സമീക്ഷ്യ തുഷ്ടോസ്മി നരേന്ദ്രസത്തമ
എല്ലാം പരിഗണിച്ചിട്ട് ഞാൻ സന്തോഷവാനാണ്, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
ക്ഷാന്തമേതന്മഹാബാഹോ യന്മാം വദസി പാര്ഥിവ। ന ചൈവ കിംചിത്പശ്യാമി വികൃതം തേ നരാധിപ
നിന്റെ വാക്കുകൾ ഞാൻ ക്ഷമിച്ചു, മഹാബാഹുവായ രാജാവേ. മനുഷ്യരിൽ അഗ്രഗണ്യനായ രാജാധിപനേ, നിന്നിൽ യാതൊരു തെറ്റും ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
തതോ വിരാടഃ പരമാമിതുഷ്ടഃ സമേത്യ രാജ്ഞാ സമയം ചകാര। രാജ്യം ച സര്വം വിസസര്ജ തസ്മൈ സദണ്ഡകോശം സപുരം മഹാത്മാ
അപ്പോൾ വിരാടൻ അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ രാജാവിനൊപ്പം ചേർന്ന് ഒരു ഉടമ്പടി ചെയ്തു; മഹാത്മാവായ അവൻ മുഴുവൻ രാജ്യം, നഗരവും, ധനവും, അനുചരന്മാരുമൊക്കെ അവനു ഏല്പിച്ചു.
യച്ച വക്ഷ്യാമ്യഹം തേഽദ്യ മാ ശങ്കേഥാ യുധിഷ്ഠിര। ഇദം സനഗരം രാഷ്ട്രം സജനം സവധൂജനമ്। യുഷ്യഭ്യം സംപ്രദാസ്യാമി ഭോക്ഷ്യാമ്യുച്ഛിഷ്ടമേവ ച
ഇന്ന് ഞാൻ പറയുന്നതിൽ സംശയിക്കേണ്ട, യുദിഷ്ഠിരാ. ഈ നഗരം, രാജ്യം, ജനങ്ങൾ, സ്ത്രീകൾ — ഇതെല്ലാം ഞാൻ നിങ്ങള്ക്ക് സമർപ്പിക്കും; ഞാൻ ശേഷിച്ചതു മാത്രം ആസ്വദിക്കും.
അഹം വദ്ധശ്ചിരം രാജന്ഭുക്തഭോഗശ്ചിരം സുഖമ്। രാജ്യം ദത്ത്വാ തു യുഷ്മഭ്യം പ്രവ്രജിഷ്യാമി കാനനമ്
രാജാവേ, ഞാൻ ദീർഘകാലം സൗഖ്യത്തോടെ ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു; എന്നാൽ രാജ്യം നിങ്ങള്ക്ക് നൽകി ഞാൻ കാടിലേക്ക് പോകും.
ഉത്തരാം പ്രതിഗൃഹ്ണാതു സവ്യസാചീ ധനംജയഃ । അയം ഹ്യൌപയികോ ഭര്താ തസ്യാഃ പുരുഷസത്തമഃ
സവ്യാസാചി ധനഞ്ജയൻ ഉത്തരയെ സ്വീകരിക്കട്ടെ; അവള്ക്ക് യോജ്യനായ ഭർത്താവാണ് ഇദ്ദേഹം, പുരുഷശ്രേഷ്ഠനേ.
ഏവമുക്തോ ധര്മരാജഃ പാര്ഥപൈക്ഷദ്വനംജയമ്। ഈക്ഷിതം ചാര്ജുനോ ജ്ഞാത്വാ മാത്സ്യം വചനമബ്രവീത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ധർമ്മരാജാവ് അർജുനനെ നോക്കി; അർജുനൻ, മത്സ്യന്റെ വാക്ക് മനസ്സിലാക്കി, മറുപടി പറഞ്ഞു.
വയം വനാന്തരാത്പ്രാപ്താ ന തേ രാജ്യം ഗൃഹാമഹേ। കിംതു ദുര്യോധനാദീനാം രാജ്ഞാം രാജ്യം ഗൃഹാമഹേ
ഞങ്ങൾ കാടിൽ നിന്ന് വന്നവരാണ്, നിന്റെ രാജ്യം സ്വീകരിക്കാനില്ല; എന്നാൽ ദുര്യോധനാദി രാജാക്കന്മാരിൽ നിന്ന് രാജ്യം സ്വീകരിക്കും.
പ്രതിഗൃഹ്ണാമ്യഹം രാജന്സ്രുഷം ദുഹിതരം തവ। യുക്തോ ഹ്യാവാം ഹി സംബന്ധോ മാത്സ്യഭാരതവംശയോഃ
രാജാവേ, ഞാൻ നിന്റെ മകളെ എന്റെ ശിഷ്യയായി സ്വീകരിക്കുന്നു; മത്സ്യഭാരത വംശങ്ങൾക്കിടയിൽ ബന്ധം ഉണ്ട്.
കിമര്ഥം പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠ ഭാര്യാം ദുഹിതരം മമ। പ്രതിഗ്രഹീതും നേമാം ത്വം മയാ ദത്തമിഹേച്ഛസി
പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠനേ, ഞാൻ ഇവിടെ നിന്റെ മകളെ ഭാര്യയായി നൽകാത്തപ്പോൾ, നീ അവളെ സ്വീകരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് എന്തിനാണ്?
അന്തഃപുരേഽഹമുഷിതഃ സദാ പശ്യന്സുതാം തവ। സഹസ്യം ച പ്രകാശം ച വിശ്വസ്താ പിതൃവന്മയി
നിന്റെ മകളെ ഞാൻ എപ്പോഴും അന്തഃപുരത്തിൽ കണ്ടു ജീവിച്ചിരുന്നു; അവൾ എനിക്ക് തുറന്നും രഹസ്യമായും വിശ്വസിച്ചു, പിതാവിനെപ്പോലെ.
പ്രിയോ ബഹുമതശ്ചാഹം നര്തനേ ഗീതവാദിതേ। ആചാര്യവച്ച മാം നിത്യം മന്യതേ ദുഹിതാ തവ
നൃത്തത്തിലും ഗീതത്തിലും വാദ്യങ്ങളിലും ഞാൻ അവൾക്ക് പ്രിയനും ആദരണീയനും ആണു; നിന്റെ മകൾ എന്നെ എപ്പോഴും ഗുരുവെന്നു കരുതുന്നു.
വയസ്യയാ തയാ രാജന്സഹ സംവത്സരോഷിതഃ । അതിശങ്കാ തതോഽസ്ഥാനേ തവ ലോകസ്യ ച പ്രഭോ
രാജാവേ, ആ സുഹൃത്തിനൊപ്പം ഞാൻ ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞു; അതിനാൽ നിന്നിലും ജനങ്ങളിലും അനാവശ്യ സംശയം ഉണ്ടായി.
തസ്മാദാമന്ത്രയേ ത്വാഽദ്യ പുത്രാര്ഥം മേ വിശാംപതേ। സുദ്ധം ജിതേന്ദ്രിയം മന്യേ തസ്യാഃ ശുദ്ധിഃ കൃതാ മയാ
അതുകൊണ്ട്, രാജാവേ, നിന്റെ മകന്റെ കാര്യത്തിൽ ഞാൻ ഇന്ന് നിന്നെ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു; അവളെ ഞാൻ ശുദ്ധയാണെന്ന് കരുതുന്നു, ഞാൻ എന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചിട്ടുണ്ട്, അവളുടെ ശുദ്ധി ഞാൻ ഉറപ്പാക്കി.
സ്നുഷായാം ദുഹിതുര്വാപി പുത്രേ ചാത്മനി വാ പുനഃ । അതിശങ്കാം ന പശ്യാമി തേന ശുദ്ധിര്ഭവിഷ്യതി
മരുമകളായാലും മകളായാലും മകനായാലും എനിക്കായാലും അനാവശ്യ സംശയം ഞാൻ കാണുന്നില്ല; അതുകൊണ്ട് ശുദ്ധി നിലനിൽക്കും.
അഭിഷങ്ഗാദഹം ഭീതോ മിഥ്യാചാരാത്പരംതപ । സ്രുഷാര്ഥമുത്തരാം രാജന്പ്രതിഗൃഹ്ണാമി തേ സുതാമ്
കേൾവി കെട്ടുപറയലിനെയും തെറ്റായ പെരുമാറ്റത്തെയും ഭയന്ന്, രാജാവേ, എന്റെ ശിഷ്യനായി ഉത്തരയെ ഞാൻ സ്വീകരിക്കുന്നു.
സ്വസ്ത്രീയോ വാസുദേവസ്യ സാക്ഷാദ്ദേവസുതോ യഥാ। ദയിതശ്ചക്രഹസ്തസ്യ ബലവാനസ്ത്രകോവിദഃ
വാസുദേവന്റെ കുടുംബത്തിൽ നിന്ന്, ദൈവപുത്രനെപ്പോലെ, ചക്രധാരിയ്ക്ക് പ്രിയനും, ശക്തനും ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യവാനുമാണ് അവൻ.
അഭിമന്യുര്ഗഹാബാഹുഃ പുത്രോ മമ വിശാംപതേ । ജാമാതാ തവ യുക്തോ വൈ ഭര്താ ച ദുഹിതുസ്തവ
ഗഹാബാഹുവായ അഭിമന്യു എന്റെ മകനാണ്, ജനങ്ങളുടെ അധിപനേ; അവൻ നിന്റെ യോജ്യമായ മരുമകനും, നിന്റെ മകളുടെ യോജ്യനായ ഭർത്താവുമാണ്.
ഉപപന്നം കുരുശ്രേഷ്ഠേ കുന്തീപുത്രേ ധനംജയേ। സദൈവ ധര്മനിത്യശ്ച ജ്ഞാതജ്ഞാനശ്ച പാണ്ഡവഃ
കുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ കുന്തിദേവിയുടെ മകനായ ധനഞ്ജയൻ, സദാ ധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനും, ജ്ഞാനം മനസ്സിലാക്കാനും കഴിവുള്ളവനും ആണെന്ന് പാണ്ഡവനേ.
യത്കൃത്യം മന്യസേ പാര്ഥ ക്രിയതാം തദനന്തരമ്। സര്വേ കാമാഃ സമൃദ്ധാ മേ സംബന്ധീ യസ്യ മേഽര്ജുനഃ
പാർഥാ, നീ ചെയ്യേണ്ടത് എന്താണെന്ന് കരുതുന്നുവോ അതെല്ലാം ഉടൻ ചെയ്യുക. എനിക്ക് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറിക്കഴിഞ്ഞു, കാരണം അർജുനൻ എന്റെ ബന്ധുവാണ്.
ഏവം ബ്രുവതി രാജേന്ദ്രേ കുന്തീപുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ। അന്വജാനത സംബന്ധം സമയേ കൃഷ്ണമാത്സ്യയോഃ
രാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, കുന്തിദേവിയുടെ മകനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ അന്നേ കൃഷ്ണനും മത്സ്യരാജാവും തമ്മിലുള്ള സഖ്യത്തെ മനസ്സിലാക്കി.
ദൂതാന്സര്വേഷു മിത്രേഷു വാസുദേവേ ച ഭാരത। പ്രേഷയാമാസ കൌന്തേയോ വിരാടശ്ച മഹീപതിഃ
കുന്തിദേവിയുടെ മകനും, മഹാരാജാവായ വിരാടനും, അവരുടെ എല്ലാ സുഹൃത്തുക്കളോടും വാസുദേവനോടും ദൂതന്മാരെ അയച്ചു.
പ്രതിഗൃഹ്യ സ്നുഷാര്ഥം വൈ ദര്ശയന്വ്രതമാത്മനഃ । ശീലശൌചസമാചാരം ലോകസ്യാവേദ്യ ഫല്ഗുനഃ
മരുമകളെക്കായി സമ്മതിച്ച ശേഷം, ഫൽഗുനൻ തന്റെ വ്രതം, സ്വഭാവം, ശുദ്ധി, നല്ല പെരുമാറ്റം എന്നിവ ജനങ്ങൾക്കു കാണിച്ചു.
ലോകേ വിഖ്യാപ്യ മാഹാത്മ്യം യശശ്ച സ പരംതപഃ । കൃതാര്ഥഃ ശുചിരവ്യഗ്രസ്തുഷ്ടിമാനഭവത്തദാ
ലോകത്ത് തന്റെ മഹത്വവും കീർത്തിയും അറിയിച്ച ശേഷം, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവൻ ആയ ഫൽഗുനൻ, ലക്ഷ്യം നേടിയവനും, മനസ്സിൽ ആശങ്കയില്ലാത്തവനും, തൃപ്തനായി.
രാജന്പ്രീതോസ്മി ഭദ്രം തേ സഖാ മേഽസി പരന്തപ। സുഖമധ്യുഷിതാഃ സര്വേ അജ്ഞാതാസ്ത്വയി പാര്ഥിവ
രാജാവേ, ഞാൻ നിന്നോട് സന്തോഷവാനാണ്; നിനക്ക് ആശംസകൾ. നീ എന്റെ സ്നേഹിതനാണ്, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവനേ. ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും നിന്റെ രാജ്യത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ, ആരും തിരിച്ചറിയാതെ ജീവിച്ചു.
വിരാടനഗരേ രാജാ ധര്മാത്മാ സംശിതവ്രതഃ । പൂജിതശ്ചാഭിഷിക്തശ്ച രത്നൈശ്ച ശതശോര്ചിതഃ
വിരാടനഗരിയിൽ, ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവനും വ്രതത്തിൽ ദൃഢനുമായ രാജാവ്, വലിയ ആദരവും, അഭിഷേകവും, നൂറുകണക്കിന് രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവനുമായിരുന്നു.
തഥാ ബ്രുവന്തം പ്രസമീക്ഷ്യ രാജാ പരം പ്രഹൃഷ്ടഃ സ്വജനേന തേന। സ്നേഹാത്പരിഷ്വജ്യ നൃപോ ഭുജാഭ്യാം ദദൌ മഹാര്ഥം കുരുപാണ്ഡവാനാമ്
അങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്നതും കണ്ടു, രാജാവും അവന്റെ ജനങ്ങളും അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ, സ്നേഹത്തോടെ ഭുജങ്ങളാൽ ചേർത്ത് പിടിച്ചു, കുരുക്കളുടെയും പാണ്ഡവരുടെയും വലിയ സമ്പത്ത് നൽകി.
സമാദിശന്ദൂതമഥോ സമഗ്രാഃ
അതിനുശേഷം, രാജാവ് ദൂതനോട് എല്ലാ നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകി.
യുധിഷ്ഠിരശ്ചാപി സുസംഗ്രഹൃഷ്ടോ ദുര്യോധനാദ്ദൂതമപശ്യദാഗതമ്। സ ചാബ്രവീദ്ധര്മരാജം സമേത്യ യുധിഷ്ഠിരം പാണ്ഡവമുഗ്രവീര്യമ്
യുദ്ധിഷ്ഠിരനും വളരെ സന്തോഷത്തോടെ, ദുര്യോധനന്റെ ദൂതനെ കാണുകയും, ആ ദൂതൻ ധർമ്മരാജാവായ ശക്തനായ പാണ്ഡവനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരനോട് വന്ന് സംസാരിക്കുകയും ചെയ്തു.
ധനഞ്ജയേനാസി പുനര്വനായ പ്രവ്രാജിതഃ സമയേ തിഷ്ഠ പാര്ഥഃ। ത്രയോദശേ ഹ്യേവ കിരീടമാലീ സംവത്സരേ പാണ്ഡവേയോഽദ്യ ദൃഷ്ടഃ
പാർഥാ, നീ വീണ്ടും ധനഞ്ജയന്റെ കാരണത്താൽ വനത്തിലേക്ക് അയക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; നിശ്ചയിച്ച സമയത്തേക്ക് അവിടെ തന്നെ ഇരിക്കുക. ഇന്ന്, പതിമൂന്നാം വർഷത്തിൽ, കിരീടം ധരിച്ച പാണ്ഡവൻ കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടു.