ന വൈ മാനം ച മൌനം ച സഹിതൌ വസതഃ സദാ। അയം ഹി ലോകോ മാനസ്യ അസൌ മൌനസ്യ തദ്വിദുഃ
ആദരവും മൗനവും ഒരുപോലെ എപ്പോഴും കൂടെയില്ല; ഈ ലോകം ആദരത്തിനുള്ളതാണ്, മറ്റുള്ളത് മൗനത്തിനുള്ളതെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
ശ്രീര്ഹി മാനാര്ഥസംവാസാ സാ ചാപി പരിപന്ഥിനീ । ബ്രാഹ്മീ സുദുര്ലഭാ ശ്രീര്ഹി പ്രജ്ഞാഹീനേന ക്ഷത്രിയ
ഐശ്വര്യം ആദരവിനോടൊപ്പം വസിക്കുന്നു, പക്ഷേ അതു തടസ്സവുമാണ്; ക്ഷത്രിയ, ജ്ഞാനം ഇല്ലാത്തവർക്കു ബ്രാഹ്മണ ഐശ്വര്യം വളരെ ദുർലഭമാണ്.
ദ്വാരാണി തസ്യേഹ വദന്തി സന്തോ ബഹുപ്രകാരാണി ദുരാധരാണി। സത്യാര്ജവേ ഹ്രീര്ദമശൌചവിദ്യാ ഷണ്മാനമോഹപ്രതിബന്ധനാനി
സത്യം, നേരുമൈ, ലജ്ജ, ആത്മനിയന്ത്രണം, ശുദ്ധി, ജ്ഞാനം — ഈ ആറും, അഭിമാനത്തിനും മോഷത്തിനും തടസ്സങ്ങളാണ്; ഇതെല്ലാം കടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള വാതിലുകളാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
സനത്സുജാത യാമിമാം പരാം ത്വം ബ്രാഹ്മീം വാചം വദസേ വിശ്വരൂപാമ്। പരാം ഹി കാമേന സുദുര്ലഭാം കഥാം പ്രബ്രൂഹി മേ വാക്യമിദം കുമാര
സനത്സുജാതാ, നീ പറയുന്നത് ഈ പരമമായ, എല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ബ്രാഹ്മണ വാക്കുകളാണ്. ഈ പരമവും വളരെ അപൂർവവുമായ ഉപദേശമെന്നോട് പറയൂ, അതെല്ലാവർക്കും ആഗ്രഹമുള്ളതാണ്.
നൈതദ്ബ്രഹ്മ ത്വരമാണേന ലഭ്യം യന്മാം പൃച്ഛന്നതിഹൃഷ്യസ്യതീവ। ബുദ്ധൌ വിലീനേ മനസി പ്രചിന്ത്യ വിദ്യാ ഹി സാ ബ്രഹ്മചര്യേണ ലഭ്യാ
ബ്രഹ്മജ്ഞാനം അതിവേഗത്തിൽ നേടാൻ കഴിയില്ല, നീ എന്നോട് ചോദിച്ചുകൊണ്ട് അതിയായി സന്തോഷിക്കുന്നുവല്ലോ. ബുദ്ധി മനസ്സിൽ ലയിച്ച് ആഴമായി ചിന്തിച്ചാൽ മാത്രമേ ആ ജ്ഞാനം ലഭിക്കൂ. അത്തരം ജ്ഞാനം ബ്രഹ്മചര്യത്തിന്റെ ആചരണത്തിലൂടെ മാത്രമേ നേടാൻ കഴിയൂ.
അത്യന്തവിദ്യാമിതി യത്സനാതനീം ബ്രവീഷി ത്വം ബ്രഹ്മചര്യേണ സിദ്ധാമ്। അനാരഭ്യാം വസതീഹ കാര്യകാലേ കഥം ബ്രാഹ്മണ്യമമൃതത്വം ലഭേത
നീ പറയുന്ന ഈ പരമമായ ശാശ്വതമായ ജ്ഞാനം ബ്രഹ്മചര്യത്തിലൂടെ നേടാമെന്നല്ലോ. എന്നാൽ, അതിനുള്ള ഉചിതമായ സമയത്ത് ആചരണം ആരംഭിക്കാതിരുന്നാൽ, ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ എങ്ങനെയാണ് അമൃതത്വം നേടുക?
അവ്യക്തവിദ്യാമഭിധാസ്യേ പരാണീം ബുദ്ധ്യാ ച തേഷാം ബ്രഹ്മചര്യേണ സിദ്ധാമ്। യാം പ്രാപ്യൈനം മര്ത്യലോകം ത്യജന്തി യാ വൈ വിദ്യാ ഗുരുവൃദ്ധേഷു നിത്യാ
ഞാൻ ഇപ്പോൾ അവ്യക്തമായ പരമജ്ഞാനം പറയാം. അത് ബുദ്ധിയാലും ബ്രഹ്മചര്യത്തിലൂടെയും നേടാം. ആ ജ്ഞാനം നേടിയവർ ഈ മരണലോകം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. ആ ജ്ഞാനം ഗുരുക്കന്മാരിലും മൂപ്പന്മാരിലും എന്നും നിലനിൽക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മചര്യേണ യാ വിദ്യാ ശക്യാ വേദിതുമഞ്ചസാ। തത്കഥം ബ്രഹ്മചര്യം സ്യാദേതദ്ബ്രഹ്മന്ബ്രവീഹി മേ
ബ്രഹ്മചര്യത്തിലൂടെ അറിയാൻ കഴിയുന്ന ആ ജ്ഞാനം എങ്ങനെ നേടാം? ബ്രഹ്മൻ, ആ ബ്രഹ്മചര്യം എങ്ങനെയാണ് ആചരിക്കേണ്ടത് എന്ന് ദയവായി പറയൂ.
ആചാര്യയോനിമിഹ യേ പ്രവിശ്യ ഭൂത്വാ ഗര്ഭേ ബ്രഹ്മചര്യം ചരന്തി। ഇഹൈവ തേ ശാസ്ത്രകാരാ ഭവന്തി പ്രഹായ ദേഹം പരമം യാന്തി യോഗമ്
ഗുരുവിന്റെ വംശത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, ഗർഭത്തിൽ കഴിയുന്നപോലെ ബ്രഹ്മചര്യം ആചരിക്കുന്നവർ, ഇവിടെയേ തന്നെ ശാസ്ത്രങ്ങൾ രചിക്കുന്നവരാകും. അവർ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ പരമമായ യോഗം നേടും.
അസ്മിഁല്ലോകേ വൈ ജയന്തീഹ കാമാ- ന്ബ്രാഹ്മീം സ്ഥിതിം ഹ്യനുതിതിക്ഷമാണാഃ। ത ആത്മാനം നിര്ഹരന്തീഹ ദേഹാ- ന്മുഞ്ജാദിഷീകാമിവ സത്വസംസ്ഥാഃ
ഈ ലോകത്ത്, ആഗ്രഹങ്ങളെ ധൈര്യത്തോടെ സഹിച്ച് ബ്രാഹ്മസ്ഥിതിയിൽ നിലനിൽക്കുന്നവർ, ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ആത്മാവിനെ മുഞ്ചപ്പുല്ല് പുറത്തെടുക്കുന്നതുപോലെ പവിത്രതയിൽ നിന്ന് പുറത്തെടുക്കുന്നു.
ശരീരമേതൌ കുരുതഃ പിതാ മാതാ ച ഭാരത। ആചാര്യശാസ്താ യാ ജാതിഃ സാ പുണ്യാ സാഽഽജരാഽമമ
ഭാരതകുലജാതനായവനേ, അച്ഛനും അമ്മയും ഈ ശരീരം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഗുരു നൽകുന്ന ജനനമാണ് യഥാർത്ഥ ജനനം; അതാണ് പുണ്യവും, വൃദ്ധിയില്ലാത്തതും, അമൃതവും.
യഃ പ്രാവൃണോത്യവിതഥേന വര്ണാ- നൃതം കുര്വന്നമൃതം സംപ്രയച്ഛമ്। തം മന്യേത പിതരം മാതരം ച തസ്മൈ ന ദ്രുഹ്യേത്കതമസ്യ ജാനന്
യഥാർത്ഥമായി വർണ്ണങ്ങളെ സംരക്ഷിച്ച്, മരണമുള്ളതിനെ അമൃതമാക്കുന്നവനെയാണ് അച്ഛനെയും അമ്മയെയും പോലെ കണക്കാക്കേണ്ടത്. ഇതറിയുന്നവൻ അത്തരം വ്യക്തിക്ക് ഒരിക്കലും ദോഷം ചെയ്യരുത്.
ഗുരും ശിഷ്യോ നിത്യമഭിവാദയീത സ്വാധ്യായമിച്ഛേച്ഛുചിരപ്രമത്തഃ। മാനം ന കുര്യാന്നാദധീത രോപ- മേപ പ്രഥമോ ബ്രഹ്മചര്യസ്യ പാദഃ
ഒരു ശിഷ്യൻ എപ്പോഴും ഗുരുവിനെ വിനയപൂർവ്വം വന്ദിക്കണം, സ്വാധ്യായത്തിൽ ആഗ്രഹിക്കണം, ശുദ്ധനും ശ്രദ്ധയുള്ളവനുമായി ഇരിക്കണം, അപമാനം കാണിക്കരുത്, മറ്റുള്ളവരെ അനുകരിക്കരുത്; ഇതാണ് ബ്രഹ്മചര്യത്തിന്റെ ആദ്യപടി.
ശിഷ്യവൃത്തിക്രമേണൈവ വിദ്യാമാപ്നോതി യഃ ശുചിഃ । ബ്രഹ്മചര്യവ്രതസ്യാസ്യ പ്രഥമഃ പാദ ഉച്യതേ
ശിഷ്യന്റെ യുക്തമായ ആചരണത്തിലൂടെ ശുദ്ധനായവൻ ജ്ഞാനം നേടുമ്പോൾ, അതാണ് ബ്രഹ്മചര്യവ്രതത്തിന്റെ ആദ്യപടി എന്ന് പറയുന്നു.
ആചാര്യസ്യ പ്രിയം കുര്യാത്പ്രാണൈരപി ധനൈരപി। കര്മണാ മനസാ വാചാ ദ്വിതീയഃ പാദ ഉച്യതേ
ജീവനും ധനവും പോലും ഉപേക്ഷിച്ച് ഗുരുവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കണം, പ്രവർത്തിയിലും മനസ്സിലും വാക്കിലും; ഇതാണ് രണ്ടാം പടി എന്ന് പറയുന്നു.
സമാ ഗുരൌ യഥാ വൃത്തിര്ഗരുപത്ന്യാം തഥാ ചരേത്। തത്പുത്രേ ച തഥാ കുര്വന്ദ്വിതീയഃ പാദ ഉച്യതേ
ഗുരുവിനോടുള്ള പോലെ തന്നെ ഗുരുപത്നിയോടും, ഗുരുവിന്റെ മകനോടും പെരുമാറണം; ഇതാണ് രണ്ടാം പടി എന്ന് പറയുന്നു.
ആചാര്യേണാത്മകൃതം വിജാനന് ജ്ഞാത്വാ ചാര്ഥം ഭാവിതോഽസ്മീത്യനേന । യന്മന്യതേ തം പ്രതി ഹൃഷ്ടബുദ്ധിഃ സ വൈ തൃതീയോ ബ്രഹ്മചര്യസ്യ പാദഃ
ഗുരു പഠിപ്പിച്ചതു മനസ്സിലാക്കി, അതിന്റെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കി, 'ഇതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ രൂപപ്പെട്ടത്' എന്ന് കരുതണം. ഗുരു എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും സന്തോഷത്തോടെ അതിന് പ്രതികരിക്കണം; ഇതാണ് ബ്രഹ്മചര്യത്തിന്റെ മൂന്നാം പടി.
നാചാര്യസ്യാനപാകൃത്യ പ്രവാസം പ്രാജ്ഞഃ കുര്വീത നൈതദഹം കരോമി। ഇതീവ മന്യേത ന ഭാഷയേത സ വൈ ചതുര്ഥോ ബ്രഹ്മചര്യസ്യ പാദഃ
ഗുരുവിന്റെ അനുമതി ഇല്ലാതെ ഒരു ബുദ്ധിമാൻ വിദേശത്തേക്ക് പോകരുത്, 'ഞാൻ ഇത് ചെയ്യില്ല' എന്നും പറയരുത്; ഇങ്ങനെ പറയരുത്. ഇതാണ് ബ്രഹ്മചര്യത്തിന്റെ നാലാം പടി.
കാലേന പാദം ലഭതേ തഥാര്ഥം തതശ്ച പാദം ഗുരുയോഗതശ്ച। ഉത്സാഹയോഗേന ച പാദമൃച്ഛേ- ച്ഛാസ്ത്രേണ പാദം ച തതോഽഭിയാതി
സമയത്തിന് അനുസരിച്ച് ഒരു പടി നേടാം, പിന്നെ ഗുരുവിന്റെ സഹായത്തോടെ മറ്റൊന്ന്, ഉത്സാഹംകൊണ്ട് മറ്റൊന്ന്, ശാസ്ത്രപഠനത്തിലൂടെ മറ്റൊന്ന്; ഇങ്ങനെ ഓരോ പടിയും മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.
ധര്മാദയോ ദ്വാദശ യസ്യ രൂപ- മന്യാനി ചാങ്ഗാനി തഥാ ബലം ച। ആചാര്യയോഗേ ഫലതീതി ചാഹു- ര്ബ്രഹ്മാര്ഥയോഗേന ച ബ്രഹ്മചര്യമ്
ധർമ്മം തുടങ്ങിയ പന്ത്രണ്ട് രൂപങ്ങളും മറ്റു അവയവങ്ങളും, ബലം എന്നിവയും ഗുരുവിന്റെ സഹായത്തിലൂടെ ഫലപ്രദമാകുന്നു. ബ്രഹ്മജ്ഞാനത്തിൽ ലയിച്ചാൽ ബ്രഹ്മചര്യം പൂർണ്ണമാകും.
ഏവം പ്രവൃത്തോ യദുപാലഭേത വൈ ധനമാചാര്യായ തദനുപ്രയച്ഛേത്। സ താം വൃത്തിം ബഹുഗുണാമേവമേതി ഗുരോഃ പുത്രേ ഭവതി ച വൃത്തിരേഷാ
ഇങ്ങനെ ആചരണത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട്, ശിക്ഷണം പൂർത്തിയാക്കുമ്പോൾ, ഗുരുവിന് ധനം നൽകണം. ഈ രീതിയിലുള്ള പെരുമാറ്റം അനേകം ഗുണങ്ങൾ നൽകുന്നു, ഗുരുവിന്റെ മകനോടും ഇങ്ങനെ തന്നെ പെരുമാറണം.
ഏവം വസന്സര്വതോ വര്ധതീഹ ബഹൂന്പുത്രാംല്ലഭതേ ച പ്രതിഷ്ഠാമ്। വര്ഷന്തി ചാസ്മൈ പ്രദിശോ ദിശശ്ച വസത്യസ്മിന്ബ്രഹ്മചര്യേ ജനാശ്ച
ഇങ്ങനെ ജീവിച്ചാൽ എല്ലാ വിധത്തിലും വളർച്ച ഉണ്ടാകും, അനേകം മക്കളും ഉറച്ച സ്ഥാനംയും ലഭിക്കും. ദിശകളും പ്രദേശങ്ങളും അവനു അനുഗ്രഹം നൽകും, ജനങ്ങൾ ഈ ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ താമസിക്കും.
ഏതേന ബ്രഹ്മംചര്യേണ ദേവാ ദേവത്വമാപ്നുവന്। ഋഷയശ്ച മഹാഭാഗാ ബ്രഹ്മലോകം മനീഷിണഃ
ഈ ബ്രഹ്മചര്യത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ദേവന്മാർ ദൈവത്വം നേടി, മഹാനായ ഋഷിമാരും ജ്ഞാനികളും ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിച്ചു.
ഗന്ധര്വാണാമനേനൈവ രൂപമപ്സരസമഭൂത് । ഏതേന ബ്രഹ്മചര്യേണ സൂര്യോഽപ്യഹ്നായ ജായതേ
ഇതിന്റെ വഴിയിലാണ് ഗന്ധർവന്മാർക്ക് അവരുടെ രൂപം ലഭിച്ചത്, അപ്സരസുകൾക്കും അതുപോലെ; ഈ ബ്രഹ്മചര്യത്താൽ സൂര്യനും ഓരോ ദിവസവും ഉദയിക്കുന്നു.
ആകാങ്ക്ഷ്യാര്ഥസ്യ സംയോഗാദ്രസഭേദാര്ഥിനാമിവ । ഏവം ഹ്യേതേ സമാജ്ഞായ താദൃഗ്ഭാവം ഗതാ ഇമേ
സ്വാദിന്മാർക്ക് രുചികൾ തേടി ചേർന്നുപോകുന്നതുപോലെ, ഇങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കി ഇവർ അത്തരമൊരു നിലയിലേക്ക് എത്തി.
യ ആശ്രയേത്പാവയേച്ചാപി രാജ- ന്സര്വം ശരീരം തപസാ തപ്യമാനഃ। ഏതേന വൈ ബാല്യമഭ്യേതി വിദ്വാന് മൃത്യും തഥാ സ ജയത്യന്തകാലേ
രാജാവേ, ആരെങ്കിലും ഈ തപസ്സിലൂടെ ശരീരം മുഴുവൻ ശുദ്ധീകരിച്ച് നിയന്ത്രിതനായി ജീവിച്ചാൽ, ജ്ഞാനികൾക്ക് അതിലൂടെ ബാല്യകാലം വീണ്ടും ലഭിക്കും, മരണം വരെ അതിജയിക്കാനും കഴിയും.
അന്തവതഃ ക്ഷത്രിയ തേ ജയന്തി ലോകാഞ്ജനാഃ കര്മണാ നിര്മലേന । ബ്രഹ്മൈവ വിദ്വാംസ്തേന ചാഭ്യേതി സര്വം നാന്യഃ പന്ഥാ അയനാഥ വിദ്യതേ
ക്ഷത്രിയ, ശുദ്ധമായ പ്രവൃത്തിയാൽ മനുഷ്യർ അത്രയും മാത്രം നിലനിൽക്കുന്ന ലോകങ്ങൾ നേടുന്നു; എന്നാൽ ബ്രഹ്മം അറിയുന്നവൻ അതിലുപരി എല്ലാം പ്രാപിക്കുന്നു — ഇതിന് മറ്റൊരു വഴി ഇല്ല, രാജാവേ.
ആഭാതി ശുക്ലമിവ ലോഹിതമി- വാഥോ കൃഷ്ണമഥാഞ്ജനം കാദ്രവം വാ। സദ്ബ്രഹ്മണഃ പശ്യതി യോഽത്ര വിദ്വാ- ന്കഥം രൂപം തദമൃതമക്ഷരം പദമ്
അത് വെള്ളപോലെയോ ചുവപ്പോലെയോ കറുപ്പോലെയോ, അഞ്ജനത്തിന്റെ നിറം പോലെയോ, പാമ്പിന്റെ നിറം പോലെയോ തോന്നാം; എന്നാൽ ജ്ഞാനി ഇവിടെ സത്യമായ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ രൂപം കാണുന്നു — ആ അമൃതവും അക്ഷരവുമായ സ്ഥിതി എങ്ങനെയാണ്?
ആഭാതി ശുക്ലമിവ ലോഹിതമി- വാഥോ കൃഷ്ണമായസമര്കവര്ണമ്। ന പൃഥിവ്യാം തിഷ്ഠതി നാന്തരിക്ഷേ നൈതത്സമുദ്രേ സലിലം ബിഭര്തി
അത് വെള്ളപോലെയോ ചുവപ്പോലെയോ കറുത്ത ഇരുമ്പോലെയോ താമ്രത്തിന്റെ നിറം പോലെയോ തോന്നാം; അത് ഭൂമിയിൽ ഇല്ല, ആകാശത്തിലും ഇല്ല, സമുദ്രത്തിലെ വെള്ളത്തിലും ഇല്ല.
ന താരകാസു ന ച വിദ്യുദാശ്രിതം ന ചാഭ്രേഷു ദൃശ്യതേ രൂപമസ്യ। ന ചാപി വായൌ ന ച ദേവതാസു നൈതച്ചന്ദ്രേ ദൃശ്യതേ നോത സൂര്യേ
അത് നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ഇല്ല, അതിന്റെ രൂപം മിന്നലിലും കാണാനാവില്ല, മേഘങ്ങളിലും കാണില്ല; കാറ്റിലും ഇല്ല, ദേവന്മാരിലും ഇല്ല; ചന്ദ്രനിലും സൂര്യനിലും അതിന്റെ രൂപം കാണാനാവില്ല.