സാ ന കല്പേത വാസായ തയാഹം രഹിതഃ കഥമ്। വസേയമിഹ തസ്മാത്തേ ത്യജാമി വിഷയം നൃപ
അവളോടൊപ്പം താമസിക്കാന് അവള് യോഗ്യയല്ല. അവളെ വിട്ട് എനിക്ക് ഇവിടെ കഴിയാന് കഴിയില്ല. അതിനാല്, രാജാവേ, ഞാന് നിന്റെ രാജ്യത്തെ വിട്ട് പോകുന്നു.
വധാദനര്ഹതസ്തസ്യ വധാച്ച ദുഹിതുര്മമ। വഷപര്വന്നിബോധേയം ത്യക്ഷ്യാമി ത്വാം സബാന്ധവമ്। സ്ഥാതും ത്വദ്വിഷയേ രാജന്ന ശക്ഷ്യാമി ത്വയാ സഹ
അന്യായമായി അവനെ കൊല്ലുകയും, എന്റെ മകളെ ദുഃഖിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതുകൊണ്ട്, വൃഷപർവ്വാ, ഇതു മനസ്സിലാക്കുക: ഞാന് നിന്നെയും നിന്റെ ബന്ധുക്കളെയും ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. നിന്റെ രാജ്യത്ത് നിന്നോടൊപ്പം എനിക്ക് കഴിയാന് കഴിയില്ല.
മാ ശോച വൃഷപര്വംസ്ത്വം മാ ക്രുധ്യസ്വ വിശാംപതേ। സ്ഥാതും തേ വിഷയേ രാജന്ന ശക്ഷ്യാമി തയാ വിനാ। അസ്യാ ഗതിര്ഗതിര്മഹ്യം പ്രിയമസ്യാഃ പ്രിയം മമ
വൃഷപർവ്വാ, നീ ദുഃഖിക്കേണ്ട, കോപിക്കേണ്ട. അവളില്ലാതെ നിന്റെ രാജ്യത്ത് എനിക്ക് കഴിയാന് കഴിയില്ല. അവളുടെ ഭാഗ്യമാണ് എന്റെ ഭാഗ്യം; അവളെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നതെന്തും എനിക്കും പ്രിയമാണ്.
യദി ബ്രഹ്മന്ഘാതയാമി യദി വാ ക്രോശയാമ്യഹമ്। ശര്മിഷ്ഠയാ ദേവയാനീം തേന ഗച്ഛാമ്യസദ്ഗതിമ്
ഞാന് ബ്രാഹ്മണനെ കൊല്ലുകയോ, ദുഃഖത്തില് കരയുകയോ ചെയ്താലും, ശർമിഷ്ഠ ദേവയാനിയെ അപമാനിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കില്, അതുകൊണ്ട് ഞാന് ദുർഗതിയിലാകും.
അഹോ മാമഭിജാനാസി ദൈത്യ മിഥ്യാപ്രലാപിനമ്। യഥേമമാത്മനോ ദോഷം ന നിയച്ഛസ്പുപേക്ഷസേ
അയ്യോ, ദൈത്യാ, നീ എന്നെ കള്ളം പറയുന്നവനായി കരുതുന്നു. കാരണം, നിന്റെ ഈ തെറ്റിനെ നീ തടയുകയോ തിരുത്തുകയോ ചെയ്യാതെ അവഗണിക്കുന്നു.
നാധര്മം ന മൃഷാവാദം ത്വയി ജാനാമി ഭാര്ഗവ। ത്വയി ധര്മശ്ച സത്യം ച തത്പ്രസീദതു നോ ഭവാന്
ഭാർഗവാ, നിനക്കുള്ളിൽ അധർമ്മമോ കള്ളവാക്കോ ഉണ്ടെന്ന് ഞാന് അറിയുന്നില്ല. നിനക്കുള്ളിൽ ധർമ്മവും സത്യവും ഉണ്ട്. അതിനാൽ ദയവായി ഞങ്ങളോട് ദയ കാണിക്കണം.
യദ്യസ്മാനപഹായ ത്വമിതോ ഗച്ഛസി ഭാര്ഗവ। സമുദ്രം സംപ്രവേക്ഷ്യാമി പൂര്വം മദ്ബാന്ധവൈഃ സഹ
ഭാർഗവാ, നീ ഞങ്ങളെയൊന്നും നോക്കാതെ ഇവിടെ നിന്ന് പോകുകയാണെങ്കില്, ഞാനും എന്റെ ബന്ധുക്കളും ആദ്യം സമുദ്രത്തിലേക്ക് ചാടും.
പാതാലമഥവാ ചാഗ്നിം നാന്യദസ്തി പരായണമ്। യദ്യേവ ദേവാന്ഗച്ഛേസ്ത്വം മാം ച ത്യക്ത്വാ ഗ്രഹാധിപ। സര്വത്യാഗം തതഃ കൃത്വാ പ്രവിശാമി ഹുതാശനമ്
അല്ലെങ്കില് ഞാന് പാതാളത്തിലോ അഗ്നിയിലോ കടക്കും; വേറൊരു ആശ്രയം ഇല്ല. ഗ്രഹാധിപാ, നീ ദേവന്മാരുടെ അടുക്കല് പോയി എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചാല്, എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് ഞാന് ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയിലേക്കു കടക്കും.
സമുദ്രം പ്രവിശധ്വം വാ ദിശോ വാ ദ്രവതാസുരാഃ। ദുഹിതുര്നാപ്രിയം സോഹും ശക്തോഽഹം ദയിതാ ഹി മേ
അസുരന്മാരേ, സമുദ്രത്തിലേക്ക് ചാടുകയോ, ദിശകളിലേക്കു ഓടിപ്പോകുകയോ ചെയ്യൂ. എന്റെ മകളെ ദുഃഖിപ്പിക്കുന്നതെനിക്ക് സഹിക്കാനാവില്ല, കാരണം അവള് എനിക്ക് അത്യന്തം പ്രിയമാണ്.
പ്രസാദ്യതാം ദേവയാനീ ജീവിതം യത്ര മേ സ്ഥിതമ്। യോഗക്ഷേമകരസ്തേഽഹമിന്ദ്രസ്യേവ ബൃഹസ്പതിഃ
ദേവയാനിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കണം, കാരണം എന്റെ ജീവന് അവളില് ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഞാന് നിന്റെ ക്ഷേമം നോക്കുന്നവനാണ്, ഇന്ദ്രനു ബ്രഹസ്പതി എങ്ങനെയോ അതുപോലെ.
യത്കിംചിദസുരേന്ദ്രാണാം വിദ്യതേ വസു ഭാര്ഗവ। ഭുവി ഹസ്തിഗവാശ്വം ച തസ്യ ത്വം മമ ചേശ്ചരഃ
ഭാർഗവാ, ഭൂമിയിൽ അസുരരാജാക്കന്മാരുടെ എത്ര സമ്പത്തുണ്ടോ, ആനകൾ, പശുക്കൾ, കുതിരകൾ എന്നിവയൊക്കെയും നീയും ഞാനും അതിന്റെ ഉടമകളാണ്.
യത്കിംചിദസ്തി ദ്രവിണം ദൈത്യേന്ദ്രാണാം മഹാസുര। തസ്യേശ്വരോസ്മി യദ്യേഷാ ദേവയാനീ പ്രസാദ്യതാമ്
മഹാസുരാ, ദൈത്യരാജാക്കന്മാരുടെ എത്ര സമ്പത്തുണ്ടോ, ദേവയാനി സന്തോഷപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ അതിന്റെ ഉടമ ഞാൻ തന്നെയാണ്.
ഏവമുക്തസ്തഥേത്യാഹ വൃഷപര്വാ മഹാകവിമ്। ദേവയാന്യന്തികം ഗത്വാ തമര്ഥം പ്രാഹ ഭാര്ഗവഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ വൃഷപർവൻ മഹാകവിയെ നോക്കി 'ശരി' എന്നു പറഞ്ഞു. പിന്നെ ഭാർഗവൻ ദേവയാനിയുടെ അടുത്ത് ചെന്നു ആ കാര്യം പറഞ്ഞു.
യദി ത്വമീശ്വരസ്താത രാജ്ഞോ വിത്തസ്യ ഭാര്ഗവ। നാഭിജാനാമി തത്തേഽഹം രാജാ തു വദതു സ്വയമ്
ഭാർഗവാ, രാജാവിന്റെ സമ്പത്തിന്റെ നീയാണെങ്കിൽ ഞാൻ അതറിയുന്നില്ല; രാജാവ് തന്നെയാണ് അതു പറയേണ്ടത്.
ശുക്രസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ വൃഷപര്വാ സബാന്ധവഃ। ദേവയാനി പ്രസീദേതി പപാത ഭുവി പാദയോഃ
ശുക്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ വൃഷപർവനും ബന്ധുക്കളും ദേവയാനിയുടെ കാലിൽ വീണു, 'ദേവയാനി ദയവായി ക്ഷമിക്കണം' എന്നു പറഞ്ഞു.
സ്തുത്യോ വന്ദ്യശ്ച സതതം മയാ താതശ്ച തേ ശുഭേ।' യം കാമമഭികാമാഽസി ദേവയാനി ശുചിസ്മിതേ। തത്തേഽഹം സംപ്രദാസ്യാമി യദി വാപി ഹി ദുര്ലഭമ്
നീ എപ്പോഴും എന്റെ വന്ദനയും സ്തുതിയും അർഹിക്കുന്നവളാണ്, നീ എന്റെ പിതാവുപോലെയാണ്. ദേവയാനി, നീ എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും, അതു നേടാൻ എത്രയെങ്കിലും പ്രയാസം ഉണ്ടായാലും, ഞാൻ അതു നിനക്കു നൽകും.
ദാസീം കന്യാസഹസ്രേണ ശര്മിഷ്ഠാമഭികാമയേ। അനു മാം തത്ര ഗച്ഛേത്സാ യത്ര ദദ്യാച്ച മേ പിതാ
എനിക്ക് ശർമിഷ്ഠയും ആയിരം ദാസിമാരും ദാസിയായി വേണം; എന്റെ അച്ഛൻ എവിടെയെങ്കിലും എന്നെ കൊടുത്താൽ അവൾ എപ്പോഴും എന്നെ അനുഗമിക്കണം.
ഉത്തിഷ്ഠ ത്വം ഗച്ഛ ധാത്രി ശര്മിഷ്ഠാം ശീഘ്രമാനയ। യം ച കാമയതേ കാമം ദേവയാനീ കരോതു തമ്
നേഴേ, എഴുന്നേറ്റ് പോവു, ഉടൻ ശർമിഷ്ഠയെ കൊണ്ടുവരിക; ദേവയാനി എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും അവൾക്ക് ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കണം.
ത്യജേദേകം കുലസ്യാര്ഥേ ഗ്രാമാര്ഥേ ച കുലം ത്യജേത്। ഗ്രാമം ജനപദസ്യാര്ഥേ ആത്മാര്ഥേ പൃഥിവീം ത്യജേത്
കുടുംബത്തിന്റെ خاطرക്ക് ഒരാളെ ഉപേക്ഷിക്കണം; ഗ്രാമത്തിന്റെ خاطرക്ക് കുടുംബം ഉപേക്ഷിക്കണം; ദേശത്തിന്റെ خاطرക്ക് ഗ്രാമം ഉപേക്ഷിക്കണം; സ്വാർത്ഥത്തിന് خاطرക്ക് ഭൂമി ഉപേക്ഷിക്കണം.
തതോ ധാത്രീ തത്ര ഗത്വാ ശര്മിഷ്ഠാം വാക്യമബ്രവീത്। ഉത്തിഷ്ഠ ഭദ്രേ ശര്മിഷ്ഠേ ജ്ഞാതീനാം സുഖമാവഹ
പിന്നെ നേഴെ അവിടെ ചെന്നു ശർമിഷ്ഠയോട് പറഞ്ഞു: 'ശർമിഷ്ഠേ, നല്ലവളേ, എഴുന്നേൽക്കു, നിന്റെ ബന്ധുക്കൾക്ക് സന്തോഷം നൽകണം.'
ത്യജതി ബ്രാഹ്മണഃ ശിഷ്യാന്ദേവയാന്യാ പ്രചോദിതഃ। സായം കാമയതേ കാം സ കാര്യോഽദ്യ ത്വയാഽനഘേ
ദേവയാനിയുടെ ആഗ്രഹപ്രകാരം ബ്രാഹ്മണൻ തന്റെ ശിഷ്യന്മാരെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; അവൾ ഇന്നലെ വൈകിട്ട് എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും, അകലമില്ലാത്തവളേ, നീ അതു നിർവഹിക്കണം.
യം സാ കാമയതേ കാം കരവാണ്യഹമദ്യ തമ്। യദ്യേവമാഹ്വയേച്ഛുക്രോ ദേവയാനീകൃതേ ഹി മാമ്। മദ്ദോഷാന്മാഗമച്ഛുക്രോ ദേവയാനീ ച മത്കൃതേ
അവൾ ഇന്ന് എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും ഞാൻ അതു ചെയ്യാം; ദേവയാനിക്കായി ശുക്രൻ എന്നെ വിളിച്ചാൽ, എന്റെ കാരണത്താൽ ശുക്രനും ദേവയാനിയും കുറ്റം വരരുത്.
തതഃ കന്യാസഹസ്രേണ വൃതാ ശിബികയാ തദാ। പിതുര്നിയോഗാത്ത്വരിതാ നിശ്ചക്രാമ പുരോത്തമാത്
അപ്പോൾ ആയിരം കന്യകളുമായി തെരഞ്ഞെടുത്ത്, പിതാവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം, ശർമിഷ്ഠ ശീഘ്രം ശോഭയുള്ള കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്ന് ശിബികയിൽ പുറപ്പെട്ടു.
അഹം ദാസീസഹസ്രേണ ദാസീ തേ പരിചാരികാ। അനു ത്വാം തത്ര യാസ്യാമി യത്ര ദാസ്യതി തേ പിതാ
ആയിരം ദാസിമാരോടൊപ്പം ഞാൻ നിന്റെ ദാസിയായി നിന്നെ സേവിക്കും; അച്ഛൻ നിന്നെ എവിടെയെങ്കിലും കൊടുത്താൽ ഞാൻ നിന്നെ അനുഗമിക്കും.
സ്തുവതോ ദുഹിതാഽഹം തേ യാചതഃ പ്രതിഗൃഹ്ണതഃ। സ്തൂയമാനസ്യ ദുഹിതാ കഥം ദാസീ ഭവിഷ്യസി
ഞാൻ സ്തുതിക്കുന്നവന്റെ, അപേക്ഷിക്കുന്നവന്റെ, സ്വീകരിക്കുന്നവന്റെ മകളാണ്; സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നവന്റെ മകൾ എങ്ങനെ ദാസിയായി മാറും?
യേനകേനചിദാര്താനാം ജ്ഞാതീനാം സുഖമാവഹേത്। അതസ്ത്വാമനുയാസ്യാമി തത്ര ദാസ്യതി തേ പിതാ
ആർക്കെങ്കിലും ദു:ഖിതരായ ബന്ധുക്കൾക്ക് സന്തോഷം നൽകാൻ കഴിയുന്നവൻ ആരായാലും, അതിനാൽ ഞാൻ അച്ഛൻ നിന്നെ എവിടെയെങ്കിലും കൊടുത്താൽ നിന്നെ അനുഗമിക്കും.
പ്രതിശ്രുതേ ദാസഭാവേ ദുഹിത്രാ വൃഷപര്വണഃ। ദേവയാനീ നൃപശ്രേഷ്ഠ പിതരം വാക്യമബ്രവീത്
വൃഷപർവന്റെ മകൾ ദാസിയായിരിക്കാൻ സമ്മതിച്ചപ്പോൾ, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ദേവയാനി അച്ഛനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
പ്രവിശാമി പുരം താത തുഷ്ടാഽസ്മി ദ്വിജസത്തമ। അമോഘം തവ വിജ്ഞാനമസ്തി വിദ്യാബലം ച തേ
അച്ഛാ, ഞാൻ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിക്കും; ഞാൻ സന്തുഷ്ടയാണു, ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ. നിന്റെ വിജ്ഞാനം അപ്രമാദമാണു, നിന്റെ വിദ്യാശക്തിയും വലിയതാണ്.
ഏവമുക്തോ ദുഹിത്രാ സ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠോ മഹായശാഃ। പ്രവിവേശ പുരം ഹൃഷ്ടഃ പൂജിതഃ സര്വദാനൈവഃ
മകളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, മഹത്തായ യശസ്സുള്ള ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ സന്തോഷത്തോടെ, എല്ലാ വിധം ആദരവും സമ്മാനങ്ങളും ലഭിച്ചു ആ നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
അഥ ദീര്ഘസ്യ കാലസ്യ ദേവയാനീ നൃപോത്തമ। വനം തദേവ നിര്യാതാ ക്രീഡാര്ഥം വരവര്ണിനീ
അതിനുശേഷം, ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ്, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോ, മനോഹരമായ ദേവയാനി ആsame കാടിലേക്ക് കളിക്കാനായി പുറപ്പെട്ടു.