അഭിഷേക്തുകാമം നൃപതിം പൂരും പുത്രം കനീയസമ്। ബ്രാഹ്മണപ്രമുഖാ വര്ണാ ഇദം വചനമബ്രുവന്
പൂരുവിനെ, ഏറ്റവും ഇളയ മകനായി, രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യാൻ തീരുമാനിച്ചപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണന്മാരും മറ്റ് വർഗ്ഗങ്ങളും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കഥം ശുക്രസ്യ നപ്താരം ദേവയാന്യാഃ സുതം പ്രഭോ। ജ്യേഷ്ഠം യദുമതിക്രമ്യ രാജ്യം പൂരോഃ പ്രയച്ഛസി
പ്രഭുവേ, ശുക്രന്റെ മകനായ ദേവയാനിയുടെ മൂത്ത മകൻ യദുവിനെ ഉപേക്ഷിച്ച്, നീ എങ്ങനെ രാജ്യം പൂരുവിന് നൽകുന്നു?
യദുര്ജ്യേഷ്ഠസ്തവ സുതോ ജാതസ്തമനു തുര്വസുഃ। ശര്മിഷ്ഠായാഃ സുതോ ദ്രുഹ്യുസ്തതോഽനുഃ പൂരുരേവ ച
നിന്റെ മൂത്ത മകനായ യദു ആദ്യം ജനിച്ചു, പിന്നെ തുര്വസു; ശർമിഷ്ഠയുടെ മകനായ ദ്രുഹ്യു, പിന്നെ അനു, ഒടുവിൽ പൂരു.
കഥം ജ്യേഷ്ഠാനതിക്രമ്യ കനീയാന്രാജ്യമര്ഹതി। ഏതത്സംബോധയാമസ്ത്വാം ധര്മം ത്വം പ്രതിപാലയ
മൂത്തവരെ ഉപേക്ഷിച്ച് ഇളയവൻ എങ്ങനെ രാജ്യം അർഹിക്കുന്നു? ഇതു നിനക്ക് ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു; നീ ധർമ്മം പാലിക്കണം.
ബ്രാഹ്മണപ്രമുഖാ വര്ണാഃ സര്വേ ശൃണ്വന്തു മേ വചഃ। ജ്യേഷ്ഠം പ്രതി യഥാ രാജ്യം ന ദേയം മേ കഥംചന
ബ്രാഹ്മണന്മാരും മറ്റു എല്ലാവരും എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം. രാജ്യം എപ്പോഴും മൂത്തവനു നൽകാൻ പാടില്ല.
മമ ജ്യേഷ്ഠേന യദുനാ നിയോഗോ നാനുപാലിതഃ। പ്രതികൂലഃ പിതുര്യശ്ച ന സ പുത്രഃ സതാം മതഃ
എന്റെ മൂത്തമകൻ യദു എന്റെ കല്പന അനുസരിച്ചില്ല; അച്ഛന്റെ ഇഷ്ടത്തിന് വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ നല്ല മകനായി ഗണിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
മാതാപിത്രോര്വചനകൃദ്ധിതഃ പഥ്യശ്ച യഃ സുതഃ। സ പുത്രഃ പുത്രവദ്യശ്ച വര്തതേ പിതൃമാതൃഷു
അമ്മയുടെയും അച്ഛന്റെയും വാക്കുകൾ അനുസരിച്ച്, അവരുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ജീവിക്കുന്നവൻ മാത്രമാണ് സത്യമായ മകനും, മാതാപിതാക്കൾക്ക് യഥാർത്ഥ മകനായി പെരുമാറുന്നവനും.
പുദിതി നരകസ്യാഖ്യാ ദുഃഖം ച നരകം വിദുഃ। പുതസ്ത്രാണാത്തതഃ പുത്ത്രമിഹേച്ഛന്തി പരത്ര ച
'പുതി' എന്നത് നരകത്തിന്റെ പേരാണ്; നരകം ദു:ഖം തന്നെയാണ്. അതിനാൽ നരകത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ ആളുകൾ മകനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ഈ ലോകത്തും മറ്റുള്ളവിടത്തും.
ആത്മനഃ സദൃശഃ പുത്രഃ പിതൃദേവര്ഷിപൂജനേ। യോ ബഹൂനാം ഗുണകരഃ സ പുത്രോ ജ്യേഷ്ഠ ഉച്യതേ
സ്വന്തം സ്വഭാവം കാണിക്കുന്നവനും, അച്ഛനെയും ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും ആദരിക്കുന്നവനും, നല്ല ഗുണങ്ങൾക്കു ഉടമയായവനും മാത്രമാണ് മൂത്തമകനെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.
മൂകോഽന്ധോ ബധിരഃ ശ്വിത്രീ സ്വധര്മം നാനുതിഷ്ഠതി। ചോരഃ കില്ബിഷികഃ പുത്രോ ജ്യേഷ്ഠോ ന ജ്യേഷ്ഠ ഉച്യതേ
വായില്ലാത്തവൻ, കുരുടൻ, ചെവികേൾവിയില്ലാത്തവൻ, കുഷ്ഠരോഗിയെന്നിങ്ങനെയുള്ളവരും, സ്വന്തം കർത്തവ്യം പാലിക്കാത്തവനും, കള്ളനും പാപിയും — ഇവർ മൂത്തമകൻ ആയാലും, മൂത്തമകനെന്നു പറയാൻ പാടില്ല.
ജ്യേഷ്ഠാംശഹാരീ ഗുണകൃദിഹ ലോകേ പരത്ര ച। ശ്രേയാന്പുത്രോ ഗുണോപേതഃ സ പുത്രോ നേതരോ വൃഥാ। വദന്തി ധര്മം ധര്മജ്ഞാഃ പിതൄണാം പുത്രകാരണാത്
ഈ ലോകത്തും മറ്റുള്ള ലോകത്തും ഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞവനും, മൂത്തവന്റെ അവകാശം ഏറ്റെടുക്കുന്നവനും മാത്രമാണ് യഥാർത്ഥ മകൻ. ഗുണങ്ങളില്ലാത്തവൻ വെറുതെ മകനല്ല. പിതാക്കൾക്കായി മക്കളെക്കുറിച്ച് ധർമ്മം അറിയുന്നവർ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു.
വേദോക്തം സംഭവം മഹ്യമനേന ഹൃദയോദ്ഭവമ്। തസ്യ ജാതമിദം കൃത്സ്നമാത്മാ പുത്ര ഇതി ശ്രുതിഃ
വേദങ്ങൾ പറയുന്നു: മകൻ എന്നിൽ നിന്നാണ്, എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നത്. അവനിൽ നിന്നുള്ളതെല്ലാം എന്നാണ് ഈ ശാസ്ത്രം പറയുന്നു.
യദുനാഽഹമവജ്ഞാതസ്തഥാ തുര്വസുനാപി ച। ദ്രുഹ്യുനാ ചാനുനാ ചൈവ മയ്യവജ്ഞ കൃതാ ഭൃശമ്
യദുവും, അതുപോലെ തുര്വസുവും, ദ്രുഹ്യുവും, അനുവും എന്നെ അപമാനിച്ചു; അവർ എല്ലാവരും എന്നെ വളരെ അവഗണിച്ചു.
പൂരുണാ തു കൃതം വാക്യം മാനിതം ച വിശേഷതഃ। കനീയാന്മമ ദായാദോ ധൃതാ യേന ജരാ മമ
പൂരു എന്റെ വാക്ക് അനുസരിച്ചു, പ്രത്യേകമായി എന്നെ ആദരിച്ചു; അവൻ എങ്കിൽ ചെറുപ്പവനായാലും എന്റെ അവകാശിയും, എന്റെ വൃദ്ധാവസ്ഥയെ ആശ്രയിക്കുന്നവനുമാണ്.
മമ കാമഃ സ ച കൃതഃ പൂരുണാ മിത്രരൂപിണാ। ശുക്രേണ ച വരോദത്തഃ കാവ്യേനോശനസാ സ്വയമ്
എന്റെ ആഗ്രഹം പൂരു നിറവേറ്റി, അവൻ സ്നേഹത്തോടെ പെരുമാറി; ശുക്രൻ തന്ന അനുഗ്രഹം കൊണ്ടും കാവ്യൻ ഉശനസിന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടുമാണ് ഇത് സാധ്യമായത്.
പുത്രോ യസ്ത്വാഽനുവര്തേത സ രാജാ പൃഥിവീപതിഃ। `യോ വാനുവര്തീ പുത്രാണാം സ പുത്രോ ദായഭാഗ്ഭവേത്
അച്ഛന്റെ വാക്ക് അനുസരിക്കുന്ന മകനാണ് രാജാവും ഭൂമിയുടെ അധിപതിയും; മക്കളിൽ അച്ഛനു കീഴടങ്ങുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥ മകനും അവകാശിയും.
യഃ പുത്രോ ഗുണസംപന്നോ മാതാപിത്രോര്ഹിതഃ സദാ
ഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞവനും, എല്ലായ്പ്പോഴും അമ്മയുടെയും അച്ഛന്റെയും ക്ഷേമം നോക്കുന്നവനും—
സര്വമര്ഹതി കല്യാണം കനീയാനപി സത്തമഃ। `വേദ ധമാര്ഥശാസ്ത്രേഷു മുനിഭിഃ കഥിതം പുരാ
അവൻ ചെറുപ്പവനായാലും ഉത്തമനായാലും എല്ലാ ഐശ്വര്യത്തിനും അർഹനാണ്; വേദങ്ങളിലും ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങളിലും മുനിമാർ ഇതു പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
അര്ഹഃ പൂരുരിദം രാജ്യം യഃ സുതഃ പ്രിയകൃത്തവ। വരദാനേന ശുക്രസ്യ ന ശക്യം വക്തുമുത്തരമ്
പൂരു ഈ രാജ്യത്തിന് അർഹനാണ്, കാരണം അവൻ എന്നോടു സ്നേഹത്തോടെ പെരുമാറിയ മകനാണ്; ശുക്രൻ നൽകിയ അനുഗ്രഹത്തിന് എതിരായി ഒന്നും പറയാൻ കഴിയില്ല.
പൌരജാനപദൈസ്തുഷ്ടൈരിത്യുക്തോ നാഹുഷസ്തദാ। അഭ്യഷിഞ്ചത്തതഃ പൂരും രാജ്യേ സ്വേ സുതമാത്മനഃ
നഗരവാസികളും ഗ്രാമവാസികളും സന്തോഷത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, നാഹുഷൻ തന്റെ സ്വന്തം മകൻ പൂരുവിനെ തന്റെ രാജ്യത്തിൽ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
യദും ച തുര്വസും ചോഭൌ ദ്രുഹ്യും ചൈവ സഹാനുജമ്। അന്തേഷു സ വിനിക്ഷിപ്യ നാഹുഷഃ സ്വാത്മജാന്സുതാന്
യദുവിനെയും തുര്വസുവിനെയും ദ്രുഹ്യുവിനെയും അനുവിനെയും അവരുടെ ഇളയ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം, നാഹുഷൻ തന്റെ മക്കളെ അതിരുപ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് നിയോഗിച്ചു.
ദത്ത്വാ ച പൂരവേ രാജ്യം വനവാസായ ദീക്ഷിതഃ। പുരാത്സ നിര്യയൌ രാജാ ബ്രാഹ്മണൈസ്താപസൈഃ സഹ
രാജ്യം പൂരുവിന് നൽകി, രാജാവ് വനവാസത്തിനായി വ്രതം സ്വീകരിച്ചു; ബ്രാഹ്മണന്മാരോടും തപസ്സുകാരോടും കൂടെ നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
ദേവയാന്യാ ച സഹിതഃ ശര്മിഷ്ഠയാ ച ഭാരത। അകരോത്സ വനേ രാജാ സഭാര്യസ്തപ ഉത്തമമ്
ഭാരത, രാജാവായ യയാതി ദേവയാനിയും ശർമിഷ്ഠയും കൂടെക്കൊണ്ട്, ഭാര്യമാരോടൊപ്പം കാട്ടിൽ ഉത്തമമായ തപസ്സു ചെയ്തു.
യദോസ്തു യാദവാ ജാതാസ്തുര്വസോര്യവനാഃ സ്മൃതാഃ। ദ്രുഹ്യോഃ സുതാസ്തു വൈ ഭോജാ അനോസ്തു മ്ലേച്ഛജാതയഃ
യദുവിൽ നിന്നു യാദവന്മാർ ജനിച്ചു; തുര്വസുവിൽ നിന്നു യവനന്മാർ; ദ്രുഹ്യുവിന്റെ മക്കളാണ് ഭോജന്മാർ; അനുവിൽ നിന്നു മ്ലേച്ഛജാതികൾ ഉണ്ടായി.
പൂരോസ്തു പൌരവോ വംശോ യത്ര ജാതോഽസി പാര്ഥിവ। ഇദം വര്ഷസഹസ്രാണി രാജ്യം കാരയിതും വശീ
പൂരുവിൽ നിന്നാണ് പൗരവ വംശം ഉദിച്ചത്, രാജാവേ, അതിൽ നിന്നാണ് നീ ജനിച്ചത്; ഈ വംശം ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ രാജ്യം ഭരിച്ചുവെന്ന് പറയുന്നു.
ഏവം സ നാഹുഷോ രാജാ യയാതിഃ പുത്രമീപ്സിതമ്। രാജ്യേഽഭിഷിച്യ മുദിതോ വാനപ്രസ്ഥോഽഭവന്മുനിഃ
ഇങ്ങനെ, നാഹുഷന്റെ മകനായ യയാതി രാജാവ് ഇഷ്ടപ്പെട്ട മകനെ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുത്തി സന്തോഷത്തോടെ വാനപ്രസ്ഥാശ്രമം സ്വീകരിച്ച് മുനിയായി.
ഉഷിത്വാ ച വനേ വാസം ബ്രാഹ്മണൈഃ സംശിതവ്രതഃ। ഫലമൂലാശനോ ദാന്തസ്തതഃ സ്വര്ഗമിതോ ഗതഃ
അവൻ കാട്ടിൽ ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം കഠിനവ്രതം പാലിച്ചു, ഫലവും കിഴങ്ങും മാത്രം കഴിച്ചു, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച്, പിന്നീട് സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.
സ ഗതഃ സ്വര്നിവാസം തം നിവസന്മുദിതഃ സുഖീ। കാലേന നാതിമഹതാ പുനഃ ശക്രേണ പാതിതഃ
അവൻ സ്വർഗത്തിൽ എത്തി സന്തോഷത്തോടെയും സുഖത്തോടെയും താമസിച്ചു; എന്നാൽ അധികം വൈകാതെ ഇന്ദ്രൻ അവനെ വീണ്ടും താഴെ ഇറക്കി.
സ്വര്ഗതശ്ച പുനര്ബ്രഹ്മന്നിവസന്ദേവവേശ്മനി। കാലേന നാതിമഹതാ കഥം ശക്രേണ പാതിതഃ
ബ്രാഹ്മണനേ, സ്വർഗത്തിൽ ദേവതകളുടെ ഭവനത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്ന അവൻ എങ്ങനെ അധികം വൈകാതെ ഇന്ദ്രനാൽ താഴെ ഇറക്കപ്പെട്ടു എന്ന് പറയൂ.
നിപതന്പ്രച്യുതഃ സ്വര്ഗാദപ്രാപ്തോ മേദിനീതലമ്। സ്ഥിത ആസീദന്തരിക്ഷേ സ തദേതി ശ്രുതം മയാ
സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് വീണു ഭൂമിയിലെത്താതെ, ആകാശത്ത് തങ്ങിനിന്നു; ഇതാണ് ഞാൻ കേട്ടത്.