അസ്മാഭിരേവ നികൃതോ വര്ഷാണീഹ ത്രയോദശ। സിംഹഃ പാശവിനിര്മുക്തോ ന നഃ ശേഷം കരിഷ്യതി
പതിന്മൂന്നു വർഷം നമ്മളാണ് അവനെ തടഞ്ഞു വെച്ചിരുന്നത്; ഇനി പാശം വിട്ട് ഇറങ്ങുന്ന സിംഹംപോലെ അവൻ നമ്മിൽ ആരെയും ശേഷിപ്പിക്കില്ല.
ഏകാന്തേ പാര്ഥമാസീനം കൂപേഽഗ്നിമിവ സംവൃതമ് । അജ്ഞാനാദഭ്യവസ്കന്ദ്യ പ്രാപ്താഃ സ്മോ ഭയമുത്തമമ്
കിണറ്റിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ ഒറ്റയ്ക്ക് ഇരുന്ന പാർത്ഥനെ അറിയാതെ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ, നമ്മൾ ഏറ്റവും വലിയ അപകടത്തിലേക്ക് എത്തി.
ഉത്സൃഷ്ടം തൂലരാശൌ തു ഏകോഽഗ്നിം ശമയേത്കഥമ് । സഹ യുദ്ധ്യാമഹേ പാര്ഥമാഗതം യുദ്ധദുര്മദമ്
തൂവാലക്കൂട്ടിൽ വീണ അഗ്നിയെ ഒരുവൻ മാത്രം എങ്ങനെ അണയ്ക്കും? യുദ്ധത്തിന് ഉന്മാദത്തോടെ എത്തിയ പാർത്ഥനെ നാം എല്ലാവരും ചേർന്ന് നേരിടണം.
യത്താ വയം പരാക്രാന്താ വ്യൂഢാനീകാഃ പ്രഹാരിണഃ। യുദ്ധായാവസ്ഥിതം പാര്ഥമാഗതം പാകശാസനിമ്
നാം ധൈര്യശാലികളും, നിരത്തായി ഒരുക്കപ്പെട്ടവരും, യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരുമാണെങ്കിലും, ദേവേന്ദ്രന്റെ വജ്രംപോലെ പാർത്ഥൻ യുദ്ധത്തിനായി എത്തി.
യത്താഃ സര്വേ രഥശ്രേഷ്ഠം പരിവാര്യ സമന്തതഃ। ഷഡ്രഥാഃ പരികീര്യന്താം വജ്രപാണിമിവാസുരാഃ
നിങ്ങളിൽ ആറുപേരും ചേർന്ന് ആ രഥശ്രേഷ്ഠനെ ചുറ്റി നിൽക്കുക. പിന്നെ, വജ്രം കൈവശമുള്ളവനെ ചുറ്റിയിരുന്ന അസുരന്മാരെപ്പോലെ, അവിടെ നിന്ന് പിരിഞ്ഞു പോവുക.
ദ്രോണോ ദുര്യോധനോ ഭീഷ്മോ ഭവാന്ദ്രൌണിസ്തഥാ വയമ്। സര്വേ യുദ്ധ്യാമഹേ പാര്ഥം കര്ണ മാ സാഹസം കൃഥാഃ
ദ്രോണനും ദുര്യോധനനും ഭീഷ്മനും ഞാനും ദ്രോണപുത്രനും നമ്മളൊക്കെയും ചേർന്ന് പാർത്ഥനോടു യുദ്ധം ചെയ്യും. കർണാ, നീ അത്യാഹിതം ചെയ്യരുത്.
ന ഹ്യസംഗത്യ സമരേ പാര്ഥം ജേഷ്യാമഹേ വയമ്। സംഗത്യ സമരേ പാര്ഥം സര്വേ ജേഷ്യമാഹേ വയമ് ।। 26
നാം യുദ്ധത്തിൽ ഒന്നിച്ചില്ലെങ്കിൽ പാർത്ഥനെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല; എന്നാൽ എല്ലാവരും ചേർന്ന് യുദ്ധം ചെയ്താൽ അവനെ ജയിക്കാൻ കഴിയും.
കൃപസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ കര്ണോ രാജന്യുധാംപതിഃ । പുനഃ പ്രോവാച സംരബ്ധോ ഗര്ഹയന്ബ്രാഹ്മണം കൃപമ്
കൃപയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട കർണൻ, യുദ്ധവീരന്മാരുടെ നാഥൻ, കോപത്തോടെ വീണ്ടും സംസാരിച്ചു; ബ്രാഹ്മണനായ കൃപയെ അപമാനിച്ചുകൊണ്ട്.
ലക്ഷയാമ്യഹമാചാര്യം ഭയാദ്ഭക്തിം ഗതം രിപൌ । ഭീതേന ഹി ന യോദ്ധവ്യമഹം യോത്സ്യേ ധനഞ്ജയമ് ।। 2
ഗുരുവേ, ഭയത്താൽ ശത്രുവിനോടു നീ ഭക്തി കാണിക്കുന്നതായി ഞാൻ കാണുന്നു. ഭയക്കാർക്ക് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ പാടില്ല; എന്നാൽ ഞാൻ ധനഞ്ജയനോടു യുദ്ധം ചെയ്യും.
നനു വാരുണമാഗ്നേയം യാമ്യം വായവ്യമേവ ച। അസ്ത്രം ബ്രഹ്മശിരശ്ചൈവ സത്വഹീനസ്യ തേ വൃഥാ
വാരുണാസ്ത്രം, അഗ്നേയാസ്ത്രം, യമാസ്ത്രം, വായവ്യാസ്ത്രം, അഥവാ ബ്രഹ്മശിരസ്സത്രം എങ്കിലും, ധൈര്യം ഇല്ലാത്തവർക്കു അവയൊന്നും പ്രയോജനമില്ല.
മിത്രകാര്യം കൃതമിദം പിതാപുത്രൈര്മഹാരഥൈഃ । ഭര്തൃപിണ്ഡശ്ച നിര്വിഷ്ടോ യഥേഷ്ടം ഗന്തുമര്ഹഥ
സുഹൃത്തിനുവേണ്ടി പിതാവും പുത്രനും, മഹാരഥന്മാർ, ചെയ്യേണ്ടത് ചെയ്തു. ഭർത്താവിനോടുള്ള കടമ നിറവേറ്റിയിരിക്കുന്നു; ഇനി നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളപോലെ പോകാം.
ഭിക്ഷാം ഹരസ്വ നിത്യം ത്വം യജ്ഞാനനുചരസ്വ ച। ആമന്ത്രണാനി ഭുങ്ക്ഷാദ്യ മാഽസ്മാന്യുദ്ധേന ഭീഷയ
നീ എപ്പോഴും ഭിക്ഷയെടുക്കുകയും യാഗങ്ങളിൽ പങ്കാളിയാവുകയും ചെയ്യുക. ഇന്ന് ക്ഷണിച്ചവിടങ്ങളിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കൂ; എന്നാൽ യുദ്ധത്തിന്റെ പേരിൽ ഞങ്ങളെ ഭയപ്പെടുത്തരുത്.
ഭാര്ഗവാസ്ത്രം മയാ മുക്തം നിര്ദഹേത്പൃഥിവീമിമാമ്। കിം പുനഃ പാണ്ഡുപുത്രാണാമേകമര്ജുനമാഹവേ
ഞാൻ ഭാർഗവാസ്ത്രം വിട്ടാൽ ഈ ഭൂമി മുഴുവൻ ദഹിക്കും; അങ്ങനെ ആയപ്പോൾ പാണ്ഡുപുത്രന്മാരിൽ ഒരാളായ അർജുനനെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ എനിക്ക് എളുപ്പമാണ്.
ആഗമിഷ്യന്തി പദവീം മാത്സ്യാഃ പാണ്ഡവമാശ്രിതാഃ । കീചകാനാം തു ബലിനാം ശത്രുസേനാവമര്ദിനാമ്
പാണ്ഡവന്മാരെ ആശ്രയിച്ച മത്സ്യന്മാർ ഈ വഴി വരും; പക്ഷേ, ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ തകർക്കുന്ന ശക്തരായ കീചകർ—
താനഹം നിഹനിഷ്യാമി ഭവതാ ഗമ്യതാം ഗൃഹമ് । കിം വേദവാദിനാം കാര്യം പരസ്നേഹാനുഭാഷിണാമ്
അവരെ ഞാൻ കൊല്ലും; നീ വീട്ടിലേക്ക് പോകുക. മറ്റുള്ളവരോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ വേദങ്ങൾ പറയുന്നവർക്കെന്ത് പ്രയോജനം?
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ അശ്വത്ഥാമാ പ്രതാപവാന് । ഉവാച വദതാംശ്രേഷ്ഠോ ദുര്യോധനമവേക്ഷ്യ ച
അവന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, ധൈര്യശാലിയായ അശ്വത്താമൻ, വാക്കുകളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, ദുര്യോധനനെ നോക്കി പറഞ്ഞു.
ന ച താവഞ്ജിതാ ഗാവോ ന ച സീമാന്തരം ഗതാഃ। ന ഹാസ്തിനപുരം പ്രാപ്താസ്ത്വം ച കര്ണ വികത്ഥസേ
ഇനിയും പശുക്കൾ ജയിച്ചിട്ടില്ല, അതിരു കടന്നിട്ടില്ല; ഹസ്തിനപുരത്തിലേക്കും എത്തിയിട്ടില്ല. എങ്കിലും നീ, കർണാ, അഭിമാനിക്കുന്നു.
ബഹൂനി ധര്മശാസ്ത്രാണി പഠന്തി ദ്വിജസത്തമാഃ । തേഷു കിംസ്വിദിദം ദൃഷ്ടം ദ്യൂതേ ജീയേത യന്നൃപഃ
അനവധി ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങൾ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാർ പഠിക്കുന്നു; അവയിൽ രാജാവ് ചതുര്ദിശയിലൂടെ ജയിക്കണം എന്നത് എവിടെയും കാണുന്നില്ല.
സംഗ്രാമാന്വിപുലാഞ്ജിത്വാ ലബ്ധാ ച വിപുലം ധനമ് । വിജിത്യ ച മഹീം കൃത്സ്നാം നേഹ കത്ഥന്തി പണ്ഡിതാഃ
വലിയ യുദ്ധങ്ങൾ ജയിച്ച്, ധനം സമ്പാദിച്ച്, ഭൂമി മുഴുവൻ കീഴടക്കി, പണ്ഡിതന്മാർ ഇവിടെ അഭിമാനിക്കാറില്ല.
പചത്യഗ്നിരവാക്യസ്തു തൂഷ്ണീം ഭാതി ദിവാകരഃ । തൂഷ്ണീം ധാരയതേ ലോകാന്വസുധാ സചരാചരാന്
അഗ്നി ഒന്നും പറയാതെ പാചകം ചെയ്യുന്നു; സൂര്യൻ മിണ്ടാതെ പ്രകാശിക്കുന്നു; ഭൂമി മൗനത്തിൽ സഞ്ചാരികളും അചഞ്ചലരും ഉൾപ്പെടെ ലോകങ്ങളെ ചുമക്കുന്നു.
ചാതുര്വര്ണ്യസ്യ കര്മാണി വിഹിതാനി മഹര്ഷിഭിഃ । ധനം യൈരധിഗന്തവ്യം യച്ച കുര്വന്ന ദുഷ്യതി
നാലു വർണ്ണങ്ങൾക്കുള്ള കര്മ്മങ്ങൾ മഹർഷിമാർ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു; അവയിലൂടെ ധനം സമ്പാദിക്കാനും തെറ്റില്ലാതെ ജീവിക്കാനും കഴിയും.
അധീത്യ ബ്രാഹ്മണോ വേദാന്യാജയേത യജേത വാ । ക്ഷത്രിയോ ധനമാഹൃത്യ യജേതൈവ ന യാജയേത്
ബ്രാഹ്മണൻ വേദങ്ങൾ പഠിച്ചശേഷം യാഗങ്ങൾ നടത്തുകയോ, യാഗങ്ങൾക്ക് മുഖ്യനായിരികയോ വേണം; ക്ഷത്രിയൻ ധനം സമ്പാദിച്ചശേഷം യാഗം നടത്തണം, പക്ഷേ യാഗത്തിന് മുഖ്യനായിരിക്കരുത്.
വൈശ്യോഽധിഗമ്യ വിത്താനി വാര്താകര്മാണി കാരയേത്
വൈശ്യൻ സമ്പത്ത് സമ്പാദിച്ചാൽ, വ്യാപാരവും കൃഷിയും ചെയ്യുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടണം.
ശൂദ്രഃ ശുശ്രൂഷണം കുര്യാത്രിഷു വര്ണേഷു നിത്യശഃ। വന്ദനായോഗവിധിഭിര്വൈതസീം വൃത്തിമാശ്രിതഃ
ശൂദ്രൻ എപ്പോഴും മൂന്നു ഉയർന്ന വർഗ്ഗങ്ങളെ സേവിക്കണം, മാന്യമായ രീതികളും ആചാരങ്ങളും പാലിച്ച്, സേവനത്തിലൂടെ ജീവിക്കണം.
വര്തമാനാ യഥാശാസ്ത്രം പ്രാപ്യ ചാപി മഹീമിമാമ് । പ്രകുര്വന്തി മഹാഭാഗാ യജ്ഞാന്സുവിപുലാനപി
ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി ഈ ഭൂമി ലഭിച്ച മഹാന്മാർ വലിയ യാഗങ്ങൾ നടത്തുന്നു.
കാ ജാതിസ്തേഷു സൂതേയം കേഽപി മന്ത്രാഃ ക്രിയാശ്ച കാഃ । കേയം വര്ണേഷു യാ രാജ്ഞോ വക്തൃഭോക്തൃനിയന്തൃഷു
അവരിൽ ജന്മം എവിടെ നിന്നാണ്, മന്ത്രങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്, കർമ്മങ്ങൾ എന്താണ്? വർഗ്ഗങ്ങളിൽ, രാജാക്കന്മാരിലും സംസാരിക്കുന്നവരിലും അനുഭവിക്കുന്നവരിലും നിയന്ത്രിക്കുന്നവരിലും ഈ വ്യത്യാസം എന്താണ്?
ദുര്യോധനമഭിപ്രേക്ഷ്യ കര്ണം ച കുരുസംസാദ। അശ്വത്ഥാമാ ഭൃശം ക്രുദ്ധോ ദുര്യോധനമതര്ജയത്
ദുര്യോധനനെയും കർണ്ണനെയും കുറുസഭയിൽ നോക്കി, അശ്വത്താമൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ ദുര്യോധനനെ ശാസിച്ചു.
പ്രാപ്യ ദ്യൂതേന കോ രാജ്യം ക്ഷത്രിയഃ സ്തോഷ്ടുര്മഹതി । തഥാ നൃശംസരൂപോയം ധാര്തരാഷ്ട്രശ്ച നിര്ഘൃണഃ
ജൂയിലൂടെ രാജ്യം നേടിയക്ഷത്രിയൻ ആരാണ് സ്വയം വലിയവനെന്നു പ്രശംസിക്കുന്നത്? ഇങ്ങനെ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ ക്രൂരനും കരുണയില്ലാത്തവനുമാണ്.
തഥാഽധിഗമ്യ വിത്താനി കോ വികത്ഥേദ്വിചക്ഷണഃ । നികൃത്യാ വഞ്ചനായോഗൈശ്ചരന്വൈതംസികോ യഥാ
സമ്പത്ത് സമ്പാദിച്ച ശേഷം, ആരാണ് വഞ്ചനയും ചതിയും ഉപയോഗിച്ച് അതിനെക്കുറിച്ച് അഭിമാനം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നത്, ഒരു കപടനെപ്പോലെ?
കതമദ്ദ്വൈരഥം യുദ്ധം യത്രാജൈഷീര്ധനഞ്ജയമ്। നകുലം സഹദേവം വാ ധനം യേഷാം ത്വയാ ഹൃതമ്
ഏത് രഥയുദ്ധത്തിലാണ് നീ ധനഞ്ജയനെയോ, നകുലനെയോ, സഹദേവനെയോ ജയിച്ചത്, അവരുടെ സമ്പത്ത് നീ എടുത്തത്?