ഏകഃ സപത്നാഞ്ജിത്വാ തു കുരൂണാമകരോദ്യശഃ । ഏകോ ഗന്ധര്വരാജാനം ചിത്രസേനമരിന്ദമഃ । വിജിഗ്യേ തരസാ സങ്ഖ്യേ സേനാം ചാസ്യ സുദുര്ജയാമ്
ഒറ്റയ്ക്ക് തന്നെ എതിരാളികളെ ജയിച്ച് കുരുക്കൾക്ക് മഹത്വം നേടി കൊടുത്തു; ഒരുവൻ തന്നെ ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്നവൻ ഗന്ധർവരാജാവായ ചിത്രസേനയെയും അവന്റെ ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള സൈന്യത്തെയും യുദ്ധത്തിൽ കീഴടക്കി.
പാഞ്ചാലീ ശ്രീമതീ പ്രാപ്താ ക്ഷത്രം ജിത്വാ സ്വയംവരേ । ആദായ ഗതവാന്പാര്ഥോ ഭവാന്ക്വനു ഗതസ്തദാ
പഞ്ചാലരാജകുമാരി ദ്രൗപദിയെ സ്വയംവരത്തിൽ ക്ഷത്രിയരെ ജയിച്ച് നേടിയതും, അവളെ കൂട്ടി പാർത്ഥൻ പുറപ്പെട്ടതും ഓർക്കൂ—അപ്പോൾ നീ എവിടെയായിരുന്നു?
തഥാ നിവാതകവചാഃ കാലകേയാശ്ച ദാനവാഃ । ദൈവതൈരപ്യവധ്യാസ്തേ ഏകേന യുധി പാതിതാഃ
അതുപോലെ തന്നെ, ദേവന്മാർക്കു പോലും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത നിവാതകവചന്മാരെയും കാലകേയന്മാരെയും ഒരുവൻ മാത്രം യുദ്ധത്തിൽ വീഴ്ത്തി.
ഏകേന ഹി ത്വയാ കര്ണ കിം നാമേഹ കൃതം പുരാ। ഏകൈകേന യഥാ തേഷാം ഭൂമിപാലാ വശേ കൃതാഃ
കർണാ, അവൻ ഓരോ രാജാവിനെയും ഒറ്റയ്ക്ക് കീഴടക്കിയപ്പോഴെന്താണ് നീ ഒരുവൻ തന്നെ ചെയ്തതെന്നു പറയാൻ കഴിയുന്നത്?
ഇന്ദ്രോപി ഹി ന പാര്ഥേന സംയുഗേ യോദ്ധുമര്ഹതി । യസ്തേനാശംസതേ യോദ്ധും കര്തവ്യം തസ്യ ഭേഷജമ്
ഇന്ദ്രനും പോലും പാർത്ഥനോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യാൻ യോഗ്യനല്ല; അവനോടു യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ആദ്യം ഔഷധം തേടണം.
ആശീവിഷസ്യ ക്രുദ്ധസ്യ പാണിമുദ്യമ്യ ദക്ഷിണമ്। അവമുച്യ പ്രദേശിന്യാ ദംഷ്ട്രാമാദാതുമിച്ഛസി
നീ ഉഗ്രകോപമുള്ള വിഷസർപ്പം വായ് തുറന്നപ്പോൾ വലതുകൈ ഉയർത്തി അതിന്റെ പല്ല് പിടിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനാണ്.
അഥവാ കുഞ്ജരം മത്തമേകമേകചരം വനേ। നിരങ്കുശം സമാരുഹ്യ നഗരം യാതുമിച്ഛസി
അല്ലെങ്കിൽ, കാട്ടിൽ ഒറ്റയ്ക്കു സഞ്ചരിക്കുന്ന, കയിരില്ലാത്ത ഒരു കാട്ടാനയെ കയറി നഗരത്തിലേക്ക് പോകാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
സമിദ്ധം പാവകം ചാപി ഘൃതമേദോവസാഹുതമ്। ഘൃതാക്തശ്ചീരവാസാസ്ത്വം മധ്യേനോത്സര്തുമിച്ഛസി
അല്ലെങ്കിൽ, നെയ്യിൽ തിളപ്പിച്ച വസ്ത്രം ധരിച്ച്, നെയ്യും മജ്ജയും കൊഴുപ്പും അർപ്പിച്ച കത്തുന്ന അഗ്നിയുടെ നടുവിലൂടെ ചാടാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ആത്മാനം യഃ സമാബധ്യ കണ്ഠേ ബദ്ധ്വാ തഥാ ശിലാമ് । സമുദ്രം പ്രതരേദ്ദോര്ഭ്യാം തത്ര കിം കര്ണ പൌരുഷമ്
തലയിൽ കല്ല് കെട്ടി കഴുത്തിൽ കെട്ടി, കൈകൊണ്ട് കടൽ കടക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവനിൽ എന്താണ് വീര്യം, കർണാ?
അകൃതാസ്ത്രഃ കൃതാസ്ത്രം വൈ ബലവന്തം സുദുര്ബലഃ। താദൃശം കര്ണ യഃ പാര്ഥം യോദ്ധുമിച്ഛേത്സ ദുര്മതിഃ
ആയുധവിദ്യയിൽ അശക്തനും, ശക്തനും ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള പാർത്ഥനോട് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും, അങ്ങനെയുള്ളവൻ വാസ്തവത്തിൽ മൂഢനാണ്, കർണാ.
അസ്മാഭിരേവ നികൃതോ വര്ഷാണീഹ ത്രയോദശ। സിംഹഃ പാശവിനിര്മുക്തോ ന നഃ ശേഷം കരിഷ്യതി
പതിന്മൂന്നു വർഷം നമ്മളാണ് അവനെ തടഞ്ഞു വെച്ചിരുന്നത്; ഇനി പാശം വിട്ട് ഇറങ്ങുന്ന സിംഹംപോലെ അവൻ നമ്മിൽ ആരെയും ശേഷിപ്പിക്കില്ല.
ഏകാന്തേ പാര്ഥമാസീനം കൂപേഽഗ്നിമിവ സംവൃതമ് । അജ്ഞാനാദഭ്യവസ്കന്ദ്യ പ്രാപ്താഃ സ്മോ ഭയമുത്തമമ്
കിണറ്റിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ ഒറ്റയ്ക്ക് ഇരുന്ന പാർത്ഥനെ അറിയാതെ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ, നമ്മൾ ഏറ്റവും വലിയ അപകടത്തിലേക്ക് എത്തി.
ഉത്സൃഷ്ടം തൂലരാശൌ തു ഏകോഽഗ്നിം ശമയേത്കഥമ് । സഹ യുദ്ധ്യാമഹേ പാര്ഥമാഗതം യുദ്ധദുര്മദമ്
തൂവാലക്കൂട്ടിൽ വീണ അഗ്നിയെ ഒരുവൻ മാത്രം എങ്ങനെ അണയ്ക്കും? യുദ്ധത്തിന് ഉന്മാദത്തോടെ എത്തിയ പാർത്ഥനെ നാം എല്ലാവരും ചേർന്ന് നേരിടണം.
യത്താ വയം പരാക്രാന്താ വ്യൂഢാനീകാഃ പ്രഹാരിണഃ। യുദ്ധായാവസ്ഥിതം പാര്ഥമാഗതം പാകശാസനിമ്
നാം ധൈര്യശാലികളും, നിരത്തായി ഒരുക്കപ്പെട്ടവരും, യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരുമാണെങ്കിലും, ദേവേന്ദ്രന്റെ വജ്രംപോലെ പാർത്ഥൻ യുദ്ധത്തിനായി എത്തി.
യത്താഃ സര്വേ രഥശ്രേഷ്ഠം പരിവാര്യ സമന്തതഃ। ഷഡ്രഥാഃ പരികീര്യന്താം വജ്രപാണിമിവാസുരാഃ
നിങ്ങളിൽ ആറുപേരും ചേർന്ന് ആ രഥശ്രേഷ്ഠനെ ചുറ്റി നിൽക്കുക. പിന്നെ, വജ്രം കൈവശമുള്ളവനെ ചുറ്റിയിരുന്ന അസുരന്മാരെപ്പോലെ, അവിടെ നിന്ന് പിരിഞ്ഞു പോവുക.
ദ്രോണോ ദുര്യോധനോ ഭീഷ്മോ ഭവാന്ദ്രൌണിസ്തഥാ വയമ്। സര്വേ യുദ്ധ്യാമഹേ പാര്ഥം കര്ണ മാ സാഹസം കൃഥാഃ
ദ്രോണനും ദുര്യോധനനും ഭീഷ്മനും ഞാനും ദ്രോണപുത്രനും നമ്മളൊക്കെയും ചേർന്ന് പാർത്ഥനോടു യുദ്ധം ചെയ്യും. കർണാ, നീ അത്യാഹിതം ചെയ്യരുത്.
ന ഹ്യസംഗത്യ സമരേ പാര്ഥം ജേഷ്യാമഹേ വയമ്। സംഗത്യ സമരേ പാര്ഥം സര്വേ ജേഷ്യമാഹേ വയമ് ।। 26
നാം യുദ്ധത്തിൽ ഒന്നിച്ചില്ലെങ്കിൽ പാർത്ഥനെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല; എന്നാൽ എല്ലാവരും ചേർന്ന് യുദ്ധം ചെയ്താൽ അവനെ ജയിക്കാൻ കഴിയും.
കൃപസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ കര്ണോ രാജന്യുധാംപതിഃ । പുനഃ പ്രോവാച സംരബ്ധോ ഗര്ഹയന്ബ്രാഹ്മണം കൃപമ്
കൃപയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട കർണൻ, യുദ്ധവീരന്മാരുടെ നാഥൻ, കോപത്തോടെ വീണ്ടും സംസാരിച്ചു; ബ്രാഹ്മണനായ കൃപയെ അപമാനിച്ചുകൊണ്ട്.
ലക്ഷയാമ്യഹമാചാര്യം ഭയാദ്ഭക്തിം ഗതം രിപൌ । ഭീതേന ഹി ന യോദ്ധവ്യമഹം യോത്സ്യേ ധനഞ്ജയമ് ।। 2
ഗുരുവേ, ഭയത്താൽ ശത്രുവിനോടു നീ ഭക്തി കാണിക്കുന്നതായി ഞാൻ കാണുന്നു. ഭയക്കാർക്ക് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ പാടില്ല; എന്നാൽ ഞാൻ ധനഞ്ജയനോടു യുദ്ധം ചെയ്യും.
നനു വാരുണമാഗ്നേയം യാമ്യം വായവ്യമേവ ച। അസ്ത്രം ബ്രഹ്മശിരശ്ചൈവ സത്വഹീനസ്യ തേ വൃഥാ
വാരുണാസ്ത്രം, അഗ്നേയാസ്ത്രം, യമാസ്ത്രം, വായവ്യാസ്ത്രം, അഥവാ ബ്രഹ്മശിരസ്സത്രം എങ്കിലും, ധൈര്യം ഇല്ലാത്തവർക്കു അവയൊന്നും പ്രയോജനമില്ല.
മിത്രകാര്യം കൃതമിദം പിതാപുത്രൈര്മഹാരഥൈഃ । ഭര്തൃപിണ്ഡശ്ച നിര്വിഷ്ടോ യഥേഷ്ടം ഗന്തുമര്ഹഥ
സുഹൃത്തിനുവേണ്ടി പിതാവും പുത്രനും, മഹാരഥന്മാർ, ചെയ്യേണ്ടത് ചെയ്തു. ഭർത്താവിനോടുള്ള കടമ നിറവേറ്റിയിരിക്കുന്നു; ഇനി നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളപോലെ പോകാം.
ഭിക്ഷാം ഹരസ്വ നിത്യം ത്വം യജ്ഞാനനുചരസ്വ ച। ആമന്ത്രണാനി ഭുങ്ക്ഷാദ്യ മാഽസ്മാന്യുദ്ധേന ഭീഷയ
നീ എപ്പോഴും ഭിക്ഷയെടുക്കുകയും യാഗങ്ങളിൽ പങ്കാളിയാവുകയും ചെയ്യുക. ഇന്ന് ക്ഷണിച്ചവിടങ്ങളിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കൂ; എന്നാൽ യുദ്ധത്തിന്റെ പേരിൽ ഞങ്ങളെ ഭയപ്പെടുത്തരുത്.
ഭാര്ഗവാസ്ത്രം മയാ മുക്തം നിര്ദഹേത്പൃഥിവീമിമാമ്। കിം പുനഃ പാണ്ഡുപുത്രാണാമേകമര്ജുനമാഹവേ
ഞാൻ ഭാർഗവാസ്ത്രം വിട്ടാൽ ഈ ഭൂമി മുഴുവൻ ദഹിക്കും; അങ്ങനെ ആയപ്പോൾ പാണ്ഡുപുത്രന്മാരിൽ ഒരാളായ അർജുനനെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ എനിക്ക് എളുപ്പമാണ്.
ആഗമിഷ്യന്തി പദവീം മാത്സ്യാഃ പാണ്ഡവമാശ്രിതാഃ । കീചകാനാം തു ബലിനാം ശത്രുസേനാവമര്ദിനാമ്
പാണ്ഡവന്മാരെ ആശ്രയിച്ച മത്സ്യന്മാർ ഈ വഴി വരും; പക്ഷേ, ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ തകർക്കുന്ന ശക്തരായ കീചകർ—
താനഹം നിഹനിഷ്യാമി ഭവതാ ഗമ്യതാം ഗൃഹമ് । കിം വേദവാദിനാം കാര്യം പരസ്നേഹാനുഭാഷിണാമ്
അവരെ ഞാൻ കൊല്ലും; നീ വീട്ടിലേക്ക് പോകുക. മറ്റുള്ളവരോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ വേദങ്ങൾ പറയുന്നവർക്കെന്ത് പ്രയോജനം?
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ അശ്വത്ഥാമാ പ്രതാപവാന് । ഉവാച വദതാംശ്രേഷ്ഠോ ദുര്യോധനമവേക്ഷ്യ ച
അവന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, ധൈര്യശാലിയായ അശ്വത്താമൻ, വാക്കുകളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, ദുര്യോധനനെ നോക്കി പറഞ്ഞു.
ന ച താവഞ്ജിതാ ഗാവോ ന ച സീമാന്തരം ഗതാഃ। ന ഹാസ്തിനപുരം പ്രാപ്താസ്ത്വം ച കര്ണ വികത്ഥസേ
ഇനിയും പശുക്കൾ ജയിച്ചിട്ടില്ല, അതിരു കടന്നിട്ടില്ല; ഹസ്തിനപുരത്തിലേക്കും എത്തിയിട്ടില്ല. എങ്കിലും നീ, കർണാ, അഭിമാനിക്കുന്നു.
ബഹൂനി ധര്മശാസ്ത്രാണി പഠന്തി ദ്വിജസത്തമാഃ । തേഷു കിംസ്വിദിദം ദൃഷ്ടം ദ്യൂതേ ജീയേത യന്നൃപഃ
അനവധി ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങൾ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാർ പഠിക്കുന്നു; അവയിൽ രാജാവ് ചതുര്ദിശയിലൂടെ ജയിക്കണം എന്നത് എവിടെയും കാണുന്നില്ല.
സംഗ്രാമാന്വിപുലാഞ്ജിത്വാ ലബ്ധാ ച വിപുലം ധനമ് । വിജിത്യ ച മഹീം കൃത്സ്നാം നേഹ കത്ഥന്തി പണ്ഡിതാഃ
വലിയ യുദ്ധങ്ങൾ ജയിച്ച്, ധനം സമ്പാദിച്ച്, ഭൂമി മുഴുവൻ കീഴടക്കി, പണ്ഡിതന്മാർ ഇവിടെ അഭിമാനിക്കാറില്ല.
പചത്യഗ്നിരവാക്യസ്തു തൂഷ്ണീം ഭാതി ദിവാകരഃ । തൂഷ്ണീം ധാരയതേ ലോകാന്വസുധാ സചരാചരാന്
അഗ്നി ഒന്നും പറയാതെ പാചകം ചെയ്യുന്നു; സൂര്യൻ മിണ്ടാതെ പ്രകാശിക്കുന്നു; ഭൂമി മൗനത്തിൽ സഞ്ചാരികളും അചഞ്ചലരും ഉൾപ്പെടെ ലോകങ്ങളെ ചുമക്കുന്നു.