പ്രതിബുദ്ധഃ സ വാര്ഷ്ണേയോ ദദര്ശാഗ്രേ കിരീടിനാമ്। സിംഹാസനഗതം പശ്ചാത്പരിവൃത്യ ച ദൃഷ്ടവാന്
വൃഷ്ണിവംശജനായ കൃഷ്ണൻ ഉണർന്നപ്പോൾ, മുന്നിൽ ഇരുന്ന അർജുനനെ കണ്ടു, പിന്നെ തിരിഞ്ഞ് പിന്നിൽ ഇരുന്നയാളെ കണ്ടു.
സ തയോഃ സ്വാഗതം കൃത്വാ യഥാവത്പ്രതിപൂജ്യ തൌ । തദാഗമനജം ഹേതും പപ്രച്ഛ മധുസൂദനഃ
അവരെ ഇരുവരെയും യഥാവിധി ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ച്, വരവിന്റെ കാരണം മധുസൂദനൻ ചോദിച്ചു.
തതോ ദുര്യോധനഃ കൃഷ്ണാമുവാച പ്രഹസന്നിവ। വിഗ്രഹേഽസ്മിന്ഭവാന്സാഹ്യം മമ ദാതുമിഹാര്ഹതി
അപ്പോൾ ദുര്യോധനൻ ചിരിച്ചുപോലെത്തി കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു: 'ഈ സംഘർഷത്തിൽ നീ എനിക്ക് സഹായം നൽകണം.'
സമം ഹി ഭവതഃ സഖ്യം മമ ചൈവാര്ജുനേഽപി ച। തഥാ സംബന്ധകം തുല്യമസ്മാകം ത്വയി മാധവ
നിന്റെ സൗഹൃദം എനിക്കും അർജുനനും ഒരുപോലെയാണ്; അതുപോലെ, മാധവ, ഞങ്ങളുടെ ബന്ധവും സമാനമാണ്.
അഹം ചാഭിഗതം സന്തോ ഭജന്തേ പൂര്വസാരിണഃ ।। ത്വം ച ശ്രേഷ്ഠതമോ ലോകേ സതാമദ്യ ജനാര്ദന
എന്നെയും സമീപിക്കുന്നവരെ ഞാൻ ആദരിക്കുന്നു, മുൻപത്തെ മഹാന്മാരും അങ്ങനെ തന്നെയായിരുന്നു. ഇന്നത്തെ ലോകത്തിൽ നീയാണു ഏറ്റവും ഉത്തമനായവൻ, ജനാർദ്ദനാ.
സതതം സംമതശ്ചൈവ സദ്വൃത്തമനുപാലയ
നീ എപ്പോഴും എല്ലാവരുടെയും മാന്യനാണ്, നല്ല പെരുമാറ്റം നീ പാലിക്കുന്നു.
ഭവാനഭിഗതഃ പൂര്വമത്ര മേ നാസ്തി സംശയഃ। ദൃഷ്ടസ്തു പ്രഥമം രാജന്മയാ പാര്ഥോ ധനഞ്ജയഃ
നീ ആദ്യം എന്നെ സമീപിച്ചതിൽ എനിക്ക് സംശയമില്ല. രാജാവേ, പക്ഷേ ഞാൻ ആദ്യം കണ്ടത് പാർത്ഥൻ ധനഞ്ജയനെയാണ്.
തവ പൂര്വാഭിഗമനാത്പൂര്വം ചാപ്യസ്യ ദര്ശനാത് । സാഹായ്യമുഭയോരേവ കരിഷ്യാമി സുയോധന
നീ ആദ്യം വന്നതും, അവനെ ഞാൻ ആദ്യം കണ്ടതും കൊണ്ടു, സുവ്യോധനാ, ഞാൻ നിങ്ങളിരുവർക്കും സഹായം നൽകും.
പ്രവാരണം തു ബാലാനാം പൂര്വം കാര്യമിതി ശ്രുതിഃ। തസ്മാത്പ്രവാരണം പൂര്വമര്ഹഃ പാര്ഥോ ധനഞ്ജയഃ
ചെറുപ്പക്കാർക്ക് ആദ്യം ക്ഷണം നൽകണമെന്ന് ആചാരം പറയുന്നു. അതുകൊണ്ട് പാർത്ഥൻ ധനഞ്ജയനാണ് ആദ്യം തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ അർഹൻ.
മത്സംഹനനതുല്യാനാം ഗോപാനാമര്ബുദം മഹത്। നാരായണാ ഇതി ഖ്യാതാഃ സര്വേ സംഗ്രാമയോധിനഃ
എന്നെപ്പോലെ ശക്തിയുള്ള ഗോപന്മാരുടെ വലിയൊരു സംഘം ഉണ്ട്; അവർ എല്ലാവരും യുദ്ധത്തിൽ പ്രശസ്തരായ നാരായണന്മാരാണ്.
തേ വാ യുധി ദുരാധര്ഷാ ഭവന്ത്വേകസ്യ സൈനികാഃ । അയുധ്യമാനഃ സംഗ്രാമേ ന്യസ്തശസ്ത്രോഽഹമേകതഃ
അവർ ആ അജയ്യ സൈന്യം ഒരുവന്റെ പക്ഷമായി ഇരിക്കട്ടെ. ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്ക് ആയുധം ഇല്ലാതെ യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുക്കില്ല.
ആഭ്യാമന്യതരം പാര്ഥ യത്തേ ഹൃദ്യതരം മതമ്। തദ്വൃണീതാം ഭവാനഗ്രേ പ്രവാര്യസ്ത്വം ഹി ധര്മതഃ
ഇവയിൽ നിന്നു, പാർത്ഥാ, നിനക്ക് മനസ്സിന് ഇഷ്ടമായതെന്താണോ അതു നീ ആദ്യം തിരഞ്ഞെടുക്കു; നീയാണ ведь ആദ്യം തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ അർഹൻ.
ഏതദ്വിദിത്വാ കൌന്തേയ വിചാര്യ ച പുനഃ പുനഃ । താന്വാ വരയ സാഹായ്യേ മാം സാചിവ്യേഽഥവാ പുനഃ
ഇത് മനസ്സിലാക്കി, വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചിച്ച്, സഹായത്തിനായി അവരെ വേണമോ, അല്ലെങ്കിൽ ഉപദേശത്തിനായി എന്നെ വേണമോ എന്നത് നീ തിരഞ്ഞെടുക്കു, കൗന്തേയ.
ഏവമുക്തസ്തു കൃഷ്ണേന കുന്തീപുത്രേ ധനഞ്ജയഃ। അയുധ്യമാനം സംഗ്രാമേ വരയാമാസ കേശവമ്
കൃഷ്ണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, കുന്തിപുത്രൻ ധനഞ്ജയൻ യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുക്കാത്ത കേശവനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയായിരുന്നു.
നാരായണമമിഘ്നം കാമാജ്ജാതമജം നൃഷു । സര്വക്ഷത്രസ്യ പുരതോ ദേവദാനവയോരപി
പാപമില്ലാത്തതും, ജനങ്ങളിൽ ജനിച്ചിട്ടും, വൃദ്ധിയില്ലാത്തതുമായ നാരായണനെ, എല്ലാ ക്ഷത്രിയന്മാരുടെയും മുമ്പിൽ, ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും പോലും മുൻനിർത്തി, അവൻ തിരഞ്ഞെടുക്കി.
ദുര്യോധനസ്തു തത്സൈന്യം സര്വമാവരയത്തദാ । സഹസ്രാണാം മഹസ്രം തു യോധാനാം പ്രാപ്യ ഭാരത
പക്ഷേ, ദുര്യോധനൻ ആ വലിയ സൈന്യം മുഴുവൻ തിരഞ്ഞെടുക്കി; ആയിരം ആയിരം യോദ്ധാക്കൾ അടങ്ങിയ മഹാസേന അവനു ലഭിച്ചു, ഭാരതാ.
കൃഷ്ണം ചാപഹൃതം ജ്ഞാത്വാ സംപ്രാപ പരമാം മുദമ് । ദുര്യോധനസ്തു തത്സൈന്യം സര്വമാദായ പാര്ഥിവഃ
കൃഷ്ണനെ പാർത്ഥൻ തിരഞ്ഞെടുക്കിയെന്നു അറിഞ്ഞപ്പോൾ, ദുര്യോധനൻ അതിയായ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു; രാജാവായ അവൻ ആ വലിയ സൈന്യം മുഴുവൻ ഏറ്റെടുത്തു.
തതോഽഭ്യയാദ്ഭീമബലോ രൌഹിണേയം മഹാബലമ് । സര്വം ചാഗമനേ ഹേതും സ തസ്മൈ സംന്യവേദയത്। പ്രത്യുവാച തതഃ ശൌരിര്ധാര്തരാഷ്ട്രമിദം വചഃ
അതിനുശേഷം ഭീമസേനൻ, സിംഹത്തെപ്പോലെ ശക്തനായവൻ, രോഹിണിയുടെ പുത്രനായ ബലഭദ്രനെ സമീപിച്ചു. അവിടത്തേക്കു വരാനുള്ള കാര്യം മുഴുവനും അവനോട് പറഞ്ഞു. പിന്നെ ശൗരി, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനോടു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വിദിതം തേ നരവ്യാഘ്ര സര്വം ഭവിതുമര്ഹതി। യന്മയോക്തം വിരാടസ്യ പുരാ വൈവാഹികേ തദാ
നീ എല്ലാം അറിയുന്നവനാണ്, മനുഷ്യസിംഹാ, സംഭവിക്കേണ്ടതെന്താണെന്നും നിനക്ക് അറിയാം. ഞാൻ മുൻപ് വിരാടന്റെ വീട്ടിൽ വിവാഹസമയത്ത് പറഞ്ഞതും അതുപോലെയാണ്.
നിഗൃഹ്യോക്തോ ഹൃഷീകേശസ്ത്വദര്ഥം കുരുനന്ദന। മയാ സംബന്ധകം തുല്യമിതി രാജന്പുനഃപുനഃ
ഹൃഷീകേശനെ ഞാൻ പലതവണ അടക്കിക്കൊണ്ട് പറഞ്ഞത്, കുരുനന്ദനാ, നിന്റെ കാര്യമെന്നു ഞാൻ ഈ ബന്ധം തുല്യമായി കാണുന്നു, രാജാവേ.
ന ച തദ്വാക്യമുക്തം വൈ കേശവം പ്രത്യപദ്യത। ന ചാഹമുത്സഹേ കൃഷ്ണം വിനാ സ്ഥാതുമപി ക്ഷണമ്
പക്ഷേ, ആ വാക്ക് കേശവൻ അംഗീകരിച്ചില്ല. കൃഷ്ണനെ കൂടാതെ ഞാൻ ഒരു നിമിഷം പോലും നില്ക്കാൻ കഴിയില്ല.
നാഹം സഹായഃ പാര്ഥസ്യ നാപി ദുര്യോധനസ്യ വൈ । ഇതി മേ നിശ്ചിതാ ബുദ്ധിര്വാസുദേവമവേക്ഷ്യ ഹ
ഞാൻ പാർത്ഥന്റെയും ദുര്യോധനന്റെയും കൂട്ടാളിയല്ല; വാസുദേവനെ ആലോചിച്ചാണ് ഈ ഉറച്ച തീരുമാനം ഞാൻ എടുത്തത്.
ജാതോഽസി ഭാരതേ വംശേ സര്വപാര്ഥിവപൂജിതേ । ഗച്ഛ യുധ്യസ്വ ധര്മേണ ക്ഷാത്രേണ പുരുഷര്ഷഭ
നീ ഭാരത വംശത്തിൽ ജനിച്ചവൻ, രാജാക്കന്മാരിൽ എല്ലാവരുടെയും ആദരവും ലഭിച്ചവൻ. അതിനാൽ, പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, നീ ധർമ്മം അനുസരിച്ച് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ പോവുക.
ഇത്യേവമുക്തസ്തു തദാ പരിഷ്വജ്യ ഹലായുധമ്। കൃഷ്ണം ചാപി മഹാബാഹുമാമന്ത്ര്യ ഭരതര്ഷഭ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, അവൻ ഹലായുധനെ അണച്ച്, മഹാബലശാലിയായ കൃഷ്ണനോടും വിടപറഞ്ഞു, ഭാരതശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
സോഽഭ്യയാത്കൃതവര്മാണം ധൃതരാഷ്ട്രസുതോ നൃപഃ । കൃതവര്മാ ദദൌ തസ്യ സേനാമക്ഷൌഹിണീം തദാ
അതിനുശേഷം, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ കൃതവർമ്മനോടു സമീപിച്ചു; അപ്പോൾ കൃതവർമ്മൻ അവനു ഒരു അക്ഷൗഹിണി സൈന്യം നൽകി.
സ തേന സര്വസൈന്യേന ഭീമേന കുരുനന്ദനഃ । വൃതഃ പരിയയൌ ഹൃഷ്ടഃ സുഹൃദഃ സംപ്രഹര്ഷയന്
ആ മുഴുവൻ സൈന്യത്തോടും കൂടി, ഭീമനോടൊപ്പം, കുരുനന്ദനൻ സന്തോഷത്തോടെ യാത്ര തിരിച്ചു, സുഹൃത്തുക്കളെ ആനന്ദിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്.
തതഃ പീതാമ്ബരധരോ ജഗത്സ്രഷ്ടാ ജനാര്ദനഃ । ഗതേ ദുര്യോധനേ കൃഷ്ണഃ കിരീടിനമഥാബ്രവീത്
അതിനുശേഷം, പീതാംബരം ധരിച്ച ലോകസ്രഷ്ടാവായ ജനാർദ്ദനൻ, ദുര്യോധനൻ പോയതിനു ശേഷം, കിരീടധാരിയോടു പറഞ്ഞു.
ഭവാന്സമര്ഥസ്താന്സര്വാന്നിഹന്തും നാത്ര സംശയഃ । നിഹന്തുമഹമഷ്യേകഃ സമര്ഥഃ പുരുഷര്ഷഭഃ
നീ അവരെല്ലാവരെയും ജയിക്കാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല. പക്ഷേ, ഞാൻ ഒരുവൻ തന്നെ അവരെ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്, പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ.
ഭവാംസ്തു കീര്തിമാഁല്ലോകേ തദ്യശസ്ത്വാം ഗമിഷ്യതി। യശസാം ചാഹമപ്യര്ഥീ തസ്മാദസി മയാ വൃതഃ
പക്ഷേ, ലോകത്തിൽ നീയ്ക്ക് കീർത്തി ലഭിക്കും, ആ മഹത്വം നിനക്കെത്തും. എന്നെയും മഹത്വം വേണം, അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ നിന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്തത്.
സാരഥ്യം തു ത്വയാ കാര്യമിതി മേ മാനസം സദാ। ചിരരാത്രേപ്സിതം കാമം തദ്ഭവാന്കര്തുമര്ഹതി
എന്റെ രഥസാരഥി ആകേണ്ടത് നിനക്കാണ്, ഇതാണ് എനിക്ക് എപ്പോഴും മനസ്സിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ആഗ്രഹം. ആ ദീർഘകാലം ആഗ്രഹിച്ച കാര്യത്തിൽ നീ എന്നെ സഹായിക്കണം.