കഥമാശീവിഷാത്സര്പാജ്ജ്വലനാത്സര്വതോമുഖാത്। ദുരാധര്ഷതരോ വിപ്ര ഇത്യാത്ഥ പുരുഷര്ഷഭ
വിഷമുള്ള പാമ്പിനേക്കാൾ, എല്ലാ ദിശയിലുമുള്ള അഗ്നിയേക്കാൾ, എങ്ങനെ ബ്രാഹ്മണൻ കൂടുതൽ ഭയപ്പെടുത്തുന്നതാണ് എന്ന് നീ പറഞ്ഞതുപോലെ വിശദീകരിക്കൂ, മഹാനുഭാവാ.
ഏകമാശീവിഷോ ഹന്തി ശസ്ത്രേണൈകശ്ച വധ്യതേ। ഹന്തി വിപ്രഃ സരാഷ്ട്രാണി പുരാണ്യപി ഹി കോപിതഃ
ഒരു വിഷസർപ്പൻ ഒരാളെ മാത്രം കൊല്ലും, ആയുധം ഒരാളെ മാത്രം കൊല്ലും. പക്ഷേ, കോപിതനായ ബ്രാഹ്മണൻ മുഴുവൻ രാജ്യങ്ങളെയും പുരാതന നഗരങ്ങളെയും പോലും നശിപ്പിക്കും.
ദുരാധര്ഷതരോ വിപ്രസ്തസ്മാദ്ഭീരു മതോ മമ। അതോഽദത്താം ച പിത്രാ ത്വാം ഭദ്രേ ന വിവഹാമ്യഹമ്
അതുകൊണ്ട്, ബ്രാഹ്മണനാണ് ഏറ്റവും ഭയപ്പെടുത്തുന്നതെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. അതിനാലാണ്, സുന്ദരിയേ, എന്റെ അച്ഛൻ നിന്നെ എനിക്ക് നൽകാതിരുന്നത്, ഞാൻ നിന്നെ വിവാഹം ചെയ്യുന്നതുമില്ല.
ദത്താം വഹസ്വ തന്മാ ത്വം പിത്രാ രാജന്വൃതോ മയാ। ആയചതോ ഭയം നാസ്തി ദത്താം ച പ്രതിഗൃഹ്ണതഃ
രാജാവേ, എന്റെ അച്ഛൻ നൽകിയവളെ നീ സ്വീകരിക്കണം, ഞാൻ നിന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്തിരിക്കുന്നു. ചോദിക്കുന്നവനും സ്വീകരിക്കുന്നവനും ഭയം ഒന്നുമില്ല.
തിഷ്ഠ രാജന്മുഹൂര്തം ച പ്രേഷയിഷ്യാമ്യഹം പിതുഃ। ഗച്ഛ ത്വം ധാത്രികേ ശീഘ്രം ബ്രഹ്മകല്പമിഹാനയ। സ്വയംവരേ വൃതം ശീഘ്രം നിവേദയ ച നാഹുഷമ്
രാജാവേ, ഒരു നിമിഷം കാത്തിരിക്കുക; ഞാൻ അച്ഛനോടു വാർത്ത അയയ്ക്കാം. ദാത്രി, നീ വേഗത്തിൽ പോയി അച്ഛനെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക. സ്വയംവരത്തിൽ ഞാൻ അവനെ തിരഞ്ഞെടുത്തുവെന്ന് നാഹുഷന്റെ മകനോടു ഉടൻ അറിയിക്കൂ.
ത്വരിതം ദേവയാന്യാഥ സംദിഷ്ടം പിതുരാത്മനഃ। സര്വം നിവേദയാമാസ ധാത്രീ തസ്മൈ യഥാതഥമ്
ദേവയാനിയും അവളുടെ അച്ഛനും പറഞ്ഞതുപോലെ ദാത്രി ഉടൻ പോയി എല്ലാം യഥാർത്ഥത്തിൽ അവനോടു പറഞ്ഞു.
ശ്രുത്വൈവ ച സ രാജാനം ദര്ശയാമാസ ഭാര്ഗവഃ। ദൃഷ്ട്വൈവ ചാഗതം ശുക്രം യയാതിഃ പൃഥിവീപതിഃ। വവന്ദേ ബ്രാഹ്മണം കാവ്യം പ്രാഞ്ജലിഃ പ്രണതഃ സ്ഥിതഃ
അവൻ കേട്ടയുടൻ ഭാർഗവൻ രാജാവിനെ അവന്റെ മുമ്പിൽ കൊണ്ടുവന്നു. ശുക്രൻ എത്തിയതും ഭൂമിയുടെ രാജാവായ യയാതി കയ്യുകൂപ്പി വിനയത്തോടെ കാവ്യ ബ്രാഹ്മണനെ വന്ദിച്ചു.
രാജായം നാഹുഷസ്താത ദുര്ഗമേ പാണിമഗ്രഹീത്। നാന്യപൂര്വഗൃഹീതം മേ തേനാഹമഭയാ കൃതാ। നമസ്തേ ദേഹി മാമസ്മൈ ലോകേ നാന്യം പതിം വൃണേ
അച്ഛനേ, ഈ നാഹുഷന്റെ മകൻ എനിക്ക് മുമ്പ് ആരും പിടിക്കാത്തവിധം എന്റെ കൈ പിടിച്ചു. ഇതിലൂടെ അവൻ എന്നെ അവനുടേതാക്കി, എനിക്ക് സുരക്ഷയും നൽകി. അച്ഛനേ, ദയവായി എന്നെ അവനു നൽകൂ; ഈ ലോകത്ത് ഞാൻ വേറെ ആരെയും ഭർത്താവായി തിരഞ്ഞെടുത്തിട്ടില്ല.
അന്യോ ധര്മഃ പ്രിയസ്ത്വന്യോ വൃതസ്തേ നാഹുഷഃ പതിഃ। കചശാപാത്ത്വയാ പൂര്വം നാന്യദ്ഭവിതുമര്ഹതി
ഒരു വഴി പ്രിയം, മറ്റൊരു വഴി ധർമ്മം; എന്നാൽ ഭർത്താവായി ഞാൻ നാഹുഷന്റെ മകനെയാണ് തിരഞ്ഞെടുത്തത്. കചന്റെ ശാപം മൂലം ഇതിന് മറ്റൊരു വഴി ഇല്ല.
വൃതോഽനയാ പതിര്വീര സുതയാ ത്വം മമേഷ്ടയാ। സ്വയം ഗ്രഹേ മഹാന്ദോഷോ ബ്രാഹ്മണ്യാ വര്ണസംകരാത്। ഗൃഹാണേമാം മയാ ദത്താം മഹിഷീം നഹുഷാത്മജ
വീരനേ, എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട മകളായ ഇവൾ നിന്നെ ഭർത്താവായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. ഞാൻ തന്നെ അവളുടെ കൈ പിടിച്ചാൽ ബ്രാഹ്മണനായി വലിയ പാപം വരും, വർണ്ണമിശ്രണം നടക്കും. അതുകൊണ്ട്, നാഹുഷന്റെ മകനേ, ഞാൻ തന്നു കൊടുക്കുന്ന ഈ രാജ്ഞിയെ നീ സ്വീകരിക്കണം.
അധര്മോ ന സ്പൃശേദേഷ മഹാന്മാമിഹ ഭാര്ഗവ। വര്ണസംകരജോ ബ്രഹ്മന്നിതി ത്വാം പ്രവൃണോമ്യഹമ്
ഭാർഗവ മഹാനേ, വർണ്ണമിശ്രണത്തിന്റെ വലിയ പാപം എന്നെ സ്പർശിക്കരുതേ. ബ്രാഹ്മണനേ, അതിനാലാണ് ഞാൻ ഇവളെ നിന്നോടു കൊടുക്കുന്നത്.
അധര്മാത്ത്വാം വിമുഞ്ചാമി ശൃണു ത്വം വരമീപ്സിതമ്। അസ്മിന്വിവാഹേ മാ മ്ലാസീരഹം പാപം നുദാമി തേ
അധർമ്മത്തിൽ നിന്നു നിന്നെ മോചിപ്പിക്കുന്നു; നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം കേൾക്കൂ. ഈ വിവാഹത്തിൽ നീ വിഷമിക്കേണ്ട; ഞാൻ നിന്റെ പാപം നീക്കം ചെയ്യുന്നു.
വഹസ്വ ഭാര്യാം ധര്മേണ ദേവയാനീം സുമധ്യമാമ്। അനയാ സഹ സംപ്രീതിമതുലാം സമവാപ്നുഹി
നല്ല രൂപമുള്ള ദേവയാനിയെ നീ ധർമ്മപഥത്തിൽ ഭാര്യയായി സ്വീകരിക്കൂ. അവളോടൊപ്പം തുല്യരഹിതമായ സന്തോഷം പ്രാപിക്കൂ.
ഇയം ചാപി കുമാരീ തേ ശര്മിഷ്ഠാ വാര്ഷപര്വണീ। സംപൂജ്യാ സതതം രാജന്മാ ചൈനാം ശയനേ ഹ്വയേഃ
ഇവളും, വൃഷപർവന്റെ മകളായ ശർമിഷ്ഠയും, നിന്റെ ഭവനത്തിൽ ആണ്. രാജാവേ, അവളെ എപ്പോഴും ആദരിക്കണം, പക്ഷേ അവളെ കിടക്കയിലേക്ക് വിളിക്കരുത്.
രഹസ്യേനാം സമാഹൂയ ന വദേര്ന ച സംസ്പൃശേഃ। വഹസ്വ ഭാര്യാം ഭദ്രം തേ യഥാ കാമമവാപ്സ്യസി
അവളെ ഒറ്റയ്ക്ക് വിളിച്ചാൽ പോലും സംസാരിക്കരുത്, സ്പർശിക്കരുത്. ഭാര്യയെ സ്വീകരിക്കൂ; നിനക്ക് നല്ലതായിരിക്കും, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം ലഭിക്കും.
ഏവമുക്തോ യയാതിസ്തു ശുക്രം കൃത്വാ പ്രദക്ഷിണമ്। ശാസ്ത്രോക്തവിധിനാ രാജാ വിവാഹമകരോച്ഛുഭമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, യയാതി ശുക്രനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു, ശാസ്ത്രത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന വിധം വിവാഹം നടത്തി.
ലബ്ധ്വാ ശുക്രാന്മഹദ്വിത്തം ദേവയാനീം തദോത്തമാമ്। ദ്വിസഹസ്രേണ കന്യാനാം തഥാ ശര്മിഷ്ഠയാ സഹ
ശുക്രനിൽ നിന്നും വലിയ സമ്പത്തും ഉത്തമയായ ദേവയാനിയെയും, ഇരായിരം കന്യകമാരെയും ശർമിഷ്ഠയെയും കൂടി ലഭിച്ചു.
സംപൂജിതശ്ച ശുക്രേണ ദൈത്യൈശ്ച നൃപസത്തമഃ। ജഗാമ സ്വപുരം ഹൃഷ്ടോഽനുജ്ഞാതോഽഥ മഹാത്മനാ
ശുക്രനും ദൈത്യന്മാരും യയാതിയെ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു. മഹാത്മാവിന്റെ അനുമതിയോടെ ആ രാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
യയാതിഃ സ്വപുരം പ്രാപ്യ മഹേന്ദ്രപുരസംനിഭമ്। പ്രവിശ്യാന്തഃപുരം തത്ര ദേവയാനീം ന്യവേശയത്
യയാതി തന്റെ നഗരത്തിൽ എത്തി, ഇന്ദ്രന്റെ നഗരത്തോട് സമാനമായതിൽ, അകത്തുള്ള ഭവനത്തിൽ കയറി ദേവയാനിയെ അവിടെ പാർപ്പിച്ചു.
ദേവയാന്യാശ്ചാനുമതേ സുതാം താം വൃഷപര്വണഃ। അശോകവനികാഭ്യാശേ ഗൃഹം കൃത്വാ ന്യവേശയത്
ദേവയാനിയുടെ സമ്മതത്തോടെ, വൃഷപർവന്റെ മകളായ ശർമിഷ്ഠയ്ക്കായി അശോകവനത്തിനരികിൽ ഒരു വീട് പണിതു അവളെ അവിടെ പാർപ്പിച്ചു.
വൃതാം ദാസീസഹസ്രേണ ശര്മിഷ്ഠാം വാര്ഷപര്വണീമ്। വാസോഭരന്നപാനൈശ്ച സംവിഭജ്യ സുസത്കൃതാമ്
വിരുതായി തെരഞ്ഞെടുത്ത ആയിരം ദാസിമാരുടെ സേവനത്തോടുകൂടി വസ്ത്രം, ഭക്ഷണം, പാനം എന്നിവ നൽകി ശർമിഷ്ഠയെ യഥോചിതമായി ആദരിച്ചു.
ദേവയാന്യാ തു സഹിതഃ സ നൃപോ നഹുഷാത്മജഃ। `പ്രീത്യാ പരമയാ യുക്തോ മുമുദേ ശാശ്വതീഃ സമാഃ
ദേവയാനിയോടൊപ്പം നാഹുഷന്റെ മകൻ പരമാനന്ദത്തോടെ അനവധി വർഷങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു.
അശോകവനികാമധ്യേ ദേവയാനീ സമാഗതാ। ശര്മിഷ്ഠയാ സാ ക്രീഡിത്വാ രമണീയേ മനോരമേ
അശോകവനത്തിന്റെ നടുവിൽ, ദേവയാനി ശർമിഷ്ഠയോടൊപ്പം ആ മനോഹരമായ സ്ഥലത്ത് സന്തോഷത്തോടെ കളിച്ചു.
തത്രൈവ താം തു നിര്ദിശ്യ രാജ്ഞാ സഹ യയൌ ഗൃഹമ്। ഏവമേവ സഹ പ്രീത്യാ ബഹു കാലം മുമോദ ച
അവിടെ ദേവയാനി രാജാവിനോട് ശർമിഷ്ഠയെ കാണിച്ച ശേഷം അവനോടൊപ്പം വീട്ടിലേക്ക് പോയി; ഇങ്ങനെ അവർ തമ്മിൽ സ്നേഹത്തോടെ ദീർഘകാലം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു.
വിജഹാര ബഹൂനബ്ദാന്ദേവവന്മുദിതഃ സുഖീ
അവൻ ദൈവികമായ ആ വനത്തിൽ അനേകം വർഷങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടും സുഖത്തോടും കൂടി കഴിച്ചു.
ഋതുകാലേ തു സംപ്രാപ്തേ ദേവയാനീ വരാങ്ഗനാ। ലേഭേ ഗര്ഭം പ്രഥമതഃ കുമാരം ച വ്യജായത
സമയമായപ്പോൾ, ദേവയാനി എന്ന ഉത്തമസ്ത്രീ ആദ്യം ഗർഭം ധരിച്ചു, പിന്നെ ഒരു മകനെ പ്രസവിച്ചു.
ഗതേ വര്ഷസഹസ്രേ തു ശര്മിഷ്ഠാ വാര്ഷപര്വണീ। ദദര്ശ യൌവനം പ്രാപ്താ ഋതും സാ ചാന്വചിന്തയത്
ആയിരം വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, വൃഷപർവ്വന്റെ മകൾ ശർമിഷ്ഠ യൗവനം പ്രാപിച്ചു; അവൾ തന്റെ കാലം എത്തിയതായി ആലോചിച്ചു.
ശുദ്ധാ സ്നാതാ തു ശര്മിഷ്ഠാ സര്വാലങ്കാരശോഭിതാ। അശോകശാഖാമാലമ്ബ്യ സുപുഷ്പസ്തബകൈര്വൃതാമ്
ശുദ്ധയും സ്നാനം ചെയ്തതുമായ ശർമിഷ്ഠ എല്ലാ അലങ്കാരങ്ങളിലും അലങ്കരിച്ച്, പുഷ്പങ്ങൾ നിറഞ്ഞ അശോകവൃക്ഷത്തിന്റെ ശാഖ പിടിച്ചു നിന്നു.
ആദര്ശേ മുഖമുദ്വീക്ഷ്യ ഭര്തുര്ദര്ശനലാലസാ। ശോകമോഹസമാവിഷ്ടാ വചനം ചേദമബ്രവീത്
കണ്ണാടിയിൽ തന്റെ മുഖം നോക്കി, ഭർത്താവിനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ, ദു:ഖത്തിലും മായയിലും മുങ്ങി, ശർമിഷ്ഠ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അശോക ശോകാപനുദ ശോകോപഹതചേതസാമ്। ത്വന്നാമാനം കുരുഷ്വാദ്യ പ്രിയസംദര്ശനേന മാമ്। ഏവമുക്തവതീ സാ തു ശര്മിഷ്ഠാ പുനരബ്രവീത്
"അശോക, ദു:ഖം നീക്കുന്നവനേ, ദു:ഖം നിറഞ്ഞ എന്റെ മനസ്സിന് ഇന്നു പ്രിയനെ കാണിച്ചുകൊണ്ട് നിന്റെ പേര് സത്യമായിക്കൊള്ളട്ടെ." അങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ശർമിഷ്ഠ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: