ഉതാഹോ ത്വം മന്യസേ ശാമ്യമേവ രാജ്ഞാം യുദ്ധേ വര്തതേ ധര്മതന്ത്രമ്। അയുദ്ധേ വാ വര്തതേ ധര്മതന്ത്രം തഥൈവ തേ വാചമിമാം ശ്രൃണോമി
അല്ലെങ്കിൽ നീ കരുതുന്നത് സമാധാനമേ രാജാക്കന്മാർക്കുള്ള യഥാർത്ഥ ധർമ്മമെന്നും, യുദ്ധം ഒഴിവാക്കുന്നതിലാണ് ധർമ്മമെന്നും ആണോ? ഈ വാക്കുകൾ നീ പറയുന്നതും ഞാൻ കേൾക്കുന്നു.
ചാതുര്വര്ണ്യസ്യ പ്രഥമം സംവിഭാഗ- മവേക്ഷ്യ ത്വം സഞ്ജയ സ്വം ച കര്മ। നിശമ്യാഥോ പാണ്ഡവാനാം ച കര്മ പ്രശംസ വാ നിന്ദ വാ യാ മതിസ്തേ
നാലു വർണ്ണങ്ങളുടെ ആദ്യ വിഭജനവും, നിന്റെ സ്വന്തം കര്മ്മവും, സഞ്ജയ, ആദ്യം പരിഗണിച്ച്, പിന്നെ പാണ്ഡവരുടെ കര്മ്മം കേട്ട ശേഷം, നിന്റെ മനസ്സനുസരിച്ച് പ്രശംസിക്കുകയോ കുറ്റപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യുക.
അധീയീത ബ്രാഹ്മണോ വൈ യജേത ദദ്യാദീയാത്തീര്ഥമുഖ്യാനി ചൈവ। അധ്യാപ്രയേദ്യാജയേച്ചാപി യാജ്യാന് പ്രതിഗ്രഹാന്വാ വിഹിതാന്പ്രതീച്ഛേത്
ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ പഠിക്കണം, യാഗങ്ങൾ നടത്തണം, ദാനം ചെയ്യണം, സ്വീകരിക്കണം, പ്രധാന തീർഥങ്ങൾ സന്ദർശിക്കണം, പഠിപ്പിക്കണം, യാഗങ്ങളിൽ മുഖ്യകാർമികനാകണം, നിശ്ചിതമായ ദാനങ്ങൾ സ്വീകരിക്കണം.
അധീയീത ക്ഷത്രിയോഽഥോ യജേത ദദ്യാദ്ധനം ന തു യാചേത കിംചിത്। ന യാജയേന്ന തു ചാധ്യാപയീത ഏവം സ്മൃതഃ ക്ഷത്രധര്മഃ പുരാണഃ
ക്ഷത്രിയൻ പഠിക്കണം, യാഗങ്ങൾ നടത്തണം, ധനം ദാനം ചെയ്യണം, എന്നാൽ ഒന്നും യാചിക്കരുത്; യാഗങ്ങളിൽ മുഖ്യകാർമികനാകരുത്, പഠിപ്പിക്കരുത്; ഇതാണ് പഴയ കാലം മുതൽ പറയുന്ന ക്ഷത്രധർമ്മം.
തഥാ രാജന്യോ രക്ഷണം വൈ പ്രജാനാം കൃത്വാ ധര്മേണാപ്രമത്തോഽഥ ദത്ത്വാ। യജ്ഞൈദിഷ്ട്വാ സര്വവേദാനധീത്യ ദാരാന്കൃവാ പുണ്യകൃദാവസേദ്ഗൃഹാന്
അങ്ങനെ രാജാവും, തന്റെ പ്രജകളെ ധർമ്മപൂർവ്വം ജാഗ്രതയോടെ സംരക്ഷിച്ച്, ദാനം ചെയ്ത്, യാഗങ്ങൾ നടത്തി, എല്ലാ വേദങ്ങളും പഠിച്ച്, വിവാഹം കഴിച്ച്, പുണ്യപ്രവൃത്തികൾ ചെയ്തു, വീട്ടിൽ വസിക്കണം.
സ ധര്മാത്മാ ധര്മമധീത്യ പുണ്യം യദൃച്ഛയാ വ്രജതി ബ്രഹ്മലോകമ്। വൈശ്യോഽധീത്യ കൃഷിഗോരക്ഷപണ്യൈ- ര്വിത്തം ചിന്വന്പാലയന്നപ്രമത്തഃ
അവൻ ധാർമ്മികനും, ധർമ്മവും പുണ്യവും പഠിച്ച്, യാദൃച്ഛികമായി ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ എത്തുന്നു. വൈശ്യൻ പഠനം നടത്തി, കൃഷി, പശുപാലനം, വ്യാപാരം എന്നിവയിലൂടെ സമ്പത്ത് സമ്പാദിച്ച്, അതിനെ ജാഗ്രതയോടെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.
ദേവം സ്മൃതഃ ശൂദ്രധര്മഃ പുരാണഃ
ഇതാണ് പഴയ കാലം മുതൽ പറയുന്ന ശൂദ്രന്റെ കര്മ്മം.
ഏതാന്രാജാ പാലയന്നപ്രമത്തോ നിയോജയന്സര്വവര്ണാന്സ്വധര്മേ। അകാമാത്മാ സമവൃത്തിഃ പ്രജാസു നാധാര്മികാനനുരുധ്യേത കാമാത്
രാജാവ് ഈ എല്ലാവരെയും ജാഗ്രതയോടെ സംരക്ഷിച്ച്, എല്ലാ വർണ്ണങ്ങളെയും അവരുടെ കര്മ്മത്തിൽ നിശ്ചയിച്ച്, ജനങ്ങളിൽ സമദർശിയായി, ആഗ്രഹങ്ങൾ ഇല്ലാതെ, അധാർമ്മികരെ ഇഷ്ടം കൊണ്ടു പിന്തുണയ്ക്കരുത്.
ശ്രേയാംസ്തസ്മാദ്യദി വിദ്യേത കശ്ചി- ദഭിജ്ഞാതഃ സര്വധര്മോപപന്നഃ । സ തം ദ്രഷ്ടുമനുശിഷ്യന്പ്രജാനാം ന ചൈതദ്ബുധ്യേദിതി തസ്മിന്നസാധുഃ
അതുകൊണ്ട്, എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും അറിഞ്ഞു, ഗുണങ്ങൾ ഉള്ള ഒരാളുണ്ടെങ്കിൽ, അവൻ ജനങ്ങളെ ഉപദേശിക്കണം; ഇത് മനസ്സിലാക്കാത്തവൻ ആ സ്ഥാനത്തിന് യോഗ്യനല്ല.
ഉത്പാദിതം വര്മ ശസ്ത്രം ധനുശ്ച
കാവചം, ആയുധങ്ങൾ, വില്ലുകൾ എന്നിവ ഉണ്ടാക്കിയിരിക്കുന്നു.
തത്ര പുണ്യം ദസ്യുവധേന ലഭ്യതേ സോഽയം ദോഷഃ കുരുഭിസ്തീവ്രരൂപഃ । അധര്മജ്ഞൈര്ധര്മമബുധ്യമാനൈഃ പ്രാദുര്ഭൂതഃ സഞ്ജയ സാധു തന്ന
അവിടെ കള്ളന്മാരെ കൊല്ലുന്നതിലൂടെ പുണ്യം ലഭിക്കും. എന്നാൽ, ധർമ്മം മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയാത്ത കുരുക്കളുടെ ഇടയിൽ ഈ വലിയ തെറ്റ് സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു, സഞ്ജയ, ഇത് നല്ലതല്ല.
തത്ര രാജാ ധൃതരാഷ്ട്രഃ സപുത്രോ ധര്മ്യം ഹരേത്പാണ്ഡവാനാമകസ്മാത്। നാവേക്ഷന്തേ രാജധര്മം പുരാണം തദന്വയാഃ കുരവഃ സര്വ ഏവ
അവിടെ ധൃതരാഷ്ട്രനും മകന്മാരും പാണ്ഡവരുടെ അവകാശം അന്യായമായി പിടിച്ചെടുത്തു. പഴയ രാജധർമ്മം ഇവരാരും കണക്കാക്കുന്നില്ല; കുരുക്കൾ എല്ലാവരും അവരെ പിന്തുടരുന്നു.
സ്തേനോ ഹരേദ്യത്ര ധനം ഹ്യദൃഷ്ടഃ പ്രസഹ്യ വാ യത്ര ഹരേത ദൃഷ്ടഃ । ഉഭൌ ഗര്ഹ്യൌ ഭവതഃ സഞ്ജയൈതൌ കിം വൈ പൃഥത്കം ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ പുത്രേ
ഒരു കള്ളൻ മറഞ്ഞ് ധനം എടുക്കുകയോ, ആരെങ്കിലും ബലമായി എടുത്തുപോകുകയോ ചെയ്താൽ ഇരുവരും കുറ്റക്കാരാണ്, സഞ്ജയ. ഇവർക്കും ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മകനും有什么 വ്യത്യാസമുണ്ട്?
സോഽയം ലോഭാന്മന്യതേ ധര്മമേതം യമിച്ഛതി ക്രോധവശാനുഗാമീ। ഭാഗഃ പുനഃ പാണ്ഡവാനാം നിവിഷ്ട- സ്തം നഃ കസ്മാദാദദീരന്പരേ വൈ
ലാഭം കൊണ്ടാണ് ഇദ്ദേഹം ഇതിനെ ധർമ്മമെന്ന് കരുതുന്നത്; കോപത്തിൽ ആഗ്രഹിച്ചുള്ളത്. പക്ഷേ, പാണ്ഡവരുടെ പങ്ക് ഉറപ്പായതാണ്—പിന്നെ മറ്റുള്ളവർക്ക് അതെന്തിന് എടുക്കണം?
അസ്മിന്പദേ യുധ്യതാം നോ വധോഽപി ശ്ലാഘ്യഃ പിത്ര്യം പപരാജ്യാദ്വിശിഷ്ടമ്। ഏതാന്ധര്മാന്കൌരവാണാം പുരാണാ- നാചക്ഷീഥാഃ സഞ്ജയ രാജമധ്യേ
ഈ നിലയിൽ പോരാടുമ്പോൾ നമ്മളെ കൊല്ലുകയായാലും അതു പ്രശംസനീയമാണ്; പിതാക്കന്മാരുടെ രാജ്യം അന്യരുടെതിനെക്കാൾ ഉത്തമം. സഞ്ജയ, ഈ പഴയ കുരുകുല ധർമ്മങ്ങൾ രാജാക്കന്മാരുടെ മുന്നിൽ പ്രഖ്യാപിക്കൂ.
ഏതേ മദാന്മൃത്യുവശാഭിപന്നാഃ സമാനീതാ ധാര്തരാഷ്ട്രേണ മൂഢാഃ। ഇദം പുനഃ കര്മ പാപീയ ഏവ സഭാമധ്യേ പശ്യ വത്തം കുരൂണാമ്
ഇവരെ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മകൻ അഹങ്കാരത്തിലും മരണഭയത്തിലും ആക്കി കൂട്ടിച്ചേർത്തിരിക്കുന്നു. ഈ പ്രവൃത്തിയും അതിലും വലിയ പാപം തന്നെയാണ്—നീ സഭയിൽ കുരുക്കളുടെ നാശം കാണുക.
പ്രിയം ഭാര്യാം ദ്രൌപദീം പാണ്ഡവാനാം യശസ്വിനീം ശീലവൃത്തോപപന്നാമ്। യദുപൈക്ഷന്ത കുരവോ ഭീഷ്മമുഖ്യാഃ കാമാനിഗേനോപരുദ്ധാം വ്രജന്തീമ്
പാണ്ഡവരുടെ പ്രിയഭാര്യയും, പ്രശസ്തയുമായ ദ്രൗപദിയെ, നല്ല സ്വഭാവവും പെരുമയും ഉള്ളവളെ, ഭീഷ്മൻമാർ മുന്നിൽ കാമം പിടിച്ചവരാൽ തടയപ്പെട്ട് പോകുന്നത് കുരുക്കൾ കണ്ടു.
താം ചേത്തദാ തേ സകുമാരവൃദ്ധാ അവാരയിഷ്യന്കുരവഃ സമേതാഃ । മമ പ്രിയം ധൃതരാഷ്ട്രോഽകരിഷ്യത് പുത്രാണാം ച കൃതമസ്യാഭവിഷ്യത്
അപ്പോൾ, കുട്ടികളും മൂപ്പന്മാരുമൊത്ത് കുരുക്കൾ ചേർന്ന് അതു തടഞ്ഞിരുന്നുവെങ്കിൽ, ധൃതരാഷ്ട്രൻ എനിക്ക് ഇഷ്ടമായത് ചെയ്തേനെ; മക്കളുടെ ഈ ദുഷ്കൃത്യം സംഭവിച്ചേ ഇരിക്കില്ലായിരുന്നു.
ദുഃശാസനഃ പ്രതിലോമ്യാന്നിനായ സഭാമധ്യേ ശ്വശുരാണാം ച കൃഷ്ണാമ്। സാ തത്ര നീതാ കരുണം വ്യപേക്ഷ്യ നാന്യം ക്ഷത്തുര്നാഥമവാപ കിംചിത്
ദുഃശാസനൻ കൃഷ്ണയെ സഭയുടെ നടുവിലും ശ്വശുരന്മാരുടെ മുന്നിലും വലിച്ചുകൊണ്ടു വന്നു. അവൾ അവിടെ കൊണ്ടുപോയപ്പോൾ ദു:ഖത്തോടെ ചുറ്റും നോക്കി, ആരെയും രക്ഷകനോ ആശ്രയമോ കണ്ടില്ല.
കാര്പണ്യാദേവ സഹിതാസ്തത്ര ഭൂപാ നാശക്നുവന്പ്രതിവക്തും സഭായാമ്। ഏകഃ ക്ഷത്താ ധര്മ്യമര്ഥം ബ്രുവാണോ ധര്മബുദ്ധ്യാ പ്രത്യുവാചാല്പബുദ്ധിമ്
അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന രാജാക്കന്മാർ ദയകൊണ്ടു ഒന്നും പറയാൻ സഭയിൽ കഴിയാതെ നിന്നു. ഒരുവൻ മാത്രം, സാരഥി, ധർമ്മം മനസ്സിലാക്കി ഉചിതമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു, അജ്ഞാനിയോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
അബുദ്ധ്വാ ത്വം ധര്മമേതം സഭായാ- അഥേച്ഛസേ പാണ്ഡവസ്യോപദേഷ്ടുമ് । കൃഷ്ണാ ത്വേതത്കര്മ ചകാര ശുദ്ധം സുദുഷ്കരം തത്ര സഭാം സമേത്യ
നീ ഈ സഭയിലെ ധർമ്മം മനസ്സിലാക്കാതെ പാണ്ഡവനെ ഉപദേശിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. കൃഷ്ണ അവിടെ കടന്ന് ഈ ശുദ്ധവും അത്യന്തം ദുഷ്കരവുമായ പ്രവൃത്തി ചെയ്തു.
യേന കൃച്ഛ്രാത്പാണ്ഡവാനുജ്ജഹാര തഥാഽഽത്മാനം നൌരിവ സാഗരൌഘാത്। യത്രാബ്രവീത്സൂതപുത്രഃ സഭായാം കൃഷ്ണാം സ്ഥിതാം ശ്വശുരാണാം സമീപേ
കഠിനമായി പരിശ്രമിച്ച് അവൾ പാണ്ഡവന്മാരെയും തന്നെയും കടലിലെ തിരമാലയിൽ നിന്ന് കപ്പൽ രക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ രക്ഷിച്ചു. അപ്പോൾ സാരഥിയുടെ മകൻ സഭയിൽ കൃഷ്ണയോട്, ശ്വശുരന്മാരുടെ അടുത്ത് നിന്നുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു.
ന തേ ഗതിര്വിദ്യതേ യാജ്ഞസേനി പ്രപദ്യേഥാ ധാര്തരാഷ്ട്രസ്യ വേശ്മ। പരാജിതാസ്തേ പതയോ ന സന്തി പതിം ചാന്യം ഭാമിനി ത്വം വൃണീഷ്വ
യജ്ഞസേനീ, നിനക്ക് ഇനി വഴിയില്ല; നീ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ വീട്ടിൽ പ്രവേശിക്കണം. നിന്റെ ഭർത്താക്കന്മാർ തോറ്റുപോയി, അവർ ഇനി രക്ഷകരല്ല—നീ മറ്റൊരു ഭർത്താവിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കൂ, സുന്ദരിയേ.
യോ ബീഭത്സോര്ഹൃദയേ പ്രോത ആസീ- ദസ്ഥി ഛിന്ദന്മര്മഘാതീ സുഘോരഃ । കര്ണാച്ഛരോ വാങ്ഭയസ്തിഗ്മതേജാഃ പ്രതിഷ്ഠിതോ ഹൃദയേ ഫാല്ഗുനസ്യ
ഭീമസേനന്റെ ഹൃദയത്തിൽ കയറിയ അതി ഭയങ്കരവും മൂർച്ചയുള്ളതുമായ അമ്പ്, അസ്ഥിയും പ്രാണഭാഗവും തൊടുന്നതുപോലെയോ, അല്ലെങ്കിൽ കർണ്ണന്റെ ഭയാനകമായ അമ്പ് അർജുനന്റെ ഹൃദയത്തിൽ കയറിയതുപോലെയോ ആയിരുന്നു.
കൃഷ്ണാജിനാനി പരിധിത്സമാനാന് ദുഃശാസനഃ കടുകാന്യഭ്യഭാഷത്। ഏതേ സര്വേ ഷണ്ഡതിലാ വിനഷ്ടാഃ ക്ഷയം ഗതാ നരകം ദീര്ഘകാലമ്
കൃഷ്ണാജിനം ധരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ ദുഃശാസനൻ കടുത്ത വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു; ഇവർ എല്ലാം ശണ്ഡന്മാരാണ്, നശിച്ചവരും ദീർഘകാലം നരകത്തിൽ കഴിയേണ്ടവരുമാണ്.
ദ്യൂതേ വാക്യം ഗര്ഹ്യമേവം യഥോക്തമ്
ജൂയിലായിരുന്നു ഇങ്ങനെ കുറ്റം പറയാവുന്ന വാക്കുകൾ ഉച്ചരിച്ചത്.
സ്വയം ത്വഹം പ്രാര്ഥയേ തത്ര ഗന്തും സമാധാതും കാര്യമേതദ്വിപന്നമ് । ` ജാനാസി ത്വം ധാര്തരാഷ്ട്രസ്യ മോഹം ദുരാത്മനഃ പാപവശാനുഗസ്യ
ഞാൻ തന്നെ അവിടെ പോയി ഈ പരാജയപ്പെട്ട കാര്യം പരിഹരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. നീ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മകന്റെ മോഹവും, ദുഷ്ടനും പാപത്തിൽ അടിമപ്പെട്ടവനുമാണെന്ന് അറിയുന്നു.
അഹാപയിത്വാ യദി പാണ്ഡവാര്ഥം ശമം കുരൂണാമപി ചേച്ഛകേയമ്। പുണ്യം ച മേ സ്യാച്ചരിതം മഹോദയം മുച്യേരംശ്ച കുരവോ മൃത്യുപാശാത്
പാണ്ഡവരുടെ കാര്യം തിരികെ നൽകിയും, കുരുക്കൾക്കിടയിൽ സമാധാനം കൊണ്ടുവന്നാൽ, എനിക്ക് വലിയ പുണ്യവും നേട്ടവും ലഭിക്കും; കുരുക്കൾ മരണത്തിന്റെ പാശത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരാകും.
അപി മേ വാചം ഭാഷമാണസ്യ കാവ്യാം ധര്മാരാമാമര്ഥവതീമഹിംസ്രാമ് । അവേക്ഷേരന്ധാര്തരാഷ്ട്രാഃ സമക്ഷം മാം ച പ്രാപ്തം കുരവഃ പൂജയേയുഃ
ഞാൻ സംസാരിക്കുന്ന ഈ വാക്കുകൾ നീതിയോടും അർത്ഥവത്തായും, ആരെയും ദുഃഖിപ്പിക്കാത്തതായും ഇരിക്കുമ്പോൾ, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ ഇവയെ ശ്രദ്ധിച്ചാൽ, എന്റെ വരവിൽ കുരുക്കൾ എന്നെ ആദരിച്ചാൽ എത്ര മനോഹരമായിരിക്കും.
അതോഽന്യഥാ രഥിനാ ഫാല്ഗുനേന ഭീമേന ചൈവാഹവദംശിതേന। ബലോത്സിക്താന്ധാര്തരാഷ്ട്രാംശ്ച വിദ്ധി പ്രദഹ്യമാനാന്കര്മണാ സ്വേന പാപാന്
അല്ലെങ്കിൽ, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ അധികാരത്തിൽ മദിച്ചവരായി, അർജുനനും യുദ്ധത്തിന് ആഗ്രഹമുള്ള ഭീമനും അവരുടെ തന്നെ ദുഷ്കർമ്മങ്ങൾകൊണ്ട് അവരെ നശിപ്പിക്കുമെന്ന് നീ അറിയണം.