ശത്രൂനിവേന്ദ്രഃ സമരേ കിരീടീ വിദ്രാവയംസ്തദ്രഥവീരബൃന്ദമ്। പ്രാച്ഛാദയച്ചരുകിരീടമാലീ വരേഷുഭിഃ ശത്രുഗണാനനേകാന്
ഇന്ദ്രൻ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ തകർക്കുന്നതുപോലെ, കിരീടധാരി അർജുനൻ ആ രഥസേനയെ തകർത്തു. മനോഹരമായ കിരീടം തിളങ്ങി, ഉത്തമമായ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അനേകം ശത്രുസമൂഹങ്ങളെ മറച്ചു.
കര്ണം തദോവാച കിരീടമാലീ ശൂരഃ കുരൂണാം പ്രവരോഽഭിഗര്ജന്
അപ്പോൾ കിരീടം ധരിച്ച ധീരനായ, കുരുക്കളുടെ ശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനൻ, ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ച് കർണ്ണനോടു പറഞ്ഞു.
കര്ണ യസ്ത്വം സഭാമധ്യേ ബഹ്വബദ്ധം പ്രഭാഷസേ। ന മേ യുധി സമോസ്തീതി തദിദം പ്രത്യുപസ്ഥിതമ്
'കർണ്ണാ, നീ സഭയിൽ എത്രയോ അഭിമാനത്തോടെ പറഞ്ഞത് ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ നിന്നോടു തുല്യമല്ലെന്ന്. അതാ, ആ സമയമിപ്പോൾ എത്തി.'
സഭായാം പൌരുഷം പ്രോച്യ ധര്മമുത്സൃജ്യ കേവലമ്। കര്തുമിച്ഛസി യത്കര്മ തന്മന്യേ ദുഷ്കരം ത്വയാ
'നീ സഭയിൽ ധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ച്, വെറും വാക്കുകൾ കൊണ്ട് പുരുഷാർത്ഥം പറഞ്ഞു; നീ ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന കാര്യം, എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, നിനക്കു സാധ്യമല്ല.'
യത്ത്വയാ കഥിതം പൂര്വം നാസ്തി മത്സമ ഇത്യപി। തത്സത്യം കുരു രാധേയ കുരുമധ്യേ മയാ സഹ
'നിനക്ക് തുല്യൻ ആരുമില്ലെന്നു നീ മുമ്പ് പറഞ്ഞത്, രാധേയാ, അതു സത്യമാണോ എന്നു കുരുക്കളുടെ ഇടയിൽ, എന്നോടൊപ്പം, ഇപ്പോൾ തെളിയിക്കൂ.'
സഭായാം യസ്തു പാഞ്ചാലീം ക്ലിശ്യമാനാം തദാ ത്വയാ । ദൃഷ്ടവാനസ്മി തസ്യാദ്യ ഫലമശ്രുഹി കേവലമ്
'നീ സഭയിൽ ദ്രൗപദിയെ പീഡിപ്പിച്ചപ്പോൾ ഞാൻ കണ്ടു. ആ പാപത്തിന്റെ ഫലം ഇന്ന് അനുഭവിക്കൂ, കരഞ്ഞുകൊൾക.'
ധര്മപാശനിബദ്ധേന യന്മയാ മര്ഷിതം തവ। തസ്യ പാപസ്യ രാധേയ ഫലം പ്രാപ്നുഹി ദുര്മതേ
'ധർമ്മത്തിന്റെ കെട്ടിൽ പെട്ട് ഞാൻ നിന്റെ അപമാനം സഹിച്ചു; രാധേയാ, ആ പാപത്തിന്റെ ഫലം നീ, ദുഷ്ടചിത്തനായവനേ, ഇപ്പോൾ അനുഭവിക്കണം.'
ഏഹി കര്ണ മയാ സാര്ധമിഹാദ്യ കുരു വൈശസമ്। പ്രേക്ഷകാ കുരവഃ സന്തു സര്വേ തേ സഹസൈനികാഃ
'വാ കർണ്ണാ, ഇന്ന് ഇവിടെ എന്നോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യൂ; കുരുക്കളും അവരുടെ സൈന്യവും എല്ലാം സാക്ഷികളാകട്ടെ.'
ഇദാനീമേവ താവത്ത്വമപയാതോ രണാന്മമ। കസ്മാജ്ജീവസി രാധേയ നിഹതസ്ത്വനുജസ്തവ
'നീ ഇപ്പോഴും യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്നെനിക്കു ഭയന്ന് ഓടി; നിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, രാധേയാ, നീ എന്തിനാണ് ഇപ്പോഴും ജീവിക്കുന്നത്?'
യോ ഭ്രാതരം പാതയിത്വാ കസ്ത്യക്ത്വാ ച രണാജിരമ് । ത്വദന്യഃ പുരുഷഃ സത്സു ബ്രൂയാദേവം വ്യവസ്ഥിതഃ
'തന്റെ സഹോദരനെ വീഴ്ത്തി, യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച ശേഷം, നിന്റെ പോലെ സംസാരിക്കാൻ മറ്റാരെങ്കിലും മനുഷ്യരിൽ ഉണ്ടോ?'
ബ്രവീഷി വാചാ യത്പാര്ഥ കര്മണാ തത്സമാചര। വിശേഷിതോ ഹി ത്വം വാചാ കര്മണാപ്രതിമം ഭുവി
'പാർത്താ, നീ പറയുന്നതു പോലെ പ്രവർത്തിച്ചാലും; കാരണം, വാക്കിൽ നീ മുന്നിലാണ്, പക്ഷേ ഭൂമിയിൽ പ്രവർത്തിയിൽ അതിന് തുല്യമല്ല.'
യത്ത്വയാ മര്ഷിതം പൂര്വം തദശക്തേന മര്ഷിതമ് । ഇതി ഗൃഹ്ണീമ തേ പാര്ഥ തമദൃഷ്ട്വാ പരാക്രമമ്
'നീ മുമ്പ് സഹിച്ചതെല്ലാം, അപ്പോൾ നിനക്ക് ശക്തിയില്ലാത്തതിനാലാണ് സഹിച്ചത്. പാർത്താ, അതു ഞാൻ അംഗീകരിക്കുന്നു, കാരണം നിന്റെ വീര്യം ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ല.'
ധര്മപാശനിബദ്ധേന യത്ത്വയാ മര്ഷിതം പുരാ। തഥൈവ ബദ്ധമാത്മാനമബദ്ധ ഇതി മന്യസേ
'നീ മുമ്പ് ധർമ്മത്തിന്റെ കെട്ടിൽ പെട്ട് സഹിച്ചതുപോലെ, ഇപ്പോഴും അതിൽ നിന്നു മോചിതനാണെന്നു നീ കരുതുന്നു, പക്ഷേ അതിൽ തന്നെ ഇപ്പോഴും പെട്ടിരിക്കുന്നു.'
ന ഹി താവദ്വനേ വാസോ യഥോക്തം ചരിതസ്ത്വയാ । ക്ലിഷ്ടസ്ത്വമര്ഥലോഭാത്തു സമയം ഛേത്തുമിച്ഛസി
'നീ പറഞ്ഞതുപോലെ കാടിൽ വാസം ചെയ്തിട്ടില്ല; ധനലോഭം കൊണ്ടു നീ ബുദ്ധിമുട്ടി, ഇപ്പോൾ ഉടമ്പടി ലംഘിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'
യദി ചേന്ദ്രഃ സ്വയം പാര്ഥ തവ യുദ്ധ്യേത കാരണാത്। തഥാഽപിന വ്യഥാ കാചിന്മമ സ്യാദ്വിക്രമിഷ്യതഃ
'പാർത്താ, നിന്റെ വേണ്ടി തന്നെ ഇന്ദ്രൻ യുദ്ധം ചെയ്താലും, ഞാൻ വിജയം നേടാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് ഭയം ഒന്നുമുണ്ടാകില്ല.'
അയം കൌന്തേയകാമസ്തേ നചിരാത്സമുപസ്ഥിതഃ। യോത്സ്യസേ ഹി മയാ സാര്ധമത്ര പശ്യാമി തേ ബലമ്
'കുന്തിദേവിയുടെ മകനേ, നിന്റെ ആഗ്രഹം ഇതാ, ഉടൻ തന്നെ സാക്ഷാത്കരിക്കുന്നു; നീ എന്നോടൊപ്പം ഇവിടെ യുദ്ധം ചെയ്യണം, ഞാൻ നിന്റെ ശക്തി കാണാം.'
ഇതി കര്ണോ ബ്രുവന്നേവ ബീഭത്സുമപരാജിതമ്। അഭ്യയാദ്വിസൃജന്ബാണാന്കായാവരണഭേദിനഃ
കർണ്ണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കേ, അജയ്യനായ വീഭത്സുവിനെ നേരെ ആക്രമിക്കാൻ തുടങ്ങി. അവൻ കായംകെട്ടിയിരുന്ന കാവചങ്ങൾ തുളച്ച് കയറിയ ബാണങ്ങൾ അഴിച്ചു വിട്ടു.
പ്രതിജഗ്രാഹ താന്പാര്ഥഃ പ്രീയമാണോ മഹാരഥഃ
മഹാശക്തനായ പാർത്ഥൻ ആ ബാണങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ ഏറ്റുവാങ്ങി.
ശരവര്ഷേണ മഹതാ പര്ജന്യ ഇവ വൃഷ്ടിമാന്। അഭീയായ ഹി ബീഭത്സുര്ഗാണ്ഡീവം വിക്ഷിപന്ധനുഃ
വീഭത്സു വലിയൊരു ബാണവർഷം അഴിച്ചു വിട്ടു. മഴയുമായി നിറഞ്ഞ മേഘം പോലെ, ഗാണ്ഡീവം വലിച്ച് അവൻ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
ജിഘാംസുഃ സമരേ കര്ണം വിസസര്ജ ശരാന്ബഹൂന്। താന്കര്ണഃ പ്രതിജഗ്രാഹ വായുവേഗമിവാചലഃ
യുദ്ധത്തിൽ കർണ്ണനെ സംഹരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, പാർത്ഥൻ അനേകം ബാണങ്ങൾ അഴിച്ചു വിട്ടു. കർണ്ണൻ ആ ബാണങ്ങളെ കാറ്റിന്റെ ശക്തി നേരിടുന്ന ഒരു പർവ്വതംപോലെ ഏറ്റുവാങ്ങി.
തയോര്ദൈവാസുരസമഃ സന്നിപാതോഽഭവന്മഹാന്। കിരതോഃ ശരജാലാനി കൃത്സ്നം വ്യോമ നിരന്തരം
അവരിൽ ഇരുവരുടെയും ഏറ്റുമുട്ടൽ ദേവാസുരസമരത്തെപ്പോലെ ഭയങ്കരമായിരുന്നു. അവർ ഒഴുക്കിയ ബാണവർഷം ആകാശം മുഴുവൻ നിറച്ചു, ഒരിടവേളയും ഇല്ലാതെ.
ഉത്പേതുര്മേഘജാലാനി ഘോരരൂപാണി സര്വശഃ । വവര്ഷ ച രജോ ഭൌമം കര്ണപാര്ഥസമാഗമേ
ഭയാനകമായ മേഘക്കൂട്ടങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും ഉയർന്നു. കർണ്ണനും പാർത്ഥനും ഏറ്റുമുട്ടുമ്പോൾ, ഭൂമിയിൽ പൊടി മഴപോലെ പെയ്തു.
ന സ്മ സൂര്യഃ പ്രതപതി ന ച വാതി സമീരണഃ। ശരപ്രച്ഛാദിതം വ്യോമ ഛായാഭൂതമിവാഭവത്
സൂര്യൻ പ്രകാശിച്ചില്ല, കാറ്റും വീശിയില്ല. ബാണങ്ങൾ കൊണ്ട് ആകാശം മറഞ്ഞതുകൊണ്ട്, എല്ലാം നിഴലായതുപോലെയായി.
ഗാണ്ഡീവസ്യ ച നിര്ഘോഷഃ കര്ണസ്യ ധനുഷസ്തഥാ। ദഹ്യതാമിവ വേണൂനാമാസീത്പരമദാരുണഃ
ഗാണ്ഡീവത്തിന്റെയും കർണ്ണന്റെ വില്ലിന്റെയും ഉച്ചത്തിലുള്ള ശബ്ദം, ചുളകിയ വേലുകൾ കത്തുന്നതുപോലെ അത്യന്തം ഭയാനകമായിരുന്നു.
അര്ജുനസ്തു ഹയാന്നാഗാന്രഥാംശ്ച വിനിപാതയന്। ക്ഷോഭയാമാസ തത്സൈന്യം കര്ണം വിവ്യാധ ചാസകൃത്
അർജുനൻ കുതിരകളും ആനകളും രഥങ്ങളെയും തകർത്തു, ആ സൈന്യത്തെ അലയടിപ്പിച്ചു, കർണ്ണനെ പലതവണ ബാണങ്ങൾ കൊണ്ട് വേദനിപ്പിച്ചു.
തതഃ പാര്ഥോ മഹാബാഹുഃ കര്ണസ്യ ധനുരച്ഛിനത്। ഛിന്നധന്വാ തതഃ കര്ണഃ ശക്തിം ചിക്ഷേപ വേഗവാന് താം ശക്തിം സമരേ പാര്ഥശ്ചിച്ഛേദ നിശിതൈഃ ശരൈഃ
അപ്പോൾ മഹാബലശാലിയായ പാർത്ഥൻ കർണ്ണന്റെ വില്ല് വെട്ടി തകർത്തു. വില്ലില്ലാതെ നിന്ന കർണ്ണൻ വേഗത്തിൽ ഒരു ശൂലം എറിഞ്ഞു. പാർത്ഥൻ അതിനെ കൃത്യമായ ബാണങ്ങൾ കൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ വെട്ടിമുറിച്ചു.
തതോ നിപേതുര്ബഹുശോ രാധേയസ്യ പദാനുഗാഃ । താംശ്ച ഗാണ്ഡീവനിര്മുക്തൈഃ പ്രാഹിണോദ്യമസാദനമ്
അതിനുശേഷം രാധേയന്റെ അനേകം അനുചിതർ നിലംപതിച്ചു. ഗാണ്ഡീവത്തിൽ നിന്ന് അഴിച്ചു വിട്ട ബാണങ്ങൾ കൊണ്ട് അവരെ പാർത്ഥൻ സംഹാരത്തിലേക്ക് അയച്ചു.
അശേരതാവൃത്യ മഹീം സമഗ്രാം പാര്ഥേഷുമാര്ഗേ നിഹതാ ദ്വിപേന്ദ്രാഃ । ഹിരണ്യകക്ഷ്യാം ശരജാലചിത്രാ യഥാ നഗാഃ പാവകജാലനദ്ധാഃ
പാർത്ഥന്റെ ബാണപഥത്തിൽ വീണ ആനകളുടെ ശവങ്ങൾ, പൊന്നുകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ചവ, ഭൂമി മുഴുവൻ മൂടി കിടന്നു. തീയിൽ പിടിച്ച മരങ്ങൾപോലെയായിരുന്നു അവയുടെ ദൃശ്യം.
തം ശത്രുസേനാങ്ഗനിബര്ഹണാനി കര്മാണി കുര്വാണമമാനുഷാണി । വൈകര്തനഃ പൂര്വമമൃഷ്യമാണഃ സമാര്പയല്ലക്ഷ്യമിവാശു പാര്ഥമ്
ശത്രുസൈന്യത്തെ തകർക്കുന്ന അതിമാനുഷിക പ്രവർത്തികൾ പാർത്ഥൻ ചെയ്തപ്പോൾ, വികർതനപുത്രൻ അതു സഹിക്കാനാവാതെ, പാർത്ഥനെ ലക്ഷ്യം വെച്ച് വേഗത്തിൽ അമ്പയച്ചു.
തതശ്ചതുര്ഭിസ്തുരഗാന്വികൃഷ്യ വിവ്യാധ കര്ണോഽഥ ധനംജയസ്യ। ഷങ്ഭിശ്ച സൂതം ദശഭിര്ഹയാംശ്ച ഷഷ്ട്യാ ച പാര്ഥം ത്രിഭിരസ്യ കേതുമ്
അതിനുശേഷം കർണ്ണൻ ധനഞ്ജയന്റെ നാല് കുതിരകളെയും ആറു ബാണങ്ങൾ കൊണ്ട് സാരഥിയെയും, പത്ത് ബാണങ്ങൾ കൊണ്ട് കുതിരകളെയും, അറുപതു ബാണങ്ങൾ കൊണ്ട് പാർത്ഥനെയും, മൂന്ന് ബാണങ്ങൾ കൊണ്ട് അവന്റെ പതാകയെയും വെടിഞ്ഞു.