തത്തു യുദ്ധം മഹാഘോരം തയോഃ സംരബ്ധയോരഭൂത്। അത്യദ്ഭുതമചിന്ത്യം ച വൃത്രവാസവയോരിവ
അപ്പോൾ ആ ഇരുവരുടെയും കോപഭരിതമായ യുദ്ധം അത്യന്തം ഭയാനകവും അത്ഭുതകരവും, വിചാരിക്കാൻ പോലും കഴിയാത്തതും, വൃത്രനും ഇന്ദ്രനും തമ്മിലുള്ള പോരായ്മപോലെയായിരുന്നു.
മഹാഗജാവിവാസാദ്യ വിഷാണാഗ്രൈഃ പരസ്പരമ്। ശരൈഃ പൂര്ണായതോത്സൃഷ്ടൈരന്യോന്യമഭിജഘ്നതുഃ
വലിയ ആനകൾ കുരിശ്ശുകൾകൊണ്ട് തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടുന്നതുപോലെ, ഇരുവരും പൂർണ്ണമായി വലിച്ച വില്ലിൽ നിന്ന് അമ്പുകൾ പ്രയോഗിച്ച് പരസ്പരം ആക്രമിച്ചു.
അഥ ത്വാചാര്യമുഖ്യേന ശരാന്സൃഷ്ടാഞ്ശിലാശിതാന്। അവാരയച്ഛിതൈര്ബാണൈരര്ജുനോ ജയതാംവരഃ
അപ്പോൾ ഗുരുക്കന്മാരിൽ പ്രധാനനായ ദ്രോണമുനി ശിലായുധങ്ങൾ അമ്പുകൾ പ്രയോഗിച്ചപ്പോൾ, വിജയികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനൻ അതിനെ തന്റെ കൂരിയ അമ്പുകൾകൊണ്ട് തടഞ്ഞു.
ദര്ശയന്നൈന്ദ്രമാത്മാനമുഗ്രമുഗ്രുപരാക്രമഃ। ഇഷുഭിസ്തൂര്ണമാകാശം ബഹുഭിശ്ച സമാവൃണോത്
ഭയാനകമായ ശക്തിയോടെ, ഇന്ദ്രനെപ്പോലെയുള്ള തന്റെ സ്വഭാവം കാണിച്ചുകൊണ്ട്, അർജുനൻ അനേകം അമ്പുകൾ വേഗത്തിൽ പ്രയോഗിച്ച് ആകാശം മുഴുവൻ മൂടി.
ജിഘാംസന്തം നരവ്യാഘ്രമര്ജുനം ഭീമദര്ശനമ് । വിവ്യാധ നിശിതൈര്ദ്രോണഃ ശരൈഃ സന്നതപര്വഭിഃ
അർജുനൻ ദ്രോണമുനിയെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, മനുഷ്യസിംഹനായ ഭയങ്കരനായ അർജുനനെ ദ്രോണമുനി വളഞ്ഞ കൂരിയ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വെടിഞ്ഞു.
ഹൃഷ്ടഃ സമഭവദ്ദ്രോണോ രണശൌണ്ഡഃ പ്രതാപവാന് । അര്ജുനേന സമം ക്രീഡഞ്ശരൈഃ സന്നതപര്വഭിഃ
യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യവും ശക്തിയും നിറഞ്ഞ ദ്രോണമുനി സന്തോഷത്തോടെ, വളഞ്ഞ കൂരിയ അമ്പുകൾകൊണ്ട് അർജുനനോടൊപ്പം കളിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
തൌ വ്യദാരയതാം ശൂരൌ സന്നദ്ധൌ രണശോഭിനൌ । ഉദീരയന്തൌ ദിവ്യാനി ബ്രാഹ്മാദ്യസ്ത്രാണി ഭാഗശഃ
അവിടെ ആ രണ്ടു വീരന്മാർ, പൂർണ്ണമായും കവചം ധരിച്ച് യുദ്ധഭൂമിയിൽ തിളങ്ങി, ബ്രഹ്മാസ്ത്രം മുതൽ ദിവ്യായുധങ്ങൾ പരസ്പരം വിട്ടുവിടാൻ തുടങ്ങി.
പാര്ഥസ്തു സമരേ ശൂരോ ദര്ശയന്വീര്യമാത്മനഃ। സ മഹ്യസ്ത്രൈര്മഹാത്മാനം ദ്രോണം പ്രാച്ഛാദയച്ഛരൈഃ
പാർഥൻ, യുദ്ധത്തിൽ അതിന്റെ ധൈര്യം കാണിച്ചുകൊണ്ട്, ശക്തമായ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് മഹാത്മാവായ ദ്രോണനെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് മൂടി.
അസ്ത്രൈരസ്ത്രാണി സംവാര്യ പാര്ഥോ ദ്രോണമവാരയത്
പാർഥൻ, ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട് ദ്രോണന്റെ ആയുധങ്ങൾ തടഞ്ഞു.
തയോരാസീത്സംപ്രഹാരഃ ക്രുദ്ധയോര്നരസിംഹയോഃ। അമൃഷ്യമാണയോഃ സങ്ഖ്യേ ബലിവാസവയോരിവ
ആ ഇരുവരും, കോപത്തോടെ, പരസ്പരം സഹിക്കാനാവാതെ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ ബലി-ഇന്ദ്രന്മാരെപ്പോലെ കടുത്ത പോരാട്ടത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
ദര്ശയേതാം മഹാസ്രാണി ഭാരദ്വാജാര്ജുനൌ രണേ
ഭാരദ്വാജപുത്രനും അർജുനനും യുദ്ധത്തിൽ മഹത്തായ ആയുധങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.
ഐന്ദ്രം വായവ്യമാഗ്നേയമസ്ത്രമസ്ത്രേണ പാണ്ഡവഃ । മുക്തംമുക്തം ദ്രോണചാപാദ്ഗ്രമതേ സ്മ പുനഃ പുനഃ
പാണ്ഡവൻ, ദ്രോണന്റെ വില്ലിൽ നിന്ന് വിട്ടു വന്ന ഇന്ദ്രാസ്ത്രം, വായവാസ്ത്രം, അഗ്ന്യാസ്ത്രം എന്നിവ വീണ്ടും വീണ്ടും തന്റെ ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട് തടഞ്ഞു.
ഏവം ശൂരൌ മഹേഷ്വാസൌ വിസൃജന്തൌ ശിലാശിതാന്। ഏകച്ഛായമകുര്വാതാം ഗഗനം ശരവൃഷ്ടിഭിഃ
അങ്ങനെ ആ രണ്ടു ധൈര്യശാലികളും ശക്തമായ വില്ലാളികളും കുത്തിയ അമ്പുകൾ വിട്ടപ്പോൾ, അമ്പുകളുടെ മഴയിൽ ആകാശം ഒരേ നിറമായതായി തോന്നി.
തതോഽര്ജുനേന മുക്താനാം പതതാം ച ശരീരിപു। പര്വതേഷ്വിവ വജ്രാണാം ശരാണാം ശ്രൂയതേ സ്വനഃ
അർജുനൻ വിട്ട അമ്പുകൾ ശത്രുക്കളിൽ വീണപ്പോൾ, അതിന്റെ ശബ്ദം പർവതങ്ങളിൽ ഇടിമിന്നൽപോലെയായി കേട്ടു.
തതോ നാഗാ രഥാശ്വാശ്ച സാദിനശ്ച വിശാംപതേ। ശോണിതാക്താശ്ച ദൃശ്യന്തേ പുഷ്പിതാ ഇവ കിംശുകാഃ
അപ്പോൾ ആനകളും രഥങ്ങളും കുതിരകളും യോദ്ധാക്കളും, രാജാവേ, രക്തത്തിൽ കുളിച്ചുപോയി പുഷ്പിച്ച കിംശുകവൃക്ഷങ്ങളെപ്പോലെ കാണപ്പെട്ടു.
ബാഹുഭിശ്ച സകേയൂരൈര്നികൃത്തൈശ്ച മഹാരഥൈഃ । സുവര്ണാചിത്രൈഃ കവചൈര്ധ്വജൈശ്ച വിനിപാതിതൈഃ
കൈകളിൽ കങ്കണങ്ങൾ അണിഞ്ഞു, മഹാരഥന്മാർ വെട്ടിയതുകൊണ്ട് അവ കെട്ടുപോയി, പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച കാവചങ്ങളും പതാകകളും നിലത്ത് വീണു കിടന്നു.
യോധൈശ്ച നിഹതൈസ്തത്ര പാര്ഥബാണാഭിപീഡിതൈഃ। ബലമാസീത്സുസംഭ്രാന്തം ദ്രോണാര്ജുനസമാഗമേ
പാർഥന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വെട്ടിക്കളഞ്ഞ യോദ്ധാക്കളാൽ, ദ്രോണനും അർജുനനും ഏറ്റുമുട്ടുമ്പോൾ ആ സൈന്യം മുഴുവൻ വലിയ ആശങ്കയിൽ ആകുകയായിരുന്നു.
വിധൃന്വാനൌ തു തൌ വീരൌ ധനുഷീ ഭാരസാധനേ। പ്രാച്ഛാദയേതാമന്യോന്യം ദിധക്ഷന്തൌ വരേഷുഭിഃ
ശക്തമായ വില്ലുകൾ പിടിച്ചുകൊണ്ട്, ആ രണ്ടു വീരന്മാർ ഉത്തമമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് പരസ്പരം മൂടി, ഒരുമനസ്സോടെ ഒരാളെ മറ്റൊരാൾ നശിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
അഥാന്തരിക്ഷേ നാദോഽഭൂദ്ദ്രോണം തത്ര പ്രശംസതാമ് । ദുഷ്കരം കൃതവാന്ദ്രോണോ യദര്ജുനമയോധയത്
അപ്പോൾ ആകാശത്ത് ദ്രോണനെ പ്രശംസിച്ച് വലിയ ശബ്ദം ഉയർന്നു: 'ദ്രോണൻ അസാധ്യമായ കാര്യം ചെയ്തു; അർജുനനുമായി യുദ്ധം ചെയ്തു!'
പ്രമാഥിനം മഹാവീര്യം ദൃഢമുഷ്ടിം ദുരാസദമ്। ജേതാരം സര്വദൈത്യാനാം സര്വേഷാം ച മഹാരഥമ്
അർജുനൻ മഹാശക്തിയുള്ളവൻ, ഉറച്ച പിടിയുള്ളവൻ, ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവൻ, എല്ലാ ദാനവന്മാരെയും മഹാരഥന്മാരെയും ജയിച്ചവൻ.
അവിഭ്രമം ച ശിക്ഷാം ച ലാഘവം ദൂരപാതനമ് । പാര്ഥസ്യ സമരേ ദൃഷ്ട്വാ ദ്രോണസ്യാസീച്ച വിസ്മയഃ
യുദ്ധത്തിൽ പാർഥന്റെ മനസ്സുതടിയില്ലായ്മ, കഴിവ്, വേഗം, ദൂരത്തേക്കുള്ള അമ്പ് വിടൽ എന്നിവ കണ്ടു ദ്രോണൻ അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
തത്പ്രവൃത്തം ചിരം ഘോരം തയോര്യുദ്ധം മഹാത്മനോഃ । അവര്തത മഹാരൌദ്രം ലോകസംക്ഷോഭകരകമ്
അങ്ങനെ ആ രണ്ടു മഹാത്മാക്കളുടെ ഭയങ്കരവും നീണ്ടുനിന്നും ലോകങ്ങളെ നടുക്കിയ യുദ്ധം തുടർന്നു.
അഥ ഗാണ്ഡീവമുദ്യമ്യ ദിവ്യം ധനുരമര്ഷണഃ । വിചകര്ഷ രണേ പാര്ഥോ ബാഹുഭ്യാം ഭരതര്ഷഭഃ
പിന്നീട്, ക്രോധത്തോടെ ദിവ്യമായ ഗാണ്ഡീവം ഉയർത്തി, ഭാരതവംശത്തിലെ അർജുനൻ ഇരുകൈകളാൽ വില്ല് വലിച്ചു.
തസ്യ ബാണമയം വര്ഷേ ശലഭാനാമിവാഭവത് । ന ച ബാണാന്തരേ തസ്യ വായുഃ ശക്നോതി സര്പിതുമ്
അവന്റെ അമ്പുകളുടെ മഴ ചെറുപുഴുക്കളുടെ കൂട്ടംപോലെ ആയിരുന്നു; അമ്പുകൾക്കിടയിൽ കാറ്റ് പോലും കടക്കാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.
അഭീക്ഷ്ണം സംദധാനസ്യ ബാണാനുത്സൃജതസ്തഥാ। നാന്തരം ദദൃശേ കിംചിത്പാര്ഥസ്യാപതതോപീ ച
അർജുനൻ അമ്പുകൾ നിരന്തരം കെട്ടി വിട്ടപ്പോൾ, അവൻമേൽ എത്രയും അമ്പുകൾ വീണാലും, ഒരു ചെറിയ ഇടവേള പോലും കാണാനാവില്ലായിരുന്നു.
യുദ്ധേ തു കൃതശീഘ്രാസ്ത്രേ വര്തമാനേ സുദാരുണേ। ശീഘ്രാച്ഛീഘ്രതരം പാര്ഥഃ ശരാനന്യാനുദൈരയത്
അതി ഭയങ്കരമായ യുദ്ധത്തിൽ, വേഗത്തിൽ അസ്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ, അർജുനൻ അതിനേക്കാൾ വേഗത്തിൽ അമ്പുകൾ പ്രയോഗിച്ചു.
തതഃ ശരസഹസ്രാണി ശരാണാം നതപര്വണാമ്। യുഗപത്പ്രാപതംസ്തത്ര ദ്രോണസ്യ രഥമന്തികാത്
അപ്പോൾ ആയിരക്കണക്കിന് വളഞ്ഞ അറ്റമുള്ള അമ്പുകൾ ഒരുമിച്ച് ദ്രോണന്റെ രഥത്തിന് സമീപം വീണു.
വികീര്യമാണേ ദ്രോണേ തു ശരൈര്ഗാണ്ഡീവധന്വനാ ।। ഹാഹാകാരോ മഹാനാസീത്സൈന്യാനാം ഭരതര്ഷഭ
ഗാണ്ഡീവം കൈവശമുള്ള അർജുനന്റെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ദ്രോണൻ ചുറ്റപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഭരതവംശത്തിലെ മഹാരാജാവേ, സൈന്യത്തിൽ വലിയ ഒരു ആഹ്ലാദം ഉയർന്നു.
പാണ്ഡവസ്യ തു ശീഘ്രാസ്ത്രം മഘവാ സമപൂജയത്। ഗന്ധര്വാപ്സരസശ്ചൈവ യേ ച തത്ര സമാഗതാഃ
പാണ്ഡവന്റെ വേഗമുള്ള അസ്ത്രപ്രയോഗം മഘവാൻ ആദ്യം ആദരിച്ചു; കൂടാതെ ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസുകളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാവരും അതിനെ ആദരിച്ചു.
ദ്രോണം യുദ്ധാര്ണവേ മഗ്നം ദൃഷ്ട്വാ പുത്രഃ പ്രതാപവാന്। തതോ വൃന്ദേന മഹതാ രഥിനാം രഥിയൂഥപഃ । ആചാര്യപുത്രസ്തു ശരൈഃ പാണ്ഡവം പ്രത്യവാരയത്
ദ്രോണൻ യുദ്ധസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നതിനെ കണ്ടപ്പോൾ, ധൈര്യശാലിയായ ദ്രോണപുത്രൻ, രഥികളോടൊപ്പം വലിയൊരു കൂട്ടമായി അർജുനനെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് തടഞ്ഞു.