മഹാഭാരതമ്

നമോ ഭഗവതേ തസ്മൈ വ്യാസായാമിതതേജസേ। യസ്യ പ്രസാദാദ്വക്ഷ്യാമി നാരായണകഥാമിമാമ്

അപരിമിതമായ തേജസ്സുള്ള, ഭാഗ്യവാനായ വ്യാസനെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു. അവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞാൻ ഈ നാരായണകഥ പറയാൻ പോകുന്നു.

സര്വാശ്രമാഭിശമനം സര്വതീര്ഥാവഗാഹനമ്। ന തഥാ ഫലദ സൂതേ നാരായണകഥാ യഥാ

എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും ജയിച്ചാലോ, എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും കുളിച്ചാലോ, അത്ര ഫലം നാരായണന്റെ കഥ നൽകുന്നതുപോലെയല്ല.

നാസ്തി നാരായണസമം ന ഭൂതം ന ഭവിഷ്യതി। ഏതേന സത്യവാക്യേന സര്വാര്ഥാന്സാധയാമ്യഹമ്

നാരായണനോടു തുല്യൻ ആരുമില്ല, ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഉണ്ടാകയുമില്ല. ഈ സത്യവാക്യത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ഞാൻ എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും സാധിക്കും.

ആചഖ്യുഃ കവയഃ കേചിത്സംപ്രത്യാചക്ഷതേ പരേ। ആഖ്യാസ്യന്തി തഥൈവാന്യ ഇതിഹാസമിമം ഭുവി

ചില കവികൾ ഇതിനെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, ചിലർ ഇപ്പോൾ പറയുന്നു, മറ്റുചിലർ ഭുവിയിൽ ഈ ഇതിഹാസം ഇനിയും പറയും.

ഇദം തു ത്രിഷു ലോകേഷു മഹജ്ജ്ഞാനം പ്രതിഷ്ഠിതമ്। വിസ്തരൈശ്ച സമാസൈശ്ച ധാര്യതേ യദ്ദ്വിജാതിഭിഃ

മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും സ്ഥാപിതമായ ഈ മഹത്തായ ജ്ഞാനം, സമഗ്രമായും സംക്ഷിപ്തമായും, ദ്വിജന്മാർ സംരക്ഷിക്കുന്നു.

അലങ്കൃതം ശുഭൈഃ ശബ്ദൈഃ സമയൈര്ദിവ്യധനുഷൈഃ। ഛന്ദോവൃത്തൈശ്ച വിവിധൈരന്വിതം വിദുഷാംപ്രിയമ്

സുന്ദരമായ വാക്കുകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, ദിവ്യമായ വില്ലുകൾക്കുള്ള സമയോചിതമായ പരാമർശങ്ങളോടും, വിവിധ ഛന്ദസ്സുകളിൽ രചിച്ചതുമായ ഈ കാവ്യം പണ്ഡിതന്മാർക്ക് പ്രിയമാണ്.

തപസാ ബ്രഹ്മചര്യേണ വ്യസ്യ വേദം സനാതനമ്। ഇതിഹാസമിമം ചക്രേ പുണ്യം സത്യവതീസുതഃ

തപസ്സും ബ്രഹ്മചര്യവും പാലിച്ച്, ശാശ്വതമായ വേദം പഠിച്ച ശേഷം, സത്യവതിയുടെ പുത്രൻ ഈ പുണ്യമായ ഇതിഹാസം രചിച്ചു.

പുണ്യേ ഹിമവതഃ പാദേ മേധ്യേ ഗിരിഗുഹാലയേ। വിശോധ്യ ദേഹം ധര്മാത്മാ ദര്ഭസംസ്തരമാശ്രിതഃ

ഹിമാലയത്തിന്റെ വിശുദ്ധമായ പാദഭാഗത്ത്, ശുദ്ധമായ ഒരു മലഗുഹയിൽ, ധാർമ്മികനായവൻ ശരീരം ശുദ്ധീകരിച്ച് ദർഭയിടത്തിരിപ്പിൽ ഇരുന്നു.

ശുചിഃ സനിയമോ വ്യാസഃ ശാന്താത്മാതപസി സ്ഥിതഃ ഭാരതസ്യേതിഹാസസ്യ ധര്മേണാന്വീക്ഷ്യ താം ഗതിമ്

ശുദ്ധനും, ആത്മസംയമനമുള്ളവനും ആയ വ്യാസൻ, മനസ്സിൽ സമാധാനത്തോടെ തപസ്സിൽ നിലകൊണ്ട്, ഭാരതത്തിന്റെ ഇതിഹാസത്തിന്റെ പ്രവാഹം ധർമ്മത്തിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ ആലോചിച്ചു.

പ്രവിശ്യ യോഗം ജ്ഞാനേന സോഽപശ്യത്സര്വമന്തതഃ

ജ്ഞാനത്തിലൂടെ യോഗത്തിൽ ലയിച്ച്, അവൻ എല്ലാം പൂർണ്ണമായി കാണാൻ സാധിച്ചു.

നിഷ്പ്രഭേഽസ്മിന്നിരാലോകേ സര്വതസ്തമസാ വൃതേ। ബൃഹദണ്ഡമഭൂദേകം പ്രജാനാം ബീജമവ്യയമ്

പ്രകാശമില്ലാത്ത, ഇരുണ്ടതുകൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ട ആ വിശാലമായ ശൂന്യത്തിൽ, ഒരൊറ്റ വലിയ അണ്ഡം ഉദിച്ചു; അതാണ് സകല ജീവികളുടെ അക്ഷയമായ വിത്ത്.

യുഗസ്യാദിനിമിത്തം തന്മഹദ്ദിവ്യം പ്രചക്ഷത। വ്യസ്മിംസ്തച്ഛ്രൂയതേ സത്യംജ്യോതിര്ബ്രഹ്മ സനാതനമ്

ആ മഹത്തായ ദിവ്യത്വം യുക്തമായത് കാലത്തിന്റെ ആരംഭകാരണമാണെന്ന് അവർ പറയുന്നു; അതിൽ ശാശ്വതമായ സത്യം, പ്രകാശം, അനന്തമായ ബ്രഹ്മം കേൾക്കപ്പെടുന്നു.

അദ്ഭുതം ചാപ്യചിന്ത്യം ച സര്വത്ര സമതാം മതമ്। അവ്യക്തം കാരണം സൂക്ഷ്മം യത്തത്സദസദാത്മകമ്

അത് അത്ഭുതകരവും, മനസ്സിൽ ചിന്തിക്കാൻ കഴിയാത്തതും, എല്ലായിടത്തും സമത്വത്തിന്റെ മൂല്യവുമാണ്; അതാണ് ദൃശ്യമായതും അദൃശ്യമായതും ഒരുമിച്ചുള്ള സൂക്ഷ്മമായ കാരണമാകുന്നത്.

യസ്മിന്പിതാമഹോ ജജ്ഞേ പ്രഭുരേകഃ പ്രജാപതിഃ। ബ്രഹ്മാ സുരഗുരുഃ സ്ഥാണുര്മനുഃ കഃ പരമേഷ്ഠ്യഥ

അതിനാൽ പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവ് ജനിച്ചു; ഏകനായ പ്രഭു, പ്രജാപതി, ദേവഗുരു, സ്ഥാണു, മനു, ക, പരമേഷ്ഠി എന്നിവരും.

പ്രാചേതസസ്തഥാ ദക്ഷോ ദക്ഷപുത്രാശ്ച സപ്തവൈ। തതഃ പ്രജാനാം പതയഃ പ്രാഭവന്നേകവിംശതിഃ

അതു പോലെ പ്രചേതസ്, ദക്ഷൻ, ദക്ഷന്റെ ഏഴു പുത്രന്മാർ; പിന്നെ ഇരുപത്തൊന്ന് പ്രജാപതിമാർ ജനിച്ചു.

പുരുഷശ്ചാപ്രമേയാത്മാ യം സര്വഋഷയോ വിദു। വിശ്വേദേവാസ്തഥാഽഽദിത്യാ വസവോഽഥാശ്വിനാവപി

അളക്കാൻ കഴിയാത്ത ആത്മാവായ പുരുഷൻ, എല്ലാരിഷികളും അറിയുന്നവൻ, വിശ്വദേവന്മാർ, ആദിത്യന്മാർ, വസുക്കൾ, അശ്വിനീദേവന്മാർ എന്നിവരും.

യക്ഷാഃ സാധ്യാഃ പിശാചാശ്ച ഗുഹ്യകാഃ പിതരസ്തഥാ। തതഃ പ്രസൂതാ വിദ്വാംസഃ ശിഷ്ടാ ബ്രഹ്മര്ഷിസത്തമാഃ

യക്ഷന്മാർ, സാധ്യന്മാർ, പിശാചുകൾ, ഗുഹ്യകർ, പിതൃകൾ; പിന്നെ ജ്ഞാനികൾ, ഉത്തമ ബ്രഹ്മർഷിമാർ ജനിച്ചു.

മഹര്ഷയശ്ച ബഹവഃ സര്വൈഃ സമുദിതാ ഗുണൈഃ। ആതോ ദ്യൌഃ പൃഥിവീ വായുരന്തരിക്ഷം ദിശസ്തയാ

എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും സമ്പന്നരായ മഹർഷിമാർ അനേകം പേർ; അവരിൽ നിന്ന് ആകാശം, ഭൂമി, വായു, അന്തരീക്ഷം, ദിശകൾ എന്നിവ ഉത്ഭവിച്ചു.

സംവത്സരര്തവോ മാസാഃ പക്ഷാഹോരാത്രയഃ ക്രമാത്। യച്ചാന്യദപി തത്സര്വം സംഭൂതം ലോകസാക്ഷികമ്

വർഷം, ঋതുക്കൾ, മാസങ്ങൾ, പക്ഷങ്ങൾ, ദിവസം-രാത്രികൾ എന്നിങ്ങനെ ക്രമത്തിൽ; ലോകങ്ങൾക്കു സാക്ഷിയായിട്ടുള്ള എല്ലാം അങ്ങനെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു.

യദിദം ദൃശ്യതേ കിംചിദ്ബൂതം സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്। പുനഃസംക്ഷിപ്യതേ സര്വം ജഗത്പ്രാപ്തേ യുഗക്ഷയേ

ഇവിടെ കാണുന്ന സകല ചലനശീലികളും അചലങ്ങളുമായ സകല ജീവികളും, യുഗം അവസാനിക്കുമ്പോൾ വീണ്ടും എല്ലാം ലയിക്കുന്നു.

യഥര്തുഷ്വൃതുലിങ്ഗാനി നാനാരൂപാണി പര്യയേ। ദൃശ്യന്തേ താനി താന്യേവ തഥാ ഭാവാ യുഗാദിഷു

ഋതുക്കളിൽ, സൂര്യന്റെ ദക്ഷിണയാനവും ഉത്തരയാനവും വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതുപോലെ, യുഗങ്ങളുടെ ആരംഭത്തിൽ ഭാവങ്ങൾ അങ്ങനെ തന്നെ പ്രകടമാകുന്നു.

ഏവമേതദനാദ്യന്തം ഭൂതസംഘാതകാരകമ്। അനാദിനിധനം ലോകേ ചക്രം സംപരിവര്തതേ

അങ്ങനെ, ആരംഭം ഇല്ലാത്തതും അവസാനം ഇല്ലാത്തതുമായ, സകല ജീവികളുടെ കൂട്ടം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഈ ചക്രം ലോകത്തിൽ എപ്പോഴും തിരിയുന്നു.

ത്രയസ്ത്രിംശത്സഹസ്രാണി ത്രയസ്ത്രിംശച്ഛതാനി ച। ത്രയസ്ത്രിംശച്ച ദേവനാം സൃഷ്ടിഃ സംക്ഷേപലക്ഷണാ

മുപ്പത്തിമൂന്നായിരം, മൂന്നുനൂറ്റിമുപ്പത്തിമൂന്ന്, പിന്നെ മുപ്പത്തിമൂന്ന് ദേവന്മാർ—ഇതാണ് അവരുടെ സൃഷ്ടിയുടെ സംക്ഷിപ്തമായ എണ്ണം.

ദിവഃ പുത്രോ ബൃഹദ്ഭാനുശ്ചക്ഷുരാത്മാ വിഭാവസുഃ। സവിതാ സ ഋചീകോഽര്കോ ഭാനുരാശാവഹോ രവിഃ

സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ പുത്രനായ ബൃഹദ്ഭാനു ദിവ്യമായ കണ്ണും ആത്മാവും പ്രകാശവാനുമാണ്. അവൻ സവിതാവും ഋചീകനും അർക്കനും ഭാനുവും ദിശകളിൽ വെളിച്ചം പകർന്ന രവിയും ആണു.

പുത്രാ വിവസ്വതഃ സര്വേ മനുസ്തേഷാം തഥാഽവരഃ। ദേവഭ്രാട് തനയസ്തസ്യ സുഭ്രാഡിതി തതഃ സ്മൃതഃ

വിവസ്വാൻ്റെ എല്ലാ പുത്രന്മാരും അറിയപ്പെടുന്നു. അവരിൽ ഏറ്റവും ഇളയവൻ മനുവാണ്. മനുവിന്‍റെ പുത്രൻ ദേവഭൃത് ആകുന്നു, അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ സുഭ്രാട് എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.

സുഭ്രാജസ്തു ത്രയഃ പുത്രാഃ പ്രജാവന്തോ ബഹുശ്രുതാഃ। ദശജ്യോതിഃ ശതജ്യോതിഃ സഹസ്രജ്യോതിരേവ ച

സുഭ്രാടിന് മൂന്നു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവർ ജനനശേഷിയിലും വിജ്ഞാനത്തിലും സമ്പന്നരായിരുന്നു. അവരുടെ പേരുകൾ ദശജ്യോതി, ശതജ്യോതി, സഹസ്രജ്യോതി എന്നിങ്ങനെയാണ്.

ദശപുത്രസഹസ്രാണി ദശജ്യോതേര്മഹാത്മനഃ। തതോ ദശഗുണാശ്ചാന്യേ ശതജ്യോതേരിഹാത്മജാഃ

മഹാത്മാവായ ദശജ്യോതിക്ക് പത്ത് ആയിരം പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. അതിൽ പത്ത് മടങ്ങ് കൂടുതൽ പുത്രന്മാർ ശതജ്യോതിക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു.

ഭൂയസ്തതോ ദശഗുണാഃ സഹസ്രജ്യോതിഷഃ സുതാഃ। തേഭ്യോഽയം കുരുവംശശ്ച യദൂനാം ഭരതസ്യ ച

അതിനേക്കാൾ പത്ത് മടങ്ങ് കൂടുതൽ പുത്രന്മാർ സഹസ്രജ്യോതിക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരിൽ നിന്നാണ് കുരുക്കളുടെ, യദുക്കളുടെ, ഭാരതന്മാരുടെ വംശങ്ങൾ ഉദിച്ചുവന്നത്.

യയാതീക്ഷ്വാകൃവംശശ്ച രാജര്ഷീണാം ച സര്വശഃ। സംഭൂതാ ബഹവോ വംശാ ഭൂതസര്ഗാഃ സുവിസ്തരാഃ

യയാതിയും ഇക്ഷ്വാകുവും രാജർഷിമാരുമൊക്കെ ചേർന്ന് അനേകം വംശങ്ങൾ, വിശാലവും വൈവിധ്യമാർന്നതുമായ സൃഷ്ടികൾ, ഉദിച്ചുവന്നു.