വാസുദേവം തഥാഽഽയാന്തം ശ്രുത്വാ പാണ്ഡുസുതാസ്തദാ। മാത്സ്യേന സഹിതാഃ സര്വേ പ്രത്യുദ്യാതാ ജനാര്ദനമ്
വാസുദേവൻ വരുന്നു എന്നറിഞ്ഞപ്പോൾ, പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളും മത്സ്യരാജാവും എല്ലാവരും ചേർന്ന് ജനാർദ്ദനനെ വരവേൽക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു.
ശങ്ഖദുന്ദുഭിനിര്ഘോഷൈര്മങ്ഗലൈശ്ച ജനാര്ദനമ് । വവന്ദുര്മുദിതാഃ സര്വേ പാദയോസ്തസ്യ പാണ്ഡവാഃ। മാത്സ്യേന സഹിതാഃ സര്വേ ആനന്ദാശ്രുപരിപ്ലുതാഃ
ശംഖം, മദ്ധളം എന്നിവയുടെ മംഗളശബ്ദങ്ങളോടെ പാണ്ഡവന്മാരും മത്സ്യരാജാവും സന്തോഷത്തോടെ ജനാർദ്ദനനെ വന്ദിച്ചു, അവന്റെ കാലിൽ വീണു, സന്തോഷത്തിന്റെ കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞു.
തവ കൃഷ്ണ പ്രസാദാദ്വൈ വര്ഷാണ്യേതാനി സര്വശഃ। ത്രയോദശോപി ദാശാര്ഹ യഥാ സ സമയഃ കൃതഃ
കൃഷ്ണാ, ദാശാർഹകുലജാതനായവാ, നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഈ പതിമൂന്ന് വർഷവും നാം ഉടമ്പടി പ്രകാരം പൂര്ത്തിയാക്കി.
ഉഷിതാഃ സ്മോ ജഗന്നാഥ ത്വം നാഥോ നോ ജനാര്ദന। രക്ഷസ്വ ദേവദേവേശ ത്വാമാര്യ ശരണം ഗതാഃ
ലോകനാഥനായ ജനാർദ്ദനാ, നിനക്ക് ആശ്രയമായാണ് ഞങ്ങൾ ഈ കാലം കഴിഞ്ഞത്. ദേവതകളുടെ ദൈവമേ, ഞങ്ങൾ നിന്നിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു, ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ.
താന്വന്ദൂമാനാന്സഹസാ പരിഷ്വജ്യ ജനാര്ദനഃ। വിരാടസ്യ സഹായാംസ്താന്സര്വയാദവസംവൃതഃ
ജനാർദ്ദനൻ, എല്ലാ യാദവന്മാരും ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കെ, ആ വന്ദൂമന്മാരെ വേഗത്തിൽ ചേർത്ത് പിടിച്ചു, അവരെ വിരാടിന്റെ കൂട്ടുകാരായി സ്വീകരിച്ചു.
യഥാര്ഹം പൂജയാമാസ മുദാ പരമയാ യുതഃ। വൃഷ്ണിവീരാശ്ച താന്സര്വാന്യഥാര്ഹം പ്രതിപേദിരേ
അവരെ യോജ്യമായ ആദരവോടെ, അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ, ആദരിച്ചു; വീര്യശാലിയായ വൃഷ്ണിമാരും അവരെ യോജ്യമായ രീതിയിൽ സ്വീകരിച്ചു.
കൃഷ്ണാ ച ദേവകീപുത്രം വവന്ദേ പാദയോസ്തഥാ। താമുദ്യമ്യ സുകേശാന്താം നയനേ പരിമൃജ്യ ച । ഉവാച വാക്യം ദേവേശഃ സര്വയാദവസന്നിധൌ
ദ്രുപദന്റെ മകൾ കൃഷ്ണാ, ദേവകിപുതന്റെ കാലിൽ നമസ്കരിച്ചു; അവളെ എഴുന്നേൽപ്പിച്ച്, മനോഹരമായ മുടിയും കണ്ണുകളും സ്നേഹത്തോടെ തൊട്ടു, ദേവന്മാരുടെ നാഥൻ എല്ലാ യാദവന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ അവളോട് പറഞ്ഞു.
മാ ശോകം കുരു കല്യാണി ധാര്തരാഷ്ട്രാന്സമാഹിതാന്। അചിരാദ്ധാതയിത്വാഽഹം പാര്ഥേന സഹിതഃ ക്ഷിതിമ്
കന്യകേ, ദുഃഖിക്കേണ്ട; ധൃതരാഷ്ട്രന്മാർ ഒത്തുചേർന്നിരിക്കുന്നു. ഉടൻ തന്നെ ഞാൻ പാർഥനോടൊപ്പം ചേർന്ന് അവരെ തോൽപ്പിച്ച് ഭൂമി വീണ്ടെടുക്കും.
യുധിഷ്ഠിരായ ദാസ്യാമി യാതു തേ മാനസോ ജ്വരഃ। അഭിമന്യുനാ ച പാര്ഥേനരൌക്മിണേയേന തേ ശപേ
രാജ്യം ഞാൻ യുധിഷ്ഠിരനു നൽകും; നിന്റെ മനസ്സിലെ വേദന മാറട്ടെ. അഭിമന്യു, പാർഥൻ, രുക്മിണിയുടെ മകൻ ഇവരുടെ പേരിൽ ഞാൻ നിനക്കു സത്യം പറയുന്നു.
സത്യമേതദ്വചോ മഹ്യമവൈഹി ത്വമനിന്ദിതേ। ഇത്യുക്ത്വാ താം വിസൃജ്യാഥ പ്രീയമാണോ യുധിഷ്ഠിരമ്। അന്വാസ്ത വൃഷ്ണിശാര്ദൂലഃ സഹ വൃഷ്ണ്യന്ധകൈസ്തഥാ
നിഷ്കളങ്കേ, എന്റെ ഈ വാക്ക് സത്യമാണെന്ന് നീ മനസ്സിലാക്കണം. അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവളെ വിട്ട്, സന്തോഷത്തോടെ, വൃഷ്ണിമാരുടെയും അന്ധകന്മാരുടെയും കൂട്ടത്തിൽ വൃഷ്ണിമാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവൻ യുധിഷ്ഠിരനെ പിന്തുടർന്നു.
കാശിരാജശ്ച ശൈബ്യശ്ച ഭജമാനൌ യുധിഷ്ഠിരമ്। അക്ഷൌഹിണീഭ്യാം സഹിതാവാഗതൌ പൃഥിവീപതീ
കാശിരാജാവും ശൈബ്യനും, ഭജമാനന്മാരായ ഇരുവരും, രണ്ടു വലിയ സൈന്യങ്ങളുമായി യുധിഷ്ഠിരനെ സമീപിച്ചു.
അക്ഷൌഹിണീഭിഃ പാഞ്ചാലസ്തിസൃഭിശ്ച മഹാബലഃ। ദ്രൌപദ്യാശ്ച സുതാ വീരാഃ ശിഖണ്ഡീ ചാപരാജിതഃ
മൂന്ന് വലിയ പാഞ്ചാല സൈന്യങ്ങളോടൊപ്പം, ദ്രൗപദിയുടെ വീരപുത്രന്മാരും ജയിക്കാനാവാത്ത ശിഖണ്ഡിയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നശ്ച ദുര്ധര്ഷഃ സര്വശസ്ത്രഭൃതാംവരഃ। ഉപപ്ലാവ്യം യയുഃ ശീഘ്രം പാണ്ഡവാര്ഥേ മഹാബലാഃ
എല്ലാ ആയുധധാരികളിലും ശ്രേഷ്ഠനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും അവന്റെ മഹാശക്തിയുള്ള സൈന്യവും പാണ്ഡവരുടെ വേണ്ടി വേഗത്തിൽ ഉപപ്ലവ്യത്തിലേക്ക് പോയി.
തതഃ ശതസഹസ്രാണി പ്രയുതാന്യര്ബുദാനി ച। സമീപമഭിവര്തന്തേ യോധാ യൌധിഷ്ഠിരം ബലമ്
ശതകണക്കിന് ആയിരങ്ങൾ, ലക്ഷങ്ങൾ, കോടികൾ എന്നിങ്ങനെ അനേകം യോദ്ധാക്കൾ യുധിഷ്ഠിരന്റെ സൈന്യമായി സമീപിച്ചു.
സമുദ്രമിവ ധര്മാന്തേ സ്രോതഃശ്രേഷ്ഠാഃ പൃഥക്പൃഥക്। ആപൂരയന്മഹീപാലാ യജ്വാനോ ഭൂരിദക്ഷിണൈഃ । വേദാവഭൃഥസംപന്നാഃ ശൂരാഃ സര്വേ തനുത്യജഃ
യജ്ഞം കഴിഞ്ഞ് സമുദ്രം നിറയുന്ന പോലെ, ധാരാളം ദാനങ്ങൾ നൽകിയ, വേദികർമ്മങ്ങളിൽ നിപുണരായ, ധൈര്യശാലികളും ജീവൻ ത്യജിക്കാൻ തയ്യാറായ രാജാക്കന്മാർ ഓരോരുത്തരും താന്താനായി ഭൂമി നിറച്ചു.
താനാഗതാനഭിപ്രേക്ഷ്യ പാര്ഥോ ജ്ഞാനഭൃതാം വരഃ। പൂജയാമാസ വിധിവദ്യഥാര്ഹം രാജസത്തമാന്
അവിടെ എത്തിയവരെ കണ്ടു, ജ്ഞാനത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പാർഥൻ, ആ രാജസത്തമന്മാരെ യോജ്യമായ രീതിയിൽ, ആചാരപ്രകാരം ആദരിച്ചു.
പാരിബര്ഹം ദദൌ കൃഷ്ണഃ പാണ്ഡവാനാം മഹാത്മനാമ്। സ്ത്രിയോ വാസാംസി രത്നാനി പൃഥക്പൃഥഗനേകശഃ
കൃഷ്ണൻ മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവന്മാർക്ക് സ്ത്രീകളും വസ്ത്രങ്ങളും രത്നങ്ങളും ഓരോരുത്തർക്കും വേറേ വേറേയും ധാരാളമായി സമ്മാനിച്ചു.
രാജാനോ രാജപുത്രാശ്ച നിവൃത്തേ സമയേ തഥാ। യഥാംര്ഹ പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠൈരവര്തന്താഭിപൂജിതാഃ। ആസന്പ്രഹൃഷ്ടമനസഃ പാരിബര്ഹം ദദുസ്തദാ
സമയമാകുമ്പോൾ രാജാക്കളും രാജപുത്രന്മാരും, പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠന്മാരാൽ യോജ്യമായി ആദരിക്കപ്പെട്ട്, സന്തോഷഹൃദയങ്ങളോടെ യാത്രയായി; അവർ മറുപടി സമ്മാനങ്ങളും നൽകി.
സര്വേഷു സമവേതേഷു രാജഭിര്വൃഷ്ണിഭിഃ സഹ। വിവാഹോ വിധവദ്രാജന്വവൃധേ കുരുമാത്സ്യയോഃ
എല്ലാ രാജാക്കളും വൃഷ്ണിമാരോടൊപ്പം ഒത്തു ചേരുമ്പോൾ, രാജാവേ, കുരുക്കളുടെയും മാത്സ്യരുടെയും വിവാഹം ആചാരപ്രകാരം നടത്തി.
തതഃ ശങ്ഖാ മൃദങ്ഗാശ്ച ഗോമുഖാ ഡിണ്ഡിമാസ്തദാ। അഭിമന്യോര്വിവാഹേ തു നേദുര്മാത്സ്യസ്യ വേശ്മനി
അഭിമന്യുവിന്റെ വിവാഹത്തിൽ, മാത്സ്യരാജാവിന്റെ കൊട്ടാരത്തിൽ, ശംഖങ്ങൾ, മൃദംഗങ്ങൾ, പശുക്കളുടെ കൊമ്പുകൾ, ḍിണ്ഡിമങ്ങൾ എന്നിവ മുഴങ്ങി.
ഉച്ചാവചാന്മൃഗാഞ്ജഘ്നുര്മേധ്യാംശ്ച ശതശസ്തഥാ। ഭക്ഷ്യാന്നഭോജ്യപാനാനി പ്രഭൂതാന്യഭ്യഹാരയന്
നൂറുകണക്കിന് കാട്ടുമൃഗങ്ങളും യജ്ഞത്തിനുള്ള മൃഗങ്ങളും കൊല്ലപ്പെട്ടു; ധാരാളം വിഭവങ്ങളും വിഭവസമൃദ്ധമായ ഭക്ഷ്യങ്ങളും പാനീയങ്ങളും ഒരുക്കി.
ഗായനാഖ്യാനശീലാശ്ച നടാ വൈതാലികാസ്തഥാ। സ്തുവന്തസ്താനുപാതിഷ്ഠന്സൂതാശ്ച സഹ മാഗധൈഃ
പാടലും കഥപറയലും ചെയ്യുന്നവർ, നർത്തകരും വീതാലികന്മാരും, അവരെ പുകഴ്ത്തി, സൂതന്മാരും മാഗധഗായകരുമൊക്കെയും അവിടെ പങ്കെടുത്തു.
സ്ത്രിയോ വൃദ്ധാസ്തരുണ്യശ്ച ഉത്സവേ തസ്യ മങ്ഗലേ। ദ്രൌപദ്യന്തഃപുരേ ചൈവ വിരാടസ്യ ഗൃഹേ സ്ത്രിയഃ
ആ ഉത്സവത്തിലും മംഗള ചടങ്ങിലും വയസ്സായ സ്ത്രീകളും യുവതികളും, ദ്രൗപദിയുടെ അന്തഃപുരത്തെയും വിരാടന്റെ വീട്ടിലെയും സ്ത്രീകളും പങ്കെടുത്തു.
സുദേഷ്ണാം തു പുരസ്കൃത്യ മത്സ്യാനാമപി ച സ്ത്രിയഃ। ആജഗ്മുശ്ചാരുപീനാങ്ഗ്യഃ സുമൃഷ്ടമണികുണ്ഡലാഃ
സുദേഷ്ണയെ മുന്നിൽ നിർത്തി, മനോഹരമായ അവയവങ്ങളുമായി, നന്നായി അലങ്കരിച്ച രത്നകുണ്ഡലങ്ങൾ ധരിച്ച മത്സ്യരാജ്യത്തിലെ സ്ത്രീകൾ അവിടെ എത്തി.
വര്ണോപപന്നാസ്താ നാര്യോ രൂപവന്തയഃ സ്വലംകൃതാഃ। സര്വാസാമഭവത്കൃഷ്ണാ രൂപേണ വപുഷാഽധികാ
അവിടെ വന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് മനോഹരമായ നിറവും സൗന്ദര്യവും ഉണ്ടായിരുന്നു; എല്ലാവരും ഭംഗിയായി അലങ്കരിച്ചിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, അവരിൽ ദ്രൗപദി രൂപത്തിലും ഭാവത്തിലും എല്ലാവരെയും മറികടന്നു.
പരിവാര്യോത്തരാം ശ്ലാഘ്യാം രാജപുത്രീമലംകൃതാമ്। സുതാമിവ മഹേന്ദ്രസ്യ പുരസ്കൃത്യോപതസ്ഥിരേ
അവൾക്ക് ചുറ്റും വലയം തീർത്ത്, പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്ന രാജകുമാരി ഉത്തരയെ മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ച് മുന്നിൽ നിർത്തി, മഹേന്ദ്രന്റെ മകളെപ്പോലെ അവളെ ആദരിച്ചു.
ഭൃങ്ഗാരും തു സമാദായ സൌവര്ണം ജലപൂരിതമ്। പാര്ഥസ്യ ഹസ്തേ സഹസാ സുതാമിന്ദീവരേക്ഷണാമ്। സ്നുഷാര്ഥം പ്രാക്ഷിപദ്വാരി വിരാടോ വാഹിനീപതിഃ
അപ്പോൾ വിരാടൻ രാജാവ് വെള്ളം നിറച്ച പൊന്നിൻ പാത്രം പെട്ടെന്ന് എടുത്തു, നീലനീലഫലപൂവ് പോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ള പാർഥന്റെ കൈയിൽ, മകന്റെ വധുവിനായി വെള്ളം ഒഴിച്ചു.
താം പ്രത്യഗൃഹ്ണാകൌന്തേയഃ സുതസ്യാര്ഥേ മഹാമനാഃ । സൌഭദ്രാശ്ചാനവദ്യാങ്ഗോ വിരാടതനയാം തദാ
കുന്തിദേവിയുടെ മകൻ, മഹാത്മാവായ പാർഥൻ, തന്റെ മകന്റെ വേണ്ടി അവളെ സ്വീകരിച്ചു. സൗഭദ്രനും, കുഴുങ്ങില്ലാത്ത ശരീരമുള്ളവനും, അന്നേ ദിവസം വിരാടന്റെ മകളെ ഏറ്റെടുത്തു.
തത്രാതിഷ്ഠദ്ഗൃഹീത്വാ തു രൂപമിന്ദ്രാസ്യ ധാരയന്। സ്നുഷാം താം പരിഗൃഹ്ണാനഃ കുന്തീപുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ
അവിടെ കുന്തിയുടെ മകൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ, ഇന്ദ്രന്റെ രൂപം ധരിച്ച്, വധുവിനെ പിടിച്ച്, അവളെ തന്റെ മരുമകളായി അംഗീകരിച്ചു.
ദ്രുപദശ്ച വിരാടശ്ച ശിഖണ്ഡീ ച മഹാബലഃ । യുയുധാനശ്ച ശൈബ്യശ്ച ധൃഷ്ടദ്യുമ്നശ്ച സാത്യകിഃ
ദ്രുപദൻ, വിരാടൻ, മഹാശക്തനായ ശിഖണ്ടി, യുയുധാനൻ, ശൈബ്യൻ, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, സാത്യകി—