ഉച്ചാവചാന്മൃഗാഞ്ജഘ്നുര്മേധ്യാംശ്ച ശതശസ്തഥാ। ഭക്ഷ്യാന്നഭോജ്യപാനാനി പ്രഭൂതാന്യഭ്യഹാരയന്
നൂറുകണക്കിന് കാട്ടുമൃഗങ്ങളും യജ്ഞത്തിനുള്ള മൃഗങ്ങളും കൊല്ലപ്പെട്ടു; ധാരാളം വിഭവങ്ങളും വിഭവസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷ്യങ്ങളും പാനീയങ്ങളും ഒരുക്കി.
ഗായനാഖ്യാനശീലാശ്ച നടാ വൈതാലികാസ്തഥാ। സ്തുവന്തസ്താനുപാതിഷ്ഠന്സൂതാശ്ച സഹ മാഗധൈഃ
പാടലും കഥപറയലും ചെയ്യുന്നവർ, നർത്തകരും വീതാലികന്മാരും, അവരെ പുകഴ്ത്തി, സൂതന്മാരും മാഗധഗായകരുമൊക്കെയും അവിടെ പങ്കെടുത്തു.
സ്ത്രിയോ വൃദ്ധാസ്തരുണ്യശ്ച ഉത്സവേ തസ്യ മങ്ഗലേ। ദ്രൌപദ്യന്തഃപുരേ ചൈവ വിരാടസ്യ ഗൃഹേ സ്ത്രിയഃ
ആ ഉത്സവത്തിലും മംഗള ചടങ്ങിലും വയസ്സായ സ്ത്രീകളും യുവതികളും, ദ്രൗപദിയുടെ അന്തഃപുരത്തെയും വിരാടന്റെ വീട്ടിലെയും സ്ത്രീകളും പങ്കെടുത്തു.
സുദേഷ്ണാം തു പുരസ്കൃത്യ മത്സ്യാനാമപി ച സ്ത്രിയഃ। ആജഗ്മുശ്ചാരുപീനാങ്ഗ്യഃ സുമൃഷ്ടമണികുണ്ഡലാഃ
സുദേഷ്ണയെ മുന്നിൽ നിർത്തി, മനോഹരമായ അവയവങ്ങളുമായി, നന്നായി അലങ്കരിച്ച രത്നകുണ്ഡലങ്ങൾ ധരിച്ച മത്സ്യരാജ്യത്തിലെ സ്ത്രീകൾ അവിടെ എത്തി.
വര്ണോപപന്നാസ്താ നാര്യോ രൂപവന്തയഃ സ്വലംകൃതാഃ। സര്വാസാമഭവത്കൃഷ്ണാ രൂപേണ വപുഷാഽധികാ
അവിടെ വന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് മനോഹരമായ നിറവും സൗന്ദര്യവും ഉണ്ടായിരുന്നു; എല്ലാവരും ഭംഗിയായി അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, അവരിൽ ദ്രൗപദി രൂപത്തിലും ഭാവത്തിലും എല്ലാവരെയും മറികടന്നു.
പരിവാര്യോത്തരാം ശ്ലാഘ്യാം രാജപുത്രീമലംകൃതാമ്। സുതാമിവ മഹേന്ദ്രസ്യ പുരസ്കൃത്യോപതസ്ഥിരേ
അവൾക്ക് ചുറ്റും വലയം തീർത്ത്, പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്ന രാജകുമാരി ഉത്തരയെ മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ച് മുന്നിൽ നിർത്തി, മഹേന്ദ്രന്റെ മകളെപ്പോലെ അവളെ ആദരിച്ചു.
ഭൃങ്ഗാരും തു സമാദായ സൌവര്ണം ജലപൂരിതമ്। പാര്ഥസ്യ ഹസ്തേ സഹസാ സുതാമിന്ദീവരേക്ഷണാമ്। സ്നുഷാര്ഥം പ്രാക്ഷിപദ്വാരി വിരാടോ വാഹിനീപതിഃ
അപ്പോൾ വിരാടൻ രാജാവ് വെള്ളം നിറച്ച പൊന്നിൻ പാത്രം പെട്ടെന്ന് എടുത്തു, നീലനീലഫലപൂവ് പോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ള പാർഥന്റെ കൈയിൽ, മകന്റെ വധുവിനായി വെള്ളം ഒഴിച്ചു.
താം പ്രത്യഗൃഹ്ണാകൌന്തേയഃ സുതസ്യാര്ഥേ മഹാമനാഃ । സൌഭദ്രാശ്ചാനവദ്യാങ്ഗോ വിരാടതനയാം തദാ
കുന്തിദേവിയുടെ മകൻ, മഹാത്മാവായ പാർഥൻ, തന്റെ മകന്റെ വേണ്ടി അവളെ സ്വീകരിച്ചു. സൗഭദ്രനും, കുഴുങ്ങില്ലാത്ത ശരീരമുള്ളവനും, അന്നേ ദിവസം വിരാടന്റെ മകളെ ഏറ്റെടുത്തു.
തത്രാതിഷ്ഠദ്ഗൃഹീത്വാ തു രൂപമിന്ദ്രാസ്യ ധാരയന്। സ്നുഷാം താം പരിഗൃഹ്ണാനഃ കുന്തീപുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ
അവിടെ കുന്തിയുടെ മകൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ, ഇന്ദ്രന്റെ രൂപം ധരിച്ച്, വധുവിനെ പിടിച്ച്, അവളെ തന്റെ മരുമകളായി അംഗീകരിച്ചു.
ദ്രുപദശ്ച വിരാടശ്ച ശിഖണ്ഡീ ച മഹാബലഃ । യുയുധാനശ്ച ശൈബ്യശ്ച ധൃഷ്ടദ്യുമ്നശ്ച സാത്യകിഃ
ദ്രുപദൻ, വിരാടൻ, മഹാശക്തനായ ശിഖണ്ടി, യുയുധാനൻ, ശൈബ്യൻ, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, സാത്യകി—
സപ്തൈതേഽക്ഷൌഹിണീപാലാ യജ്വാനോ ഭൂരിദക്ഷിണാഃ । പാണ്ഡവം പരിവാര്യൈതേ നിവേശം ചക്രിരേ തദാ
ഈ ഏഴുപേർ, വലിയ സൈന്യങ്ങളുടെ നായകർ, യാഗങ്ങൾ നടത്തിയവരും ദാനത്തിൽ ഉദാരരുമായവരും, അന്നപ്പോൾ പാണ്ഡവനെ ചുറ്റി ഇരുന്നു.
തത്രസ്ഥായാം തു സേനായാം മാത്സ്യോ ധര്മഭൃതാംവരഃ । പ്രീതോ ദുഹിതരം ഗൃഹ്യ പ്രദദാവഭിമന്യവേ
അവിടെ സൈന്യം നിലകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ധർമ്മത്തെ അനുസരിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ മത്സ്യരാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ മകളെ അഭിമന്യുവിന് നൽകി.
പ്രതിഗൃഹ്യോത്തരാം പാര്ഥഃ പുരസ്കൃത്യ ജനാര്ദനമ് । വിവാഹം കാരയാമാസ സൌഭദ്രസ്യ മഹാത്മനഃ
ഉത്തരയെ ഏറ്റുവാങ്ങിയ പാർഥൻ, ജനാർദ്ദനനെ മുന്നിൽ നിർത്തി, മഹാത്മാവായ സൗഭദ്രന്റെ വിവാഹം നടത്തിച്ചു.
തതോ വിവാഹോ വവൃധേ സ്ഫീതഃ സര്വഗുണാന്വിതഃ । സൌഭദ്രസ്യാദ്ഭുതം കര്മ പിതുസ്തവ പിതുസ്തദാ
അതിനുശേഷം ആ വിവാഹം സമ്പന്നവും എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും സമൃദ്ധവുമായതായി വളർന്നു. അന്ന്, മകനേ, സൗഭദ്രൻ അത്ഭുതകരമായ പ്രവൃത്തി നടത്തി.
ധൌമ്യഃ ശിഷ്യൈഃ പരിവൃതോ ജുഹാവാഗ്നൌ വിധാനതഃ । അഗ്നിം പ്രദക്ഷിണീകുര്വന്സൌഭദ്രഃ പാണിമഗ്രഹീത്
ധൗമ്യൻ തന്റെ ശിഷ്യന്മാരെ ചുറ്റി, നിയമപ്രകാരം അഗ്നിയിൽ ഹോമം നടത്തി. അപ്പോൾ സൗഭദ്രൻ അഗ്നിയെ ചുറ്റി, അവളുടെ കൈ പിടിച്ചു.
തതഃ പാര്ഥായ സംഹൃഷ്ടോ മാത്സ്യരാജോ ധനം മഹത്। തസ്മൈ ശതസഹസ്രാണി ഹയാനാം വാതരംഹസാമ്
അതിനുശേഷം സന്തോഷത്തോടെ മത്സ്യരാജാവ് പാർഥന് വലിയ സമ്പത്ത് നൽകി—വേഗത്തിൽ ഓടുന്ന ഒരു ലക്ഷം കുതിരകൾ.
ദ്വേ ച നാഗശതേ മുഖ്യേ ധനം ബഹുവിധം തദാ। പ്രാദാന്മാത്സ്യപതിര്ഹൃഷ്ടഃ കന്യാധനമനുത്തമമ്
മുൻനിരയിൽ ഇരുന്ന രണ്ട് നൂറ്റി ആനകളും, പലവിധ സമ്പത്തുകളും, സന്തോഷത്തോടെ മത്സ്യരാജാവ് അതുല്യമായ കന്യാദാനം നൽകി.
പാരിബര്ഹം ച പാര്ഥേഭ്യഃ പ്രദദൌ മത്സ്യപുങ്ഗവഃ । കൃഷ്ണേന സഹ കൌന്തേയഃ പ്രത്യഗൃഹ്ണാത്പ്രഭൂതവത്
മത്സ്യരാജാവിന്റെ പ്രധാനി പാർഥന്മാർക്കു വീട്ടുപകരണങ്ങളും സമ്മാനിച്ചു; കൃഷ്ണനോടൊപ്പം കുന്തിദേവിയുടെ മകൻ അവയെ സമൃദ്ധിയായി സ്വീകരിച്ചു.
കൃതേ വിവാഹേ തു തദാ ധര്മപുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ। ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ ദദൌ വിത്തം യദുപാഹരദച്യുതഃ
വിവാഹം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ധർമ്മപുത്രനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ അച്യുതൻ കൊണ്ടുവന്ന സമ്പത്ത് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നൽകി.
ഗോസഹസ്രാണി വസ്ത്രാണി രത്നാനി വിവിധാനി ച। ഭൂഷണാനി ച സര്വാണി യാനാനി ശയനാനി ച
ആയിരം പശുക്കൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, പലവിധ രത്നങ്ങൾ, എല്ലാ തരത്തിലുള്ള അലങ്കാരങ്ങൾ, വാഹനങ്ങൾ, കിടക്കകൾ—ഇവയെല്ലാം നൽകി.
നാഗരാന്പ്രീതിഭിര്ദിവ്യൈസ്തര്പയാമാസ ഭൂപതിഃ
രാജാവ് നഗരവാസികളെ ദൈവികമായ സമ്മാനങ്ങളാലും ആനന്ദങ്ങളാലും സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
തന്മഹോത്സവസംകാശം ഹൃഷ്ടപുഷ്ടജനാകുലമ്। നഗരം മത്സ്യരാജസ്യ ശുശുഭേ ഭരതര്ഷഭ
മത്സ്യരാജാവിന്റെ നഗരം സന്തോഷവും സമൃദ്ധിയുമുള്ള ജനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞു, വലിയ ഉത്സവം പോലെ അതി ഭംഗിയായി തിളങ്ങി, ഭാരതവംശശ്രേഷ്ഠ.
പുരോഹിതൈരമാത്യൈശ്ച പൌരൈര്ജാനപദൈഃ സഹ। വിരാടോ നൃപതിഃ ശ്രീമാന്സൌഭദ്രായാഭിമന്യവേ । താം സുതാമുത്തരാം ദത്ത്വാ മുമുദേ പരമം തദാ
പുരോഹിതന്മാരും മന്ത്രിമാരും നഗരവാസികളും ഗ്രാമവാസികളും ഒത്തുചേർന്നപ്പോൾ, മഹത്വമുള്ള വിരാട് രാജാവ് തന്റെ മകൾ ഉത്തരയെ സൗഭദ്രനായ അഭിമന്യുവിന് നൽകി അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു.
വൃത്തേ വിവാഹേ ഹൃഷ്ടാത്മാ യദുവാച യുധിഷ്ഠിരഃ। തത്സര്വം കഥയസ്വേഹ കൃതവന്തോ യദുത്തരമ്
വിവാഹം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, സന്തോഷത്തോടെ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു: 'ഉത്തരാ, നീ ചെയ്തതെല്ലാം ഇവിടെ എനിക്ക് വിശദമായി പറയൂ.'
കൃത്വാ വിവാഹം തു കുരുപ്രവീരാ- സ്തദാഽഭിമന്യോര്മുദിതാഃ സപക്ഷാഃ। വിശ്രമ്യ രാത്രാവുഷസി പ്രതീതാഃ സഭാം വിരാടസ്യ തതോഽഭിജഗ്മുഃ
വിവാഹം കഴിഞ്ഞ്, കുരുവംശത്തിലെ വീരന്മാരും അവരുടെ കൂട്ടുകാരും സന്തോഷത്തോടെ ആ രാത്രി വിശ്രമിച്ചു; പുലർച്ചെ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ അവർ വിരാട് രാജാവിന്റെ സഭയിലേക്ക് പോയി.
സഭാ തു സാ മത്സ്യപതേഃ സമൃദ്ധാ മണിപ്രവേകോത്തമരത്നചിത്രാ। ന്യസ്താസനാ മാല്യവതീ സുഗന്ധാ താമഭ്യയുസ്തേ നരരാജവര്യാഃ
മത്സ്യരാജാവിന്റെ ആ സഭ രത്നങ്ങളും മുത്തുകളും വിലപ്പെട്ട രത്നങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പമാലകളും ഉത്തമാസനങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നു; അവിടെ രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ എത്തിച്ചേർന്നു.
അഥാസനാന്യാവിശതാം പുരസ്താ- ദുഭൌ വിരാടദ്രുപദൌ നരേന്ദ്രൌ। വൃദ്ധൌ ച മാന്യൌ പൃഥിവീപതീനാം പിത്രാ സമം തമജനാര്ദനൌ ച
അവിടെ മുൻപന്തിയിൽ വിരാട് രാജാവും ദ്രുപദനും, പ്രായമുള്ളതും ആദരിക്കപ്പെടുന്ന രാജാക്കന്മാരും അവരുടെ പിതാക്കളും ജനാർദ്ദനനും ചേർന്ന് ഇരുന്നു.
പാഞ്ചാലരാജസ്യ സമീപതസ്തു ശിനിപ്രവീരഃ സഹരൌഹിണേയഃ മത്സ്യസ്യ രാജ്ഞസ്തു സുസന്നികൃഷ്ടൌ ജനാര്ദനശ്ചൈവ യുധിഷ്ഠിരശ്ച
പാഞ്ചാളരാജാവിന്റെ അടുത്ത് ശക്തനായ ശിനിയും രോഹിണിയുടെ പുത്രനും ഇരുന്നു; മത്സ്യരാജാവിന്റെ അടുത്ത് ജനാർദ്ദനനും യുദ്ധിഷ്ഠിരനും ഇരുന്നു.
സുതാശ്ച സര്വേ ദ്രുപദസ്യ രാജ്ഞോ ഭീമാര്ജുനൌ മാദ്രവതീസുതൌ ച। പ്രദ്യുമ്നസാമ്ബൌ ച യുധി പ്രവീരൌ വിരാടപുത്രൈശ്ച സഹാഭിമന്യുഃ
ദ്രുപദന്റെ എല്ലാ പുത്രന്മാരും, ഭീമനും അർജ്ജുനനും മാദ്രിയുടെ പുത്രന്മാരും, പ്രദ്യുമ്നനും സാംബനും, വീരന്മാരായ അവർ, അഭിമന്യുവും വിരാടിന്റെ പുത്രന്മാരും ഒത്തുചേർന്നു.
സര്വേ ച ശൂരാഃ പിതൃഭിഃ സമാനാ വീര്യേണ രൂപേണ ബലേന ചൈവ। ഉപാവിശന്ദ്രൌപദേയാഃ കുമാരാഃ സുവര്ണചിത്രേഷു വരാസനേഷു
എല്ലാ ധൈര്യശാലികളും, ശക്തിയിലും രൂപത്തിലും ബലത്തിലും അവരുടെ പിതാക്കളെപ്പോലെയുള്ള ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാർ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള അലങ്കാരാസനങ്ങളിൽ ഇരുന്നു.