നൈവര്ക്ഷു തന്ന യജുഷ്ഷു നാപ്യഥര്വസു ന ദൃശ്യതേ വൈ വിമലേഷു സാമസു। രഥന്തരേ ബാര്ഹദ്രഥേ വാപി രാജ- ന്മഹാവ്രതേ നൈവ ദൃശ്യേദ്ഭ്രുവം തത്
അത് ഋഗ്വേദത്തിലും ഇല്ല, യജുർവേദത്തിലും ഇല്ല, അതർവവേദത്തിലും ഇല്ല; ശുദ്ധമായ സാമങ്ങളിൽ കാണില്ല, രഥാന്തരത്തിലും ബാർഹദ്രഥത്തിലും ഇല്ല, രാജാവേ, മഹാവ്രതത്തിലും അതിന്റെ രൂപം കാണാനാവില്ല.
അപാരണീയം തമസഃ പരസ്താ- ത്തദന്തകോഽപ്യേതി വിനാശകാലേ। അണീയോ രൂപം ക്ഷുരധാരയാ സമം മഹച്ച രൂപം തദ്വൈ പര്വതേഭ്യഃ
അത് ഇരുണ്ടതിന്റെ അതിരുകടന്നതാണ്; ലോകം നശിക്കുമ്പോൾ പോലും അന്തകൻ അതിൽ എത്തുന്നു. അതിന്റെ രൂപം വാൾക്കട്ടിയുടെ അറ്റത്തേക്കാൾ സൂക്ഷ്മം, പർവതങ്ങളെക്കാൾ വലുതാണ്.
സാ പ്രതിഷ്ഠാ തദമൃതം ലോകാസ്തദ്ബ്രഹ്മ തദ്യശഃ । ഭൂതാനി ജഝിരേ തസ്മാത്പ്രലയം യാന്തി തത്ര ഹി
അതാണ് അടിസ്ഥാനവും അമൃതവും ലോകങ്ങളും ബ്രഹ്മവും മഹത്വവും; അതിൽ നിന്നാണ് എല്ലാ ജീവികളും ജനിക്കുന്നത്, അതിലേക്കാണ് അവയെല്ലാം മടങ്ങിപ്പോകുന്നത്.
അനാമയം തന്മഹദുദ്യതം യശോ വാചോ വികാരം കവയോ വദന്തി। യസ്മിഞ്ജഗത്സര്വമിദം പ്രതിഷ്ഠിതം യേ തദ്വിദുരമൃതാസ്തേ ഭവന്തി
അത് രോഗരഹിതവും മഹത്തായും ഉയർന്ന മഹിമയുമാണ്; കവിൾ അതിനെ വാക്കിന്റെ രൂപാന്തരം എന്ന് പറയുന്നു. ഈ ലോകം മുഴുവൻ അതിലാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്; അതറിയുന്നവർ അമരന്മാരാകുന്നു.
തദേതദഹ്നാ സംസ്ഥിതം ഭാതി സര്വം തദാത്മവിത്പശ്യതി ജ്ഞാനയോഗാത്। തസ്മിഞ്ജഗത്സര്വമിദം പ്രതിഷ്ഠിതം യേ തദ്വിദുരമൃതാസ്തേ ഭവന്തി
അതിനാൽ ഈ ലോകം മുഴുവൻ പ്രകാശിക്കുന്നു, പകൽ സമയത്ത് നിലനിൽക്കുന്നു; ആത്മാവിനെ അറിയുന്നവൻ ജ്ഞാനയോഗത്തിലൂടെ അതിനെ കാണുന്നു. ഈ ലോകം മുഴുവൻ അതിലാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്; അതറിയുന്നവർ അമരന്മാരാകുന്നു.
ശോകഃ ക്രോധശ്ച ലോഭശ്ച കാമോ മാനഃ പരാസുതാ। ഈര്ഷ്യാ മോഹോ വിവിത്സാ ച കൃപാഽസൂയാ ജുഗുപ്സുതാ
ദുഃഖം, കോപം, ലാലസം, ആഗ്രഹം, അഭിമാനം, മറ്റുള്ളവരുടെ സമ്പത്തിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്ത, അസൂയ, ഭ്രമം, അറിയാനുള്ള ആഗ്രഹം, കാരുണ്യം, ദ്വേഷം, വെറുപ്പ് —
ദ്വാദശൈതേ മഹാദോഷാ മനുഷ്യപ്രാണനാശനാഃ। ഏകൈകമേതേ രാജേന്ദ്ര മനുഷ്യാന്പര്യുപാസതേ। യൌരാവിഷ്ടോ നരഃ പാപം മൂഢസംജ്ഞോ വ്യവസ്യതി
ഇവ പന്ത്രണ്ടു വലിയ ദോഷങ്ങളാണ്, മനുഷ്യജീവിതം നശിപ്പിക്കുന്നവയും. ഇവയിൽ ഓരോന്നും രാജാവേ, മനുഷ്യരെ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു; ആരെങ്കിലും ഇതിൽ ആകെ ആകൃഷ്ടനാകുമ്പോൾ, അവൻ മണ്ടനായ് പാപം ചെയ്യുന്നു.
സ്പൃഹയാലുരുഗ്രഃ പരുഷോ വാ വദാന്യഃ ക്രോധം ബിഭ്രന്മനസാ വൈ വികത്ഥീ। നൃശംസധര്മാഃ ഷഡിമേ ജനാ വൈ പ്രാപ്യാപ്യര്ഥം നോത സഭാജയന്തേ
ലാലസയുള്ളവൻ, കടുത്തവൻ, പരുഷഭാഷി, പുകഴ്ത്തുന്നവൻ, മനസ്സിൽ കോപം സൂക്ഷിക്കുന്നവൻ, ക്രൂരമായ പെരുമാറ്റമുള്ളവൻ — ഇവ ആറു തരത്തിലുള്ളവരും സമ്പത്ത് നേടിയാലും അതിനെ ആദരിക്കാറില്ല.
സംഭോഗസംവിദ്വിഷമോഽതിമാനീ ദത്ത്വാ വികത്ഥീ കൃപണോ ദുര്ബലശ്ച। ബഹുപ്രശംകസീ വനിതാദ്വിട് സദൈവ സപ്തൈവോക്താഃ പാപശീലാ നൃശംസാഃ
ഭോഗങ്ങളെ വെറുക്കുന്നവൻ, അത്യധികം അഭിമാനമുള്ളവൻ, കൊടുത്ത് പുകഴ്ത്തുന്നവൻ, കഞ്ഞൻ, ദുർബലൻ, അനവധി സംശയമുള്ളവൻ, സ്ത്രീകളെ അനുസരിക്കുന്നവൻ — ഇവ ഏഴുപേരും പാപശീലികളും ക്രൂരസ്വഭാവികളും ആണെന്ന് പറയുന്നു.
ധര്മശ്ച സത്യം ച തപോ ദമശ്ച അമാത്സര്യം ഹ്രീസ്തിതിക്ഷാനസൂയാ। ദാനം ശ്രുതം ചൈവ ധൃതിഃ ക്ഷമാ ച മഹാവ്രതാ ദ്വാദശ ബ്രാഹ്മണസ്യ
ധർമ്മം, സത്യം, തപസ്സു, ആത്മനിയന്ത്രണം, അസൂയയില്ലായ്മ, ലജ്ജ, ക്ഷമ, ദ്വേഷം ഇല്ലായ്മ, ദാനം, പഠനം, ധൈര്യം, ക്ഷമ — ഇവ പന്ത്രണ്ടു ബ്രാഹ്മണന്റെ മഹാവ്രതങ്ങളാണ്.
യോ നൈതേഭ്യഃ പ്രച്യവേദ്ദ്വാദശഭ്യഃ സര്വാമപീമാം പൃഥിവീം സ ശിഷ്യാത്। ത്രിഭിര്ദ്വാഭ്യാമേകതോ വാര്ഥിതോ യോ നാസ്യ സ്വമസ്തീതി ച വേദിതവ്യമ്
ഈ പന്ത്രണ്ട് കാര്യങ്ങളിൽ നിന്നും ഒരിക്കലും വഴിതിരിയാത്തവനെയും, ലോകം മുഴുവൻ ഭൂമി വാഗ്ദാനം ചെയ്താലും, മൂവരും രണ്ടുപേരും ഒരാളും പ്രേരിപ്പിച്ചാലും, 'നിനക്ക് ഒന്നും സ്വന്തമില്ല' എന്നു പറഞ്ഞാലും, അത്തരം വ്യക്തിയെ ഉറച്ച മനസ്സുള്ളവനായി അറിയണം.
ദമസ്ത്യാഗോഽഥാപ്രമാദ ഇത്യേതേഷ്വമൃതം സ്ഥിതമ്। ഏതാനി ബ്രഹ്മമുഖ്യാനാം ബ്രാഹ്മണാനാം മനീഷിണാമ്
സ്വയംനിയന്ത്രണം, ഉപേക്ഷം, ജാഗ്രത — ഇവയിൽ അമൃതം നിലകൊള്ളുന്നു; ഇവയാണ് പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും ജ്ഞാനികളുടെയും ഗുണങ്ങൾ.
സദ്വാഽസദ്വാ പരീവാദേ ബ്രാഹ്മണസ്യ ന ശസ്യതേ। നരകപ്രതിഷ്ഠാസ്തേ സ്യുര്യ ഏവം കുരുതേ ജനാഃ
സത്യമാകട്ടെ അസത്യമാകട്ടെ, ബ്രാഹ്മണനെ അപവാദം ചെയ്യുന്നത് ഒരിക്കലും പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നില്ല; അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നവർ നരകത്തിൽ തന്നെ തങ്ങുന്നു.
മദോഽഷ്ടാദശദോഷഃ സ സ്യാത്പുരാ യോഽപ്രകീര്തിതഃ । ലോകദ്വേഷ്യം പ്രതികൂല്യമഭ്യസൂയാ മൃഷാവചഃ
മദ്യം പതിനെട്ട് ദോഷങ്ങൾ ഉണ്ട് എന്നു പറയുന്നു; മുമ്പ് പറഞ്ഞിട്ടില്ലാത്തതും, എല്ലാവർക്കും വെറുപ്പുള്ളതും, എതിര്പ്പും, അസൂയയും, കള്ളവാക്കുകളും അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
കാമക്രോധൌ പാരതന്ത്ര്യം പരിവാദോഽഥ പൈശുനമ്। അര്ഥഹാനിര്വിവാദശ്ച മാത്സര്യം പ്രാണിപീഡനമ്
ആസക്തി, കോപം, അന്യാശ്രയം, അപവാദം, ദ്വേഷം, സമ്പത്ത് നഷ്ടം, വഴക്ക്, അസൂയ, ജീവികളെ പീഡിപ്പിക്കൽ —
ഈര്ഷ്യാ മോദോഽതിവാദശ്ച സംജ്ഞാനാശോഽഭ്യസൂയിതാ। തസ്മാത്പ്രാജ്ഞോ ന മാദ്യേത സദാ ഹ്യേതദ്വിഗര്ഹിതമ്
പൊരുത്തം, അഹങ്കാരം, അധികം സംസാരിക്കൽ, ബോധം നഷ്ടപ്പെടൽ, കുറ്റം തിരയൽ — അതുകൊണ്ട് ജ്ഞാനികൾ ഒരിക്കലും മദ്യം കഴിക്കരുത്; ഇവയെല്ലാം അപമാനിക്കപ്പെടുന്നവയാണ്.
നഭ്യര്ഥിതശ്ചാര്ഹതി ശുദ്ധഭാവഃ
ആർക്കും ചോദിച്ചാലും, മനസ്സിൽ ശുദ്ധിയുള്ളവൻ അർഹനാണ്.
ത്യക്തദ്രവ്യഃ സംവസേന്നേഹ കാമാ- ദ്ഭിങ്ക്തേ കര്മസ്വാശിഷം ബാധതേ ച
സമ്പത്ത് ഉപേക്ഷിച്ചവൻ ആഗ്രഹങ്ങളില്ലാതെ ഇവിടെ ജീവിക്കണം; അവൻ തന്റെ കർമ്മഫലം അനുഭവിക്കുകയും ദു:ഖങ്ങൾ അതിജയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ദ്രവ്യവാന്ഗുണവാനേവം ത്യാഗീ ഭവതി സാത്വികഃ। പഞ്ചഭൂതാനി പഞ്ചഭ്യോ നിവര്തയതി താദൃശഃ
സമ്പത്തും ഗുണവും ഉള്ളവൻ ഉപേക്ഷം ചെയ്യുമ്പോൾ, അവൻ സാത്വികനാണ്; അത്തരം വ്യക്തി ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ നിന്ന് പഞ്ചഭൂതങ്ങളെ പിന്വലിക്കുന്നു.
ഏതത്സമൃദ്ധമപ്യൃദ്ധം തപോ ഭവതി കേവലമ്। സത്വാത്പ്രച്യവമാനാനാം സങ്കല്പേന സമാഹിതമ്
സമ്പത്ത് എത്രയും അധികമുണ്ടായാലും, സങ്കല്പം കൊണ്ട് മനസ്സാക്ഷി ഉണർത്തിയാൽ അത് ശുദ്ധമായ തപസ്സാകുന്നു; സത്വത്തിൽ നിന്ന് വഴിതിരിയുന്നവർക്കു ഇത് സാധ്യമാണ്.
യതോ യജ്ഞഃ പ്രവര്ധന്തേ മത്യസ്യൈവാവരോധനാത്। മനസാന്യസ്യ ഭവതി വാച്യന്യസ്യാഥ കര്മണാ
ഇതിൽ നിന്നാണ് യജ്ഞം വളരുന്നത്, കാരണം മനുഷ്യൻ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു; ഒരാളുടെ മനസ്സിൽ മറ്റൊരാൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, മറ്റൊരാളുടെ വാക്ക് സംസാരിക്കുന്നു, മറ്റൊരാളുടെ കർമ്മം ചെയ്യുന്നു.
സങ്കല്പസിദ്ധം പുരുഷമസങ്കല്പോഽധിതിഷ്ഠതി। ബ്രാഹ്മണസ്യ വിശേഷേണ കിഞ്ചാന്യദപി മേ ശ്രൃണു
സങ്കല്പം നിറവേറ്റിയവനെ സങ്കല്പമില്ലാത്തവൻ നിയന്ത്രിക്കുന്നു; പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രാഹ്മണർക്കായി — ഇതിൽ കൂടുതൽ ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ.
അധ്യാപയേന്മഹദേതദ്യശസ്യം വാചോ വികരാഃ കവയോ വദന്തി। അസ്മിന്യോഗേ സര്വമിദം പ്രതിഷ്ഠിതം യേ തദ്വിദുരമൃതാസ്തേ ഭവന്തി
ഈ മഹത്തായ, പ്രശസ്തമായ സിദ്ധാന്തം പഠിപ്പിക്കണം; കവികൾ വാക്കിന്റെ വ്യത്യാസങ്ങൾ എന്ന് പറയുന്നു. ഈ ഏകതയിൽ എല്ലാം നിലകൊള്ളുന്നു; അതറിയുന്നവർ അമൃതരാവുന്നു.
ന കര്മണാ സുകൃതേനൈവ രാജന് സത്യം ജയേജ്ജുഹുയാദ്വാ യജേദ്വാ। നൈതേന വാലോഽമൃത്യുമഭ്യേതി രാജന് രതിം ചാസൌ ന ലഭത്യന്തകാലേ
നല്ല കർമ്മം കൊണ്ടോ, സത്യം കൊണ്ടോ, ഹോമം കൊണ്ടോ, പൂജകൊണ്ടോ, ഒരു കുട്ടി മരണത്തെ ജയിക്കുകയോ, അവസാനം ആനന്ദം നേടുകയോ ചെയ്യില്ല, രാജാവേ.
തൃഷ്ണീമേക ഉപാസീത ചേഷ്ടേത മനസാപി ന। തഥാ സംസ്തുതിനിന്ദാഭ്യാം പ്രീതിരോഷൌ വിവര്ജയേത്
ആഗ്രഹം അവസാനിപ്പിക്കലേ ആരാധിക്കേണ്ടത്; മനസ്സിൽ പോലും ശ്രമിക്കരുത്. പ്രശംസയും അപമാനവും, സന്തോഷവും കോപവും ഇവയും ഒഴിവാക്കണം.
അത്രൈവ തിഷ്ഠന്ക്ഷത്രിയ ബ്രഹ്മാവിശതി പശ്യതി। വേദേഷു ചാനുപൂര്വ്യേണ ഏതദ്വിദ്വന്ബ്രവീമി തേ
ഇവിടെ തന്നെ നിലകൊണ്ടുകൊണ്ട്, ക്ഷത്രിയാ, ബ്രഹ്മം പ്രാപിക്കുകയും കാണുകയും ചെയ്യാം; വേദങ്ങളിൽ ക്രമമായി ഇതു പറയുന്നു — ജ്ഞാനിയേ, ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു.
യത്തച്ഛുക്രം മഹഞ്ജ്യോതിര്ദീപ്യമാനം മഹദ്യശഃ। തദ്വൈ ദേവാ ഉപാസതേ തസ്മാത്സൂര്യോ വിരാജതേ। യോഗിനസ്തം പ്രപശ്യന്തി ഭഗവന്തം സനാതനമ്
ശുദ്ധവും മഹത്തായ പ്രകാശവും തെളിഞ്ഞ മഹത്വവും ഉള്ളതിനെ ദേവന്മാർ ആരാധിക്കുന്നു; അതിൽ നിന്നാണ് സൂര്യൻ പ്രകാശിക്കുന്നത്. യോഗികൾ ആ ഭാഗ്യവാൻ, ശാശ്വതനായവനെ കാണുന്നു.
യോഗിനസ്തം പ്രപശ്യന്തി ഭഗവന്തം സനാതനമ്
യോഗികൾ ആ ഭാഗ്യവാനും ശാശ്വതനുമായവനെ കാണുന്നു.
യോഗിനസ്തം പ്രപശ്യന്തി ഭഗവന്തം സനാതനമ്
യോഗികൾ ആ ശാശ്വതനായ ദൈവത്തെ കാണുന്നു.
ചക്രേ രഥസ്യ തിഷ്ഠന്തോഽധ്രുവസ്യാവ്യയകര്മണഃ। കേതുമന്തം വഹന്ത്യശ്വാസ്തം ദിവ്യമജരം ദിവി। യോഗിനസ്തം പ്രപശ്യന്തി ഭഗവന്തം സനാതനമ്
ക്ഷണികമായ രഥത്തിന്റെ ചക്രത്തിൽ നില്ക്കുന്നവനെയും, അവൻ അക്ഷയമായ പ്രവൃത്തിയുള്ളവനായി, പതാകയുമായി, ദിവ്യനും ചിരഞ്ജീവിയുമായവനായി, ആകാശത്തിൽ കുതിരകൾ വഹിക്കുന്നതും, യോഗികൾ ആ ശാശ്വതനായ ദൈവത്തെ കാണുന്നു.