ഏതദേവം വിജാനന്വൈ ന ദാസ്യാമി ശചീമിമാമ്। ഇന്ദ്രാണീം വിശ്രുതാം ലോകേ ശക്രസ്യ മഹിഷീം പ്രിയാം
ഇത് അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ഞാൻ ശചിയെ കൊടുക്കില്ല; ലോകത്ത് പ്രശസ്തയായ ഇന്ദ്രന്റെ പ്രിയഭാര്യയെയാണ് ഞാൻ പറയുന്നത്.
അസ്യാ ഹിതം ഭവേദ്യച്ച മമ ചാപി ഹിതം ഭവേത്। ക്രിയതാം തത്സുരശ്രേഷ്ഠാ നഹി ദാസ്യാമ്യഹം ശചീമ്
ഇവള്ക്കും എനിക്കും നല്ലതായതു ചെയ്യട്ടെ, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ; പക്ഷേ ഞാൻ ശചിയെ കൊടുക്കില്ല.
അഥ ദേവാഃ സഗന്ധര്വാ ഗുരുമാഹുരിദം വചഃ। കഥം സുനീതം നു ഭവേന്മന്ത്രയസ്വ ബൃഹസ്പതേ
അപ്പോൾ ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ഗുരുവിനോട് പറഞ്ഞു: എങ്ങനെ ശരിയായ വഴി കണ്ടെത്താം? ബ്രഹസ്പതീ, ഞങ്ങളെ ഉപദേശിക്കൂ.
നഹുഷം യാചതാം ദേവീ കിംചിത്കാലാന്തരം ശുഭാ। ഇന്ദ്രാണി ഹിതമേതദ്ധി തഥാഽസ്മാകം ഭവിഷ്യതി
ദേവിയെ നഹുഷനോടു കുറച്ച് സമയം വൈകാൻ അപേക്ഷിക്കട്ടെ; ഇത് ഇന്ദ്രാണിക്ക് നല്ലതും, അതുവഴി ഞങ്ങൾക്കും നല്ലതായിരിക്കും.
ബഹുവിഘ്നഃ സുരാഃ കാലഃ കാലഃ കാലം നയിഷ്യതി। ഗര്വിതോ ബലവാംശ്ചാപി നഹുഷോ വരസംശ്രയാത്
ദേവന്മാരേ, പലവിധ തടസ്സങ്ങൾ വരും; സമയം സമയത്തെ കൊണ്ടുപോകും. വരം ലഭിച്ചതിന്റെ غرഹത്തിൽ നഹുഷൻ അഭിമാനത്തിലും ശക്തിയിലും നിറഞ്ഞവനാകും.
തതസ്തേന തഥോക്തേ തു പ്രീതാ ദേവാസ്തഥാബ്രുവന്। ബ്രഹ്മന്സാധ്വിദമുക്തം തേ ഹിതം സര്വം ദിവൌകസാമ്
അങ്ങനെ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞപ്പോൾ സന്തോഷിച്ച ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മനേ, നന്നായി പറഞ്ഞു; നിങ്ങൾ പറഞ്ഞത് സ്വർഗ്ഗവാസികൾക്ക് എല്ലാവർക്കും നല്ലതാണ്.
ഏവമേതദ്ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ ദേവീ ചേയം പ്രസാദ്യതാമ്। തതഃ സമസ്താ ഇന്ദ്രാണീം ദേവാശ്ചാഗ്നിപുരോഗമാഃ
അങ്ങനെയാകട്ടെ, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ; ദേവിയെ മനസ്സിലാക്കി സമാധാനിപ്പിക്കണം. പിന്നെ അഗ്നിയെ മുന്നിൽ നിർത്തി എല്ലാ ദേവന്മാരും ഇന്ദ്രാണിയെ സമീപിച്ചു.
ത്വയാ ജഗദിദം സര്വം ധൃതം സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്। ഏകപത്ന്യസി സത്യാ ച ഗച്ഛസ്വ നഹുഷം പ്രതി
നിനക്കാണ് ഈ സകല ജഗത്തും, ചലനശീലികളും അചലങ്ങളായവയും, നിലനിൽക്കുന്നത്. നീ ഏകഭർത്താവിനോടു വിശ്വസ്തയുമാണ്, സത്യമാണെന്നും; നീ നഹുഷന്റെ അടുക്കൽ പോകൂ.
ക്ഷിപ്രം ത്വാമഭികാമശ്ച വിനശിഷ്യതി പാപകൃത്। നഹുഷോ ദേവി ശക്രശ്ച സുരൈശ്വര്യമവാപ്സ്യതി
ദേവിയെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ പാപം ചെയ്തതിനാൽ ഉടൻ നശിക്കും; നഹുഷനും ശക്രനും ദേവന്മാരുടെ ആധിപത്യം നേടും.
ഏവം വിനിശ്ചയം കൃത്വാ ഇന്ദ്രാണീ കാര്യസിദ്ധയേ। അഭ്യഗച്ഛത സവ്രീഡാ നഹുഷം ഘോരദര്ശനമ്
ഇങ്ങനെ തീരുമാനമെടുത്ത് തന്റെ ലക്ഷ്യം നേടാൻ ഇന്ദ്രാണി ലജ്ജയോടെ ഭയാനകമായ രൂപമുള്ള നഹുഷന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ താം നഹുഷശ്ചാപി വയോരൂപസമന്വിതാമ് । സമഹൃഷ്യത ദുഷ്ടാത്മാ കാമോപഹതചേതനഃ
യൗവനവും സൗന്ദര്യവും നിറഞ്ഞ അവളെ കണ്ടപ്പോൾ, കാമം പിടിച്ച ദുഷ്ടഹൃദയനായ നഹുഷൻ അതിയായി സന്തോഷിച്ചു.
അഥ താമബ്രവീദ്ദൃഷ്ട്വാ നഹുഷോ ദേവരാട് തദാ। ത്രയാണാമപി ലോകാനാമഹമിന്ദ്രഃ ശുചിസ്മിതേ
അപ്പോൾ അവളെ കണ്ട നഹുഷൻ, ദേവരാജാവ്, പറഞ്ഞു: മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഞാൻ തന്നെയാണ് ഇന്ദ്രൻ, ശുദ്ധമായ പുഞ്ചിരിയുള്ളവളേ.
ഭജസ്വ മാം വരാരോഹേ പതിത്വേ വരവര്ണിനി। ഏവമുക്താ തു സാ ദേവീ നഹുഷേണ പതിവ്രതാ
സുന്ദരിയായവളേ, മനോഹരമായ വർണ്ണമുള്ളവളേ, എന്നെ ഭർത്താവായി സ്വീകരിക്കൂ. അങ്ങനെ നഹുഷൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭർത്തിവ്രതയായ ദേവി
പ്രാവേപത ഭയോദ്വിഗ്നാ പ്രവാതേ കദലീ യഥാ। പ്രണമ്യ സാ ഹി ബ്രഹ്മാണം ശിരസാ തു കൃതാഞ്ജലിഃ
ഭയത്താൽ വിറച്ച്, കാറ്റിൽ കുലുങ്ങുന്ന വാഴപോലെ അവൾ നടുങ്ങി; ബ്രഹ്മാവിന് തലകുനിച്ച് കൈകൂപ്പി നമസ്കരിച്ചു.
ദേവരാജമഥോവാച നഹുഷം ഘോരദര്ശനമ് । കാലമിച്ഛാമ്യഹം ലബ്ധും ത്വത്തഃ കംചിത്സുരേശ്വര
അപ്പോള് ദേവരാജാവായ ഇന്ദ്രന് ഭയങ്കരനായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട നഹുഷനോടു പറഞ്ഞു: 'ദേവന്മാരുടെ അധിപതിയായോ, നിന്നില് നിന്നു എനിക്ക് കുറച്ച് സമയം വേണം.'
ന ഹി വിജ്ഞായതേ ശക്രഃ കിം വാ പ്രാപ്തഃ ക്വ വാ ഗതഃ। തത്ത്വമേതത്തു വിജ്ഞായ യദി ന ജ്ഞായതേ പ്രഭോ
'ഇന്ദ്രന് എവിടെയാണെന്ന്, അവന് എന്ത് സംഭവിച്ചുവെന്ന്, അവന് എവിടെ പോയെന്നതും ആര്ക്കും അറിയില്ല. ഇതിന്റെ സത്യം അറിയാന് കഴിയില്ലെങ്കില്, ദൈവാധിപതിയായോ, അതിന്റെ യാഥാര്ഥ്യം അന്വേഷിക്കണം.'
തതോഽഹം ത്വാമുപസ്ഥാസ്യേ സത്യമേതദ്ബ്രവീമി തേ। ഏവമുക്തഃ സ ഇന്ദ്രാണ്യാ നഹുഷഃ പ്രീതിമാനഭൂത്
'അതിനു ശേഷം ഞാന് നിന്നെ സേവിക്കും — ഇതു ഞാന് സത്യമായി പറയുന്നു.' ഇന്ദ്രാണി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോള് നഹുഷന് സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
ഏവം ഭവതു സുശ്രോണി യഥാ മാമിഹ ഭാഷസേ। ജ്ഞാത്വാ ചാഗമനം കാര്യം സത്യമേതദനുസ്മരേഃ
'നിന്റെ വാക്ക് പോലെ തന്നെയാകട്ടെ, മനോഹരമായ കമരങ്ങളുള്ളവളേ. അവന് വന്നതിന്റെ കാരണമറിയുമ്പോള് ഈ സത്യം ഓര്ക്കണം.'
നഹുഷേണ വിസൃഷ്ടാ ച നിശ്ചക്രാമ തതഃ ശുഭാ। ബൃഹസ്പതിനികേതം ച സാ ജഗാമ യശസ്വിനീ
നഹുഷന് വിട്ടയച്ചതോടെ ആ ശുഭയുള്ള ദേവി അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു. പ്രശസ്തയായ അവള് ബൃഹസ്പതിയുടെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി.
തസ്യാഃ സംശ്രുത്യ ച വചോ ദേവാശ്ചാഗ്നിപുരോഗമാഃ । ചിന്തയാമാസുരേകാഗ്രാഃ ശക്രാര്ഥം രാജസത്തമ
അവളുടെ വാക്കുകള് കേട്ട ദേവന്മാര്, അഗ്നിയെ മുന്നോട്ട് നിര്ത്തി, ഇന്ദ്രന്റെ കാര്യത്തില് ഏകാഗ്രതയോടെ ആലോചിച്ചു, രാജശ്രേഷ്ഠനായോ.
ദേവദേവേന ശങ്ഗമ്യ വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ। ഊചുശ്ചൈനം സമുദ്വിഗ്നാ വാക്യം വാക്യവിശാരദാഃ
ദേവദേവനായ മഹാവീര്യശാലിയായ വിഷ്ണുവില് ഭയം തോന്നി, വാക്കില് വിദഗ്ധരായ ദേവന്മാര് ആശങ്കയോടെ അവനോടു പറഞ്ഞു.
ബ്രഹ്മവധ്യാഭിഭൂതോ വൈ ശക്രഃ സുരഗണേശ്വരഃ । ഗതിശ്ച നസ്ത്വം ദേവേശ പൂര്വജോ ജഗതഃ പ്രഭുഃ
'ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം മൂലം ഇന്ദ്രന്, ദേവന്മാരുടെ അധിപതി, ദുരിതം അനുഭവിക്കുന്നു. ദേവേശാ, നീ ലോകത്തിന്റെ ആദിമായാധിപതിയും ഞങ്ങളുടെ ആശ്രയവുമാണ്.'
രക്ഷാര്ഥം സര്വഭൂതാനാം വിഷ്ണുത്വമുപജഗ്മിവാന്। ത്വദ്വീര്യനിഹതേ വൃത്രേ വാസവോ ബ്രഹ്മഹത്യയാ
'സകല ജീവികളെയും രക്ഷിക്കാനായി നീ വിഷ്ണുവായി അവതരിച്ചുവല്ലോ. നിന്റെ ശക്തിയില് വൃത്രനെ സംഹരിച്ചപ്പോള് ഇന്ദ്രന് ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം ഏറ്റുവാങ്ങി.'
വൃതഃ സുരഗണശ്രേഷ്ഠ മോക്ഷം തസ്യ വിനിര്ദിശ। തേഷാം തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ദേവാനാം വിഷ്ണുരബ്രവീത്
'ദേവഗണങ്ങളില് ശ്രേഷ്ഠനായവന് അഭയം തേടിയിരിക്കുകയാണ്. അവന് മോക്ഷത്തിന്റെ വഴി കാണിച്ചു തരിക.' ദേവന്മാരുടെ ഈ വാക്കുകള് കേട്ട വിഷ്ണു പറഞ്ഞു.
മാമേവ യജതാം ശക്രഃ പാവയിഷ്യാമി വജ്രിണമ്। പുണ്യേന ഹയമേധേന മാമിഷ്ട്വാ പാകശാസനഃ
'ഇന്ദ്രന് എന്നെ ആരാധിക്കട്ടെ; വജ്രധാരിയായ അവനെ ഞാന് ശുദ്ധീകരിക്കും. പുണ്യമായ അശ്വമേധയാഗം നടത്തി എന്നെ ആരാധിച്ചാല് ദേവാധിപതി പാപമുക്തനാകും.'
പുനരേഷ്യതി ദേവാനാമിന്ദ്രത്വമകുതോഭയഃ। സ്വകര്മഭിശ്ച നഹുഷോ നാശം യാസ്യതി ദുര്മതിഃ
'അവന് ഭയമൊന്നുമില്ലാതെ വീണ്ടും ദേവന്മാരുടെ അധിപത്യം ലഭിക്കും. ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള നഹുഷന് തന്റെ തന്നെ പ്രവൃത്തികള് കൊണ്ടു നാശം കാണും.'
കിംചിത്കാലമിദം ദേവാ മര്ഷയധ്വമതന്ദ്രിതാഃ। ശ്രുത്വാ വിഷ്ണോഃ ശുഭാം സത്യാം വാണീം താമമൃതോപമാമ്
'കുറച്ചു കാലം ദേവന്മാരേ, നിങ്ങള് ക്ഷമയോടെ ഇതു സഹിക്കണം.' വിഷ്ണുവിന്റെ ആ ശുഭവും സത്യവുമായ, അമൃതത്തിനെപ്പോലെയുള്ള വാക്കുകള് കേട്ടു—
തതഃ സര്വേ സുരഗണാഃ സോപാധ്യായാഃ സഹര്ഷിഭിഃ । യത്ര ശക്രോ ഭയോദ്വിഗ്നസ്തം ദേശമുപചക്രമുഃ
അതിനുശേഷം ദേവഗണങ്ങള് അവരുടെ ഗുരുക്കന്മാരോടും ഋഷിമാരോടും കൂടെ, ഭയത്താല് വിഷണ്ണനായിരുന്ന ഇന്ദ്രന് താമസിച്ചിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.
തത്രാശ്വമേധഃ സുമഹാന്മഹേന്ദ്രസ്യ മഹാത്മനഃ । വവൃതേ പാവനാര്ഥം വൈ ബ്രഹ്മഹത്യാപഹോ നൃപ
അവിടെ മഹാത്മാവായ മഹേന്ദ്രന് ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടാന് വലിയൊരു അശ്വമേധയാഗം നടത്തി, രാജാവേ, ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം നീക്കാന്.
വിഭജ്യ ബ്രഹ്മഹത്യാം തു വൃക്ഷേഷു ച നദീഷു ച। പര്വതേഷു പൃഥിവ്യാം ച സ്ത്രീഷു ചൈവ യുധിഷ്ഠിര
ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം വൃക്ഷങ്ങളില്, നദികളില്, പര്വതങ്ങളില്, ഭൂമിയില്, സ്ത്രീകളില് എന്നിങ്ങനെ വിഭജിച്ചു, യുദ്ധിഷ്ഠിരാ.