തതഃ സയുഗ്യാഃ സരഥാഃ സനാഗാ യോധാ വിനേദുര്ഭരതര്ഷഭാണാമ്। അന്തര്ഹിതം ഭീഷ്മമുഖാഃ സമീക്ഷ്യ കിരീടിനാ കര്ണരഥം പൃഷത്കൈഃ
അപ്പോൾ ഭാരതവംശത്തിലെ എല്ലാ രഥങ്ങളും ആനകളും യോദ്ധാക്കളും, ഭീഷ്മനും മറ്റുള്ളവരും കിരീടധാരിയുടെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് മറഞ്ഞ കർണ്ണന്റെ രഥം കണ്ടു നിലവിളിച്ചു.
സ ചാപി താനര്ജുനബാഹുമുക്താഞ്ശരാഞ്ശരൌഘൈഃ പ്രതിഹത്യ തൂര്ണമ് । ബഭൌ മഹാത്മാ സധനുഃ സബാണഃ സവിഷ്ഫുലിങ്ഗോഽഗ്നിരിവാഥ കര്ണഃ
എന്നാൽ മഹാത്മാവായ കർണ്ണൻ, അർജുനന്റെ കൈകളിൽ നിന്നിറങ്ങിയ അമ്പുകൾ തന്റെ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ വേഗത്തിൽ തടഞ്ഞു, വില്ലും അമ്പുകളും കൈവശം വച്ചു തീയിൽ ചിതലുകൾ പടർന്നതുപോലെ തിളങ്ങി.
തതസ്തു ജജ്ഞേ കരതാലഘോഷഃ സശങ്ഖഭേരീപണവാകുലസ്തു। പ്രക്ഷ്വേലിതാസ്ഫോടിതസിംഹനാദൈര്വൈകര്തനം പൂജയതാം കുരൂണാമ്
അപ്പോൾ കൈയടികളും ശംഖം, ഭേരി, പണവം എന്നിവയുടെ ശബ്ദവും, സിംഹനാദങ്ങളും ഉയർന്നു, കുരുക്കൾ കർണ്ണനെ ആദരിച്ച് ഉല്ലാസത്തോടെ ആഹ്ലാദിച്ചു.
ആധൂതലാങ്ഗൂലമഹാപതാകം രഥോത്തമം ശ്രേഷ്ഠതമം കുരൂണാമ്। തതഃ സഗാണ്ഡീവകൃതപ്രണാദം കിരീടിനം പ്രേക്ഷ്യ നനാദ കര്ണഃ
വലിയ പതാകയും ആടുന്ന വാൽവുമുള്ള കുരുക്കളുടെ ശ്രേഷ്ഠമായ രഥം കർണ്ണൻ കണ്ടു, കിരീടധാരി ഗാണ്ഡീവം കെട്ടിയ ശബ്ദം കേട്ട്, കർണ്ണൻ ഉച്ചത്തിൽ ഗർജിച്ചു.
പാര്ഥോപി വൈകര്തനമര്ദയിത്വാ സാശ്വം സകേതും സരഥം സസൂതമ്। നനാദ ഹര്ഷാത്സഹസാ കിരീടീ പിതാമഹം ദ്രോണകൃപൌ ച ദൃഷ്ട്വാ
പാർഥൻ, കർണ്ണന്റെ കുതിരകളും പതാകയും രഥവും സാരഥിയും തകർത്ത ശേഷം, ഭീഷ്മനെയും ദ്രോണനെയും കൃപനെയും കണ്ടു, ആനന്ദത്തിൽ കിരീടധാരി അപ്രതീക്ഷിതമായി ഗർജിച്ചു.
സിഷേച പാര്ഥം ബഹുഭിഃ ശരൌഘൈര്വൈകര്തനഃ സംയതി തീക്ഷ്ണവേഗൈഃ । വൈകര്തനശ്ചാപി കിരീടമാലീ പ്രച്ഛാദയാമാസ ശിതൈഃ ശരൌഘൈഃ
യുദ്ധത്തിൽ കർണ്ണൻ കൂർമ്ബുകൾ കൊണ്ടു പാർഥനെ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ കുളിപ്പിച്ചു, അതുപോലെ കിരീടധാരിയും കർണ്ണനെ കൂർമ്ബുകളുടെ മഴയാൽ മറച്ചു.
തയോരമോഘന്സൃജതോഃ ശരൌഘാനസ്ത്രജ്ഞയോരാസ മഹാന്വിമര്ദഃ। രാഹുപ്രമുക്താവിവ ചന്ദ്രസൂര്യൌ ക്ഷണാന്തരേണാനുദദര്ശ ലോകഃ
അസ്ത്രജ്ഞന്മാരായ ഇരുവരും അമ്പുകളുടെ അച്യുതമായ മഴയൊഴുക്കുമ്പോൾ, വലിയ ഒരു ഏറ്റുമുട്ടൽ ഉണ്ടായി; ഒരു നിമിഷം ലോകം അവരെ രാഹുവിൽ നിന്ന് മോചിതമായ ചന്ദ്രനും സൂര്യനും പോലെ കണ്ടു.
ഹതാസ്തു പാര്ഥേന രഥപ്രവീരാ ഭൂമൌ യുവാനഃ സുപുപുഃ സുകേശാഃ । സുവര്ണലോഹായസവര്മഗാത്രാ വൃക്ഷാ യഥാ ഹൈമവതേ നികൃത്താഃ
പാർഥൻ, രഥശ്രേഷ്ഠരായ, യുവാക്കളും മനോഹരമായ മുടിയുള്ളവരുമായ യോദ്ധാക്കളെ തകർത്തു; പൊന്നും ഇരുമ്പും ചേർത്ത കവർച്ചകളുള്ള അവരുടെ ശരീരങ്ങൾ ഹിമാലയത്തിൽ മുറിച്ചുവീണ വൃക്ഷങ്ങളെപ്പോലെ ഭൂമിയിൽ വീണു കിടന്നു.
തഥാ സ ശത്രൂന്സമരേ വിനിഘ്നന്ഗാണ്ഡീവധന്വാ വ്യധമത്സപത്നാന്। ചചാര സങ്ഖ്യേ വിദിശോ ദിശശ്ച ദഹന്നിവാഗ്നിര്വനമാതപാന്തേ
അങ്ങനെ ഗാണ്ഡീവം കൈവശമാക്കി, അർജുനൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ശത്രുക്കളെ വീഴ്ത്തി, എതിരാളികളെ ചിതറിച്ചു. അവൻ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും തീപിടിച്ച കാട്ടുപോലെ കയറി, വേനലാവസാനത്തിലെ കാട്ടിനെ പോലെ സൈന്യത്തെ ദഹിപ്പിച്ചു.
സുശീര്ണപര്ണാനി യഥാ വസന്തേ വിധൂനയന്വായുരിവാല്പസാരാന് । തഥാ സപത്നാന്വിധമന്കിരീടീ ചചാര സങ്ഖ്യേഽതിരഥോ രഥേന
വസന്തകാലത്ത് കാറ്റ് വാടിച്ച ഇലകൾ എളുപ്പത്തിൽ ഉണർത്തിയതുപോലെ, അങ്ങനെ തന്നെ കിരീടം ധരിച്ച മഹാരഥി അർജുനൻ തന്റെ രഥത്തിൽ എതിരാളികളെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ പിരിച്ചുവിട്ടു.
ശത്രൂനിവേന്ദ്രഃ സമരേ കിരീടീ വിദ്രാവയംസ്തദ്രഥവീരബൃന്ദമ്। പ്രാച്ഛാദയച്ചരുകിരീടമാലീ വരേഷുഭിഃ ശത്രുഗണാനനേകാന്
ഇന്ദ്രൻ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ തകർക്കുന്നതുപോലെ, കിരീടധാരി അർജുനൻ ആ രഥസേനയെ തകർത്തു. മനോഹരമായ കിരീടം തിളങ്ങി, ഉത്തമമായ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അനേകം ശത്രുസമൂഹങ്ങളെ മറച്ചു.
കര്ണം തദോവാച കിരീടമാലീ ശൂരഃ കുരൂണാം പ്രവരോഽഭിഗര്ജന്
അപ്പോൾ കിരീടം ധരിച്ച ധീരനായ, കുരുക്കളുടെ ശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനൻ, ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ച് കർണ്ണനോടു പറഞ്ഞു.
കര്ണ യസ്ത്വം സഭാമധ്യേ ബഹ്വബദ്ധം പ്രഭാഷസേ। ന മേ യുധി സമോസ്തീതി തദിദം പ്രത്യുപസ്ഥിതമ്
'കർണ്ണാ, നീ സഭയിൽ എത്രയോ അഭിമാനത്തോടെ പറഞ്ഞത് ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ നിന്നോടു തുല്യമല്ലെന്ന്. അതാ, ആ സമയമിപ്പോൾ എത്തി.'
സഭായാം പൌരുഷം പ്രോച്യ ധര്മമുത്സൃജ്യ കേവലമ്। കര്തുമിച്ഛസി യത്കര്മ തന്മന്യേ ദുഷ്കരം ത്വയാ
'നീ സഭയിൽ ധർമ്മം ഉപേക്ഷിച്ച്, വെറും വാക്കുകൾ കൊണ്ട് പുരുഷാർത്ഥം പറഞ്ഞു; നീ ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന കാര്യം, എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, നിനക്കു സാധ്യമല്ല.'
യത്ത്വയാ കഥിതം പൂര്വം നാസ്തി മത്സമ ഇത്യപി। തത്സത്യം കുരു രാധേയ കുരുമധ്യേ മയാ സഹ
'നിനക്ക് തുല്യൻ ആരുമില്ലെന്നു നീ മുമ്പ് പറഞ്ഞത്, രാധേയാ, അതു സത്യമാണോ എന്നു കുരുക്കളുടെ ഇടയിൽ, എന്നോടൊപ്പം, ഇപ്പോൾ തെളിയിക്കൂ.'
സഭായാം യസ്തു പാഞ്ചാലീം ക്ലിശ്യമാനാം തദാ ത്വയാ । ദൃഷ്ടവാനസ്മി തസ്യാദ്യ ഫലമശ്രുഹി കേവലമ്
'നീ സഭയിൽ ദ്രൗപദിയെ പീഡിപ്പിച്ചപ്പോൾ ഞാൻ കണ്ടു. ആ പാപത്തിന്റെ ഫലം ഇന്ന് അനുഭവിക്കൂ, കരഞ്ഞുകൊൾക.'
ധര്മപാശനിബദ്ധേന യന്മയാ മര്ഷിതം തവ। തസ്യ പാപസ്യ രാധേയ ഫലം പ്രാപ്നുഹി ദുര്മതേ
'ധർമ്മത്തിന്റെ കെട്ടിൽ പെട്ട് ഞാൻ നിന്റെ അപമാനം സഹിച്ചു; രാധേയാ, ആ പാപത്തിന്റെ ഫലം നീ, ദുഷ്ടചിത്തനായവനേ, ഇപ്പോൾ അനുഭവിക്കണം.'
ഏഹി കര്ണ മയാ സാര്ധമിഹാദ്യ കുരു വൈശസമ്। പ്രേക്ഷകാ കുരവഃ സന്തു സര്വേ തേ സഹസൈനികാഃ
'വാ കർണ്ണാ, ഇന്ന് ഇവിടെ എന്നോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യൂ; കുരുക്കളും അവരുടെ സൈന്യവും എല്ലാം സാക്ഷികളാകട്ടെ.'
ഇദാനീമേവ താവത്ത്വമപയാതോ രണാന്മമ। കസ്മാജ്ജീവസി രാധേയ നിഹതസ്ത്വനുജസ്തവ
'നീ ഇപ്പോഴും യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്നെനിക്കു ഭയന്ന് ഓടി; നിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, രാധേയാ, നീ എന്തിനാണ് ഇപ്പോഴും ജീവിക്കുന്നത്?'
യോ ഭ്രാതരം പാതയിത്വാ കസ്ത്യക്ത്വാ ച രണാജിരമ് । ത്വദന്യഃ പുരുഷഃ സത്സു ബ്രൂയാദേവം വ്യവസ്ഥിതഃ
'തന്റെ സഹോദരനെ വീഴ്ത്തി, യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച ശേഷം, നിന്റെ പോലെ സംസാരിക്കാൻ മറ്റാരെങ്കിലും മനുഷ്യരിൽ ഉണ്ടോ?'
ബ്രവീഷി വാചാ യത്പാര്ഥ കര്മണാ തത്സമാചര। വിശേഷിതോ ഹി ത്വം വാചാ കര്മണാപ്രതിമം ഭുവി
'പാർത്താ, നീ പറയുന്നതു പോലെ പ്രവർത്തിച്ചാലും; കാരണം, വാക്കിൽ നീ മുന്നിലാണ്, പക്ഷേ ഭൂമിയിൽ പ്രവർത്തിയിൽ അതിന് തുല്യമല്ല.'
യത്ത്വയാ മര്ഷിതം പൂര്വം തദശക്തേന മര്ഷിതമ് । ഇതി ഗൃഹ്ണീമ തേ പാര്ഥ തമദൃഷ്ട്വാ പരാക്രമമ്
'നീ മുമ്പ് സഹിച്ചതെല്ലാം, അപ്പോൾ നിനക്ക് ശക്തിയില്ലാത്തതിനാലാണ് സഹിച്ചത്. പാർത്താ, അതു ഞാൻ അംഗീകരിക്കുന്നു, കാരണം നിന്റെ വീര്യം ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ല.'
ധര്മപാശനിബദ്ധേന യത്ത്വയാ മര്ഷിതം പുരാ। തഥൈവ ബദ്ധമാത്മാനമബദ്ധ ഇതി മന്യസേ
'നീ മുമ്പ് ധർമ്മത്തിന്റെ കെട്ടിൽ പെട്ട് സഹിച്ചതുപോലെ, ഇപ്പോഴും അതിൽ നിന്നു മോചിതനാണെന്നു നീ കരുതുന്നു, പക്ഷേ അതിൽ തന്നെ ഇപ്പോഴും പെട്ടിരിക്കുന്നു.'
ന ഹി താവദ്വനേ വാസോ യഥോക്തം ചരിതസ്ത്വയാ । ക്ലിഷ്ടസ്ത്വമര്ഥലോഭാത്തു സമയം ഛേത്തുമിച്ഛസി
'നീ പറഞ്ഞതുപോലെ കാടിൽ വാസം ചെയ്തിട്ടില്ല; ധനലോഭം കൊണ്ടു നീ ബുദ്ധിമുട്ടി, ഇപ്പോൾ ഉടമ്പടി ലംഘിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'
യദി ചേന്ദ്രഃ സ്വയം പാര്ഥ തവ യുദ്ധ്യേത കാരണാത്। തഥാഽപിന വ്യഥാ കാചിന്മമ സ്യാദ്വിക്രമിഷ്യതഃ
'പാർത്താ, നിന്റെ വേണ്ടി തന്നെ ഇന്ദ്രൻ യുദ്ധം ചെയ്താലും, ഞാൻ വിജയം നേടാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് ഭയം ഒന്നുമുണ്ടാകില്ല.'
അയം കൌന്തേയകാമസ്തേ നചിരാത്സമുപസ്ഥിതഃ। യോത്സ്യസേ ഹി മയാ സാര്ധമത്ര പശ്യാമി തേ ബലമ്
'കുന്തിദേവിയുടെ മകനേ, നിന്റെ ആഗ്രഹം ഇതാ, ഉടൻ തന്നെ സാക്ഷാത്കരിക്കുന്നു; നീ എന്നോടൊപ്പം ഇവിടെ യുദ്ധം ചെയ്യണം, ഞാൻ നിന്റെ ശക്തി കാണാം.'
ഇതി കര്ണോ ബ്രുവന്നേവ ബീഭത്സുമപരാജിതമ്। അഭ്യയാദ്വിസൃജന്ബാണാന്കായാവരണഭേദിനഃ
കർണ്ണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കേ, അജയ്യനായ വീഭത്സുവിനെ നേരെ ആക്രമിക്കാൻ തുടങ്ങി. അവൻ കായംകെട്ടിയിരുന്ന കാവചങ്ങൾ തുളച്ച് കയറിയ ബാണങ്ങൾ അഴിച്ചു വിട്ടു.
പ്രതിജഗ്രാഹ താന്പാര്ഥഃ പ്രീയമാണോ മഹാരഥഃ
മഹാശക്തനായ പാർത്ഥൻ ആ ബാണങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ ഏറ്റുവാങ്ങി.
ശരവര്ഷേണ മഹതാ പര്ജന്യ ഇവ വൃഷ്ടിമാന്। അഭീയായ ഹി ബീഭത്സുര്ഗാണ്ഡീവം വിക്ഷിപന്ധനുഃ
വീഭത്സു വലിയൊരു ബാണവർഷം അഴിച്ചു വിട്ടു. മഴയുമായി നിറഞ്ഞ മേഘം പോലെ, ഗാണ്ഡീവം വലിച്ച് അവൻ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
ജിഘാംസുഃ സമരേ കര്ണം വിസസര്ജ ശരാന്ബഹൂന്। താന്കര്ണഃ പ്രതിജഗ്രാഹ വായുവേഗമിവാചലഃ
യുദ്ധത്തിൽ കർണ്ണനെ സംഹരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, പാർത്ഥൻ അനേകം ബാണങ്ങൾ അഴിച്ചു വിട്ടു. കർണ്ണൻ ആ ബാണങ്ങളെ കാറ്റിന്റെ ശക്തി നേരിടുന്ന ഒരു പർവ്വതംപോലെ ഏറ്റുവാങ്ങി.