സര്വം വ്യാപ്തമിദം ദേവാ വൃത്രേണ ജഗദവ്യയമ്। ന ഹ്യസ്യ സദൃശം കിഞ്ചിത്പ്രതിഘാതായ യദ്ഭവേത്
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: ഈ അക്ഷരമായ ലോകം മുഴുവൻ വൃത്രൻ ആവൃതമാക്കി. അവനെ നേരിടാൻ തുല്യമായ ഒന്നും ഇല്ല.
സമര്ഥോ ഹ്യഭവം പൂര്വമസമര്ഥോഽസ്മി സാംപ്രതമ്। കഥം നു കാര്യം ഭദ്രം വോ ദുര്ധര്ഷഃ സ ഹി മേ മതഃ
മുന്പ് എനിക്ക് കഴിവുണ്ടായിരുന്നു, ഇപ്പോൾ എനിക്ക് ശക്തിയില്ല. നിങ്ങളുടെ ഭദ്രത്തിനായി എന്ത് ചെയ്യണം? അവൻ ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവനാണെന്ന് എനിക്ക് തോന്നുന്നു.
തേജസ്വീ ച മഹാത്മാ ച യുദ്ധേ ചാമിതവിക്രമഃ । ഗ്രസേത്രിഭുവനം സര്വം സദേവാസുരമാനുഷമ്
അവൻ തേജസ്സും മഹാത്മാവും യുദ്ധത്തിൽ അളവറ്റ വീര്യവും ഉള്ളവനാണ്. ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും ഉൾപ്പെടെ മൂന്നു ലോകവും അവൻ വിഴുങ്ങാൻ കഴിയും.
തസ്മാദ്വിനിശ്ചയമിമം ശൃണുധ്വം ത്രിദിവൌകസഃ। വിഷ്ണോഃ ക്ഷയമുപാഗമ്യ സമേത്യ ച മഹാത്മനാ
അതിനാൽ, സ്വർഗ്ഗവാസികളേ, ഈ നിർണ്ണയം കേൾക്കൂ: വിഷ്ണുവിന്റെ വാസസ്ഥലത്തിലെത്തിയ ശേഷം, ആ മഹാത്മാവുമായി ഒന്നിച്ച് ചേർന്നാൽ —
ഏവമുക്തേ മഘവതാ ദേവാഃ ശര്ഷിഗണാസ്തദാ। ശരണ്യം ശരമം ദേവം ജഗ്മുര്വിഷ്ണും മഹാബലമ്
മഘവാൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, ദേവന്മാരും ഋഷിഗണങ്ങളും സംരക്ഷകനും അഭയദായകനുമായ മഹാബലശാലിയായ വിഷ്ണുവിന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു.
ഊചുശ്ച സര്വേ ദേവേശം വിഷ്ണും വൃത്രഭയാര്ദിതാഃ। ത്രയോ ലോകാസ്ത്വയാ ക്രാന്താസ്ത്രിഭിര്വിക്രമണൈഃ പുരാ
വൃത്രഭയത്തിൽ പീഡിതരായി എല്ലാവരും ദേവാദിപതിയായ വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ മൂന്നു വലിയ ചുവടുകൾകൊണ്ട് മൂന്നു ലോകവും നീ കടന്നുപോയിരുന്നു.'
അമൃതം ചാഹൃതം വിഷ്ണോ ദൈത്യാശ്ച നിഹതാ രണേ। ബലിം ബദ്ധ്വാ മഹാദൈത്യം ശക്രോ ദേവാധിപഃ കൃതഃ
അമൃതം വിഷ്ണു തിരിച്ചു കൊണ്ടുവന്നു, ദൈത്യന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു, മഹാദൈത്യനായ ബലി ബന്ധിക്കപ്പെട്ടു, ദേവന്മാരുടെ അധിപതിയായി ഇന്ദ്രൻ സ്ഥാപിതനായി.
ത്വം പ്രഭുഃ സര്വദേവാനാം ത്വയാ സര്വമിദം തതമ്। ത്വം ഹി ദേവോ മഹാദേവ സര്വലോകനമസ്കൃതഃ
നീ എല്ലാവിധ ദേവന്മാരുടെയും പ്രഭുവാണ്; നിന്റെ മുഖാന്തിരം ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. നീയാണ് ദൈവം, മഹാദേവൻ, എല്ലാ ലോകങ്ങളും ആദരിക്കുന്നവൻ.
ഗതിര്ഭവ ത്വം ദേവാനാം സേന്ദ്രാണാമമരോത്തമ। ജഗദ്വ്യാപ്തമിദം സര്വം വൃത്രേണാസുരസൂദന
ദേവന്മാർക്കും ഇന്ദ്രനും നീയാണ് ആശ്രയം, അമരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ; വൃത്രനെയും അസുരന്മാരെയും സംഹരിച്ചവനേ, ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിനക്കാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
അവശ്യം കരണീയം മേ ഭവതാം ഹിതമുത്തമമ്। തസ്മാദുപായം വക്ഷ്യാമി യഥാഽസൌ നഭവിഷ്യതി
നിങ്ങളുടെ ഉത്തമമായ ഭാവി ഞാൻ നിർബന്ധമായി നടത്തണം; അതിനാൽ, അവൻ ഇല്ലാതാകാൻ എങ്ങനെ ചെയ്യാമെന്ന് ഞാൻ മാർഗം പറയുന്നു.
ഗച്ഛധ്വം സര്ഷിഗന്ധര്വാ യത്രാസൌ വിശ്വരൂപധൃക്। സാമ തസ്യ പ്രയുഞ്ജധ്വം തത ഏനം വിജേഷ്യഥ
നിങ്ങൾ ഋഷിമാരോടും ഗാന്ധർവന്മാരോടും കൂടെ അവൻ വിശ്വരൂപം ധരിക്കുന്നിടത്തേക്ക് പോകൂ; അവനോടു സാമം ഉപയോഗിക്കൂ, പിന്നെ നിങ്ങൾ അവനെ ജയിക്കും.
ഭവിഷ്യതി ജയോ ദേവാഃ ശക്രസ്യ മമ തേജസാ । അദൃശ്യശ്ച പ്രവേക്ഷ്യാമി വജ്രേ ഹ്യസ്യായുധോത്തമേ
ദേവന്മാരേ, എന്റെ ശക്തിയാൽ ഇന്ദ്രന് വിജയമുണ്ടാകും; ഞാൻ ദൃശ്യരഹിതനായി ഈ ഉത്തമായ ആയുധമായ വജ്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കും.
ഗച്ഛധ്വമൃഷിഭിഃ സാര്ധം ഗന്ധര്വൈശ്ച സുരോത്തമാഃ । വൃത്രസ്യ സഹ ശക്രേണ സന്ധിം കുരുത മാചിരമ്
ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, നിങ്ങൾ ഋഷിമാരോടും ഗാന്ധർവന്മാരോടും കൂടെ വൃത്രനും ഇന്ദ്രനും തമ്മിൽ ഉടൻ സമാധാനം നടത്തൂ.
ഏവമുക്തേ തു ദേവേന ഋഷയസ്ത്രിദശാസ്തഥാ । യയുഃ സമേത്യ സഹിതാഃ ശക്രം കൃത്വാ പുരഃസരമ്
ദേവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, ഋഷിമാരും ദേവന്മാരും ഒന്നിച്ചു ചേരുകയും, ഇന്ദ്രനെ മുന്നിൽ വെച്ച് പുറപ്പെട്ടുകൊണ്ടു പോവുകയും ചെയ്തു.
സമീപമേത്യ ച യദാ സര്വ ഏവ മഹൌജസഃ। തം തേജസാ പ്രജ്വലിതം പ്രതപന്തം ദിശോ ദശ
അവരൊക്കെയും മഹാശക്തിയോടെ അടുത്തെത്തിയപ്പോൾ, ദിശകളെ പത്ത് വശവും ദഹിപ്പിക്കുന്ന പ്രകാശത്തോടെ ജ്വലിക്കുന്നവനെയാണ് അവർ കണ്ടത്.
ഗ്രസന്തമിവ ലോകാംസ്ത്രീന്സൂര്യാചന്ദ്രമസൌ യഥാ। ദദൃശുസ്തേ തതോ വൃത്രം ശക്രേണ സഹ ദേവതാഃ
സൂര്യനും ചന്ദ്രനും പോലെ മൂന്ന് ലോകങ്ങൾ മുഴുവൻ ഉണ്ണുന്നതുപോലെ, ദേവന്മാർ വൃത്രനെയും ഇന്ദ്രനെയും ഒരുമിച്ച് കണ്ടു.
ഋഷയോഽഥ തതോഽഭ്യേത്യ വൃത്രമൂചുഃ പ്രിയം വചഃ। വ്യാപ്തം ജഗദിദം സര്വം തേജസാ തവ ദുര്ജയ
അപ്പോൾ ഋഷിമാർ വൃത്രനോടു സമീപിച്ച് സ്നേഹപൂർവ്വം പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ജയിക്കാനാവാത്ത ശക്തിയാൽ ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.'
ന ച ശക്നോഷി നിര്ജേഷും വാസവം ബലിനാം വര। യുധ്യതോശ്ചാപി വാം കാലോ വ്യതീതഃ സുമഹാനിഹ
ശക്തന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, നീ വാസവനെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല; അവനോടുള്ള നിന്റെ യുദ്ധത്തിന് സമയവും ഇവിടെ കഴിഞ്ഞുപോയി.
പീഡ്യന്തേ ച പ്രജാഃ സര്വാഃ സദേവാസുരമാനുഷാഃ । സഖ്യം ഭവതു തേ വൃത്ര ശക്രേണ സഹ നിത്യദാ
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ജീവികളും കഷ്ടപ്പെടുന്നു; വൃത്രനേ, ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം നിത്യസ്നേഹം ഉണ്ടാകട്ടെ.
അവാപ്സ്യസി സുഖം ത്വം ച ശക്രലോകാംശ്ച ശാശ്വതാന്। ഋഷിവാക്യം നിശമ്യാഥ വൃത്രഃസ തു മഹാബലഃ
നിനക്ക് സന്തോഷവും ശാശ്വതമായ ഇന്ദ്രലോകവും ലഭിക്കും; ഋഷിമാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടവൻ, മഹാബലശാലിയായ വൃത്രൻ, പിന്നെ—
ഉവാച താനൃഷീന്സര്വാന്പ്രണമ്യ ശിരസാഽസുരഃ । സര്വേ യൂയം മഹാഭാഗാ ഗന്ധര്വാശ്ചൈവ സര്വശഃ
അസുരൻ തലകുനിഞ്ഞ് എല്ലാ ഋഷിമാരോടും പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങളൊക്കെയും മഹാഭാഗ്യശാലികളാണ്, ഗാന്ധർവന്മാരും അതുപോലെ.'
യദ്ബ്രൂഥ തച്ഛ്രുതം സര്വം മമാപി ശ്രൃണുതാനഘാഃ। സന്ധിഃ കഥം വൈ ഭവിതാ മമ ശക്രസ്യ ചോഭയോഃ । തേജസോര്ഹി ദ്വയോര്ദേവാഃ സഖ്യം വൈ ഭവിതാ കഥമ്
'നിങ്ങൾ പറഞ്ഞതെല്ലാം ഞാൻ കേട്ടു; ഇപ്പോൾ, പാപരഹിതരേ, എന്റെ വാക്കുകളും കേൾക്കൂ. എങ്ങനെ എനിക്ക് ഇന്ദ്രനോടും സമാധാനം ഉണ്ടാകും? ദേവന്മാരേ, ഞങ്ങളുടെ ശക്തികൾ തമ്മിൽ വ്യത്യാസമുണ്ടെങ്കിൽ സ്നേഹം എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും?'
സകൃത്സതാം സങ്ഗതമീപ്സിതവ്യം തതഃ പരം ഭവിതാ ഭവ്യമേവ। നാതിക്രാമേത്സത്പുരുഷേണ സങ്ഗതം തസ്മാത്സതാം സംഗതമീപ്സിതവ്യമ്
സദ്പുരുഷന്മാരുടെ സാന്നിധ്യം എപ്പോഴും ആഗ്രഹിക്കേണ്ടതാണ്; പിന്നെ ഭാവി സംഭവിക്കുമെന്നത് ഉറപ്പാണ്. നല്ലവരുടെ കൂട്ടം വിട്ടുപോകരുത്; അതിനാൽ സദ്പുരുഷന്മാരുടെ സാന്നിധ്യം എപ്പോഴും തേടണം.
ദൃഢം സതാം സങ്ഗതം ചാപി നിത്യം ബ്രൂയാച്ചാര്ഥം ഹ്യര്ഥകൃച്ഛ്രേഷു ധീരാഃ । മഹാര്ഥവത്സത്പുരുഷേണ സങ്ഗതം തസ്മാത്സന്തം ന ജിഘാംസേത ധീരഃ
നല്ലവരുടെ കൂട്ടം എപ്പോഴും ഉറപ്പാണ്; ബുദ്ധിമാന്മാർ കഷ്ടസമയങ്ങളിൽ ഉചിതമായ വാക്കുകൾ പറയണം. സദ്പുരുഷരുടെ സാന്നിധ്യം വലിയ മൂല്യമുള്ളതാണ്; അതിനാൽ ധീരന്മാർ നല്ലവരെ ദ്രോഹിക്കരുത്.
ഇന്ദ്രഃ സതാം സംമതശ്ച നിവാസശ്ച മഹാത്മനാമ്। സത്യവാദീ ഹ്യനിന്ദ്യശ്ച ധര്മവിത്സൂക്ഷ്മനിശ്ചയഃ
ഇന്ദ്രൻ സന്മാർഗ്ഗത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവരുടെ ഇടയിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നവനും മഹാത്മാക്കളെ ആശ്രയിക്കുന്നവനും ആണ്. അവൻ സത്യം സംസാരിക്കുകയും, അപവാദം കേൾക്കാത്തവനായി നിലകൊള്ളുകയും, ധർമ്മം അറിയുകയും, സൂക്ഷ്മമായ കാര്യങ്ങളിൽ തീർച്ചയുള്ളവനുമാണ്.
തേന തേ സഹ ശക്രേണ സന്ധിര്ഭവതു നിത്യദാ। ഏവം വിശ്വാസമാഗച്ഛ മാ തേ ഭൂദ്ബുദ്ധിരന്യഥാ
അതിനാൽ നീയും ശക്രനും എപ്പോഴും സഖ്യത്തിൽ ഇരിക്കട്ടെ. ഇങ്ങനെ വിശ്വാസത്തോടെ മുന്നോട്ട് പോവുക; മനസ്സിൽ മറ്റേതെങ്കിലും സംശയം വരുത്തരുത്.
മഹര്ഷിവചനം ശ്രുത്വാ താനുവാച മഹാദ്യുതിഃ। അവശ്യം ഭഗവന്തോ മേ മാനനീയാസ്തപസ്വിനഃ
മഹർഷിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, മഹത്തായ പ്രകാശമുള്ളവൻ അവരോട് പറഞ്ഞു: 'മഹാനുഭാവികളായ ഈ തപസ്സുകാരെ ഞാൻ എപ്പോഴും ആദരിക്കേണ്ടവരാണെന്ന് ഉറപ്പാണ്.'
ബ്രവീമി യദഹം ദേവാസ്തത്സര്വം ക്രിയതേ യദി। തതഃ സര്വം കരിഷ്യാമി യദൂചുര്മാം ദിവൌകസഃ
ഞാൻ ദേവന്മാരിൽ ഒരാളായി പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ എല്ലാം നടപ്പാക്കിയാൽ, സ്വർഗ്ഗവാസികൾ എന്നോട് പറഞ്ഞതെല്ലാം ഞാൻ ചെയ്യാൻ തയ്യാറാണ്.
ന ശുഷ്കേണ ന ചാദ്രേണ നാശ്മനാ ന ച ദാരുണാ । ന ശസ്ത്രേണ ന ചാസ്ത്രേണ ന ദിവാ ന തഥാ നിശി
ഉണക്കിയതുകൊണ്ടോ, ഈര്പ്പമുള്ളതുകൊണ്ടോ, കല്ലുകൊണ്ടോ, മരച്ചുണ്ടുകൊണ്ടോ, ആയുധം കൊണ്ടോ, അസ്ത്രം കൊണ്ടോ, പകലിൽ കൊണ്ടോ, രാത്രിയിൽ കൊണ്ടോ—
വധ്യോ ഭവേയം വിപ്രേന്ദ്രാഃ ശക്രസ്യ സഹ ദൈവതൈഃ । ഏവം മേ രോചതേ സന്ധിഃ ശക്രേണ സഹ നിത്യദാ
—എനിക്ക് വധം സംഭവിക്കട്ടെ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ശക്രനും ദേവന്മാരും ചേർന്ന്. ഇങ്ങനെ ശക്രനോടൊപ്പം എപ്പോഴും സഖ്യം ഉണ്ടാകുന്നത് എനിക്ക് ഇഷ്ടമാണ്.