തേ വാ യുധി ദുരാധര്ഷാ ഭവന്ത്വേകസ്യ സൈനികാഃ । അയുധ്യമാനഃ സംഗ്രാമേ ന്യസ്തശസ്ത്രോഽഹമേകതഃ
അവർ ആ അജയ്യ സൈന്യം ഒരുവന്റെ പക്ഷമായി ഇരിക്കട്ടെ. ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്ക് ആയുധം ഇല്ലാതെ യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുക്കില്ല.
ആഭ്യാമന്യതരം പാര്ഥ യത്തേ ഹൃദ്യതരം മതമ്। തദ്വൃണീതാം ഭവാനഗ്രേ പ്രവാര്യസ്ത്വം ഹി ധര്മതഃ
ഇവയിൽ നിന്നു, പാർത്ഥാ, നിനക്ക് മനസ്സിന് ഇഷ്ടമായതെന്താണോ അതു നീ ആദ്യം തിരഞ്ഞെടുക്കു; നീയാണ ведь ആദ്യം തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ അർഹൻ.
ഏതദ്വിദിത്വാ കൌന്തേയ വിചാര്യ ച പുനഃ പുനഃ । താന്വാ വരയ സാഹായ്യേ മാം സാചിവ്യേഽഥവാ പുനഃ
ഇത് മനസ്സിലാക്കി, വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചിച്ച്, സഹായത്തിനായി അവരെ വേണമോ, അല്ലെങ്കിൽ ഉപദേശത്തിനായി എന്നെ വേണമോ എന്നത് നീ തിരഞ്ഞെടുക്കു, കൗന്തേയ.
ഏവമുക്തസ്തു കൃഷ്ണേന കുന്തീപുത്രേ ധനഞ്ജയഃ। അയുധ്യമാനം സംഗ്രാമേ വരയാമാസ കേശവമ്
കൃഷ്ണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, കുന്തിപുത്രൻ ധനഞ്ജയൻ യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുക്കാത്ത കേശവനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയായിരുന്നു.
നാരായണമമിഘ്നം കാമാജ്ജാതമജം നൃഷു । സര്വക്ഷത്രസ്യ പുരതോ ദേവദാനവയോരപി
പാപമില്ലാത്തതും, ജനങ്ങളിൽ ജനിച്ചിട്ടും, വൃദ്ധിയില്ലാത്തതുമായ നാരായണനെ, എല്ലാ ക്ഷത്രിയന്മാരുടെയും മുമ്പിൽ, ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും പോലും മുൻനിർത്തി, അവൻ തിരഞ്ഞെടുക്കി.
ദുര്യോധനസ്തു തത്സൈന്യം സര്വമാവരയത്തദാ । സഹസ്രാണാം മഹസ്രം തു യോധാനാം പ്രാപ്യ ഭാരത
പക്ഷേ, ദുര്യോധനൻ ആ വലിയ സൈന്യം മുഴുവൻ തിരഞ്ഞെടുക്കി; ആയിരം ആയിരം യോദ്ധാക്കൾ അടങ്ങിയ മഹാസേന അവനു ലഭിച്ചു, ഭാരതാ.
കൃഷ്ണം ചാപഹൃതം ജ്ഞാത്വാ സംപ്രാപ പരമാം മുദമ് । ദുര്യോധനസ്തു തത്സൈന്യം സര്വമാദായ പാര്ഥിവഃ
കൃഷ്ണനെ പാർത്ഥൻ തിരഞ്ഞെടുക്കിയെന്നു അറിഞ്ഞപ്പോൾ, ദുര്യോധനൻ അതിയായ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു; രാജാവായ അവൻ ആ വലിയ സൈന്യം മുഴുവൻ ഏറ്റെടുത്തു.
തതോഽഭ്യയാദ്ഭീമബലോ രൌഹിണേയം മഹാബലമ് । സര്വം ചാഗമനേ ഹേതും സ തസ്മൈ സംന്യവേദയത്। പ്രത്യുവാച തതഃ ശൌരിര്ധാര്തരാഷ്ട്രമിദം വചഃ
അതിനുശേഷം ഭീമസേനൻ, സിംഹത്തെപ്പോലെ ശക്തനായവൻ, രോഹിണിയുടെ പുത്രനായ ബലഭദ്രനെ സമീപിച്ചു. അവിടത്തേക്കു വരാനുള്ള കാര്യം മുഴുവനും അവനോട് പറഞ്ഞു. പിന്നെ ശൗരി, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനോടു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വിദിതം തേ നരവ്യാഘ്ര സര്വം ഭവിതുമര്ഹതി। യന്മയോക്തം വിരാടസ്യ പുരാ വൈവാഹികേ തദാ
നീ എല്ലാം അറിയുന്നവനാണ്, മനുഷ്യസിംഹാ, സംഭവിക്കേണ്ടതെന്താണെന്നും നിനക്ക് അറിയാം. ഞാൻ മുൻപ് വിരാടന്റെ വീട്ടിൽ വിവാഹസമയത്ത് പറഞ്ഞതും അതുപോലെയാണ്.
നിഗൃഹ്യോക്തോ ഹൃഷീകേശസ്ത്വദര്ഥം കുരുനന്ദന। മയാ സംബന്ധകം തുല്യമിതി രാജന്പുനഃപുനഃ
ഹൃഷീകേശനെ ഞാൻ പലതവണ അടക്കിക്കൊണ്ട് പറഞ്ഞത്, കുരുനന്ദനാ, നിന്റെ കാര്യമെന്നു ഞാൻ ഈ ബന്ധം തുല്യമായി കാണുന്നു, രാജാവേ.
ന ച തദ്വാക്യമുക്തം വൈ കേശവം പ്രത്യപദ്യത। ന ചാഹമുത്സഹേ കൃഷ്ണം വിനാ സ്ഥാതുമപി ക്ഷണമ്
പക്ഷേ, ആ വാക്ക് കേശവൻ അംഗീകരിച്ചില്ല. കൃഷ്ണനെ കൂടാതെ ഞാൻ ഒരു നിമിഷം പോലും നില്ക്കാൻ കഴിയില്ല.
നാഹം സഹായഃ പാര്ഥസ്യ നാപി ദുര്യോധനസ്യ വൈ । ഇതി മേ നിശ്ചിതാ ബുദ്ധിര്വാസുദേവമവേക്ഷ്യ ഹ
ഞാൻ പാർത്ഥന്റെയും ദുര്യോധനന്റെയും കൂട്ടാളിയല്ല; വാസുദേവനെ ആലോചിച്ചാണ് ഈ ഉറച്ച തീരുമാനം ഞാൻ എടുത്തത്.
ജാതോഽസി ഭാരതേ വംശേ സര്വപാര്ഥിവപൂജിതേ । ഗച്ഛ യുധ്യസ്വ ധര്മേണ ക്ഷാത്രേണ പുരുഷര്ഷഭ
നീ ഭാരത വംശത്തിൽ ജനിച്ചവൻ, രാജാക്കന്മാരിൽ എല്ലാവരുടെയും ആദരവും ലഭിച്ചവൻ. അതിനാൽ, പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, നീ ധർമ്മം അനുസരിച്ച് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ പോവുക.
ഇത്യേവമുക്തസ്തു തദാ പരിഷ്വജ്യ ഹലായുധമ്। കൃഷ്ണം ചാപി മഹാബാഹുമാമന്ത്ര്യ ഭരതര്ഷഭ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, അവൻ ഹലായുധനെ അണച്ച്, മഹാബലശാലിയായ കൃഷ്ണനോടും വിടപറഞ്ഞു, ഭാരതശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
സോഽഭ്യയാത്കൃതവര്മാണം ധൃതരാഷ്ട്രസുതോ നൃപഃ । കൃതവര്മാ ദദൌ തസ്യ സേനാമക്ഷൌഹിണീം തദാ
അതിനുശേഷം, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ കൃതവർമ്മനോടു സമീപിച്ചു; അപ്പോൾ കൃതവർമ്മൻ അവനു ഒരു അക്ഷൗഹിണി സൈന്യം നൽകി.
സ തേന സര്വസൈന്യേന ഭീമേന കുരുനന്ദനഃ । വൃതഃ പരിയയൌ ഹൃഷ്ടഃ സുഹൃദഃ സംപ്രഹര്ഷയന്
ആ മുഴുവൻ സൈന്യത്തോടും കൂടി, ഭീമനോടൊപ്പം, കുരുനന്ദനൻ സന്തോഷത്തോടെ യാത്ര തിരിച്ചു, സുഹൃത്തുക്കളെ ആനന്ദിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്.
തതഃ പീതാമ്ബരധരോ ജഗത്സ്രഷ്ടാ ജനാര്ദനഃ । ഗതേ ദുര്യോധനേ കൃഷ്ണഃ കിരീടിനമഥാബ്രവീത്
അതിനുശേഷം, പീതാംബരം ധരിച്ച ലോകസ്രഷ്ടാവായ ജനാർദ്ദനൻ, ദുര്യോധനൻ പോയതിനു ശേഷം, കിരീടധാരിയോടു പറഞ്ഞു.
ഭവാന്സമര്ഥസ്താന്സര്വാന്നിഹന്തും നാത്ര സംശയഃ । നിഹന്തുമഹമഷ്യേകഃ സമര്ഥഃ പുരുഷര്ഷഭഃ
നീ അവരെല്ലാവരെയും ജയിക്കാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല. പക്ഷേ, ഞാൻ ഒരുവൻ തന്നെ അവരെ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്, പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ.
ഭവാംസ്തു കീര്തിമാഁല്ലോകേ തദ്യശസ്ത്വാം ഗമിഷ്യതി। യശസാം ചാഹമപ്യര്ഥീ തസ്മാദസി മയാ വൃതഃ
പക്ഷേ, ലോകത്തിൽ നീയ്ക്ക് കീർത്തി ലഭിക്കും, ആ മഹത്വം നിനക്കെത്തും. എന്നെയും മഹത്വം വേണം, അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ നിന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്തത്.
സാരഥ്യം തു ത്വയാ കാര്യമിതി മേ മാനസം സദാ। ചിരരാത്രേപ്സിതം കാമം തദ്ഭവാന്കര്തുമര്ഹതി
എന്റെ രഥസാരഥി ആകേണ്ടത് നിനക്കാണ്, ഇതാണ് എനിക്ക് എപ്പോഴും മനസ്സിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ആഗ്രഹം. ആ ദീർഘകാലം ആഗ്രഹിച്ച കാര്യത്തിൽ നീ എന്നെ സഹായിക്കണം.
ഉപപന്നമിദം പാര്ഥ യത്സ്പര്ധസി മയാ സഹ। സാരഥ്യം തേ കരിഷ്യാമി കാമഃ സംപദ്യതാം തവ
പാർഥാ, നീ എന്നോടൊപ്പം മത്സരിക്കുന്നത് യുക്തമായ കാര്യമാണ്. ഞാൻ നിന്റെ രഥസാരഥിയാകും; നിന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറട്ടെ.
ഏവം പ്രമുദിതഃ പാര്ഥഃ കുഷ്ണേന സഹിതസ്തദാ। വൃതോ ദാശാര്ഹപ്രവരൈഃ പുനരായാദ്യുധിഷ്ഠിരമ്
അങ്ങനെ, സന്തോഷത്തോടെ പാർഥനും കൃഷ്ണനും, ദാശാർഹന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരാൽ തിരഞ്ഞെടുത്ത്, വീണ്ടും യുദ്ധിഷ്ഠിരന്റെ അടുക്കൽ തിരിച്ചെത്തി.
ശല്യഃ ശ്രുത്വാ തു ദൂതാനാം സൈന്യേന മഹതാ വൃതഃ। അഭ്യാത്പാണ്ഡവാന്രാജന്സഹ പുത്രൈര്മഹാരഥൈഃ
ഇതറിഞ്ഞശേഷം, ശല്യൻ വലിയ സൈന്യത്തോടൊപ്പം, തന്റെ പുത്രന്മാരായ മഹാരഥന്മാരോടൊപ്പം, രാജാവേ, പാണ്ഡവന്മാരുടെ അടുക്കൽ എത്തി.
തസ്യ സേനാനിവേശോഽഭൂദധ്വര്ധമിവ യോജനമ് । തഥാ ഹി വിപുലാം സേനാം ബിഭര്തി സ നരര്ഷഭഃ
അവന്റെ സൈന്യത്തിൻറെ പാളയമൊരിയോജനത്തിന്റെ പാതിവരെ വ്യാപിച്ചു, കാരണം ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ അത്ര വലിയൊരു സൈന്യത്തെ നയിച്ചു.
അക്ഷൌഹിണീപതീ രാജന്മഹാവീര്യപരാക്രമാഃ। വിചിത്രകവചാഃ ശൂരാ വിചിത്രധ്വജകാര്മുകാഃ
അക്ഷൗഹിണികളുടെ നേതാക്കൾ, മഹാശക്തിയും വീരതയും ഉള്ളവർ, വിവിധ കവചം ധരിച്ച വീരന്മാർ, ഭംഗിയുള്ള പതാകകളും വില്ലുകളും കൈവശമുള്ളവർ.
വിചിത്രാഭരണാഃ സര്വേ വിചിത്രരഥവാഹനാഃ । വിചിത്രസ്രഗ്ധരാഃ സര്വേ വിവിത്രാമ്ബരഭൂഷണാഃ
എല്ലാവരും വിവിധ ആഭരണങ്ങൾ ധരിച്ചവരും, വിവിധ രഥങ്ങളിലും വാഹനങ്ങളിലും കയറിയവരും, വിവിധപുഷ്പമാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും അണിഞ്ഞവരും ആയിരുന്നു.
സ്വദേശവേഷാഭരണാ വീരാഃ ശതസഹസ്രശഃ। തസ്യ സേനാപ്രണേതാരോ ബഭൂവുഃ ക്ഷത്രിയര്ഷഭാഃ
തങ്ങളുടെ ദേശത്തിന്റെ വേഷവും ആഭരണവും ധരിച്ച ലക്ഷക്കണക്കിന് വീരന്മാർ, അവന്റെ സൈന്യത്തിന്റെ നേതാക്കളായി, ക്ഷത്രിയശ്രേഷ്ഠന്മാരായി നിന്നു.
വ്യഥയന്നിവ ഭൂതാനി കമ്പയന്നിവ മേദിനീമ് । ശനൈര്വിശ്രാമയന്സേനാം സ യയൌ യത്ര പാണ്ഡവഃ
ഭൂതങ്ങളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നതുപോലെയും ഭൂമിയെ നടുക്കുന്നതുപോലെയും, അവൻ സൈന്യത്തെ ശാന്തമായി വിശ്രമിപ്പിച്ചു കൊണ്ടു, പാണ്ഡവന്റെ അടുക്കൽ എത്തിച്ചു.
തതോ ദുര്യോധനഃ ശ്രുത്വാ മഹാത്മാനം മഹാരഥമ് । ഉപായാന്തമഭിദ്രുത്യ സ്വയമാനര്ച ഭരത
അതിനുശേഷം, മഹാത്മാവും മഹാരഥനും ആയ ശല്യൻ വരുന്നു എന്ന് കേട്ട ദുര്യോധനൻ, ഭാരതവംശജാ, സ്വയം പുറത്ത് ചെന്നു അവനെ ആദരിച്ചു.
കാരയാമാസ പൂജാര്ഥം തസ്യ ദുര്യോധനഃ സഭാഃ । രമണീയേഷു ദേശേഷു രത്നചിത്രാഃ സ്വലങ്കൃതാഃ
ദുര്യോധനൻ അവനു വേണ്ടി മനോഹരമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ, രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച മനോഹരമായ സഭമന്ദപങ്ങൾ പണിയാൻ ആജ്ഞാപിച്ചു.