യസ്മാദ്ധര്മാന്നാചരന്തീഹ കേചി- ത്തഥാ ധര്മാന്കേചിദിഹാചരന്തി। ധര്മഃ പാപേന പ്രതിഹന്യതേ സ്വി- ദുതാഹോ ധര്മഃ പ്രതിഹന്തി പാപമ്
ഇവിടെ ചിലർ ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കാറില്ല, ചിലർ ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കുന്നു; പാപം കൊണ്ടു ധർമ്മം തടയപ്പെടുന്നോ, അല്ലെങ്കിൽ ധർമ്മം പാപത്തെ തടയുന്നോ?
തസ്മിന്സ്ഥിതൌ വാപ്യുഭയം ഹി നിത്യം ജ്ഞാനേന വിദ്വാന്പ്രതിഹന്തി സിദ്ധമ്। തഥാന്യഥാ പുണ്യമുപൈതി ദേഹീ തഥാഗതം പാപമുപൈതി സിദ്ധമ്
ഇരുവിധത്തിലും ഇവ എപ്പോഴും നിലനിൽക്കും; ജ്ഞാനി അറിവുകൊണ്ട് ഉറപ്പുള്ളതിനെ അതിജയിക്കുന്നു. അങ്ങനെ ശരീരധാരി പുണ്യം നേടുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ ഉറപ്പായ പാപം നേടുന്നു.
ഗത്വോഭയം കര്മണാ യുജ്യതേ സ്ഥിരം ശുഭസ്യ പാപസ്യ സ ചാപി കര്മണാ। ധര്മേണ പാപം പ്രണുദതീഹ വിദ്വാന് ധര്മോ ബലീയാനിതി തത്ര വിദ്ധിഃ
ഇരുവിധത്തിലേക്കും പോയാൽ, മനുഷ്യൻ നല്ലതിലും ചീത്തയിലും കര്മ്മത്തിലൂടെ ഉറപ്പായി ബന്ധപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ ജ്ഞാനി ധർമ്മംകൊണ്ട് പാപം അകറ്റുന്നു; ഈ കാര്യത്തിൽ ധർമ്മം ശക്തമാണെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം.
യാനിഹാഹുഃ സ്വസ്യ ധര്മസ്യ ലോകാ- ന്ദ്വിജാതീനാം പുണ്യകൃതാം സനാതനാന്। തേഷാം ക്രമാന്കഥയ തതോഽപി ചാന്യാ- ന്നൈതദ്വിദ്വന്വേത്തുമിച്ഛാമി കര്മ
സ്വന്തം ധർമ്മത്തിന്റെ ലോകങ്ങൾ, ദ്വിജന്മാർക്ക് ശാശ്വതവും പുണ്യമുള്ളതുമായ ലോകങ്ങൾ എന്ന് പറയുന്നവയുടെ ക്രമം, അതിനപ്പുറത്തുള്ള മറ്റുള്ളവയും നീ പറയണം. ജ്ഞാനി, ഈ കര്മ്മം ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യേഷാം വ്രതേഽഥ വിസ്പര്ധാ ബലേ ബലവതാമിവ। തേ ബ്രാഹ്മണാ ഇതഃ പ്രേത്യ സ്വര്ഗേ യാന്തി പ്രകാശതാമ്
വ്രതങ്ങളിൽ പരസ്പരം മത്സരിക്കുന്നതുപോലെ, ശക്തന്മാരുടെ ശക്തിയെപ്പോലെ, അങ്ങനെയുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഇവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട് സ്വർഗത്തിൽ പ്രകാശത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു.
യേഷാം ധര്മേ ച വിസ്പര്ധാ തേഷാം ജജ്ജ്ഞാനസാധനമ്। തേ ബ്രാഹ്മണാ ഇതോ മുക്താഃ സ്വര്ഗം യാന്തി ത്രിവിഷ്ടപമ്
ധർമ്മത്തിൽ മത്സരവും, അറിവാണ് മാർഗ്ഗവുമുള്ളവർ, അങ്ങനെയുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഇവിടെ നിന്ന് മോചിതരായി സ്വർഗത്തിലെ ഏറ്റവും ഉന്നതലോകത്തേക്ക് എത്തുന്നു.
തസ്യ സമ്യക്സമാചാരമാഹുര്വേദവിദോ ജനാഃ। നൈനം മന്യേത ഭൂയിഷ്ഠം ബാഹ്യമാഭ്യന്തരം ജനമ്
വേദം അറിയുന്നവർ പറയുന്നു, അവന്റെ പെരുമാറ്റം ശരിയാണെന്ന്. പുറത്തുള്ളവരെയോ അകത്തുള്ളവരെയോ, അധികംപേർക്കും അവനോടു തുല്യനായി കരുതേണ്ടതില്ല.
യത്ര മന്യേത ഭൂയിഷ്ഠം പ്രാവൃഷീവ തൃണോദകമ്। അന്നം പാനം ബ്രാഹ്മണസ്യ തഞ്ജീവോന്നാനുസംജ്വരേത്
മഴക്കാലത്ത് പുല്ലും വെള്ളവും എങ്ങുമുള്ളതുപോലെ, ബ്രാഹ്മണന് ഭക്ഷണവും കുടിവെള്ളവും എവിടെയുണ്ടെന്നു തോന്നുന്നിടത്ത്, അവൻ അതുകൊണ്ട് മാത്രം ജീവനം പുലർത്തണം.
യത്രാകഥയമാനസ്യ പ്രയച്ഛത്യശിവം ഭയമ്। അതിരിക്തമിവാകുര്വന്സ ശ്രേയാന്നേതരോ ജനഃ
ആർക്കും പറയാതെ തന്നെ, ദു:ഖമോ ഭയമോ ഉണ്ടാക്കുന്നതു കൊടുക്കുന്നവൻ, അതിക്രമം ചെയ്യുന്നവനാണ്; അങ്ങനെയുള്ളവൻ മറ്റൊരാളേക്കാൾ കുറവാണ്.
യോ വാ കഥയമാനസ്യ ഹ്യാത്മാനം നാനുസംജ്വരേത്। ബ്രഹ്മസ്വം നോപഭുഞ്ജീത തദന്നം സംമതം സതാമ്। കുശവല്കലചേലാദ്യം ബ്രഹ്മസ്വം യോഗിനോ വിദുഃ
ആർ ചോദിച്ചപ്പോൾ പോലും തനിക്കു ജീവൻ നിലനിർത്താൻ ശ്രമിക്കാതെ ഇരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ ബ്രാഹ്മണന്റെ സമ്പത്ത് ആസ്വദിക്കരുത്; അങ്ങനെയുള്ള ഭക്ഷണം സന്മാർഗ്ഗികൾ വിലമതിക്കുന്നു. കൂശതർപ്പും വൃക്ഷത്തൊലിയും പോലുള്ളവയാണ് ബ്രാഹ്മണന്റെ സമ്പത്ത് എന്ന് യോഗികൾ അറിയുന്നു.
യഥാ ഖം വാന്തമശ്നാതി ശ്വാ വൈ നിത്യമഭൂതയേ । ഏവം തേ വാന്തമശ്നന്തി സ്വവീര്യസ്യോപസേവനാത്
പട്ടി എപ്പോഴും താനെ ഛർദ്ദിച്ച ഭക്ഷണം തിന്നുന്നത് പോലെ, മറ്റുള്ളവരുടെ ശക്തി ഉപയോഗിച്ച് ഉപേക്ഷിച്ച ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവരും തങ്ങളുടെ നാശത്തിനാണ് അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത്.
നിത്യമജ്ഞാതചര്യാ മേ ഇതി മന്യേത ബ്രാഹ്മണഃ। ജ്ഞാതീനാം തു വസന്മധ്യേ നൈവം വിന്ദേത കിഞ്ചന
ബ്രാഹ്മണൻ എപ്പോഴും 'ഞാൻ ആരും അറിയാത്തവനാണ്' എന്ന് കരുതണം. എന്നാൽ ബന്ധുക്കളുടെ ഇടയിൽ താമസിക്കുമ്പോൾ അങ്ങനെ ഒന്നും കണ്ടെത്താൻ കഴിയില്ല.
കോഹ്യേവമന്തരാത്മാനം ബ്രാഹ്മണോ ഹന്തുമര്ഹതി। നിര്ലിങ്ഗമചലം ശുദ്ധം സര്വദ്വന്ദ്വവിവര്ജിതമ്
സ്വന്തം അന്തരാത്മാവിനെ, അതായത് അടയാളങ്ങളില്ലാത്തതും അചഞ്ചലവും ശുദ്ധവും എല്ലാ ദ്വന്ദങ്ങളും വിട്ടതുമായ അതിനെ, ആരാണ് നശിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുക?
യോഽന്യഥാ സന്തമാത്മാനമന്യഥാ പ്രതിപദ്യതേ। കിം തേന ന കൃതം പാപം ചോരേണാത്മാപഹാരിണാ
താൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉള്ളതിനെക്കാൾ വ്യത്യസ്തമായി തന്നെ കാണുന്നവൻ, സ്വയം തന്നെ മോഷ്ടിക്കുന്ന കള്ളനാണ്; അവൻ ചെയ്തിട്ടില്ലാത്ത പാപം എന്താണ്?
അശ്രാന്തഃ സ്യാദനാദാതാ സംമതോ നിരുപദ്രവഃ। ശിഷ്ടോ ന ശിഷ്ടവത്സ സ്യാദ്ബ്രാഹ്മണോ ബ്രഹ്മവിത്കവിഃ
അവൻ ക്ഷീണമില്ലാത്തവനും, എടുക്കാത്തവനും, ആദരിക്കപ്പെടുന്നവനും, പ്രശ്നങ്ങളില്ലാത്തവനും ആകണം; ബ്രഹ്മം അറിയുന്ന ജ്ഞാനിയാവുമ്പോൾ, വെറും ശിഷ്യനുപോലെ പെരുമാറരുത്.
അനാഢ്യാ മാനുഷേ വിത്തേ ആഢ്യാ ദൈവേ തഥാ ക്രതൌ । തേ ദുര്ധര്ഷാ ദുഷ്പ്രകമ്പ്യാസ്താന്വിദ്യാദ്ബ്രഹ്മണസ്തനുമ്
മാനുഷിക സമ്പത്ത് ഇല്ലാത്തവരും, ദൈവികവും യാഗസമ്പത്തിലും സമ്പന്നരായവരും, ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവരാണ്; അവരെ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ശരീരമായി അറിയണം.
സര്വാന്ഖിഷ്ടകൃതോ ദേവാന്വിദ്യാദ്യ ഇഹ കശ്ചന। ന സ മാനോ ബ്രാഹ്മണസ്യ തസ്മിന്പ്രയതതേ സ്വയമ്
ഇവിടെ ആരെങ്കിലും എല്ലാ ദേവതകളെയും കോപിപ്പിച്ചാൽ, അങ്ങനെയുള്ള ശ്രമത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്ന ബ്രാഹ്മണന് ആദരം ലഭിക്കില്ല.
യമപ്രയതമാനം തു മാനയന്തി സമാഹിതാഃ । ന മാന്യമാനോ മന്യേത നാവമാനേഽതിസംജ്വരേത്
ആദരത്തിനായി ശ്രമിക്കാത്തവനെയാണ് സമാധാനമുള്ളവർ ആദരിക്കുന്നത്; ആദരിക്കപ്പെടാതിരുന്നാൽ അവൻ അവമാനിതനായി കരുതരുത്, അതിനാൽ അതിയായി ദു:ഖിക്കേണ്ടതുമില്ല.
ലോകഃ സ്വഭാവവൃത്തിര്ഹി നിമേഷോന്മഷവത്സദാ। വിദ്വാംസോ മാനയന്തീഹ ഇതി മന്യേത മാനിതഃ
ലോകം എപ്പോഴും സ്വഭാവപ്രകാരം പ്രവർത്തിക്കുന്നു, കണ്ണ് മടക്കുന്നതുപോലെ. ആദരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, 'ഇവിടെ ജ്ഞാനികൾ ആദരിക്കുന്നു' എന്ന് കരുതണം.
അധര്മനിപുണാ മുഢാ ലോകേ മായാവിശാരദാഃ । ന മാന്യം മാനയിഷ്യന്തി ഏവം മന്യേത മാനിതഃ
അധർമ്മത്തിൽ നിപുണരും, മായയിൽ പ്രാവീണ്യവും ഉള്ള മണ്ടന്മാർ, ആദരിക്കേണ്ടവരെ ആദരിക്കില്ല; അതിനാൽ ആദരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അങ്ങനെ തന്നെ കരുതണം.
ന വൈ മാനം ച മൌനം ച സഹിതൌ വസതഃ സദാ। അയം ഹി ലോകോ മാനസ്യ അസൌ മൌനസ്യ തദ്വിദുഃ
ആദരവും മൗനവും ഒരുപോലെ എപ്പോഴും കൂടെയില്ല; ഈ ലോകം ആദരത്തിനുള്ളതാണ്, മറ്റുള്ളത് മൗനത്തിനുള്ളതെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
ശ്രീര്ഹി മാനാര്ഥസംവാസാ സാ ചാപി പരിപന്ഥിനീ । ബ്രാഹ്മീ സുദുര്ലഭാ ശ്രീര്ഹി പ്രജ്ഞാഹീനേന ക്ഷത്രിയ
ഐശ്വര്യം ആദരവിനോടൊപ്പം വസിക്കുന്നു, പക്ഷേ അതു തടസ്സവുമാണ്; ക്ഷത്രിയ, ജ്ഞാനം ഇല്ലാത്തവർക്കു ബ്രാഹ്മണ ഐശ്വര്യം വളരെ ദുർലഭമാണ്.
ദ്വാരാണി തസ്യേഹ വദന്തി സന്തോ ബഹുപ്രകാരാണി ദുരാധരാണി। സത്യാര്ജവേ ഹ്രീര്ദമശൌചവിദ്യാ ഷണ്മാനമോഹപ്രതിബന്ധനാനി
സത്യം, നേരുമൈ, ലജ്ജ, ആത്മനിയന്ത്രണം, ശുദ്ധി, ജ്ഞാനം — ഈ ആറും, അഭിമാനത്തിനും മോഷത്തിനും തടസ്സങ്ങളാണ്; ഇതെല്ലാം കടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള വാതിലുകളാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
സനത്സുജാത യാമിമാം പരാം ത്വം ബ്രാഹ്മീം വാചം വദസേ വിശ്വരൂപാമ്। പരാം ഹി കാമേന സുദുര്ലഭാം കഥാം പ്രബ്രൂഹി മേ വാക്യമിദം കുമാര
സനത്സുജാതാ, നീ പറയുന്നത് ഈ പരമമായ, എല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ബ്രാഹ്മണ വാക്കുകളാണ്. ഈ പരമവും വളരെ അപൂർവവുമായ ഉപദേശമെന്നോട് പറയൂ, അതെല്ലാവർക്കും ആഗ്രഹമുള്ളതാണ്.
നൈതദ്ബ്രഹ്മ ത്വരമാണേന ലഭ്യം യന്മാം പൃച്ഛന്നതിഹൃഷ്യസ്യതീവ। ബുദ്ധൌ വിലീനേ മനസി പ്രചിന്ത്യ വിദ്യാ ഹി സാ ബ്രഹ്മചര്യേണ ലഭ്യാ
ബ്രഹ്മജ്ഞാനം അതിവേഗത്തിൽ നേടാൻ കഴിയില്ല, നീ എന്നോട് ചോദിച്ചുകൊണ്ട് അതിയായി സന്തോഷിക്കുന്നുവല്ലോ. ബുദ്ധി മനസ്സിൽ ലയിച്ച് ആഴമായി ചിന്തിച്ചാൽ മാത്രമേ ആ ജ്ഞാനം ലഭിക്കൂ. അത്തരം ജ്ഞാനം ബ്രഹ്മചര്യത്തിന്റെ ആചരണത്തിലൂടെ മാത്രമേ നേടാൻ കഴിയൂ.
അത്യന്തവിദ്യാമിതി യത്സനാതനീം ബ്രവീഷി ത്വം ബ്രഹ്മചര്യേണ സിദ്ധാമ്। അനാരഭ്യാം വസതീഹ കാര്യകാലേ കഥം ബ്രാഹ്മണ്യമമൃതത്വം ലഭേത
നീ പറയുന്ന ഈ പരമമായ ശാശ്വതമായ ജ്ഞാനം ബ്രഹ്മചര്യത്തിലൂടെ നേടാമെന്നല്ലോ. എന്നാൽ, അതിനുള്ള ഉചിതമായ സമയത്ത് ആചരണം ആരംഭിക്കാതിരുന്നാൽ, ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ എങ്ങനെയാണ് അമൃതത്വം നേടുക?
അവ്യക്തവിദ്യാമഭിധാസ്യേ പരാണീം ബുദ്ധ്യാ ച തേഷാം ബ്രഹ്മചര്യേണ സിദ്ധാമ്। യാം പ്രാപ്യൈനം മര്ത്യലോകം ത്യജന്തി യാ വൈ വിദ്യാ ഗുരുവൃദ്ധേഷു നിത്യാ
ഞാൻ ഇപ്പോൾ അവ്യക്തമായ പരമജ്ഞാനം പറയാം. അത് ബുദ്ധിയാലും ബ്രഹ്മചര്യത്തിലൂടെയും നേടാം. ആ ജ്ഞാനം നേടിയവർ ഈ മരണലോകം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. ആ ജ്ഞാനം ഗുരുക്കന്മാരിലും മൂപ്പന്മാരിലും എന്നും നിലനിൽക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മചര്യേണ യാ വിദ്യാ ശക്യാ വേദിതുമഞ്ചസാ। തത്കഥം ബ്രഹ്മചര്യം സ്യാദേതദ്ബ്രഹ്മന്ബ്രവീഹി മേ
ബ്രഹ്മചര്യത്തിലൂടെ അറിയാൻ കഴിയുന്ന ആ ജ്ഞാനം എങ്ങനെ നേടാം? ബ്രഹ്മൻ, ആ ബ്രഹ്മചര്യം എങ്ങനെയാണ് ആചരിക്കേണ്ടത് എന്ന് ദയവായി പറയൂ.
ആചാര്യയോനിമിഹ യേ പ്രവിശ്യ ഭൂത്വാ ഗര്ഭേ ബ്രഹ്മചര്യം ചരന്തി। ഇഹൈവ തേ ശാസ്ത്രകാരാ ഭവന്തി പ്രഹായ ദേഹം പരമം യാന്തി യോഗമ്
ഗുരുവിന്റെ വംശത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, ഗർഭത്തിൽ കഴിയുന്നപോലെ ബ്രഹ്മചര്യം ആചരിക്കുന്നവർ, ഇവിടെയേ തന്നെ ശാസ്ത്രങ്ങൾ രചിക്കുന്നവരാകും. അവർ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ പരമമായ യോഗം നേടും.
അസ്മിഁല്ലോകേ വൈ ജയന്തീഹ കാമാ- ന്ബ്രാഹ്മീം സ്ഥിതിം ഹ്യനുതിതിക്ഷമാണാഃ। ത ആത്മാനം നിര്ഹരന്തീഹ ദേഹാ- ന്മുഞ്ജാദിഷീകാമിവ സത്വസംസ്ഥാഃ
ഈ ലോകത്ത്, ആഗ്രഹങ്ങളെ ധൈര്യത്തോടെ സഹിച്ച് ബ്രാഹ്മസ്ഥിതിയിൽ നിലനിൽക്കുന്നവർ, ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ആത്മാവിനെ മുഞ്ചപ്പുല്ല് പുറത്തെടുക്കുന്നതുപോലെ പവിത്രതയിൽ നിന്ന് പുറത്തെടുക്കുന്നു.