ആചാര്യോ വൃഷ്ണിരീരാണാം പാഞ്ചാലാനാം ച യഃ പ്രഭുഃ। കുരൂണാം പാണ്ഡവാനാം ച സര്വക്ഷത്രസ്യ യോ ഗുരുഃ
വൃഷ്ണികൾക്കും പാഞ്ചാലന്മാർക്കും കുരുക്കൾക്കും പാണ്ഡവന്മാർക്കും ഗുരുവായവൻ, എല്ലാ ക്ഷത്രിയർക്കും ഉപദേശകനായവൻ—
സര്വശസ്ത്രഭൃതാം ശ്രേഷ്ഠഃ സര്വലോകേഷു വിശ്രുതഃ। തേന ദ്രോണേന തേ താത കഥമാസീത്സമാഗമഃ
എല്ലാ ആയുധധാരികളിലും ശ്രേഷ്ഠനും ലോകങ്ങളിൽ പ്രശസ്തനുമായ ദ്രോണനോടു നീ എങ്ങനെ യുദ്ധം ചെയ്തു, മകനേ?
ആചാര്യപുത്രോ യഃ ശൂരോ ദ്രോണാദനവമോ രണേ। തേന വീരേണ തേ താത കഥമാസീത്സമാഗമഃ
യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണനേക്കാൾ കുറവില്ലാത്ത, ആചാര്യന്റെ വീരപുത്രനോടു നീ എങ്ങനെ നേരിട്ടു, മകനേ?
സര്വേ ചൈവ മഹാവീര്യാ ധാര്തരാഷ്ട്രഃ മഹാരഥാഃ । തൈസ്തൈര്വീരൈശ്ച തേ താത കഥമാസീത്സമാഗമഃ
മഹാവീര്യശാലികളും മഹാരഥന്മാരുമായ എല്ലാ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരോടും മറ്റു വീരന്മാരോടും നീ എങ്ങനെ നേരിട്ടു, മകനേ?
ന മയാ നിര്ജിതാ ഗാവോ ന മയാ കുരവോ ജിതാഃ। കൃതം ച കര്മ തത്സര്വം ദേവപുത്രേണ കേനചിത്
എനിക്ക് പശുക്കളെ ജയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല, കുരുക്കളെയും ഞാൻ തോൽപ്പിച്ചിട്ടില്ല. ആ പ്രവർത്തി എല്ലാം ദേവപുത്രനായ ആരോ ഒരാളാണ് ചെയ്തതെന്ന് ഞാൻ പറയുന്നു.
സ ഹി ഭീതം ദ്രവന്തം മാം ഭീഷ്മദ്രോണമുഖാന്കുരൂന്। ദൃഷ്ട്വാ വിഷണ്ണം സംഗ്രാമേ ദേവപുത്രോ ന്യവാരയത്
ഭീഷ്മനും ദ്രോണമാരും മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന കുരുക്കളെ യുദ്ധത്തിൽ നിരാശരായി കാണുമ്പോൾ, ഭയന്ന് ഓടുന്ന എന്നെ ദേവപുത്രൻ പിടിച്ചു നിർത്തി.
സ ഹി തിഷ്ഠന്രഥോപസ്ഥേ വജ്രപാണിനിഭോ യുവാ। തേന തേ നിര്ജിതാ ഗാവസ്തേന തേ കുരവോ ജിതാഃ
യുവാവായ ആ ദേവപുത്രൻ രഥത്തിൽ നിന്ന്, വജ്രം പിടിക്കുന്നവനെപ്പോലെ നിലകൊണ്ടു. പശുക്കളെ നിങ്ങൾക്കായി ജയിച്ചതും, കുരുക്കളെ തോൽപ്പിച്ചതും അവനാണ്.
തസ്യ തത്കര്മ വീരസ്യ ന മയാ താത തത്കൃതമ് । സ ഹി ശാരദ്വതം ദ്രോണം ദ്രോണപുത്രം ച വീര്യവാന് ।ട സൂതപുത്രം ച ഭീഷ്മം ച ചകാര വിമുഖാഞ്ശരൈഃ
അവന്റെ ആ വീര്യപ്രവർത്തി ഞാൻ ചെയ്തതല്ല, അച്ഛാ. ശക്തിയുള്ള അവൻ തന്നെ ശാരദ്വതനായ കൃപചാര്യനെയും ദ്രോണമാരെയും ദ്രോൺപുത്രനെയും സൂതപുത്രനെയും ഭീഷ്മനെയും അമ്പുകൾകൊണ്ട് പിന്മാറിച്ചു.
ദുര്യോദനം ച സമരേ പ്രഭിന്നമിവ കുഞ്ജരമ്। പ്രഭഗ്നമബ്രവീദ്ഭീതം രാജപുത്രം മഹാബലമ്
യുദ്ധത്തിൽ ദുര്യോധനനെ ആനയെപ്പോലെ തകർത്തു, ഭയപ്പെട്ട മഹാശക്തനായ രാജപുത്രനോട് അവൻ സംസാരിച്ചു.
ന ഹാസ്തിനപുരേ ത്രാണം തവ പശ്യാമി കിംചന। ന ഹാസ്തിനപുരേ ഭോഗാ ഭോക്തും ശക്യാഃ പലായതാ
ഹസ്തിനപുരിയിൽ നിന്നു നിന്നെ രക്ഷിക്കാൻ എനിക്ക് ഒന്നും കാണുന്നില്ല. ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ഹസ്തിനപുരിയിലെ ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിക്കാനും കഴിയില്ല.
വ്യായാമേന പരീപ്സസ്വ ജീവിതം കൌരവാത്മജ । ന മോക്ഷ്യസേ പലായംസ്ത്വം ലോകേ യുദ്ധമനാ ഭവ। പൃഥിവീം ഭോക്ഷ്യസേ ജിത്വാ ഹതോ വാ സ്വര്ഗമാപ്സ്യസി
കൗരവപുത്രാ, ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ നീ പരിശ്രമിക്കണം. ഓടിപ്പോവുന്നതിലൂടെ മോചനം ലഭിക്കില്ല. യുദ്ധത്തിൽ മനസ്സിടു; ജയിച്ചാൽ ഭൂമി അനുഭവിക്കും, കൊല്ലപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ സ്വർഗ്ഗം ലഭിക്കും.
സ നിവൃത്തോ നരവ്യാഘ്രോ മുഞ്ചന്വജ്രനിഭാഞ്ശരാന്। സചിവൈഃ സംവൃതോ രാജാ ഭീഷ്മദ്രോണകൃപാദിഭിഃ । തതോ മേ രോമഹര്ഷോഽഭൂദൂരുസ്തമ്ഭശ്ച മേഽഭവത്
ആ പുരുഷസിംഹൻ വജ്രംപോലുള്ള അമ്പുകൾ പ്രയോഗിച്ചു, ഭീഷ്മൻ, ദ്രോൺ, കൃപ എന്നിവർ ചേർന്നുള്ള കൂട്ടത്തിൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് നിന്നു. അതു കണ്ടപ്പോൾ എന്റെ രോമങ്ങൾ നട്ടെല്ല് നിൽക്കുകയും ശരീരം വിറയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.
യദഭൂദ്ധനസംകാശമനീകം വ്യധമച്ഛരൈഃ। തത്പ്രപുദ്യ രഥാനീകം സിംഹദര്പസമോ യുവാ। താന്കുരുന്ദ്രാവയദ്രാജന്രണേ നാഗ ഇവ ശ്വസന്
ധനസമൃദ്ധമായ ആ അണിനിരപ്പ് അവൻ അമ്പുകൾകൊണ്ട് തകർത്തു. പിന്നെ, രഥങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിലേക്ക് ചെന്നു, സിംഹത്തെപ്പോലുള്ള അഭിമാനത്തോടെ, ആ യുവാവ് യുദ്ധത്തിൽ ആനപോലെ ശബ്ദിച്ചു കുരുക്കളെ ഓടിച്ചു.
ഏകേന തേന ശൂരേണ ഷഡ്രഥാഃ പരിനിര്ജിതാഃ । ശാര്ദൂലേനേവ മത്തേന മൃഗാസ്തൃണചരാ യഥാ
ആ ഒരൊറ്റ വീരൻ ആറു രഥങ്ങളെ പൂർണ്ണമായും തോൽപ്പിച്ചു, ഒരു കാട്ടുപുലി പുല്ല് മേശയുന്ന മൃഗങ്ങളെ തകർക്കുന്നതുപോലെ.
ഹയാനാം ച ഗജാനാം ച ശൂരാണാം ച ധനുഷ്മതാമ്। നിഹതാനി സഹസ്രാണി ഭഗ്നാ ച കുരുവാഹിനീ
കുതിരകളും ആനകളും വില്ലുമായി യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന വീരന്മാരും ആയിരക്കണക്കിന് കൊല്ലപ്പെട്ടു, കുരുസൈന്യം തകർന്ന് പോയി.
സൂതപുത്രം ശതൈര്വിദ്ധ്വാ ഹയാന്ഹത്വാ മഹാരഥഃ । അസ്ത്രേണ മോഹയിത്വാ തം രക്തവസ്ത്രം സമാദദേ
സൂതപുത്രനെ നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളച്ച്, അവന്റെ കുതിരകളെ കൊല്ലുകയും, ആയുധങ്ങളാൽ അവനെ ഭ്രമിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നെ അവന്റെ ചുവന്ന വസ്ത്രം എടുത്തു.
ചതുര്ഭിഃ പുനരാനര്ച്ഛദ്ഭീഷ്മം ശാന്തനവം ശരൈഃ। സ തം വിദ്ധ്വാ ഹയാംശ്ചാശു നാസ്യ വസ്ത്രം സമാദദേ
ശാന്തനുവിന്റെ മകനായ ഭീഷ്മനെ നാലു അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആദരിച്ചു, അവനെയും കുതിരകളെയും തുളച്ച്, അവന്റെ വസ്ത്രം എടുക്കാതെ വിട്ടു.
ദുര്യോധനം ച ബലവാന്ബാണൈര്വിവ്യാധ സപ്തഭിഃ। തം സ വിദ്ധ്വാ ഹയാംശ്ചാസ്യ പീതവസ്ത്രം സമാദദേ
യുദ്ധശക്തിയുള്ള ദുര്യോധനനെ ഏഴു അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളച്ചു, അവനെയും കുതിരകളെയും തകർത്തു, പിന്നെ അവന്റെ മഞ്ഞ വസ്ത്രം എടുത്തു.
ദ്രോണം കൃപം ച ബലവാന്സോമദത്തം ജയദ്രഥമ്। ഭൂരിശ്രവസമിന്ദ്രാഭം ശകുനിം ച മഹാരഥമ്
ദ്രോൺ, കൃപ, സോമദത്ത, ജയദ്രഥ, ഇന്ദ്രനോടു തുല്യനായ ഭൂരിശ്രവ, മഹാരഥിയായ ശകുനി എന്നിവരെ അവൻ അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളച്ചു.
ത്രിഭിസ്ത്രിഭിഃ സ വിദ്ധ്വാ തു ദുഃശാസനമുഖാനപി। വിവിധാനി ച വസ്ത്രാണി മഹാര്ഹാണ്യാജഹാര സഃ
ദുഃശാസനനും മറ്റുള്ളവരെയും മൂന്നു അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളച്ച്, വിലയേറിയ പലവിധ വസ്ത്രങ്ങൾ അവരിൽ നിന്ന് എടുത്തു.
ദ്വാഭ്യാം ശരാഭ്യാം വിദ്ധ്വാഽഥ തഥാഽഽചാര്യസുതം രണേ। ചാപം ഛിത്ത്വാ വികര്ണസ്യ നീലേ ചാദത്ത വാസസീ
അചാര്യപുത്രനെ രണ്ടു അമ്പുകൾകൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ തുളച്ചു, വികർണ്ണന്റെ വില്ല് തകർത്തു, നീലനിൽ നിന്നുമുള്ള വസ്ത്രവും എടുത്തു.
ക്വ സ വീരോ മഹാബാഹുര്ദേവപുത്രോ മഹായശാഃ। യോ മമാമോചയത്പുത്രം കുരുഭിര്ഗ്രസ്തമാഹവേ
ആ മഹാബാഹുവും മഹാപ്രശസ്തനായ ദേവപുത്രവീരനും, യുദ്ധത്തിൽ കുരുക്കൾ പിടിച്ചുപിടിച്ച എന്റെ മകനെ മോചിപ്പിച്ചവൻ എവിടെയാണ്?
ഇച്ഛാമി തമമിത്രഘ്നം ദുഷ്ടുമര്ചിതുമേവ ച। യേന മേ ത്വം ച ഗാവശ്ച മോക്ഷിതാ ദേവസൂനുനാ
ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ച ആ മഹാനെ, ദേവപുത്രനേ, നിന്നെയും പശുക്കളെയും മോചിപ്പിച്ചവനെ ഞാൻ കാണാനും ആദരിക്കാനും ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തസ്മൈ ദാസ്യാമി താം പുത്രീം ഗ്രാമാംശ്ചൈവ തു ഹാടകാന്। സ്ഫുരിതം കടിസൂത്രം ച സ്ത്രീസഹസ്രശതാനി ച
അവനു ഞാൻ എന്റെ മകളെയും, ഗ്രാമങ്ങളെയും, പൊന്നും, തിളങ്ങുന്ന അരക്കെട്ടും, ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളെയും നൽകും.
അന്തര്ധാനം ഗതസ്താത ദേവപുത്രഃ പ്രതാപവാന്। അദ്യ ശ്വോ വാ പരശ്വോ വാ മന്യേ പ്രാദുര്ഭവിഷ്യതി
അവൻ, അതായത് ആ മഹാശക്തനായ ദേവപുത്രൻ, അപ്രത്യക്ഷനായി. അച്ഛാ, ഇന്ന് അല്ലെങ്കിൽ നാളെ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റന്നാൾ, അവൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടും എന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു.
ഏവമാഖ്യായമാനസ്തു ഛന്നം സത്രേണ പാണ്ഡവമ്। വസന്തം തം തു നാജ്ഞാസീദ്വിരാടഃ പാര്ഥമര്ജുനമ്
ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചിരുന്നിട്ടും, യജ്ഞകാലത്ത് മറവിൽ താമസിച്ചിരുന്ന പാണ്ഡവനായ അർജുനനെ വിരാടൻ തിരിച്ചറിയുകയില്ലായിരുന്നു.
തതഃ പാര്ഥോഽഭ്യനുജ്ഞാതോ വിരാടേന മഹാത്മനാ। സഹ പുത്രേണ മാത്സ്യസ്യ മന്ത്രയിത്വാ ധനംജയഃ
പിന്നീട് മഹാത്മാവായ വിരാടന്റെ അനുമതി വാങ്ങി, മത്സ്യരാജാവിന്റെ മകനുമായി ആലോചിച്ച് ധനഞ്ജയൻ അർജുനൻ അകത്തേക്ക് പോയി.
ഇത്യേവം ബ്രൂഹി രാജാനം വിരാടം സമുപസ്ഥിതമ്। ഇത്യുക്ത്വാ സഹസാ പാര്ഥഃ പ്രവിശ്യാന്തഃപുരം ശുഭമ്। ദദൌ വസ്ത്രാണി രന്താനി വിരാടദുഹിതുഃ സ്വയമ്
'ഇത് വിരാടൻ രാജാവിനോട് പറയണം' എന്ന് പറഞ്ഞ്, പാർത്ഥൻ വേഗത്തിൽ അകത്തുള്ള മനോഹരമായ അന്തഃപുരത്തിലേക്ക് കടന്നു, വിരാടന്റെ മകള്ക്ക് സ്വന്തം കൈയ്യാൽ മനോഹരമായ വസ്ത്രങ്ങൾ നൽകി.
ഉത്തരാ തു മഹാര്ഹാണി വസ്ത്രാണ്യാഭരണാനി ച। പ്രഗൃഹ്യ താനി സര്വാണി പ്രീതാ സാനുചരാഽഭവത്
ഉത്തരാ ആ വിലയേറിയ വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും എടുത്ത്, സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ സഹചാരികളോടൊപ്പം ആനന്ദിച്ചു.
പ്രദായ വസ്ത്രാണി കിരീടമാലീ വിരാടഗേഹേ മുദിതഃ സഖീഭ്യഃ । കൃത്വാ മഹര്തര്മ തദാഽഽജിമധ്യേ ദിദൃക്ഷയാ സോഽഭിജഗാമ പാര്ഥമ്
വസ്ത്രങ്ങൾ നൽകി, കിരീടം ധരിച്ച്, വിരാടന്റെ വീട്ടിൽ സന്തോഷത്തോടെ സുഹൃത്തുക്കളെ കാണിച്ചു. പിന്നെ, അർജുനനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അജയന്റെ അടുക്കൽ സൈന്യത്തിനിടയിൽ എത്തി.