വര്ഷം ച ശരവര്ഷേണ വാരിതം ദുര്ജയേന വൈ। കരമാഹാരിതാഃ സര്വേ പാര്ഥിവാഃ പൃഥിവീതലേ
ഇവന്റെ അമ്പുകളുടെ മഴ കൊണ്ട് മഴ പോലും തടയപ്പെട്ടു; ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവനാണ്. ഭൂമിയിലെ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും അവനോട് കരം കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്.
സ്ത്രീവേഷം കൃതവാനേഷ തവ രാജന്നിവേശനേ। ബൃഹന്നലേതി യാമാഹുരര്ജുനം ജയതാംവരമ്
രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ അകത്തളത്തിൽ സ്ത്രീവേഷം ധരിച്ചിരുന്നത് ഇവനാണ്; ബ്രിഹന്നള എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന അർജ്ജുനൻ, വിജയികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനാണ്.
ഉഷിതാഃസ്മ സുഖം സര്വേ തവ രാജന്നിവേശനേ। അജ്ഞാതവാസേ നിഭൃതാ ഗര്ഭവാസ ഇവ പ്രജാഃ
രാജാവേ, ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും നിങ്ങളുടെ അകത്തളത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ താമസിച്ചു; ആരും അറിയാതെ, ഗർഭത്തിൽ വളരുന്ന കുഞ്ഞുപോലെ ഒളിച്ചിരുന്നത്.
യദാഽര്ജുനേന തേ വീരാഃ കഥിതാഃ പഞ്ച പാണ്ഡവാഃ। പുനരേവ ച താന്പാര്ഥാന്ദര്ശയാമാസ ചോത്തരഃ
അർജ്ജുനൻ നിങ്ങളുടെ വീരന്മാരോട് ഇവരാണ് അഞ്ചു പാണ്ഡവന്മാർ എന്ന് വെളിപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ, ഉത്തരൻ വീണ്ടും ആ പാർത്ഥന്മാരെ കാണിച്ചു.
യ ഏഷ ജാമ്ബൂനദശുദ്ധഗൌര- തനുര്മഹാന്സിംഹ ഇവ പ്രവദ്ധഃ । പ്രചണ്ഡഘോണഃ പൃഥുദീര്ഘനേത്ര- സ്താമ്രായതാക്ഷഃ കുരുരാജ ഏഷഃ
ഇവൻ ശുദ്ധമായ ജാംബൂനദസുവർണ്ണം പോലെ കാന്തിയുള്ള ശരീരവും, മഹാസിംഹത്തെപ്പോലെ ഭംഗിയും മഹത്വവും ഉള്ളവനും, ശക്തമായ മൂക്കും വീതിയുള്ള നീണ്ട കണ്ണുകളും, താമ്രവർണ്ണം കലർന്ന വലിയ കണ്ണുകളും ഉള്ളവനാണ് കുരുരാജാവ്.
അയം പുനര്മത്തഗജേന്ദ്രഗാമീ പ്രതപ്തചാമീകരശുദ്ധഗൌരഃ। പൃഥ്വായതാംസോ ഗുരുദീര്ഘബാഹു- ര്വൃകോദരഃ പശ്യത പശ്യതൈനമ്
ഇവൻ മറ്റൊരാൾ, മദംപിടിച്ച ആനയെപ്പോലെ നടപ്പും, ഉരുക്കുപോലെ തെളിഞ്ഞ പൊന്നുപോലെയുള്ള നിറവും, വീതിയുള്ള ഉയർന്ന ഭുജങ്ങളും, ഭാരംകൂടിയ നീണ്ട കൈകളും ഉള്ളവനാണ് വൃക്കോദരൻ. നോക്കൂ, അവനെ നോക്കൂ.
യസ്ത്വേവ പാര്ശ്വേഽസ്യ മഹാധനുഷ്മാ- ഞ്ശ്യാമോ യുവാ വാരണയൂഥപോപമഃ । സിംഹോന്നതാംസോ ഗജരാജഗാമീ പദ്മായതാക്ഷോഽര്ജുന ഏഷ വീരഃ
ഇവന്റെ പക്കൽ കറുത്ത നിറമുള്ള, വലിയ വില്ലുമായി നിൽക്കുന്ന, ആനക്കൂട്ടത്തിന്റെ തലവനെപ്പോലെ ഭംഗിയുള്ള, സിംഹത്തെപ്പോലെ ഉയർന്ന ഭുജങ്ങൾ ഉള്ള, രാജആനയെപ്പോലെ നടപ്പും, താമ്രനിറം കലർന്ന വലിയതായ കമലപോലെയുള്ള കണ്ണുകളും ഉള്ള യുവാവാണ് അർജുനൻ.
രാജ്ഞഃ സമീപേ പുരുഷോത്തമൌ തു യമാവിമൌ വിഷ്ണുമഹേന്ദ്രകലൌ। മനുഷ്യലോകേ സകലേ സമോഽസ്തി യയോര്ന രൂപേ ന ബലേ ന ശീലേ
രാജാവിന്റെ അടുത്ത് ഇരുവരും ഉത്തമപുരുഷന്മാർ, യമനും വിഷ്ണുവും പോലെയും, ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ ശക്തിയുള്ളവരും. മനുഷ്യലോകത്ത് രൂപത്തിലും ബലത്തിലും സ്വഭാവത്തിലും ഇവരെ തുല്യരായി ആരുമില്ല.
ആഭ്യാം തു പാര്ശ്വേ കനകോത്തമാങ്ഗീ യൈഷാ പ്രഭാ മൂര്തിമതീവ ഗൌരീ। നീലോത്പലാഭാ സുരദേവതേവ കൃഷ്ണാ സ്ഥിതാ മൂര്തിമതീവ ലക്ഷ്മീഃ
ഇരുവരുടെയും പക്കൽ കനകപോലുള്ള അവയവങ്ങളുമായി, പ്രകാശം തന്നെ രൂപംകൊണ്ടതുപോലെ, ഗൗരിയെപ്പോലെ കാന്തിയുള്ള, നീലനീർകുമിളപോലെയുള്ള നിറം, ദേവതയെപ്പോലെ ഭംഗി, ലക്ഷ്മി തന്നെയായി കൃഷ്ണാ അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഏവം നിവേദ്യ താന്പാര്ഥാന്പാണ്ഡവാന്പഞ്ച ഭൂപതേഃ। തതോഽര്ജുനസ്യ വൈരാടിഃ കഥയാമാസ വിക്രമമ്
ഇങ്ങനെ ആ അഞ്ചു പാണ്ഡവന്മാരെ രാജാവിന് പരിചയപ്പെടുത്തി, അർജുനന്റെ വീര്യം വിരാടൻ വിവരിച്ചു.
അയം സ ദ്വിഷതാം മധ്യേ മൃഗാണാമിവ കേസരീ। അചരദ്രഥബൃന്ദേഷു നിഘ്നംസ്തേഷാം പരാവരാന്
ഇവൻ ശത്രുക്കളുടെ ഇടയിൽ, മൃഗങ്ങളുടെ ഇടയിൽ സിംഹം പോലെ, രഥങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ച് മുന്നിലും പിന്നിലും ഇരുന്നവരെ വീഴ്ത്തിയവനാണ്.
അനേന വിദ്ധാ മാതങ്ഗാ മഹാമേഘോപമാസ്തദാ। ഹിരണ്യകക്ഷ്യാഃ സംഗ്രാമേ ദന്താഭ്യാമഗമന്മഹീമ്
ഇവൻ യുദ്ധത്തിൽ വലിയ മേഘങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കവചം ധരിച്ച ആനകളെ അടി കൊണ്ട് നിലത്ത് വീഴ്ത്തി.
അനേന വിജിതാ ഗാവോ നിര്ജിതാഃ കുരവോ യുധി। അസ്യ ശങ്ഖസ്യ ശബ്ദേന കര്ണൌ മേ ബധിരീകൃതൌ
ഇവൻ പശുക്കളെ തിരികെ നേടി, യുദ്ധത്തിൽ കുരുക്കളെ തോൽപ്പിച്ചു; അവന്റെ ശംഖത്തിന്റെ ശബ്ദം എന്റെ ചെവികൾ ബധിരമാക്കി.
ജായതേ രോമര്ഷോ മേ സംസ്മൃത്യാസ്യ ധനുര്ധ്വനിമ്। ധ്വജസ്യ വാനരം ഭൂതൈരാക്രോശന്തം സഹാനുഗൈഃ
അവന്റെ വില്ലിന്റെ ശബ്ദം ഓർമ്മക്കുമ്പോൾ എന്റെ ശരീരത്തിൽ രോമാഞ്ചം ഉയരുന്നു; വാനരചിഹ്നമുള്ള പതാകയും അതിന്റെ കൂട്ടുകാരും ചേർന്ന് ആട്ടംകൊണ്ടു.
നാദദാനം ശരാന്ഘോരാന്ന മുഞ്ചന്തം ശരോത്കരാന്। ന കാര്മുകം വികര്ഷന്തമേനം പശ്യാമി സംയുഗേ
യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരമായ അമ്പുകൾ എടുത്തതോ, അമ്പുകളുടെ കൂട്ടം വിട്ടതോ, വില്ല് വലിച്ചതോ ഞാൻ കണ്ടില്ല.
ഏതദ്ധനുഃപ്രമുക്താശ്ച ശരാഃ പുങ്ഖാനുപുങ്ഖിനഃ । നാലക്ഷ്യേഷു രണേ പേതുര്നാരാചാ രക്തഭോജനാഃ
എന്നാൽ അവന്റെ വില്ലിൽ നിന്ന് വിട്ട അമ്പുകൾ, ഇലയുള്ളതും ഇല്ലാത്തതും, യുദ്ധഭൂമിയിൽ കാണാനാവാതെ വീണു; രക്തം കുടിക്കുന്ന അമ്പുകളും അറ്റങ്ങൾ പോലും കാണാനായില്ല.
തീക്ഷ്ണനാരാചസംകൃത്തശിരോബാഹൂരുവക്ഷസാമ്। കലേബരാണി ദൃശ്യന്തേ യോധാനാം സാശ്വസാദിനാം
തീവ്രമായ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് തലയും കൈയും കാലും നെഞ്ചും മുറിഞ്ഞു വീണ യോദ്ധാക്കളുടെയും കുതിരപ്പടയാളികളുടെയും ശരീരങ്ങൾ അവിടെ കണ്ടു.
അനേന തടിനീ തത്ര ശോണിതാമ്ബുപ്രവാഹിനീ। പ്രവര്തിതാ ഭീമരൂപാ യാം സ്മൃത്വാഽദ്യാപി മേ മനഃ। പ്രകമ്പതേ ചണ്ഡവായുകമ്പിതാ കദലീ യഥാ
ഇവൻ അവിടെ ഭയാനകമായ രക്തം ഒഴുകുന്ന ഒരു നദി സൃഷ്ടിച്ചു; അതു ഓർത്താൽ ഇന്നും എന്റെ മനസ്സ് കനത്ത കാറ്റിൽ കുലുങ്ങുന്ന വാഴപോലെ വിറയ്ക്കുന്നു.
അനേന രാജന്വീരേണ ഭീഷ്മദ്രോണമുഖാ രഥാഃ। ദുര്യോധനേന സഹിതാ നിര്ജിതാ ഭീമകര്മണാ
രാജാവേ, ഈ വീരന്റെ കരുത്തുകൊണ്ട് ഭീഷ്മനും ദ്രോണമാരും ദുര്യോധനനും ചേർന്ന രഥങ്ങൾ യുദ്ധത്തിൽ തോറ്റു.
അയം ഭീതം ദ്രവന്തം മാം ദേവപുത്രോ ന്യവാരയത്। യസ്യ ബാഹുബലേനാസ്മി ജീവന്പ്രത്യാഗതഃ പുരമ്
ദേവപുത്രനായ ഇവൻ ഞാൻ ഭയന്ന് ഓടുമ്പോൾ എന്നെ തടഞ്ഞു; അവന്റെ കൈവശമുള്ള ശക്തിയാൽ ഞാൻ ജീവിച്ച് നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ മാത്സ്യരാജഃ പ്രതാപവാന്। ധനംജയം പരിഷ്വജ്യ പാണ്ഡവാനഥ സര്വശഃ
അവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ധീരനായ മത്സ്യരാജാവ് ധനഞ്ജയനെയും പാണ്ഡവന്മാരെയും ആലിംഗനം ചെയ്തു.
ധര്മരാജം നമസ്കൃത്യ രാജാ രാജ്യേഽഭിഷേചിതമ്। നാതൃപ്യദ്ദര്ശനേ തേഷാം വിരാടോ വാഹിനീപതിഃ
ധർമ്മരാജാവിന് വന്ദനം ചെയ്ത്, രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്ത രാജാവിനെ വീരാടൻ നിരന്തരം കാണാൻ തൃപ്തനാകാതെ നോക്കി.
അവിഭക്തം ഭവദ്ഭിര്മേ ന സന്ദേഹോ നരാധിപാഃ
രാജാക്കന്മാരേ, നിങ്ങള് യാതൊരു ഭേദവും കാണിച്ചിട്ടില്ലെന്നതില് സംശയമില്ല.
വിരാടസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ പാര്ഥിവസ്യ മഹാത്മനഃ। ഉത്തരഃ പ്രത്യുവാചേദമഭിപന്നോ യുധിഷ്ഠിരേ
വിരാടന്റെ മഹാത്മാവായ വാക്കുകള് കേട്ട ഉത്തരന്, യുദ്ധിഷ്ഠിരനില് അഭയം തേടിയവന്, ഇങ്ങനെ മറുപടി പറഞ്ഞു:
പ്രസാദനം പ്രാപ്തകാലം പാണ്ഡവസ്യാഭിരോചയേ। തേജസ്വീ ബലവാഞ്ശൂരോ രാജരാജേശ്വരഃ പ്രഭുഃ
ഇപ്പോള് പാണ്ഡുവിന്റെ പുത്രനോടു സൗഹൃദം പുലര്ത്തേണ്ട സമയമാണെന്ന് ഞാന് കരുതുന്നു. അവന് പ്രകാശവാനാണ്, ശക്തനാണ്, ധീരനാണ്, രാജാക്കന്മാരുടെ രാജാവാണ്, അധികാരവാനാണ്.
ഉത്തരാം ച സ്വസാരം മേ പാര്ഥസ്യാമിത്രകര്ശന। പ്രണിപത്യ പ്രയച്ഛാമസ്തതഃ ശിഷ്ടാ ഭവാമഹേ
എന്റെ സഹോദരി ഉത്തരയെ ഞങ്ങള് പാര്ഥനു സമര്പ്പിക്കും, ആദരപൂര്വ്വം വണങ്ങി. അതിനുശേഷം ഞങ്ങള് അവനു കീഴിലായിരിക്കും.
വയം ച സര്വേ സാമാത്യാഃ കുന്തീപുത്രം യുധിഷ്ഠിരമ് । പ്രസാദ്യാഭ്യുപതിഷ്ഠാമോ രാജന്കിം കരവാഗഹേ
ഞങ്ങളൊക്കെയും നമ്മുടെ മന്ത്രിമാരും ചേര്ന്ന് കുന്തിയുടെ മകനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരനോടു ദയയോടു സമീപിക്കും. രാജാവേ, ഇനി ഞങ്ങള് എന്ത് ചെയ്യണം?
രാജംസ്ത്വമസി സംഗ്രാമേ ഗൃഹീതസ്തേന മോക്ഷിതഃ । ഏതേഷാം ബാഹുവീര്യേണ ഗാവശ്ച വിജിതാസ്ത്വയാ
രാജാവേ, നീ യുദ്ധത്തില് പിടിക്കപ്പെട്ട് അവനാല് മോചിതനായി. ഇവരുടെ ഭുജശക്തിയാല് നിനക്ക് പശുക്കളെ തിരിച്ചു നേടാനായി.
കുരവോ നിര്ജിതാ യസ്മാത്സംഗ്രാമേഽമിതതേജസഃ । ഏഷ തത്സര്വമകരോത്കുന്തീപുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ
അപരിമിത ശക്തിയുള്ള അവനാല് യുദ്ധത്തില് കുരുക്കള് തോറ്റു. ഈ എല്ലാം കുന്തിയുടെ മകനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരനാണ് നടത്തി.
അര്ച്യാഃ പൂജ്യാശ്ച മാന്യാശ്ച പ്രത്യുത്ഥേയാശ്ച പാണ്ഡവാഃ। അര്വാര്ഹാശ്ചാഭിവാദ്യാശ്ച പ്രാപ്തകാലം ച മേ മതമ്
പാണ്ഡവര് ആരാധനയ്ക്കും ആദരത്തിനും മാന്യരായവരും വരവേല്ക്കലിന് അര്ഹരായവരുമാണ്. അവരെ യുക്തസമയത്ത് ആദരിക്കേണ്ടതാണെന്നു ഞാന് കരുതുന്നു.