തം ദൃഷ്ട്വാ പരമപ്രീതോ ഗന്ധര്വശ്ചിത്രമദ്ഭുതമ് । ശശംസ ദേവരാജായ ചിത്രസേനഃ പ്രതാപവാന്
ആ അത്ഭുതകരമായ ദൃശ്യങ്ങൾ കണ്ടപ്പോൾ, സന്തോഷത്തോടെ ഗന്ധർവനായ ചിത്രസേനൻ അതിനെ ദേവേന്ദ്രനോട് അറിയിച്ചു.
പശ്യേമാനരിനിര്ദാരാന്സംസക്താനിവ ഗച്ഛതഃ । ചിത്രരൂപമിദം ജിഷ്ണോര്ദിവ്യമസ്ത്രമുദീര്യതഃ
ഇവിടെ, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കാൻ ഒരുമിച്ച് മുന്നേറുന്നവരെയും, ജിഷ്ണു ദിവ്യായുധം ഉപയോഗിക്കുന്ന അത്ഭുതരൂപത്തെയും നോക്കൂ.
നേദം മനുഷ്യാഃ ശ്രദ്ദധ്യുര്ന ഹീദം തേഷു വിദ്യതേ। സൌരാണാം ച മഹാസ്രാണാം വിചിത്രോഽയം സമാഗമഃ
മനുഷ്യർക്ക് ഇതു വിശ്വസിക്കാൻ കഴിയില്ല; കാരണം, ഇങ്ങനെ മഹത്തായ സൗരായുധങ്ങളുടെ സംഗമം അവരിൽ ഉണ്ടായിട്ടില്ല.
മധ്യന്ദിനഗതം സൂര്യം പ്രതപന്തമിവാമ്ബരേ । ന ശക്നുവന്തി സൈന്യാനി പാണ്ഡവം പ്രസമീക്ഷിതുമ്
ആകാശത്ത് ഉജ്ജ്വലമായി പ്രകാശിക്കുന്ന മധ്യാഹ്നസൂര്യനെ പോലെ, പാണ്ഡവനെ നോക്കാൻ സൈന്യങ്ങൾക്ക് കഴിയില്ലായിരുന്നു.
ഉഭൌ വിശ്രുതകര്മാണാവുഭൌ ശൂരൌ മഹീക്ഷിതാമ് । ഉഭൌ വിചിത്രകര്മാണാവുഭൌ യുധി ദുരാസദൌ
ഇരുവരും മഹാരാജാക്കന്മാരിൽ പ്രശസ്തകൃത്യക്കാരാണ്, ഇരുവരും വീരന്മാരാണ്, ഇരുവരും അത്ഭുതകരമായ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്യുന്നവരാണ്, ഇരുവരും യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവരാണ്.
ഇത്യുക്തോ ദേവരാജസ്തു പാര്ഥഭീഷ്മസമാഗമമ്। പൂജയാമാസ ദിവ്യേന പുഷ്പവര്ഷേണ ഭാരത
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദേവേന്ദ്രൻ പാർത്ഥനും ഭീഷ്മനും തമ്മിലുള്ള സംഗമം ദിവ്യപുഷ്പവർഷംകൊണ്ട് ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു, ഭാരതാ.
[അശ്വത്ഥാമാ തതോഽഭ്യേത്യ ദ്രുതം കര്ണമഭാഷത । അഹമേകോ ഹനിഷ്യാമി സമേതാന്സര്വപാണ്ഡവാന്
അശ്വത്താമൻ അതിവേഗത്തിൽ കർണ്ണനടുത്തേക്ക് ചെന്നു പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് ഒറ്റയ്ക്ക് തന്നെ പാണ്ഡവന്മാരെ ഒത്തുചേർന്നാലും ഞാൻ കൊല്ലാം.'
ഇതി കര്മ സമക്ഷം മേ സഭാമധ്യേ ത്വയോദിതമ് । ന തു തത്കൃതമേകസ്മാദ്ഭീതോ ധാവസി സൂതജ
നീ ഈ പ്രവൃത്തിയെ എന്റെ മുമ്പിൽ സഭയുടെ നടുവിൽ തുറന്നുപറഞ്ഞു. പക്ഷേ, അതിനൊന്നും നീ ചെയ്യാതെ ഭയന്ന് ഓടുകയാണ്, സാരഥിയുടെ മകനേ.
വൈചിത്രവീര്യജാഃ സര്വേ ത്വാമാശ്രിത്യ പൃഥാസുതാന് । ജേതുമിച്ഛന്തി സംഗ്രാമേ ഭവാന്യുധ്യസ്വ ഫല്ഗുനമ്
വൈചിത്രവീര്യന്റെ സന്തതികളായ എല്ലാവരും നിന്നെ ആശ്രയിച്ചാണ് പൃഥയുടെ മക്കളെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. അതിനാൽ നീ ഫൽഗുനനോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യണം.
അശ്വത്ഥാമോദിതം വാക്യം ശ്രുത്വാ ദുര്യോധനസ്തദാ । പ്രത്യുവാച രുഷാ ദ്രൌണിം കര്ണപ്രിയചികീര്ഷയാ
അശ്വത്താമൻ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ട ദുര്യോധനൻ, കർണ്ണനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് ദ്രോണപുതനോടു കോപത്തോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു.
മാ മാനഭങ്ഗം വിപ്രേന്ദ്ര കുരു വിശ്രുതകര്മണഃ । മാനഭങ്ഗേന രാജ്ഞാം തു ബലഹാനിര്ഭവിഷ്യതി
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനേ, പ്രശസ്തനായ വീരനെ നീ അപമാനിക്കരുത്. രാജാവിനെ അപമാനിച്ചാൽ സൈന്യത്തിന്റെ ശക്തി കുറയും.
ശൂരാ വദന്തി സംഗ്രാമേ വാചാ കര്മാണി കുര്വതേ। പരാക്രമന്തി സംഗ്രാമേ സ്വസ്യ വീര്യാനുസാരതഃ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ വീരന്മാർ ധൈര്യത്തോടെ സംസാരിക്കുകയും പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവരവരുടെ വീര്യത്തിനനുസരിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ പരിശ്രമിക്കുന്നു.
തസ്മാത്തം നാര്ഹതി ഭവാന്ഗര്ഹിതും ശൂരസംമതമ് । രാജ്ഞൈവമുക്തഃ സ ദ്രൌണിര്ഗതരോഷോഽഭവത്തദാ ।।]
അതിനാൽ വീരന്മാർ ആദരിക്കുന്നവനെ നീ കുറ്റപ്പെടുത്തേണ്ടതില്ല. രാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ദ്രോണപുതൻ കോപമില്ലാതെ നിന്നു.
തതോ ഭീഷ്മഃ ശാന്തനവോ ബാണാന്പാര്ശ്വേ സമാര്പയത്। അസ്യതഃ പ്രതിസന്ധായ വിവൃതം സവ്യസാചിനഃ
അപ്പോൾ ശാന്തനുവിന്റെ മകൻ ഭീഷ്മൻ അമ്പുകൾ കയ്യിൽ എടുത്തു വെടിയാൻ തയ്യാറായി, സവ്യാസാചി തുറന്നുനില്ക്കുമ്പോൾ.
തതഃ പ്രസഹ്യ ബീഭത്സുഃ പൃഥുധാരേണ കാര്മുകമ്। ന്യകൃന്തദ്ഗൃധ്രപത്രേണ ഭീഷ്മസ്യാമിതതേജസഃ
അതിനുശേഷം ഭീമസേനൻ ശക്തിയോടെ, വലിയ അറ്റമുള്ള ഗൃധ്രപക്ഷിപ്പൊക്കിയ അമ്പുകൊണ്ട് ഭീഷ്മന്റെ ശക്തമായ വില്ല് മുറിച്ചു.
അഥൈനം ദശഭിഃ പശ്ചാത്പ്രത്യവിധ്യത്സ്തനാന്തരേ। യതമാനം പരാക്രാന്തം കുന്തീപുത്രോ ധനഞ്ജയഃ
അപ്പോൾ കുന്തിയുടെ മകൻ ധനഞ്ജയൻ, ശക്തിയോടെ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ, പിറകിൽ നിന്ന് പത്ത് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അവന്റെ നെഞ്ചിൽ വെട്ടി.
സ പീഡിതോ മഹാബാഹുര്ഗൃഹീത്വാ രഥകൂബരമ് । ഗോങ്ഗേയോ യുധി ദുര്ധര്ഷസ്തസ്ഥൌ ദീപ ഇവാതുരഃ
വലിയ ഭുജശക്തിയുള്ള ഗംഗാപുതൻ വേദനയോടെ രഥത്തിന്റെ അക്സം പിടിച്ച്, യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവനായി, കാറ്റിൽ വിറയുന്ന വിളക്കുപോലെ നിന്നു.
തം വിസംജ്ഞമപോവാഹ സംയന്താ രഥവാജിനാമ് । ഉപദേശമനുസ്മൃത്യ രക്ഷമാണോ മഹാരഥമ്
അവൻ ബോധംകെട്ടപ്പോൾ, രഥശാരഥി ഉപദേശങ്ങൾ ഓർത്ത് മഹാരഥിയെ രക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിച്ച് അവനെ അകറ്റി കൊണ്ടുപോയി.
പരാക്രമേ ച ശൌര്യേ ച വീര്യേ സത്ത്വേ ബലേ രണേ। ശസ്ത്രാസ്ത്രേഷു ച സര്വേഷു ലാഘവേ ദൂരപാതനേ
ശക്തിയിൽ, ധൈര്യത്തിൽ, വീര്യത്തിൽ, മനസ്സിന്റെ സ്ഥിരതയിൽ, യുദ്ധശക്തിയിൽ, ആയുധങ്ങളിലും അസ്ത്രങ്ങളിലും, ചാപല്യത്തിലും ദൂരവെടിയിലും,
യസ്യ നാസ്തി സമോ ലോകേ പിതൃദത്തവരശ്ച യഃ। ജിതശ്രമോ ജിതാരാതിര്നിസ്തന്ദ്രിഃ ഖേദവര്ജിതഃ । യഃ സ്വേച്ഛാമരണഃ ശൂരഃ പിതൃശുശ്രൂഷണേ രതഃ
ലോകത്ത് അവനു തുല്യൻ ആരുമില്ല; പിതാവിൽ നിന്ന് വരം ലഭിച്ചവൻ; ക്ഷീണമില്ലാത്തവൻ, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവൻ, ക്ഷീണവും വേദനയും ഇല്ലാത്തവൻ; താൻ ഇച്ഛിക്കുന്നപ്പോൾ മരിക്കാവുന്ന വീരൻ; പിതാവിനെ സേവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ.
ദുര്യോധനഹിതാര്ഥായ യുദ്ധ്വാ പാര്ഥേന സംഗരേ। പൃഥാസുതഹിതാര്ഥായ പരാജിത ഇവാഭവത്
ദുര്യോധനന്റെ ഭാവുകത്വത്തിനായി അവൻ പാർഥനോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്തു; പൃഥയുടെ മക്കളുടെ ഭാവുകത്വത്തിനായി തോറ്റതുപോലെയായി.
ഭീഷ്മം വിജിത്യ സംഗ്രാമേ കുരൂണാം മിഷതാം രണേ। തതോ യുദ്ധമനാഃ പ്രായാത്പാര്ഥഃ പഞ്ച മഹാരഥാന്
ഭീഷ്മനെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ച ശേഷം, കുരുക്കൾ നോക്കിനിൽക്കുമ്പോൾ, പാർഥൻ യുദ്ധമനസ്സോടെ അഞ്ചു മഹാരഥന്മാരെ നേരെ മുന്നോട്ട് പോയി.
ആദദാനശ്ച നാരാചാന്വിമൃശന്നിഷുധീ അപി। സംസ്പൃശാനശ്ച ഗാണ്ഡീവം ഭൂയഃ കര്ണം സമഭ്യഗാമ്
അമ്പുകൾ എടുത്ത്, വില്ലിന്റെ നൂൽ പരിശോധിച്ച്, വീണ്ടും വീണ്ടും ഗാണ്ഡീവം സ്പർശിച്ച്, അവൻ വീണ്ടും കർണ്ണനെ നേരെ സമീപിച്ചു.
കര്ണ യത്തത്സഭാമധ്യേ ബഹ്വബദ്ധം പ്രഭാഷസേ। ന മേ യുധി സമോഽസ്തീതി തദിദം പ്രത്യുപസ്ഥിതമ്
'കർണ്ണാ, നീ സഭയിൽ പറഞ്ഞ് കൂത്താടിയ ആ വാക്ക്—എനിക്ക് യുദ്ധത്തിൽ തുല്യൻ ആരുമില്ലെന്നത്—ഇപ്പോൾ അതിന്റെ പരീക്ഷണത്തിന് നേരിട്ടു വന്നിരിക്കുന്നു.'
ഏഷോഽന്തക ഇവ ക്രുദ്ധഃ സര്വഭൂതാവമര്ദനഃ। അദൂരാത്പ്രത്യുപസ്ഥായ ജൃമ്ഭതേ കേസരീ യഥാ। ന പലായസ്വ ശൂരശ്ചേത്സ്ഥിത്വാ യുധ്യസ്വ ഫല്ഗുനമ്
ഇവൻ, മരണദേവൻപോലെ കോപത്തോടെ, എല്ലാ ജീവികളെയും തകർക്കുന്നവൻ, അടുത്ത് വന്ന് സിംഹം പോലെ ഗർജിച്ച് മുന്നോട്ട് വരുന്നു. നീ ധീരനാണെങ്കിൽ ഓടി രക്ഷപ്പെടേണ്ടതില്ല — നില്ക്ക്, ഫൽഗുനനോടൊപ്പം പോരാടു.
നാഹം ബിഭേമി ബീഭത്സോഃ കൃഷ്ണാദ്വാ ദേവകീസുതാത് । പാണ്ഡവേഭ്യോപി സര്വേഭ്യഃ ക്ഷത്രധര്മമനുവ്രതഃ
ഭീമസേനനെയും ദേവകിപുതനായ കൃഷ്ണനെയും പാണ്ഡവന്മാരെ ഒക്കെയും ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നില്ല; ഞാൻ യുദ്ധധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവനാണ്.
സത്വാധികാനാം ശൂരാണാം ധനുര്വേദോപജീവിനാമ് । ദര്ശനാഞ്ജായതേ ദര്പഃ സ്വരശ്ച ന വിഷീദതി
ശക്തിയും ധനുര്വിദ്യയിലും പ്രാവീണ്യവും ഉള്ള ധീരന്മാർ തമ്മിൽ കാണുമ്പോൾ അഭിമാനം ഉയരുന്നു; അവരുടെ ശബ്ദം ഒരിക്കലും തളരുന്നില്ല.
പശ്യത്വാചാര്യപുത്രോ മാമര്ജുനേന സമം യുധി। യുധ്യമാനം സുസംയുക്തം ദൈവം തു ദുരതിക്രമമ്
ആചാര്യപുത്രൻ എന്നെ അർജുനനോടൊപ്പം സമനായി യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവനായി കാണട്ടെ; എങ്കിലും വിധിയെ അതിക്രമിക്കാൻ കഴിയില്ല.
കോ ദോഷഃ കര്ണ ശൂരാണാം വാചാ സാകം ഹി പൌരുഷമ് । വിദ്യതേ യദി തല്ലോകേ ഗുണോത്തരമിഹോച്യതേ
കര്ണാ, ധീരന്മാർക്ക് വാക്കിലും വീര്യത്തിലും ധൈര്യം കാണിക്കുന്നതിൽ എന്ത് തെറ്റുണ്ട്? ഇത്തരമൊരു ഗുണം ലോകത്തിൽ ഉണ്ടെങ്കിൽ അതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം എന്ന് ഇവിടെ പറയപ്പെടുന്നു.
യുവ്യസ്വ ത്വമഭീഃ പാര്ഥം പ്രപലായസ്വ മാ രണാത്। ഉക്തം വചഃ സ്മരന്കര്ണ നാഹമിത്യാദി സംയുഗേ
നീ ധൈര്യത്തോടെ പാർഥനോട് നേരിടുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഓടിപ്പോകുകയോ ചെയ്യൂ; 'ഞാൻ അങ്ങനെ ചെയ്യില്ല' എന്ന എന്റെ വാക്കുകൾ ഓർക്കുക, കര്ണാ.