തതോ ദ്രൌണിര്മഹാവീര്യഃ പാര്ഥസ്യ വിചരിഷ്യതഃ । വിവരം സൂക്ഷ്മമാലോക്യ ജ്യാം നുനോദ ക്ഷുരേണ സഃ
അപ്പോൾ ശക്തനായ ദ്രോണപുത്രൻ, അർജുനൻ ചലിക്കുന്നതിൽ ഒരു ചെറിയ അവസരം കണ്ടു, കൂര്മ്മമായ അമ്പുകൊണ്ട് അർജുനന്റെ വില്ലിന്റെ നൂൽ മുറിച്ചു.
തദസ്യാപൂജയന്ദേവാഃ കര്മ ദൃഷ്ട്വാഽതിമാനുഷമ് । ന ശക്തോഽന്യഃ പുമാന്സ്ഥാതുമൃതേ ദ്രൌണേര്ധനംജയമ്
അത് പോലെ അതിമാനുഷമായ പ്രവർത്തി കണ്ട ദേവന്മാർ അതിനെ ആദരിച്ചു; ദ്രോണപുത്രനല്ലാതെ മറ്റാരും ധനഞ്ജയനെ നേരിടാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.
തതോ ദ്രൌണിര്ധനുര്വ്യസ്യ വ്യപക്രമ്യ നരര്ഷഭഃ । പുനരപ്യഭ്യഹന്പാര്ഥം ഹൃദയേ കങ്കപത്രിഭിഃ
അപ്പോൾ ദ്രോണപുത്രൻ തന്റെ വില്ല് വലിച്ച്, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠനായ പാർത്ഥനെ വീണ്ടും മയില്പൊക്കുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഹൃദയത്തിൽ തല്ലി.
തതഃ പാര്ഥോ മഹാബാഹുഃ പ്രഹസന്സ്വനവത്തദാ। യോജയാമാസ ച തദാ മൌര്വ്യാ ഗാണ്ഡീവമോജസാ
അപ്പോൾ ഭുജശക്തിയുള്ള പാർത്ഥൻ വലിയ ചിരിയോടെ തന്റെ ഗാണ്ഡീവം ശക്തിയായി മൗർവ്യ എന്ന ദാരുവിൽ കെട്ടി.
തം ദൃഷ്ട്വാ ഋദ്ധമായാന്തം പ്രഭിന്നമിവ കുഞ്ജരമ് । ഋദ്ധഃ സമാഹ്വയാമാസ ദ്രൌണിര്യുദ്ധായ ഭാരത
അവനെ മഹത്വത്തോടെ മുന്നോട്ട് വരുന്നത്, കുപിതമായ ഒരു ആനയെപ്പോലെ, കണ്ടു ദ്രോണപുത്രൻ തന്റെ ശക്തി മുഴുവൻ കൂട്ടി യുദ്ധത്തിന് വിളിച്ചു.
തതോഽര്ധചന്ദ്രപാഹൃത്യ തേന പാര്ഥഃ സമാഹതഃ । ചിച്ഛേദ തസ്യ ചാപം ച സൂതം ചാശ്വം ച തേജസാ । വിവ്യാധ നിശിതൈശ്ചാപി ശരൈരാശീവിപോപമൈഃ
അപ്പോൾ പാർത്ഥൻ, അർദ്ധചന്ദ്രാകൃതിയിലുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് അവനാൽ തല്ലപ്പെട്ട്, തന്റെ ശക്തിയാൽ അവന്റെ വില്ലും സാരഥിയെയും കുതിരയെയും വെട്ടി വീഴ്ത്തി, വിഷമുള്ള പാമ്പുപോലുള്ള കൂരിയമ്പുകൾകൊണ്ട് അവനെ തുളച്ചു.
സോഽന്യം രഥം സമാസ്ഥായ പ്രത്യായാദ്രഥിപുങ്ഗവഃ। വാരണേനേവ മത്തേന മത്തോ വാരണയൂഥപഃ
അവൻ മറ്റൊരു രഥത്തിൽ കയറി, രഥശ്രേഷ്ഠനായവൻ, കുപിതനായ ആനയൂഥപതിയെപ്പോലെ തിരികെ യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് വന്നു.
തതഃ പ്രവവൃതേ യുദ്ധം പൃഥിവ്യാമേകവീരയോഃ । രണമധ്യേ ദ്വയോരേവ സുമഹദ്രോമഹര്ഷണമ്
അപ്പോൾ ഭൂമിയിൽ ആ ഇരുവരും മാത്രം ഉള്ളവരായി, യുദ്ധത്തിനിടയിൽ വലിയ ഉല്ലാസകരമായ ഒരു പോരാട്ടം ആരംഭിച്ചു.
തൌ വീരൌ കുരവഃ സര്വേ ദദൃശുര്വിസ്മയാന്വിതാഃ। യുധ്യമാനൌ മഹാത്മാനൌ ദ്വിരദാവിവ സംഗതൌ
കുരുക്കൾ എല്ലാവരും അത്ഭുതത്തോടെ ആ മഹാത്മാക്കളായ ഇരുവീറന്മാരെയും, യുദ്ധത്തിൽ ആനകൾ തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടുന്നതുപോലെ, പോരാടുന്നത് കണ്ടു.
തൌ സമാജഘ്നതുര്വീരൌ പരസ്പരജയൈഷിണൌ । ശരൈ രാശീവിഷാകാരൈര്ജ്വലദ്ഭിരിവ പാവകൈഃ
പരസ്പരം ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച ആ വീരന്മാർ ഇരുവരും, വിഷമുള്ള പാമ്പുപോലുള്ള, തീപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഒരുമനസ്സായി പരസ്പരം തല്ലി.
അക്ഷയാവിഷുധീ ദിവ്യൌ പാണ്ഡവസ്യ മഹാത്മനഃ। തേന പാര്ഥോ രണേ ശൂരസ്തസ്ഥൌ ഗിരിരിവാചലഃ
അക്ഷയവും ദിവ്യവുമായ അമ്പച്ചൂണ്ടുകൾ കൈവശംവച്ച മഹാത്മാവായ പാണ്ഡവൻ, അചഞ്ചലമായ ഒരു മലപോലെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഉറച്ചു നിന്നു.
അശ്വത്ഥാമ്നഃ പുനര്ബാണാഃ ക്ഷിപ്രമഭ്യസ്യതോ രണേ। ജഗ്മുഃ പരിക്ഷയം ശീഘ്രമഭൂത്തേനാധികോഽര്ജുനഃ
അശ്വത്താമനിൽ നിന്നു വേഗത്തിൽ എറിയപ്പെട്ട അമ്പുകൾ ഉടൻ തീർന്നു പോയി; അതുകൊണ്ടു അർജുനന് കൂടുതൽ മേൽക്കൈ ലഭിച്ചു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ തത്ര മഹാവീര്യപരാക്രമഃ। ആജഗാമ മഹാബാഹുഃ കൃപഃ ശസ്ത്രഭൃതാംവരഃ । അര്ജുനം പ്രതിയോദ്ധും വൈ യുദ്ധകാമോ മഹാരഥഃ
അതിനിടയിൽ, മഹാശക്തിയും ധൈര്യവാനുമായ കൃപാചാര്യൻ, ആയുധധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, യുദ്ധത്തിനായി അർജുനനെ നേരിടാൻ എത്തിയപ്പോൾ.
അഥം ദ്രൌണേ രഥം ത്യക്ത്വാ കൃപസ്യ രഥമുത്തമമ് । ആജഗാമാര്ജുനസ്തൂര്ണം സൂര്യവൈശ്വാനരപ്രഭമ്
അപ്പോൾ അർജുനൻ ദ്രോണപുത്രന്റെ രഥം വിട്ട്, സൂര്യനും അഗ്നിയുമെത്രയും പ്രകാശമുള്ള കൃപാചാര്യന്റെ ഉത്തമരഥത്തിൽ വേഗത്തിൽ കയറി.
തൌ വീര സൂര്യസംകാശൌ യോത്സ്യമാനൌ മഹാരഥൌ। വാഷികാവിവ ജീമൂതൌ വ്യരോചേതാം വ്യവസ്ഥിതൌ
സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള ആ മഹാരഥികൾ രണ്ടുപേരും, തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടാൻ തയ്യാറായി, ആകാശത്ത് തമ്മിൽ നേരിടുന്ന ഇരുപടൽ മേഘങ്ങളെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
ശ്രഗൃഹ്യ ഗാണ്ഡിവം ലോകേ വിശ്രുതം പുനരര്ജുനഃ। അഭ്യയാദ്ഭരതശ്രേഷ്ഠോ വിനിഘ്നഞ്ശരമാലയാ
ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തനായ അർജുനൻ തന്റെ ഗാണ്ഡീവം എടുത്തു, ഭാരതശ്രേഷ്ഠനായ നീയേ, അമ്പുകളുടെ മഴ പെയ്യിച്ചുകൊണ്ട് മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
കൃപശ്ച ധനുരാദായ തഥൈവാര്ജുനമഭ്യഗാമ്
കൃപാചാര്യനും തന്റെ വില്ലെടുത്ത് അർജുനനെ നേരിടാൻ അങ്ങനെ തന്നെ മുന്നോട്ട് വന്നു.
പ്രഗൃഹ്യ ബലവച്ചാപം നാരാചാന്രക്തഭോജനാന്। കൃപഃ പാര്ഥായ ചിക്ഷേപ ശംതശോഽഥ സഹസ്രശഃ
ശക്തിയുള്ള വില്ല് പിടിച്ച്, ചുവന്ന അഗ്രമുള്ള ഇരുമ്പ് അമ്പുകൾ നൂറുകണക്കിന്, ആയിരക്കണക്കിന് പാർത്ഥനിലേക്ക് കൃപാചാര്യൻ എറിഞ്ഞു.
ജീമൂത ഇവ ധര്മാന്തേ ശരവര്പം വിമുഞ്ചതി । നന്ദയന്സുഹൃദഃ സര്വാന്പ്രത്യയുധ്യത ഫല്ഗുനമ്
മേഘം കാലാവസാനത്തിൽ മഴ പെയ്യുന്നതുപോലെ, അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹം ഒഴുക്കി, തന്റെ സുഹൃത്തുക്കളെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു, ഫൽഗുനനെ നേരിട്ട് യുദ്ധം ചെയ്തു.
വികൃഷ്യ ബലവച്ചാപം പാണ്ഡവോഽമിതവിക്രമഃ। ചചാര സമരേ പാര്ഥശ്ചിത്രമാര്ഗാന്വിദര്ശയന്
അപരിമിതമായ വീര്യശാലിയായ പാണ്ഡവൻ ശക്തിയായി വില്ല് വലിച്ച്, യുദ്ധത്തിൽ അത്ഭുതകരമായ അമ്പുകളുടെ വഴികൾ കാണിച്ചു.
സര്വാശ്ചൈവ ദിശോ ബാണൈഃ പ്രദിശശ്ച മഹാബലഃ । ഏകച്ഛായമിവാകാശം സര്വതഃ കൃതവാന്പ്രഭുഃ
അവൻ തന്റെ ശക്തമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് എല്ലാ ദിക്കുകളും, ഇടങ്ങളെയും മറച്ചു, ആകാശം മുഴുവൻ ഒരു തണലിൽ മൂടിയതുപോലെ ആക്കി.
പ്രാച്ഛാദയദമേയാത്മാ പാര്ഥഃ ശരശതൈഃ കൃപമ് । ഉദ്ഗതഃ സമരേ മേഘോ ധാരാഭിരിവ പര്വതമ്
അളക്കാനാകാത്ത മനസ്സുള്ള പാർഥൻ, നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകൾകൊണ്ട് കൃപനെ മൂടി; യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഉയർന്ന മേഘം മലയെ മഴയാൽ മൂടുന്നതുപോലെ.
സ ശരൈരര്പിതഃ ഋദ്ധഃ ശിതൈരഗ്നിശിഖോപമൈഃ । കൃപോ ബഭൂവ സമരേ വിധൂമോഽഗ്നിരിവ ജ്വലംമ്
അങ്ങനെ തീയുടെ ജ്വാലപോലെയുള്ള മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് കൃപൻ തുളച്ചപ്പോൾ, യുദ്ധത്തിൽ പുകയില്ലാതെ കത്തുന്ന അഗ്നിപോലെയായി.
തതഃ ശരസഹസ്രേണ പാര്ഥമപ്രതിമൌജസമ് । അര്ദയിത്വാ മഹാബാഹുര്നനാദ സമരേ കൃപഃ
അതിനുശേഷം, അതുല്യശക്തിയുള്ള പാർഥനെ ആയിരം അമ്പുകൾകൊണ്ട് വേദനിപ്പിച്ച ശേഷം, മഹാബലൻ കൃപൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഗർജിച്ചു.
തതഃ കനകപുങ്ഖേന ശരേണ നതപര്വണാ। ബിഭേദ സമരേ പാര്ഥഃ കൃപസ്യ ധ്വജമുത്തമമ്
അതിനുശേഷം, പൊന്നുപൊതിഞ്ഞ വളഞ്ഞ അമ്പ് ഉപയോഗിച്ച് പാർഥൻ യുദ്ധത്തിനിടയിൽ കൃപന്റെ പ്രധാന പതാക തുളച്ചു വീഴ്ത്തി.
തതഃ പശ്ചാന്മഹാതേജാ നാരാചാന്സൂര്യസന്നിഭാന് । ജഗ്രാഹ സമരേ പാര്ഥോ ഭൂയോ ബഹുശിലീമുഖാന്
അതിനുശേഷം, അതിശയപ്രഭയുള്ള പാർഥൻ സൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള ഇരുമ്പ് അമ്പുകളും, വിശാലമായ അമ്പുകളും യുദ്ധത്തിൽ വീണ്ടും എടുത്തു.
തൈസ്തദാതീം മഹാബാഹുഃ കൃപസ്യ രഥരക്ഷിണഃ । ജഘാന ക്ഷത്രിയശ്രേഷ്ഠോ യുധ്യമാനാന്മഹാരഥാന്
അവ അമ്പുകൾകൊണ്ട്, ശക്തിയുള്ള ക്ഷത്രിയന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പാർഥൻ, കൃപന്റെ രഥത്തെ സംരക്ഷിച്ചിരുന്ന മഹാരഥന്മാരെ യുദ്ധത്തിൽ വീഴ്ത്തി.
ചന്ദ്രകേതുഃ സുകേതുശ്ച ചിത്രാശ്വോ മണിമാംസ്തദ। മുഞ്ജമൌലിശ്ച വിക്രാന്തോ ഹേമവര്ണോ ഭയാവഹഃ
ചന്ദ്രകേതു, സുകേതു, ചിത്രാശ്വ, മണിമാൻ, ധൈര്യശാലിയായ മുന്ജമൗലി, പൊന്നുപോലെയുള്ള ഭയങ്കരൻ—
സുരഥോഽതിരഥശ്ചൈവ സുപേണോഽരിഷ്ട ഏവ ച। നൃകേതുശ്ച സഹാനീകാസ്തേ നിഷേദുര്ഗതാസവഃ
സുരഥൻ എന്ന അതിരഥൻ, സുപേണൻ, അരിഷ്ടൻ, നൃകേതു എന്നിവരും അവരുടെ സൈന്യങ്ങളുമൊക്കെ ജീവൻ വിട്ടു വീണു.
താന്നിഹത്യ തതഃ പാര്ഥോ നിമേപാദിവ ഭാരത । പുനരന്യാന്സമാധത്ത ത്രയോദശ ശിലീമുഖാന്
അവരെ കൊല്ലിച്ചുടഞ്ഞ പാർഥൻ, ഭാരത, യമൻപോലെ, പിന്നെ പതിമൂന്ന് വിശാലതലമുള്ള അമ്പുകൾ വീണ്ടും എടുത്തു.