തേഽദര്ശയന്പ്രദേശിന്യാ തമേവ നൃപസത്തമമ്। ശര്മിഷ്ഠാം മാതരം ചൈവ തഥാഽഽചഖ്യുശ്ച ദാരകാഃ
അവർ വിരൽചൂണ്ടി അവളെ രാജാവിനോടാണ് കാണിച്ചുതന്നത്; കൂടാതെ ശർമിഷ്ഠയെയാണ് അമ്മയെന്നു സൂചിപ്പിച്ചു.
ഇത്യുക്ത്വാ സഹിതാസ്തേ തു രാജാനമുപചക്രമുഃ। നാഭ്യനന്ദത താന്രാജാ ദേവയാന്യാസ്തദാന്തികേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, അവർ ഒരുമിച്ച് രാജാവിനരികിൽ എത്തി. എന്നാൽ ദേവയാനിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ രാജാവ് അവരെ സ്വാഗതം ചെയ്തില്ല.
രുദന്തസ്തേഽഥ ശര്മിഷ്ഠാമഭ്യയുര്ബാലകാസ്തതഃ। `അവിബ്രുവന്തീ കിംചിച്ച രാജാനം ചാരുലോചനാ
അപ്പോൾ അവരൊക്കെ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് ശർമിഷ്ഠയമ്മയോടു സമീപിച്ചു. മനോഹരമായ കണ്ണുള്ള ദേവയാനി ഒന്നും പറയാതെ രാജാവിനരികിൽ എത്തി.
നാതിദൂരാച്ച രാജാനം സാ ചാതിഷ്ഠദവാങ്മുഖീ। ശ്രുത്വാ തേഷാം തു ബാലാനാം സവ്രീഡ ഇവ പാര്ഥിവഃ
അവൾ രാജാവിനടുത്ത്, മുഖം തിരിച്ച് നിന്നു. കുട്ടികളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ് ലജ്ജിച്ചുപോയതുപോലെ തോന്നി.
പ്രതിവക്തുമശക്തോഽഭൂത്തൂഷ്ണീംഭൂതോഽഭവന്നൃപഃ। ദൃഷ്ട്വാ തു തേഷാം ബാലാനാം പ്രണയം പാര്ഥിവം പ്രതി
അവ യുവതികളുടെ രാജാവിനോടുള്ള സ്നേഹം കണ്ട രാജാവ് ഒന്നും പറയാനാവാതെ മൗനമായി നിന്നു.
ബുദ്ധ്വാ തു തത്ത്വതോ ദേവീ ശര്മിഷ്ഠാപിദമബ്രവീത്। അഭ്യാഗച്ഛതി മാം കശ്ചിദൃഷിരിത്യേവമബ്രവീഃ
സത്യം മനസ്സിലാക്കി ശർമിഷ്ഠാ ദേവിയാനിയെ ചോദിച്ചു: 'നിന്റെ അടുത്ത് ആരോ ഒരു ഋഷി വരുന്നു എന്ന് നീ പറഞ്ഞില്ലേ?'
യയാതിമേവം രാജാനം ത്വം ഗോപായസി ഭാമിനി। പൂര്വമേവ മയാ പ്രോക്തം ത്വയാ തു വൃജിനം കൃതമ്
സുന്ദരിയേ, ഇങ്ങനെ നീ രാജാവിനെ സംരക്ഷിക്കുകയാണ്. എങ്കിലും ഞാൻ മുമ്പേ പറഞ്ഞിരുന്നു, നീ ചെയ്തത് തെറ്റാണ്.
മദധീനാ സതീ കസ്മാദകാര്ഷീര്വിപ്രിയം മമ। തമേവാഽഽസുരധര്മം ത്വമാസ്ഥിതാ ന ബിഭേഷി മേ
നീ എന്റെ അധികാരത്തിൽ കഴിയുമ്പോഴും എനിക്ക് ഇഷ്ടമല്ലാത്തത് നീ ചെയ്തതെന്തിന്? നീ അസുരരുടെ വഴിയാണ് സ്വീകരിച്ചത്, എന്നെ ഭയപ്പെടുന്നില്ല.
യദുക്തമൃഷിരിത്യേവ തത്സത്യം ചാരുഹാസിനി। ന്യായതോ ധര്മതശ്ചൈവ ചരന്തീ ന ബിഭേമി തേ
ഋഷി വരുന്നു എന്ന് പറഞ്ഞത് സത്യമാണു സുന്ദരഹാസിനി. നീ നീതിയും ധർമ്മവും പാലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ നിന്നെ ഭയപ്പെടുന്നില്ല.
യദാ ത്വയാ വൃതോ ഭര്താ വൃത ഏവ തദാ മയാ। സഖീഭര്താ ഹി ധര്മേണ ഭര്താ ഭവതി ശോഭനേ
നീ ഭർത്താവിനെ തിരഞ്ഞെടുത്തപ്പോൾ ഞാൻയും തിരഞ്ഞെടുത്തു. സുഖമേകുന്നവളേ, സഖിയുടെ ഭർത്താവ് ധർമ്മപ്രകാരം സ്വന്തമായും ഭർത്താവാകുന്നു.
പൂജ്യാസി മമ മാന്യാ ച ജ്യേഷ്ഠാ ച ബ്രാഹ്മണീ ഹ്യസി। ത്വത്തോപി മേ പൂജ്യതമോ രാജര്ഷിഃ കിം ന വേത്ഥ തത്
നീ എനിക്ക് ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടവളാണ്, മുതിർന്നവളും ബ്രാഹ്മണിയായവളുമാണ്. എങ്കിലും രാജർഷി നിന്നേക്കാൾ കൂടുതൽ ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടവനാണെന്ന് അറിയില്ലേ?
ത്വത്പിത്രാ മമ ഗുരുണാ സഹ ദത്തേ ഉഭേ ശുഭേ। തതോ ഭര്താ ച പൂജ്യശ്ച പോഷ്യാം പോഷയതീഹ മാമ്
നിന്റെ അച്ഛൻ, എന്റെയും ഗുരുവായവൻ, നമ്മളെ ഇരുവരെയും ഒരുമിച്ച് നൽകിയിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഭർത്താവിന് ആദരവും പോഷണവും വേണം; അവൻ എന്നെ പോഷിക്കുന്നു.
ശ്രുത്വാ തസ്യാസ്തതോ വാക്യം ദേവയാന്യബ്രവീദിദമ്। രമസ്വേഹ യഥാകാമം ദേവ്യാ ശര്മിഷ്ഠയാ സഹ
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ദേവിയാനി പറഞ്ഞു: 'നീ ശർമിഷ്ഠയോടൊപ്പം ഇഷ്ടം പോലെ ഇവിടെ ജീവിക്കാവുന്നതാണ്.'
രാജന്നാദ്യേഹ വത്സ്യാമി വിപ്രിയം മേ കൃതം ത്വയാ। ഇതി ജജ്വാല കോപേന ദേവയാനീ തതോ ഭൃശമ്
രാജാവേ, ഇന്ന് ഞാൻ ഇവിടെ താമസിക്കില്ല; നീ എനിക്ക് ഇഷ്ടമല്ലാത്തത് ചെയ്തു. അങ്ങനെ ദേവിയാനി അത്യന്തം കോപത്തോടെ കത്തിത്തുടങ്ങി.
നിര്ദഹന്തീവ സവ്രീഡാം ശര്മിഷ്ഠാം സമുദീക്ഷ്യ ച। അപവിധ്യ ച സര്വാണി ഭൂഷണാന്യസിതേക്ഷണാ
ലജ്ജയോടെ നിന്ന ശർമിഷ്ഠയെ ദേവിയാനി കനിഞ്ഞുനോക്കി, അവളുടെ കറുത്ത കണ്ണുകൾ പ്രകോപത്തോടെ ജ്വലിച്ചു; അവൾ തന്റെ എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും നീക്കി എറിഞ്ഞു.
സഹസോത്പതിതാം ശ്യാമാം ദൃഷ്ട്വാ താം സാശ്രുലോചനാമ്। തൂര്ണം സകാശം കാവ്യസ്യ പ്രസ്ഥിതാം വ്യഥിതസ്തദാ
അപ്രതീക്ഷിതമായി എഴുന്നേറ്റ കറുത്തവളെ കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീരോടെ കണ്ട ദേവിയാനി വേദനയോടെ കാവ്യന്റെ അടുക്കൽ പോകാൻ വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.
അനുവവ്രാജ സംഭ്രാന്തഃ പൃഷ്ഠതഃ സാന്ത്വയന്നൃപഃ। ന്യവര്തത നചൈവ സ്മ ക്രോധസംരക്തലോചനാ
ഉള്ളിൽ വിഷമത്തോടെ രാജാവ് അവളുടെ പിന്നാലെ പോയി ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു; എന്നാൽ ദേവിയാനി തിരിഞ്ഞുനോക്കിയില്ല, അവളുടെ കണ്ണുകൾ കോപത്തിൽ ചുവപ്പായിരുന്നു.
അവിബ്രുവന്തീ കിംചിത്സാ രാജാനം സാശ്രുലോചനാ। അചിരാദേവ സംപ്രാപ്താ കാവ്യസ്യോശനസോഽന്തികമ്
ദേവിയാനി രാജാവിനോട് ഒന്നും പറയാതെ കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീരോടെ കാവ്യ ഉശനസിന്റെ അടുക്കൽ ഉടൻ എത്തി.
സാ തു ദൃഷ്ട്വൈ പിതരമഭിവാദ്യാഗ്രതഃ സ്ഥിതാ। അനന്തരം യായാതിസ്തു പൂജയാമാസ ഭാര്ഗവമ്
അവൾ അച്ഛനെ കണ്ടപ്പോൾ ആദരവോടെ നമസ്കരിച്ചു മുന്നിൽ നിന്നു; അതിനുശേഷം യയാതി ഭാർഗവന് ആദരം നൽകി.
അധര്മേണ ജിതോ ധര്മഃ പ്രവൃത്തമധരോത്തരമ്। ശര്മിഷ്ഠയാഽതിവൃത്താഽസ്മി ദുഹിത്രാ വൃഷപര്വണഃ
അധർമ്മം ജയിച്ചു, ധർമ്മം തോറ്റു; ശർമിഷ്ഠ, വൃഷപർവന്റെ മകൾ, എന്നെ വളരെ അധികം വഞ്ചിച്ചു.
ത്രയോഽസ്യാം ജനിതാഃ പുത്രാ രാജ്ഞാഽനേന യയാതിനാ। ദുര്ഭഗായാ മമ ദ്വൌ തു പുത്രൌ താത ബ്രവീമി തേ
ഈ രാജാവായ യയാതിക്ക് അവളിൽ മൂന്നു മക്കളുണ്ട്. പക്ഷേ അച്ഛാ, എനിക്ക് ദുർഭാഗ്യവശാൽ രണ്ട് മക്കളെ മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ എന്ന് ഞാൻ പറയുന്നു.
ധര്മജ്ഞ ഇതി വിഖ്യാത ഏഷ രാജാ ഭൃഗൂദ്വഹ। അതിക്രാന്തശ്ച മര്യാദാം കാവ്യൈതത്കഥയാമി തേ
ഭൃഗുവംശജനായ കാവ്യ, ഈ രാജാവ് ധർമ്മജ്ഞനെന്നു പ്രശസ്തനാണ്. എങ്കിലും അവൻ അതിരു കടന്നിരിക്കുന്നു; കാവ്യ, ഞാൻ ഇതാണ് പറയുന്നത്.
ധര്മജ്ഞഃ സന്മഹാരാജ യോഽധര്മമകൃഥാഃ പ്രിയമ്। തസ്മാജ്ജരാ ത്വാമചിരാദ്ധര്ഷയിഷ്യതി ദുര്ജയാ
നീതിജ്ഞനായ മഹാരാജാവേ, നീ അറിയുന്നിട്ടും ഇഷ്ടം കൊണ്ടു നീതി വിട്ടു പ്രവർത്തിച്ചു. അതിനാൽ, ദുർജയമായ വൃദ്ധാവസ്ഥ ഉടൻ തന്നെ നിന്നെ കീഴടക്കും.
ഋതും വൈ യാചമാനായാ ഭഗവന്നാന്യചേതസാ। ദുഹിതുര്ദാനവേന്ദ്രസ്യ ധര്മ്യമേതത്കൃതം മയാ
ഭഗവനേ, ദാനവേന്ദ്രന്റെ മകളായ അവൾ മനസ്സിൽ മറ്റൊന്നുമില്ലാതെ കാലം ചോദിച്ചപ്പോൾ, ഞാൻ നീതിയോടെയാണ് ഇത് ചെയ്തത്.
ഋതും വൈ യാചമാനായാ ന ദദാതി പുമാനൃതുമ്। ഭ്രൂണഹേത്യുച്യതേ ബ്രഹ്മന് സ ഇഹ ബ്രഹ്മവാദിഭിഃ
ഒരു സ്ത്രീ കാലം ചോദിക്കുമ്പോൾ പുരുഷൻ അതു നൽകാതിരിക്കുന്നു എങ്കിൽ, ബ്രാഹ്മണനേ, ഇഹ ലോകത്ത് വേദപണ്ഡിതർ അവനെ ഗർഭഹന്താവ് എന്ന് വിളിക്കും.
അഭികാമാം സ്ത്രിയം യശ്ച ഗമ്യാം രഹസി യാചിതഃ। നോപൈതി സ ച ധര്മേഷു ഭ്രൂണഹേത്യുച്യതേ ബുധൈഃ
ആഗ്രഹത്തോടെ യോഗ്യയായ സ്ത്രീ രഹസ്യത്തിൽ ഒരാളെ അഭ്യർത്ഥിച്ചിട്ടും അവൻ അവളെ സമീപിക്കാതെ വിട്ടാൽ, പണ്ഡിതന്മാർ അത്തരം ആളെ നീതിയിൽ ഗർഭഹന്താവ് എന്ന് പറയുന്നു.
യദ്യദ്വൃണോതി മാം കശ്ചിത്തത്തദ്ദേയമിതി വ്രതമ്। ത്വയാ ച സാപി ദത്താ മേ നാന്യം നാഥമിഹേച്ഛതി
എനിക്ക് ആരെങ്കിലും എന്ത് ചോദിച്ചാലും അതു നൽകണമെന്ന് ഞാൻ പ്രതിജ്ഞയെടുത്തിരിക്കുന്നു. അവളെ നീ തന്നു, അവൾക്ക് ഇവിടെ മറ്റൊരു രക്ഷകനും വേണ്ടതില്ല.
ഇത്യേതാനി സമീക്ഷ്യാഹം കാരണാനി ഭൃഗൂദ്വഹ। അധര്മഭയസംവിഗ്നഃ ശര്മിഷ്ഠാമുപജഗ്മിവാന്। `മത്വൈതന്മേ ധര്മ ഇതി കൃതം ബ്രഹ്മന്ക്ഷമസ്വ മാമ്
ഭൃഗുവംശശ്രേഷ്ഠനേ, ഈ കാരണങ്ങൾ ആലോചിച്ച്, അധർമ്മഭയത്തിൽ ഞാൻ ശർമിഷ്ഠയെ സമീപിച്ചു. 'ഇത് എനിക്കു ന്യായം' എന്ന് വിചാരിച്ചു. ബ്രാഹ്മണനേ, ഇതിന് എനിക്ക് ക്ഷമിക്കണം.
നന്വഹം പ്രത്യവേക്ഷ്യസ്തേ മദധീനോഽസി പാര്ഥിവ। മിഥ്യാചാരസ്യ ധര്മേഷു ചൌര്യം ഭവതി നാഹുഷ
നിന്റെ ഇഷ്ടം പരിഗണിച്ചാണ് ഞാൻ പ്രവർത്തിച്ചത്, രാജാവേ, ഞാൻ നിന്നിൽ ആശ്രിതനാണ്. നീതിയിൽ കപടമായ പെരുമാറ്റം മോഷണമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, നഹുഷകുലജ.
ക്രുദ്ധേനോശനസാ ശപ്തോ യയാതിര്നാഹുഷസ്തദാ। പൂര്വം വയഃ പരിത്യജ്യ ജരാം സദ്യോഽന്വപദ്യത
അപ്പോൾ, കോപിതനായ ഉശനസിന്റെ ശാപം Yayātiയെ ബാധിച്ചു; അവൻ മുൻകാല യുവാവസ്ഥ ഉപേക്ഷിച്ച് ഉടൻ തന്നെ വൃദ്ധാവസ്ഥയിൽപ്പെട്ടു.