ദ്വാഭ്യാം ശരാഭ്യാം വിദ്ധ്വാഽഥ തഥാഽഽചാര്യസുതം രണേ। ചാപം ഛിത്ത്വാ വികര്ണസ്യ നീലേ ചാദത്ത വാസസീ
അചാര്യപുത്രനെ രണ്ടു അമ്പുകൾകൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ തുളച്ചു, വികർണ്ണന്റെ വില്ല് തകർത്തു, നീലനിൽ നിന്നുമുള്ള വസ്ത്രവും എടുത്തു.
ക്വ സ വീരോ മഹാബാഹുര്ദേവപുത്രോ മഹായശാഃ। യോ മമാമോചയത്പുത്രം കുരുഭിര്ഗ്രസ്തമാഹവേ
ആ മഹാബാഹുവും മഹാപ്രശസ്തനായ ദേവപുത്രവീരനും, യുദ്ധത്തിൽ കുരുക്കൾ പിടിച്ചുപിടിച്ച എന്റെ മകനെ മോചിപ്പിച്ചവൻ എവിടെയാണ്?
ഇച്ഛാമി തമമിത്രഘ്നം ദുഷ്ടുമര്ചിതുമേവ ച। യേന മേ ത്വം ച ഗാവശ്ച മോക്ഷിതാ ദേവസൂനുനാ
ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ച ആ മഹാനെ, ദേവപുത്രനേ, നിന്നെയും പശുക്കളെയും മോചിപ്പിച്ചവനെ ഞാൻ കാണാനും ആദരിക്കാനും ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തസ്മൈ ദാസ്യാമി താം പുത്രീം ഗ്രാമാംശ്ചൈവ തു ഹാടകാന്। സ്ഫുരിതം കടിസൂത്രം ച സ്ത്രീസഹസ്രശതാനി ച
അവനു ഞാൻ എന്റെ മകളെയും, ഗ്രാമങ്ങളെയും, പൊന്നും, തിളങ്ങുന്ന അരക്കെട്ടും, ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളെയും നൽകും.
അന്തര്ധാനം ഗതസ്താത ദേവപുത്രഃ പ്രതാപവാന്। അദ്യ ശ്വോ വാ പരശ്വോ വാ മന്യേ പ്രാദുര്ഭവിഷ്യതി
അവൻ, അതായത് ആ മഹാശക്തനായ ദേവപുത്രൻ, അപ്രത്യക്ഷനായി. അച്ഛാ, ഇന്ന് അല്ലെങ്കിൽ നാളെ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റന്നാൾ, അവൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടും എന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു.
ഏവമാഖ്യായമാനസ്തു ഛന്നം സത്രേണ പാണ്ഡവമ്। വസന്തം തം തു നാജ്ഞാസീദ്വിരാടഃ പാര്ഥമര്ജുനമ്
ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചിരുന്നിട്ടും, യജ്ഞകാലത്ത് മറവിൽ താമസിച്ചിരുന്ന പാണ്ഡവനായ അർജുനനെ വിരാടൻ തിരിച്ചറിയുകയില്ലായിരുന്നു.
തതഃ പാര്ഥോഽഭ്യനുജ്ഞാതോ വിരാടേന മഹാത്മനാ। സഹ പുത്രേണ മാത്സ്യസ്യ മന്ത്രയിത്വാ ധനംജയഃ
പിന്നീട് മഹാത്മാവായ വിരാടന്റെ അനുമതി വാങ്ങി, മത്സ്യരാജാവിന്റെ മകനുമായി ആലോചിച്ച് ധനഞ്ജയൻ അർജുനൻ അകത്തേക്ക് പോയി.
ഇത്യേവം ബ്രൂഹി രാജാനം വിരാടം സമുപസ്ഥിതമ്। ഇത്യുക്ത്വാ സഹസാ പാര്ഥഃ പ്രവിശ്യാന്തഃപുരം ശുഭമ്। ദദൌ വസ്ത്രാണി രന്താനി വിരാടദുഹിതുഃ സ്വയമ്
'ഇത് വിരാടൻ രാജാവിനോട് പറയണം' എന്ന് പറഞ്ഞ്, പാർത്ഥൻ വേഗത്തിൽ അകത്തുള്ള മനോഹരമായ അന്തഃപുരത്തിലേക്ക് കടന്നു, വിരാടന്റെ മകള്ക്ക് സ്വന്തം കൈയ്യാൽ മനോഹരമായ വസ്ത്രങ്ങൾ നൽകി.
ഉത്തരാ തു മഹാര്ഹാണി വസ്ത്രാണ്യാഭരണാനി ച। പ്രഗൃഹ്യ താനി സര്വാണി പ്രീതാ സാനുചരാഽഭവത്
ഉത്തരാ ആ വിലയേറിയ വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും എടുത്ത്, സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ സഹചാരികളോടൊപ്പം ആനന്ദിച്ചു.
പ്രദായ വസ്ത്രാണി കിരീടമാലീ വിരാടഗേഹേ മുദിതഃ സഖീഭ്യഃ । കൃത്വാ മഹര്തര്മ തദാഽഽജിമധ്യേ ദിദൃക്ഷയാ സോഽഭിജഗാമ പാര്ഥമ്
വസ്ത്രങ്ങൾ നൽകി, കിരീടം ധരിച്ച്, വിരാടന്റെ വീട്ടിൽ സന്തോഷത്തോടെ സുഹൃത്തുക്കളെ കാണിച്ചു. പിന്നെ, അർജുനനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അജയന്റെ അടുക്കൽ സൈന്യത്തിനിടയിൽ എത്തി.
തം പ്രേക്ഷമാണസ്ത്വഥ ധര്മരാജം പപ്രച്ഛ പാര്ഥോഽഥ സ ഭീമസേനമ്। കിം ധര്മരാജോ ഹി യഥാപുരം മാം മുഖം പ്രതിച്ഛാദ്യ ന ചാഹ കിംചിത്
അപ്പോൾ ധർമ്മരാജനെ കാണുമ്പോൾ, അർജുനൻ ഭീമസേനനോട് ചോദിച്ചു: 'പണ്ടുപോലെ തന്നെ, ധർമ്മരാജൻ എന്റെ മുഖം മറച്ച് ഒന്നും പറയാതെ ഇരിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?'
തമേവമുക്ത്വാ പരിശങ്കമാനം ദൃഷ്ട്വാഽര്ജുനം ഭീമസേനം ച രാജാ। തദാഽബ്രവീത്താവഭിവീക്ഷ്യ രാജ- ന്യുധിഷ്ഠിരസ്തത്പരിമൃജ്യ രക്തമ്
അങ്ങനെ സംശയത്തോടെ ഇരുന്ന അർജുനനെയും ഭീമസേനനെയും രാജാവ് യുദിഷ്ഠിരൻ നോക്കി, രക്തം തുടച്ചു, അവരോട് പറഞ്ഞു.
മന്യും നിയച്ഛന്നുപവിഷ്ട ആസമ്
കോപം അടക്കി, അവൻ ഇരുന്ന്.
ശുഭാര്ഹ രാഷ്ട്രം ന ഖിലീകൃതം ഭവേ- ദ്വയം തു യസ്മിന്സുഖിനോഽഭവാമ। ക്രുദ്ധേ തു വീരേ ത്വയി ചാപ്രതീതേ രാജാ വിരാടോ ന ലഭേത ശര്മ
നാം സന്തോഷത്തോടെ കഴിഞ്ഞ ഈ സമൃദ്ധമായ രാജ്യം നശിക്കരുത്. നീ, വീരനായവനേ, കോപത്തോടെ വിശ്വസിക്കപ്പെടാതെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, വിരാടൻ രാജാവിന് ഒരിക്കലും സമാധാനം ലഭിക്കില്ല.
അജാനതാ തേന ച ശൌര്യമാജൌ ഛന്നസ്യ സത്രേണ ബലം ച പാര്ഥ। ഇദം വിരാടേന മയി പ്രയുക്തം ത്വാം വീക്ഷമാണോ ന ഗതോസ്മി ഹര്ഷമ്
നിന്റെ യുദ്ധശൗര്യവും മറവിൽ നിന്നിരുന്നപ്പോൾ നിന്ന ശക്തിയും അവൻ അറിയാത്തതിനാൽ, പാർത്ഥാ, വിരാടൻ എന്നോട് ഇങ്ങനെ പെരുമാറി. നിന്നെ കണ്ടിട്ടും എനിക്ക് സന്തോഷം തോന്നിയില്ല.
തേനാപ്രമേയേന മഹാബലേന തസ്മിംസ്തഥോക്തേ ശമമാസ്ഥിതേന। തം ഭീമസേനോ ബലവാനമര്ഷീ ധനംജയം ക്രുദ്ധമുവാച വാക്യമ്
അപ്രമേയനായ മഹാബലശാലിയായവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ശാന്തനായപ്പോൾ, ശക്തനായ ഭീമസേനൻ കോപത്തോടെ ധനഞ്ജയനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ന പാര്ഥ നിത്യം ക്ഷമകാലമാഹ ബൃഹസ്പതിര്ജ്ഞാനവതാം വരിഷ്ഠഃ । ക്ഷമീഹ സര്വൈഃ പരിഭൂയതേസൌ യഥാ ഭുഡങ്ഗോ വിഷവീര്യഹീനഃ
പാർത്ഥാ, ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ബൃഹസ്പതി എല്ലായ്പ്പോഴും ക്ഷമയാണെന്നു പറയുന്നില്ല. ക്ഷമയുള്ളവനെ എല്ലാവരും അവഗണിക്കും, വിഷമില്ലാത്ത പാമ്പിനെപോലെ.
വിരാടമദ്യൈവ നിഹത്യ ശീഘ്രം സപുത്രപൌത്രം സകുലം സസൈന്യമ്। യോക്ഷ്യാമഹേ ധര്മസുതം ച രാജ്യേ അദ്യൈവ ശീഘ്രം ത്വരിരേഷ മാത്സ്യഃ
നാം ഇന്ന് തന്നെ വിരാടനെയും അവന്റെ മക്കളെയും മുമ്മക്കളെയും കുടുംബത്തെയും സൈന്യത്തെയും വധിക്കാം. ധർമ്മപുത്രനെ രാജാവാക്കി ഉടൻ തന്നെ സ്ഥാനാരോഹണം നടത്താം, കാരണം ഈ മത്സ്യൻ അതിവേഗമാണ്.
അനേന പാഞ്ചാലസുതാഽഥ കൃഷ്ണാ ഉപേക്ഷിതാ കീചകേനാഭിയുക്താ। തസ്മാദയം നാര്ഹതി രാജശബ്ദം രാജാ ഭവ ത്വം നൃപ പാര്ഥവീര്യാത്
ഈ പാഞ്ചാലി, കൃഷ്ണ, കീചകന്റെ ആക്രമണത്തിൽ അവഗണിക്കപ്പെട്ടു. അതുകൊണ്ട് ഈയാൾക്ക് രാജാവെന്ന പദവി യോജിക്കില്ല. പാർത്ഥവീര്യത്താൽ നീ രാജാവാവണം.
രാജാ കുരൂണാം ച യുധിഷ്ഠിരോഽയം മാത്സ്യേഷു രാജാ ഭവതു പ്രവീരഃ തം മാത്സ്യദേഹം ശതധാ ഭിനദ്മി പൂര്ണോദകം കുമ്ഭമിവാശ്മനീഹ
യുദിഷ്ഠിരൻ കുരുക്കളുടെ രാജാവാണ്, മത്സ്യരിൽ ഈ വീരൻ രാജാവാകട്ടെ. ഈ മത്സ്യന്റെ ശരീരം ഞാൻ നിറഞ്ഞ വെള്ളമുള്ള കലശം കല്ലുകൊണ്ട് തകർക്കുന്നതുപോലെ നൂറായി തകർക്കും.
ഭവതഃ ക്ഷമയാ രാജന്ത്സര്വേ ദോഷാശ്ച നോഽഭവന്। തം മാത്സ്യം സബലം ഹത്വാ സപുത്രജ്ഞാതിബാന്ധവമ്। പശ്ചാച്ചൈവ കുരൂന്സര്വാന്ഹനിഷ്യാമി ന സംശയഃ
നിന്റെ ക്ഷമയാൽ, രാജാവേ, ഞങ്ങളുടെ പിഴവുകൾ ഒന്നും പുറത്തു വരാതിരിഞ്ഞു. ഞാൻ മത്സ്യരാജാവിനെയും അവന്റെ സൈന്യത്തെയും, മക്കളെയും ബന്ധുക്കളെയും കൂട്ടിക്കൊണ്ട് കൊല്ലും. അതിനുശേഷം കുരുക്കളെ മുഴുവനും നശിപ്പിക്കും, ഇതിൽ ഒരു സംശയവും ഇല്ല.
ഭീമസേനശ്ച യേ ചാന്യേ തഥൈവേതി തമബ്രുവന്
ഭീമസേനനും മറ്റു സഹോദരന്മാരും അതേപോലെ സമ്മതിച്ചു പറഞ്ഞു.
തമബ്രവീദ്ധര്മസുതോ മഹാത്മാ ക്ഷമീ വദാന്യഃ കുപിതം ച ഭീമമ്। ന പ്രത്യുപസ്ഥാസ്യതി ചേത്സദാരഃ പ്രസാദനേ സമ്യഗഥാസ്തു വധ്യഃ
അപ്പോൾ മഹാത്മാവായ ധർമ്മപുത്രൻ, ക്ഷമയും ദാനവും ഉള്ളവൻ, കോപത്തോടെ നിന്ന ഭീമനോട് പറഞ്ഞു: 'അവൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം മുന്നോട്ട് വരില്ലെങ്കിൽ, അപ്പോൾ അവനെ ശരിയായി ശിക്ഷിക്കാം.'
ന ഹന്തവ്യോ ദുരാത്മാഽയം വിരാടശ്ചാപി തേഽര്ജുന
ഈ ദുഷ്ടൻ കൊല്ലരുത്, അർജുനാ, വിരാടനും കൊല്ലേണ്ടതില്ല.
ശ്വഃ പ്രഭാതേ പ്രവേക്ഷ്യാമഃ സഭാം സിംഹാസനേഷ്വപി। രാജവേഷേണ സംയുക്താഃ സ്ഥാനമസ്വ സ്വലംകൃതാഃ
നാളെ രാവിലെ നാം രാജവേഷം ധരിച്ചു, സിംഹാസനങ്ങളിൽ ഇരിക്കാനായി സഭയിൽ പ്രവേശിക്കും. എല്ലാവരും ഭംഗിയായി അലങ്കരിച്ച് അവിടെയിരിക്കും.
വിരാടോ യദി തത്രസ്ഥാന്രാജാലങ്കാരശോഭിതാന്। രാജലക്ഷണസംപന്നാന്യദി തത്ര ന മംസ്യതേ। പശ്ചാദ്ധന്യാമഹേ പാര്ഥ വിരാടം സഹബാന്ധവമ്
പാർത്താ, അവിടെ നാം രാജാലങ്കാരങ്ങളുമായി, രാജാവിന്റെ എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളും കാണിച്ച് ഇരിക്കുമ്പോൾ, വിരാടൻ നമ്മളെ തിരിച്ചറിയുന്നില്ലെങ്കിൽ, പിന്നെ അവനെയും അവന്റെ ബന്ധുക്കളെയും നാം കൊല്ലും.
ഇതികര്തവ്യതാം സര്വേ മന്ത്രയിത്വാ തു പാണ്ഡവാഃ। ന്യവസംശ്ചൈവ താം രാത്രിം ധര്മജ്ഞാ ധര്മവത്സലാഃ
എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് ആലോചിച്ച ശേഷം, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്ന, ധർമ്മത്തെ സ്നേഹിക്കുന്ന പാണ്ഡവന്മാർ ആ രാത്രി അവിടെ കഴിച്ചു.
സഹപുത്രേണ മാത്സ്യഃ സ സംപ്രഹൃഷ്ടോ നരാധിപഃ । താം രാത്രിമവസത്പ്രീതഃ സംപ്രഹൃഷ്ടേന ചേതസാ
മത്സ്യരാജാവും അവന്റെ മകനും സന്തോഷത്തോടെ ആ രാത്രി അവിടെ സന്തോഷത്തോടെ താമസിച്ചു.
തതോ ദ്വിതീയേ ദിവസേ ഭ്രാതരഃ പഞ്ച പാണ്ഡവാഃ। സ്നാതാഃ ശുക്ലാമ്ബരധരാഃ സര്വേ സുചരിതവ്രതാഃ
അതിനുശേഷം രണ്ടാം ദിവസം, അഞ്ചു പാണ്ഡവ സഹോദരന്മാരും കുളിച്ച് വെള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ചു, വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചവരായി പുറപ്പെട്ടു.
യുധിഷ്ഠിരം പുരസ്കൃത്യ സര്വാഭരണഭൂഷിതാഃ। അഭിപന്നാ മഹാഭാഗാ ഭ്രാജമാനാ മഹാരഥാഃ
യുധിഷ്ഠിരനെ മുന്നിൽ വെച്ച്, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും അണിഞ്ഞ്, ആ മഹത്തായ, പ്രകാശമുള്ള മഹാരഥന്മാർ മുന്നോട്ട് നടന്നു.