഘോരാമ് । യോഗിനസ്തം പ്രപശ്യന്തി ഭഗവന്തം സനാതനമ്
ദേവന്മാർ കാത്തിരിക്കുന്ന പന്ത്രണ്ടു ശാഖകളുള്ള നദിയുടെ ജലം കുടിച്ചും, അതിന്റെ തേൻ നോക്കി ഭയാനകമായ അതിന്റെ പ്രവാഹത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചും, യോഗികൾ ആ ശാശ്വതനായ ദൈവത്തെ കാണുന്നു.
തദര്ധമാസം പിബതി സംചിതം ഭ്രമരോ മധു। ഈശാനഃ സര്വഭൂതേഷു ഹവിര്ഭൂതമകല്പയത്। യോഗിനസ്തം പ്രപശ്യന്തി ഭഗവന്തം സനാതനമ്
അരമാസം ശേഖരിച്ച തേൻ തേനീച്ച കുടിക്കുന്നു; എല്ലാ ജന്തുക്കളിലും വസിക്കുന്ന ഇശാനൻ തന്നെ ഹോമമായി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു; യോഗികൾ ആ ശാശ്വതനായ ദൈവത്തെ കാണുന്നു.
ഹിരണ്യപര്ണമശ്വത്ഥമഭിപദ്യ ഹ്യപക്ഷകാഃ। തേ തത്ര പക്ഷിണോ ഭൂത്വാ പ്രപതന്തി യഥാദിശമ്। യോഗിനസ്തം പ്രപശ്യന്തി ഭഗവന്തം സനാതനമ്
പൊന്നുപോലുള്ള ഇലകളുള്ള അശ്വത്തമരത്തോട് സമീപിച്ചപ്പോൾ, ചിറകില്ലാത്തവർ പക്ഷികളായി അവിടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം വീഴുന്നു; യോഗികൾ ആ ശാശ്വതനായ ദൈവത്തെ കാണുന്നു.
പൂര്ണാത്പൂര്ണാന്യുദ്ധരന്തി പൂര്ണാത്പൂര്ണാനി ചക്രിരേ। ഹരന്തി പൂര്ണാത്പൂര്ണാനി പൂര്ണമേവാവശിഷ്യതേ। യോഗിനസ്തം പ്രപശ്യന്തി ഭഗവന്തം സനാതനമ്
പൂർണ്ണത്തിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണം എടുത്താലും, പൂർണ്ണത്തിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണം ഉണ്ടാക്കിയാലും, പൂർണ്ണത്തിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണം എടുത്താലും, ശേഷിക്കുന്നത് പൂർണ്ണം തന്നെയാണ്; യോഗികൾ ആ ശാശ്വതനായ ദൈവത്തെ കാണുന്നു.
തസ്മാദ്വൈ വായുരായാതസ്തസ്മിംശ്ച പ്രയതഃ സദാ। തസ്മാദഗ്നിശ്ച സോമശ്ച തസ്മിംശ്ച പ്രാണ ആതതഃ
അവനിൽ നിന്നാണ് വായു ഉത്ഭവിക്കുന്നത്, അവനിൽ തന്നെയാണ് അത് എപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നത്; അവനിൽ നിന്നാണ് അഗ്നിയും സോമവും ഉത്ഭവിക്കുന്നത്, അവനിൽ തന്നെയാണ് പ്രാണൻ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.
സര്വമേവ തതോ വിദ്യാത്തത്തദ്വക്തും ന ശക്നുമഃ। യോഗിനസ്തം പ്രപശ്യന്തി ഭഗവന്തം സനാതനമ്
എല്ലാം അവനിൽ നിന്നാണ് അറിയേണ്ടത്, എന്നാൽ അതിനെക്കുറിച്ച് പറയാൻ നമ്മുക്ക് കഴിയുന്നില്ല; യോഗികൾ ആ ശാശ്വതനായ ദൈവത്തെ കാണുന്നു.
അപാനം ഗിരപി പ്രാണഃ പ്രാണം ഗിരതി ചന്ദ്രമാഃ। ആദിത്യോ ഗിരതേ ചന്ദ്രമാദിത്യം ഗിരതേ പരഃ । യോഗിനസ്തം പ്രപശ്യന്തി ഭഗവന്തം സനാതനമ്
അപാനൻ പ്രാണനെ ഉച്ചരിക്കുന്നു, പ്രാണൻ ചന്ദ്രനെ ഉച്ചരിക്കുന്നു; സൂര്യൻ ചന്ദ്രനെ ഉച്ചരിക്കുന്നു, പരമൻ സൂര്യനെ ഉച്ചരിക്കുന്നു; യോഗികൾ ആ ശാശ്വതനായ ദൈവത്തെ കാണുന്നു.
ഏകം പാദം നോത്ക്ഷിപതി സലിലാദ്ധംസ ഉച്ചരന്। തം ചേത്സന്തതമൂര്ധ്വായ ന മൃത്യുര്നാമൃതം ഭവേത്। യോഗിനസ്തം പ്രപശ്യന്തി ഭഗവന്തം സനാതനമ്
ഹംസൻ ഉയർന്ന് വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് ഒരു കാലും ഉയർത്തുന്നില്ല; അവൻ എപ്പോഴും മുകളിലായി നില്ക്കുകയാണെങ്കിൽ മരണവും അമൃതവും ഉണ്ടാകില്ല; യോഗികൾ ആ ശാശ്വതനായ ദൈവത്തെ കാണുന്നു.
യോഗിനസ്തം പ്രപശ്യന്തി ഭഗവന്തം സനാതനമ്
യോഗികൾ ആ ശാശ്വതനായ ദൈവത്തെ കാണുന്നു.