ശില്പിഭിര്വിവിധൈശ്ചൈവ ക്രീഡാസ്തത്ര പ്രയോജിതാഃ । തത്ര മാല്യാനി മാംസാനി ഭക്ഷ്യം പേയം ച സത്കൃതമ്
അവിടെ വൈദഗ്ധ്യമുള്ള കലാകാരന്മാർ പലവിധ വിനോദങ്ങൾ ഒരുക്കി. അവിടെ പൂമാലകൾ, മാംസം, രുചികരമായ ഭക്ഷണവും പാനീയവും ആദരപൂർവ്വം സമർപ്പിച്ചു.
കൂപാശ്ച വിവിധാകാരാ ഔദകാനി ഗൃഹാണി ച ।। സ താഃ സഭാഃ സമാസാദ്യ പൂജ്യമാനോ യഥാഽമരഃ
അവിടെ പല രൂപത്തിലുള്ള കിണറുകളും വെള്ളമുള്ള വീടുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ സഭകളിലെത്തിയപ്പോൾ, അവൻ ദേവന്മാരെപ്പോലെ ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
ദുര്യോധനസ്യ സചിവൈര്ദേശേ ദേശേ സമന്തതഃ ।। ആജഗാമ സഭാമന്യാം ദേവാവസഥവര്ചസമ്
ദുര്യോധനന്റെ മന്ത്രിമാർ എല്ലായിടത്തും കൂടെ നിന്നു. അവൻ ദൈവലോകത്തിന്റെ തേജസ്സുള്ള മറ്റൊരു സഭയിലേക്ക് കടന്നു.
സ തത്ര വിഷയൈര്യുക്തൈഃ കല്യാണൈരതിമാനുഷൈഃ ।। മേനേഽഭ്യധികമാത്മാനമവമേനേ പുരന്ദരമ്
അവിടെ അതിമാനുഷമായ മനോഹരമായ അനുഭവങ്ങൾക്കിടയിൽ, അവൻ തന്നെ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനെന്ന് കരുതി, പുർന്ദരനെയും (ഇന്ദ്രനെയും) അവഗണിച്ചു.
പപ്രച്ഛ സ തതഃ പ്രേഷ്യാന്പ്രഹൃഷ്ടഃ ക്ഷത്രിയര്ഷഭഃ ।। യുധിഷ്ഠിരസ്യ പുരുഷാഃ കേഽത്ര ചക്രുഃ സഭാ ഇമാഃ
ആ സന്തോഷത്തിൽ ആ ക്ഷത്രിയശ്രേഷ്ഠൻ അവിടത്തെ സേവകരോടു ചോദിച്ചു: 'യുധിഷ്ഠിരന്റെ ആളുകളിൽ ആരാണ് ഈ സഭകൾ നിർമ്മിച്ചത്?'
ആനീയന്താം സഭാകാരാഃ പ്രദേയാര്ഹാ ഹി മേ മതാഃ ।। പ്രദേയമേഷാം ദാസ്യാമി കുന്തീപുത്രോഽനുമന്യതാമ്
'സഭ നിർമ്മിച്ചവരെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക. അവർ സമ്മാനത്തിന് അർഹരാണ് എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. ഞാൻ അവർക്കു സമ്മാനം നൽകാം—കുന്തിദേവിയുടെ മകൻ സമ്മതിക്കട്ടെ.'
തതഃ പ്രഹൃഷ്ടം രാജാനം ജ്ഞാത്വാ തേ സചിവാസ്തദാ' ദുര്യോധനായ തത്സര്വം കഥയന്തി സ്മ വിസ്മിതാഃ
രാജാവ് സന്തോഷത്തിലാണ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ആ മന്ത്രിമാർ അതിൽ അത്ഭുതപ്പെട്ട്, എല്ലാം ദുര്യോധനനോട് പറഞ്ഞു.
സംപ്രഹൃഷ്ടോ യദാ ശല്യോ ദിദിത്സുരപി ജീവിതമ് । ഗൂഢോ ദുര്യോധനസ്തത്ര ദര്ശയാമാസ മാതുലമ്
ശല്യൻ അതിയായി സന്തോഷിച്ചു, ജീവൻ പോലും ത്യജിക്കാൻ തയ്യാറായി. അപ്പോൾ അവിടെ ഒളിച്ചിരുന്ന ദുര്യോധനൻ തന്റെ അമ്മാവനെ സമീപിച്ചു.
തം ദൃഷ്ട്വാ മദ്രരാജശ്ച ജ്ഞാത്വാ യത്നം ച തസ്യ തമ്। പരിഷ്വജ്യാബ്രവീത്പ്രീത ഇഷ്ടോഽര്ഥോ ധ്രിയതാമിതി
അവനെ കണ്ടു, അവന്റെ പരിശ്രമം മനസ്സിലാക്കി, മദ്രരാജാവ് അവനെ അണച്ചു പിടിച്ചു സ്നേഹത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറട്ടെ.'
സത്യവാഗ്ഭവ കല്യാണ വരോ വൈ മമ ദീയതാമ്। സര്വസേനാപ്രണേതാ വൈ ഭവാന്ഭവിതുമര്ഹതി
'സത്യവാനായിരിക്കുക, സൗഭാഗ്യവാൻ, എനിക്ക് ഞാൻ ചോദിക്കുന്ന വരം നൽകണം. നീ എല്ലാ സൈന്യങ്ങളുടെയും നായകനാകാൻ യോഗ്യനാണ്.'
യഥൈവ പാണ്ഡവാസ്തുഭ്യം തഥൈവ ഭവതോ ഹ്യഹമ്। അനുമാന്യം ച പാല്യം ച ഭക്തം ച ഭജ മാം വിഭോ
'പാണ്ഡവന്മാരോടുള്ളതുപോലെ തന്നെയാണ് ഞാൻ നിനക്കുമാണ്. എന്നെ അംഗീകരിക്കണം, സംരക്ഷിക്കണം, സ്നേഹിക്കണം, മഹാനേ.'
കൃതമിത്യബ്രവീച്ഛല്യഃ കിമന്യത്ക്രിയതാമിതി। കൃതമിത്യേവ ഗാന്ധാരിഃ പ്രത്യുവാച പുനഃപുനഃ
'നിർവഹിച്ചു,' ശല്യൻ പറഞ്ഞു. 'മറ്റെന്ത് ചെയ്യണം?' ഗന്ധാരി വീണ്ടും വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'നിർവഹിച്ചു.'
ഗച്ഛ ദുര്യോധന പുരം സ്വകമേവ നരര്ഷഭ । അഹം ഗമിഷ്യേ ദ്രുഷ്ടും വൈ യുധിഷ്ഠിരമരിംദമമ്
'ദുര്യോധനാ, നീ നിന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോവുക, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ. ഞാൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരനെ കാണാൻ പോകുന്നു.'
ദൃഷ്ട്വാ യുധിഷ്ഠിരം രാജന്ക്ഷിപ്രമേഷ്യേ നരാധിപ । അവശ്യം ചാപി ദ്രഷ്ടവ്യഃ പാണ്ഡവഃ പുരുഷര്ഷഭഃ
'രാജാവേ, ഞാൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരനെ കണ്ടു ഉടൻ തന്നെ തിരികെ വരാം, മനുഷ്യരാജാവേ. പാണ്ഡവൻ, പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ, നിർബന്ധമായി കാണേണ്ടവനാണ്.'
ക്ഷിപ്രാമാഗമ്യതാം രാജന്പാണ്ഡവം വീക്ഷ്യ പാര്ഥിവ । ത്വയ്യധീനാഃ സ്മ രാജേന്ദ്ര വരദാനം സ്മരസ്വ നഃ
'രാജാവേ, പാണ്ഡവനെ കണ്ടു വേഗം തിരിച്ചു വരിക, ഭൂമിപാലകാ. ഞങ്ങൾ നിന്നിൽ ആശ്രിതരാണ്, രാജേന്ദ്രാ—നമുക്ക് നൽകിയ വാഗ്ദാനം ഓർക്കണം.'
ക്ഷിപ്രമേഷ്യാമി ഭദ്രം തേ ഗച്ഛസ്വ സ്വപുരം നൃപ। ` ദൃഷ്ട്വാ തു പാണ്ഡവാന്രാജന്ന മിഥ്യാ കര്തുമുത്സഹേ
'ഞാൻ വേഗത്തിൽ തിരിച്ചു വരാം—നിനക്ക് സുഖം നേരുന്നു! രാജാവേ, നീ നിന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോവുക. പാണ്ഡവന്മാരെ കണ്ടശേഷം, ഞാൻ അസത്യമായി പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയില്ല, രാജാവേ.'
പര്യഷ്വജേതാമന്യോന്യം ശല്യദുര്യോധനാവുഭൌ
ശല്യനും ദുര്യോധനനും തമ്മിൽ പരസ്പരം അണച്ചു പിടിച്ചു.
സ തഥാ ശല്യമാമന്ത്ര്യ പുരായാത്സ്വകം പുരമ്। ശല്യോ ജഗാമ കൌന്തേയാനാഖ്യാതും കര്മ തസ്യ തത്
അങ്ങനെ ശല്യനോട് വിടപറഞ്ഞ്, ദുര്യോധനൻ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി. ശല്യൻ തന്റെ പ്രവർത്തനം അറിയിക്കാൻ കുന്തിദേവിയുടെ മക്കളെ സമീപിച്ചു.
ഉപപ്ലാവ്യം സ ഗത്വാ തു സ്കന്ധാവാരം പ്രവിശ്യ ച। പാണ്ഡവാനഥ താന്സര്വാഞ്ശല്യസ്തത്ര ദദര്ശ ഹ
ഉപപ്ലവ്യത്തിലേക്ക് ചെന്നശേഷം, പാളയത്തിലേക്ക് കടന്ന്, ശല്യൻ അവിടെ പാണ്ഡവന്മാരെ എല്ലാവരെയും കണ്ടു.
ചിരാത്തു ദൃഷ്ട്വാ രാജാനം മാതുലം സമിതിഞ്ജയമ്। ആസനേഭ്യഃ സമുത്പേതുഃ സര്വേ സഹയുധിഷ്ഠിരാഃ
ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ്, സമരവിജയിയായ മാതുലനായ രാജാവിനെ കണ്ടപ്പോൾ, യുദ്ധിഷ്ഠിരനും കൂട്ടരും എല്ലാവരും ഇരിപ്പിടങ്ങളിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു.
തഥാ ഭീമാര്ജുനൌ ഹൃഷ്ടൌ സ്വസ്ത്രീയൌ ച യമാവുഭൌ । ദ്രൌപദീ ച സുഭദ്രാ ച അഭിമന്യുശ്ച ഭാരത
അങ്ങനെ ഭീമനും അർജ്ജുനനും സന്തോഷത്തോടെ, മദ്രിദേവിയുടെ രണ്ടു മക്കളും, ദ്രൗപദിയും സുഭദ്രയും അഭിമന്യുവും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു, ഭാരത.
സമേത്യ ച മഹാപാഹും ശല്യം പാണ്ഡുസുതസ്തദാ । പാദ്യമര്ഘ്യം ച ഗാം ചൈവ പ്രതിഗ്രാഹ്യ പുരോധസാ
ശക്തനായ ശല്യന്റെ അടുത്ത് ചെന്നപ്പോൾ, പാണ്ഡുവിന്റെ മകൻ പുരോഹിതന്റെ കൈവശം നിന്ന് പാദപ്രക്ഷാലനജലം, അർഘ്യം, പശു എന്നിവ സ്വീകരിച്ചു.
കതാഞ്ജലിരദീനാത്മാ ധര്മാത്മാ ശല്യമബ്രവീത്। സ്വാഗതം തേഽസ്തു വൈ രാജന്നേതദാസനമാസ്യതാമ്
കൈകൂടിച്ചേർത്ത്, ഭയമില്ലാതെ, ധർമ്മനിഷ്ഠനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ ശല്യനോട് പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, സ്വാഗതം. ഈ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരിക്കൂ.'
തതോ ന്യഷീദച്ഛല്യശ്ച കാഞ്ചനേ പരമാസനേ । തത്ര പാദ്യഥാര്ഘ്യം ച ന്യവേദയത പാണ്ഡവഃ
ശേഷം ശല്യൻ പൊന്നിനാൽ നിർമ്മിതമായ ഉത്തമാസനത്തിൽ ഇരുന്നു. അവിടെ പാണ്ഡവൻ അവനു പാദപ്രക്ഷാലനജലം, അർഘ്യം എന്നിവ അർപ്പിച്ചു.
ദുഃഖസ്യൈതസ്യ മഹതോ ധാര്തരാഷ്ട്രകൃതസ്യ വൈ। അവാപ്സ്യസി ഫലം രാജന്ഹത്വാ ശത്രൂന്പരന്തപ
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ ഉണ്ടാക്കിയ ഈ വലിയ കഷ്ടതയുടെ ഫലം, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചശേഷം, രാജാവേ, നിങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കും.
വിദിതം തേ മഹാരാജ ലോകതന്ത്രം നരാധിപ । തസ്മാല്ലോകകൃതം കിഞ്ചിത്തവ താത ന വിദ്യതേ
ലോകത്തിന്റെ സ്വഭാവം നിനക്ക് അറിയാം, മഹാരാജാവേ. അതിനാൽ, ജനങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ ഒന്നും നിനക്ക് അജ്ഞാതമല്ല, പ്രിയനേ.
നിവേദ്യ ചാര്ഘ്യം വിധിവന്മദ്രരാജായ ഭാരത। കുശലം പാണ്ഡവോഽപൃച്ഛച്ഛല്യം സര്വസുഖാവഹമ്
മദ്രരാജാവിന് വിധിപ്രകാരം അർഘ്യം അർപ്പിച്ചശേഷം, പാണ്ഡവൻ ശല്യന്റെ സുഖം അന്വേഷിച്ചു, എല്ലാ സന്തോഷവും ആശംസിച്ചു.
സ തൈഃ പരിവൃതഃ സര്വൈഃ പാണ്ഡവൈര്ധര്മചാരിഭിഃ । ആസനേ ചോപവിഷ്ടഃ സ ശല്യഃ പാര്ഥമഥാബ്രവീത്
ധർമ്മനിഷ്ഠരായ പാണ്ഡവന്മാർ എല്ലാവരും ചുറ്റി നിന്നപ്പോൾ, ശല്യൻ ആസനത്തിൽ ഇരുന്ന് പാർഥനോട് സംസാരിച്ചു.
കുശലം രാജശാര്ദൂല സര്വത്ര കുരുനന്ദന । അരണ്യവാസാദ്ദിഷ്ട്യാഽസി വിമുക്തോ ജയതാം വര
എല്ലായിടത്തും സുഖമാണ്, രാജശാർദൂലനായ കുരുനന്ദനാ. വനവാസത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായത് ഭാഗ്യമാണ്, വിജയികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ.
ദുഷ്കരം തേ കൃതം രാജന്നിര്ജനേ ഗഹനേ വനേ। ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ കൌന്തേയ കൃഷ്ണായാ ചാനയാഽനഘ
നിര്ജ്ജനമായ കാട്ടിൽ സഹോദരന്മാരോടും കൃഷ്ണയോടും കൂടെ, രാജാവേ, നീ ചെയ്തത് വളരെ കഠിനമായ കാര്യമായിരുന്നു, പാപരഹിതനേ.