അശ്വത്ഥാമാ തു തത്കര്മ ഹൃദയേന മഹാത്മനഃ। പൂജയാമാസ പാര്ഥസ്യ കോപം ചാസ്യ തദാഽകരോത്
അശ്വത്താമൻ ആ പ്രവർത്തി കണ്ടപ്പോൾ, മനസ്സിൽ അർജുനനെ ആദരിച്ചു; എന്നാൽ അപ്പോൾ തന്നെ അവനിൽ കോപവും ഉണർത്തി.
സ ഭന്യുവശമാപന്നഃ പാര്ഥമഭ്യദ്രവദ്രണേ । കിരഞ്ശരസഹസ്രാണി പര്ജന്യ ഇവ വൃഷ്ടിമാന്
അപ്പോൾ, കോപത്തിൽ ആകുലനായ അശ്വത്താമൻ യുദ്ധത്തിൽ അർജുനനെ നേരെ ആക്രമിച്ചു; മഴയുള്ള മേഘം പോലെ ആയിരക്കണക്കിന് അമ്പുകൾ മഴപോലെ ചിതറിച്ചു.
ആവൃത്യ ച മഹാബാഹുര്യതോ ദ്രോണസ്തതോഽഭവത്। അന്തരം പ്രദദൌ പാര്ഥോ ദ്രോണസ്യ വ്യപസര്പിതുമ്
ശക്തനായ അർജുനൻ ദ്രോണൻ വന്ന വഴിയെ തടഞ്ഞു; എന്നാൽ ദ്രോണൻ പിന്മാറാൻ ഒരു വഴിയൊരുക്കി.
സ തു ലബ്ധാന്തരസ്തൂര്ണമപായാഞ്ജവനൈര്ഹയൈഃ । ഛിന്നവര്മധ്വജരഥോ നികൃത്തഃ പരമേഷുഭിഃ
അവിടെ അവസരം ലഭിച്ച ദ്രോണൻ, വേഗമേറിയ കുതിരകളെ ഓടിച്ചു പെട്ടെന്ന് പിന്മാറി; അവന്റെ കാവചവും പതാകയും രഥവും ഉത്തമമായ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് തകർത്തിരിക്കുന്നു.
പരാജിതേ തദാ ദ്രോണേ ദ്രോണപുത്രഃ സമാഗതഃ। സദണ്ഡ ഇവ രക്താക്ഷഃ കൃതാന്തഃ സമരേ സ്ഥിതഃ
അപ്പോൾ ദ്രോണൻ തോറ്റപ്പോൾ, അവന്റെ മകൻ, ചുവപ്പു കണ്ണുകളോടെ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ യമൻപോലെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തം പാര്ഥഃ പ്രതിജഗ്രാഹ വായുവേഗമിവാചലഃ। ശരജാലേന മഹതാ വര്ഷമാണ ഇവാമ്ബുദഃ
അർജുനൻ, കാറ്റിന്റെ വേഗം നേരിടുന്ന പർവതംപോലെ, അശ്വത്താമനെ വലിയ അമ്പുകളുടെ മഴയോടെ ഏറ്റെടുത്തു.
തയോര്ദേവാസുരസമഃ സന്നിപാതോ മഹാനഭൂത് । കിരതോഃ ശരജാലാനി വൃത്രവാസവയോരിവ
അവർ ഇരുവരും അമ്പുകൾ മഴപോലെ പ്രയോഗിച്ചപ്പോൾ, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഏറ്റുമുട്ടിയതുപോലെ വലിയൊരു യുദ്ധം അവിടെ നടന്നു.
ന സ്മ സൂര്യസ്തദാ ഭാതി ന ച വാതി സമീരണഃ । ശരഗാഢേ കൃതേ വ്യോമ്നി ഛായാഭൂതമിവാഭവത്
അപ്പോൾ സൂര്യനും പ്രകാശിച്ചില്ല, കാറ്റും വീശിയില്ല; അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ആകാശം അകമ്പടിയായി ഇരുണ്ടതുപോലെ തോന്നി.
മഹാംശ്ചടചടാശബ്ദോ യോധയോര്യുധ്യമാനയോഃ । ദഹ്യതാമിവ വേണൂനാമാസീത്പരമദാരുണഃ
അവർ യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ, വെട്ടു കുരുന്നുകൾ കത്തിക്കുന്നതുപോലെ ഭയങ്കരമായ ഒരു ശബ്ദം ഉയർന്നു.
ഹയാംസ്തസ്യാര്ജുനഃ സങ്ഖ്യേ കൃതവാനല്പതേജസാഃ । തേ രാജന്ന പ്രജാനന്തി ദിശം കാംചന മോഹിതാഃ
അർജുനൻ തന്റെ ശത്രുവിന്റെ ശക്തിയില്ലാത്ത കുതിരകളെ അമ്പുകൊണ്ട് അടിച്ചു; രാജാവേ, ആ കുതിരകൾ വഴികാണാതെ ആകുലരായി.
തതോ ദ്രൌണിര്മഹാവീര്യഃ പാര്ഥസ്യ വിചരിഷ്യതഃ । വിവരം സൂക്ഷ്മമാലോക്യ ജ്യാം നുനോദ ക്ഷുരേണ സഃ
അപ്പോൾ ശക്തനായ ദ്രോണപുത്രൻ, അർജുനൻ ചലിക്കുന്നതിൽ ഒരു ചെറിയ അവസരം കണ്ടു, കൂര്മ്മമായ അമ്പുകൊണ്ട് അർജുനന്റെ വില്ലിന്റെ നൂൽ മുറിച്ചു.
തദസ്യാപൂജയന്ദേവാഃ കര്മ ദൃഷ്ട്വാഽതിമാനുഷമ് । ന ശക്തോഽന്യഃ പുമാന്സ്ഥാതുമൃതേ ദ്രൌണേര്ധനംജയമ്
അത് പോലെ അതിമാനുഷമായ പ്രവർത്തി കണ്ട ദേവന്മാർ അതിനെ ആദരിച്ചു; ദ്രോണപുത്രനല്ലാതെ മറ്റാരും ധനഞ്ജയനെ നേരിടാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.
തതോ ദ്രൌണിര്ധനുര്വ്യസ്യ വ്യപക്രമ്യ നരര്ഷഭഃ । പുനരപ്യഭ്യഹന്പാര്ഥം ഹൃദയേ കങ്കപത്രിഭിഃ
അപ്പോൾ ദ്രോണപുത്രൻ തന്റെ വില്ല് വലിച്ച്, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠനായ പാർത്ഥനെ വീണ്ടും മയില്പൊക്കുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഹൃദയത്തിൽ തല്ലി.
തതഃ പാര്ഥോ മഹാബാഹുഃ പ്രഹസന്സ്വനവത്തദാ। യോജയാമാസ ച തദാ മൌര്വ്യാ ഗാണ്ഡീവമോജസാ
അപ്പോൾ ഭുജശക്തിയുള്ള പാർത്ഥൻ വലിയ ചിരിയോടെ തന്റെ ഗാണ്ഡീവം ശക്തിയായി മൗർവ്യ എന്ന ദാരുവിൽ കെട്ടി.
തം ദൃഷ്ട്വാ ഋദ്ധമായാന്തം പ്രഭിന്നമിവ കുഞ്ജരമ് । ഋദ്ധഃ സമാഹ്വയാമാസ ദ്രൌണിര്യുദ്ധായ ഭാരത
അവനെ മഹത്വത്തോടെ മുന്നോട്ട് വരുന്നത്, കുപിതമായ ഒരു ആനയെപ്പോലെ, കണ്ടു ദ്രോണപുത്രൻ തന്റെ ശക്തി മുഴുവൻ കൂട്ടി യുദ്ധത്തിന് വിളിച്ചു.
തതോഽര്ധചന്ദ്രപാഹൃത്യ തേന പാര്ഥഃ സമാഹതഃ । ചിച്ഛേദ തസ്യ ചാപം ച സൂതം ചാശ്വം ച തേജസാ । വിവ്യാധ നിശിതൈശ്ചാപി ശരൈരാശീവിപോപമൈഃ
അപ്പോൾ പാർത്ഥൻ, അർദ്ധചന്ദ്രാകൃതിയിലുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് അവനാൽ തല്ലപ്പെട്ട്, തന്റെ ശക്തിയാൽ അവന്റെ വില്ലും സാരഥിയെയും കുതിരയെയും വെട്ടി വീഴ്ത്തി, വിഷമുള്ള പാമ്പുപോലുള്ള കൂരിയമ്പുകൾകൊണ്ട് അവനെ തുളച്ചു.
സോഽന്യം രഥം സമാസ്ഥായ പ്രത്യായാദ്രഥിപുങ്ഗവഃ। വാരണേനേവ മത്തേന മത്തോ വാരണയൂഥപഃ
അവൻ മറ്റൊരു രഥത്തിൽ കയറി, രഥശ്രേഷ്ഠനായവൻ, കുപിതനായ ആനയൂഥപതിയെപ്പോലെ തിരികെ യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് വന്നു.
തതഃ പ്രവവൃതേ യുദ്ധം പൃഥിവ്യാമേകവീരയോഃ । രണമധ്യേ ദ്വയോരേവ സുമഹദ്രോമഹര്ഷണമ്
അപ്പോൾ ഭൂമിയിൽ ആ ഇരുവരും മാത്രം ഉള്ളവരായി, യുദ്ധത്തിനിടയിൽ വലിയ ഉല്ലാസകരമായ ഒരു പോരാട്ടം ആരംഭിച്ചു.
തൌ വീരൌ കുരവഃ സര്വേ ദദൃശുര്വിസ്മയാന്വിതാഃ। യുധ്യമാനൌ മഹാത്മാനൌ ദ്വിരദാവിവ സംഗതൌ
കുരുക്കൾ എല്ലാവരും അത്ഭുതത്തോടെ ആ മഹാത്മാക്കളായ ഇരുവീറന്മാരെയും, യുദ്ധത്തിൽ ആനകൾ തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടുന്നതുപോലെ, പോരാടുന്നത് കണ്ടു.
തൌ സമാജഘ്നതുര്വീരൌ പരസ്പരജയൈഷിണൌ । ശരൈ രാശീവിഷാകാരൈര്ജ്വലദ്ഭിരിവ പാവകൈഃ
പരസ്പരം ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച ആ വീരന്മാർ ഇരുവരും, വിഷമുള്ള പാമ്പുപോലുള്ള, തീപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഒരുമനസ്സായി പരസ്പരം തല്ലി.
അക്ഷയാവിഷുധീ ദിവ്യൌ പാണ്ഡവസ്യ മഹാത്മനഃ। തേന പാര്ഥോ രണേ ശൂരസ്തസ്ഥൌ ഗിരിരിവാചലഃ
അക്ഷയവും ദിവ്യവുമായ അമ്പച്ചൂണ്ടുകൾ കൈവശംവച്ച മഹാത്മാവായ പാണ്ഡവൻ, അചഞ്ചലമായ ഒരു മലപോലെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഉറച്ചു നിന്നു.
അശ്വത്ഥാമ്നഃ പുനര്ബാണാഃ ക്ഷിപ്രമഭ്യസ്യതോ രണേ। ജഗ്മുഃ പരിക്ഷയം ശീഘ്രമഭൂത്തേനാധികോഽര്ജുനഃ
അശ്വത്താമനിൽ നിന്നു വേഗത്തിൽ എറിയപ്പെട്ട അമ്പുകൾ ഉടൻ തീർന്നു പോയി; അതുകൊണ്ടു അർജുനന് കൂടുതൽ മേൽക്കൈ ലഭിച്ചു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ തത്ര മഹാവീര്യപരാക്രമഃ। ആജഗാമ മഹാബാഹുഃ കൃപഃ ശസ്ത്രഭൃതാംവരഃ । അര്ജുനം പ്രതിയോദ്ധും വൈ യുദ്ധകാമോ മഹാരഥഃ
അതിനിടയിൽ, മഹാശക്തിയും ധൈര്യവാനുമായ കൃപാചാര്യൻ, ആയുധധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, യുദ്ധത്തിനായി അർജുനനെ നേരിടാൻ എത്തിയപ്പോൾ.
അഥം ദ്രൌണേ രഥം ത്യക്ത്വാ കൃപസ്യ രഥമുത്തമമ് । ആജഗാമാര്ജുനസ്തൂര്ണം സൂര്യവൈശ്വാനരപ്രഭമ്
അപ്പോൾ അർജുനൻ ദ്രോണപുത്രന്റെ രഥം വിട്ട്, സൂര്യനും അഗ്നിയുമെത്രയും പ്രകാശമുള്ള കൃപാചാര്യന്റെ ഉത്തമരഥത്തിൽ വേഗത്തിൽ കയറി.
തൌ വീര സൂര്യസംകാശൌ യോത്സ്യമാനൌ മഹാരഥൌ। വാഷികാവിവ ജീമൂതൌ വ്യരോചേതാം വ്യവസ്ഥിതൌ
സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള ആ മഹാരഥികൾ രണ്ടുപേരും, തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടാൻ തയ്യാറായി, ആകാശത്ത് തമ്മിൽ നേരിടുന്ന ഇരുപടൽ മേഘങ്ങളെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
ശ്രഗൃഹ്യ ഗാണ്ഡിവം ലോകേ വിശ്രുതം പുനരര്ജുനഃ। അഭ്യയാദ്ഭരതശ്രേഷ്ഠോ വിനിഘ്നഞ്ശരമാലയാ
ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തനായ അർജുനൻ തന്റെ ഗാണ്ഡീവം എടുത്തു, ഭാരതശ്രേഷ്ഠനായ നീയേ, അമ്പുകളുടെ മഴ പെയ്യിച്ചുകൊണ്ട് മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
കൃപശ്ച ധനുരാദായ തഥൈവാര്ജുനമഭ്യഗാമ്
കൃപാചാര്യനും തന്റെ വില്ലെടുത്ത് അർജുനനെ നേരിടാൻ അങ്ങനെ തന്നെ മുന്നോട്ട് വന്നു.
പ്രഗൃഹ്യ ബലവച്ചാപം നാരാചാന്രക്തഭോജനാന്। കൃപഃ പാര്ഥായ ചിക്ഷേപ ശംതശോഽഥ സഹസ്രശഃ
ശക്തിയുള്ള വില്ല് പിടിച്ച്, ചുവന്ന അഗ്രമുള്ള ഇരുമ്പ് അമ്പുകൾ നൂറുകണക്കിന്, ആയിരക്കണക്കിന് പാർത്ഥനിലേക്ക് കൃപാചാര്യൻ എറിഞ്ഞു.
ജീമൂത ഇവ ധര്മാന്തേ ശരവര്പം വിമുഞ്ചതി । നന്ദയന്സുഹൃദഃ സര്വാന്പ്രത്യയുധ്യത ഫല്ഗുനമ്
മേഘം കാലാവസാനത്തിൽ മഴ പെയ്യുന്നതുപോലെ, അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹം ഒഴുക്കി, തന്റെ സുഹൃത്തുക്കളെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു, ഫൽഗുനനെ നേരിട്ട് യുദ്ധം ചെയ്തു.
വികൃഷ്യ ബലവച്ചാപം പാണ്ഡവോഽമിതവിക്രമഃ। ചചാര സമരേ പാര്ഥശ്ചിത്രമാര്ഗാന്വിദര്ശയന്
അപരിമിതമായ വീര്യശാലിയായ പാണ്ഡവൻ ശക്തിയായി വില്ല് വലിച്ച്, യുദ്ധത്തിൽ അത്ഭുതകരമായ അമ്പുകളുടെ വഴികൾ കാണിച്ചു.