മൂര്ധ്നാ ഹി പ്രണതം ഭൂമൌ തൌ ദേവൌ വരദൌ വരൌ। കൃഷ്ണേത്യേകാദശം നാമ പ്രീത്യാ മേ ചക്രതുസ്തദാ। തുഷ്ടൌ ച മമ വീര്യേണ കര്മണാ ചാഭിരാധിതൌ
ഭൂമിയിൽ തലകുനിഞ്ഞ് ഞാൻ നമസ്കരിച്ചപ്പോൾ, ആ ഇരുവരും സന്തോഷത്തോടെ എനിക്ക് പതിനൊന്നാമത്തെ പേര് 'കൃഷ്ണൻ' നൽകി. എന്റെ വീര്യത്തിലും പ്രവർത്തിയിലും സന്തോഷിച്ചായിരുന്നു അവർ അത് നൽകിയത്.
സര്വദേവൈഃ പരിവൃതൌ ഭൂയോ മാം സ്വയമൂചതുഃ। വരം താത വൃണീഷ്വേതി യം പ്രാര്ഥയസി പാണ്ഡവ
സകല ദേവന്മാരും ചുറ്റിയപ്പോൾ, ആ ഇരുവരും വീണ്ടും എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'മകനേ, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം തിരഞ്ഞെടുക്കു, പാണ്ഡവാ.'
തതോഽഹമസ്ത്രാണ്യലഭം ദിവ്യാനി ച ദൃഢാനി ച। ബ്രാഹ്മം പാശുപതം ചൈവ സ്ഥൂണാകര്ണം ച ദുര്ജയമ് । ഐന്ദ്രം വാരുണമാഗ്നേയം വായവ്യമഥ വൈഷ്ണവമ്
അതിനുശേഷം ഞാൻ ദിവ്യമായ ശക്തിയുള്ള ആയുധങ്ങൾ നേടി: ബ്രഹ്മാസ്ത്രം, പാശുപതാസ്ത്രം, സ്ഥൂണാകർണ്ണം, ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഇന്ദ്രാസ്ത്രം, വരുൺ, അഗ്നി, വായു, വിഷ്ണു ആയുധങ്ങൾ എന്നിവയും.
തതോഽഹമജയം ഭൂയോ രഥേനൈന്ദ്രേണ ദുര്ജയാന്। മാതലിം സാരഥിം കൃത്വാ നിവാതകവചാന്രണേ । അവധ്യകവചാംന്ദേവൈര്വരദൃപ്താന്മഹാസുരാന്
അതിനുശേഷം, ഇന്ദ്രന്റെ രഥത്തിൽ, മാതലി സാരഥിയായ്, ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത നിരുത്കവചന്മാരെ ജയിച്ചു. അവർ ദേവന്മാരാൽ വരം ലഭിച്ച മഹാസുരന്മാരായിരുന്നു.
തിസ്രഃ കോടീര്ദാനവാനാം സംയുഗേഷ്വനിവര്തിനാമ്। ഏകോ നിര്ജിത്യ സംഗ്രാമേ ഭൂയോ ദേവാനതോഷയമ്
യുദ്ധത്തിൽ തിരികെ പോവാത്ത മൂന്ന് കോടി ദാനവന്മാരെ ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്ക് ജയിച്ചു, വീണ്ടും ദേവന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
തതോ മേ ഭഗവാനിന്ദ്രഃ കിരീടമദദാത്സ്വയമ്। ദേവാശ്ച ശങ്ഖമദദുഃ ശത്രുസൈന്യനിവാരണമ്
അതിനുശേഷം ഭഗവാൻ ഇന്ദ്രൻ തന്നെ എനിക്ക് കിരീടം നൽകി. ദേവന്മാർ എനിക്ക് ശത്രുസൈന്യത്തെ ഭയപ്പെടുത്താൻ ശംഖവും നൽകി.
അഹം പാരേ സമുദ്രസ്യ ഹിരണ്യപുരവാസിനാമ്। ഹത്വാ ഷഷ്ടിം സഹസ്രാണി ജയം സംപ്രാപ്തവാന്രണേ
ഞാൻ സമുദ്രത്തിന്റെ അപ്പുറത്ത് എത്തി, ഹിരണ്യപുരത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്ന അറുപതിനായിരം പേരെ യുദ്ധത്തിൽ വധിച്ച് വിജയം നേടി.
അസംഭ്രാന്തോ രഥേ തിഷ്ഠന്സഹസ്രേഷു ശതേഷു ച। ശത്രുമധ്യേ ദുരാധര്ഷോ ന മുഹ്യന്തി ച മേ ദിശഃ
നാനൂറുകണക്കിന് ശത്രുക്കളുടെ നടുവിൽ എന്റെ രഥത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുമ്പോഴും, എനിക്ക് ഭയമോ ആശങ്കയോ വരാറില്ല; എന്റെ മനസ്സും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും കുഴങ്ങാറില്ല.
അഹം ഗന്ധര്വരാജേന ഹ്രിയമാണം സുയോധനമ്। ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതം താത ഗന്ധര്വൈഃ സമരേ ജിതമ്। ചതുര്ദശ സഹസ്രാണി ഹത്വാ ചൈനമമോചയമ്
ഗന്ധർവരാജാവിന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് സുയോധനനും സഹോദരന്മാരും പിടിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഞാൻ പതിനാലായിരം ഗന്ധർവന്മാരെ യുദ്ധത്തിൽ തോൽപ്പിച്ച് അവനെ മോചിപ്പിച്ചു, പ്രിയനേ.
ഏതാനി മമ നാമാനി യോഽഹന്യഹനി കീര്തയേത്। തം ന പശ്യന്തി സത്ത്വാനി ന തം നിഘ്നന്തി ശത്രവഃ
എന്റെ ഈ പേരുകൾ ആരെങ്കിലും ദിവസേന ഉച്ചരിച്ചാൽ, ജീവികൾ അവനെ കാണുകയില്ല; ശത്രുക്കൾ അവനെ വധിക്കുകയുമില്ല.
അദ്യ പശ്യ മഹാബാഹോ മമ വീര്യം സുദുഃസഹമ്। മാ ഭൈര്വിഗതസംത്രാസഃ കുരൂനേതാന്സമാഗതാന്
ഇന്ന്, മഹാബാഹുവേ, എന്റെ അതികഠിനമായ വീര്യം നീ കാണുക; ഭയപ്പെടേണ്ട, ഭയം വിട്ടുകളയുക, കുരുക്കളുടെ നേതാക്കന്മാർ മുന്നിൽ നിൽക്കുമ്പോഴും.
സുയോധനസ്യ മിഷതഃ കര്ണസ്യ ച കൃപസ്യ ച। പിതാമഹസ്യ ഭീഷ്മസ്യ ദ്രൌണേര്ദ്രോണസ്യ ച സ്വയമ്। സര്വാനേവ കുരൂഞ്ജിത്വാ പ്രത്യാനേഷ്യാമി തേ പശൂന്]
സുയോധനനും കർണ്ണനും കൃപനും പിതാമഹനായ ഭീഷ്മനും ദ്രൗണിയും ദ്രോണമുനിയും നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ, ഞാൻ എല്ലാ കുരുക്കളെയും തോൽപ്പിച്ച് നിന്റെ പശുക്കളെ തിരികെ കൊണ്ടുവരാം.
തതഃ പാര്ഥം സ വൈരാടിഃ പ്രാഞ്ജലിസ്ത്വഭ്യവാദയത്। അഹം ഭൂമിംജയോ നാമ പ്രണതോസ്മി ധനംജയ
അതിനുശേഷം, വൈരാടിയുടെ മകൻ കൈകൂപ്പി പാർഥനെ അഭിവാദ്യം ചെയ്തു: "എന്റെ പേര് ഭൂമിഞ്ചയ; ധനഞ്ജയ, ഞാൻ നിന്നെ വണങ്ങുന്നു."
ദിഷ്ട്യാ ത്വാം പാര്ഥ പശ്യാമി സ്വാഗതം തേ ധനംജയ । ലോഹിതാക്ഷ മഹാബാഹോ നാഗരാജവരോപമ
"പാർഥ, നിന്നെ കാണാൻ എനിക്ക് ഭാഗ്യം ലഭിച്ചു; ധനഞ്ജയ, നിന്നെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. ചുവന്ന കണ്ണും ശക്തമായ ഭുജവും ഉള്ളവനേ, നീ പാമ്പ് രാജാക്കന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനോടു തുല്യനാണ്."
യദജ്ഞാനാദവോചം ത്വാം പ്രമാദേന നരോത്തമ। അകൃത്വാ ഹൃദയേ സര്വം ക്ഷന്തുമര്ഹസി തന്മമ
"മുൻപേ ഞാൻ അജ്ഞാനത്താലും അശ്രദ്ധയാലും നിന്നോട് പറഞ്ഞതെന്തെങ്കിലും ഉണ്ടായെങ്കിൽ, അതെല്ലാം മനസ്സിൽ സൂക്ഷിക്കാതെ പറഞ്ഞതാണ്; അതിനാൽ ദയവായി എന്നെ ക്ഷമിക്കണം, മഹാനുഭാവാ."
യതസ്ത്വയാ കൃതം പൂര്വം ചിത്രം കര്മ സുദുഷ്കരമ്। അതോ ഭയം വ്യപേതം മേ പ്രീതിശ്ച പരമാ ത്വയി
"നീ മുൻപേ ചെയ്ത അത്ഭുതകരമായ ദുഷ്കരമായ പ്രവർത്തികൾ കാരണം എന്റെ ഭയം മാറി, ഇപ്പോൾ എനിക്ക് നിന്നോടു വലിയ സ്നേഹമുണ്ട്."
ദാസോഽഹം തേ ഭവിഷ്യാമി പശ്യ മാമനുകമ്പയാ
"ഞാൻ നിന്റെ ദാസനാകും; ദയവായി എന്നെ കരുണയോടെ നോക്കണം."
യാ പ്രതിജ്ഞാ കൃതാ പൂര്വം തവ സാരഥ്യകാരണാത്। സേയം പ്രതിജ്ഞാ പൂര്ണാ മേ ഹര്ഷശ്ചാര്ജുന ജായതേ
"നീ മുൻപേ സാരഥിയായി പ്രവർത്തിക്കാമെന്നു എടുത്ത വാഗ്ദാനം ഇപ്പോൾ എനിക്ക് നിറവേറുന്നു, അർജുനാ; അതിൽ എനിക്ക് സന്തോഷമുണ്ട്."
ദേവേന്ദ്രതനയസ്യേഹ സാരഥിഃ സ്യാം മഹാമൃധേ । ഇതി പൂര്വം കൃതാഽസ്മാഭിഃ പ്രതിജ്ഞാ യുദ്ധദുര്മദ
"ഈ മഹായുദ്ധത്തിൽ ദേവേന്ദ്രപുത്രന്റെ സാരഥിയായിരിക്കാമെന്നു ഞാൻ മുൻകൂട്ടി വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരുന്നു, യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരനായവനേ."
പ്രതിജ്ഞാ മമ സംപൂര്ണാ തവ സാരഥ്യകാരണാത് । മനസ്സ്വാസ്ഥ്യം ച മേ ജാതം ജാതം ഭാഗ്യം ച മേ മഹത്
"നിന്റെ സാരഥ്യത കാരണം എന്റെ വാഗ്ദാനം പൂർത്തിയായി; എന്റെ മനസ്സിന് സമാധാനം ലഭിച്ചു, വലിയ ഭാഗ്യവും ഉണ്ടായി."
ആസ്ഥായ വിപുലം വീര രഥം സാരഥിനാ മയാ। ദുര്യോധനം ച ജിത്വാഽഽജൌ നിവര്തയ പശൂന്മമ
"വീരനേ, ഞാൻ സാരഥിയായുള്ള വലിയ രഥത്തിൽ കയറി, യുദ്ധത്തിൽ ദുര്യോധനനെ തോൽപ്പിച്ച് എന്റെ പശുക്കളെ തിരികെ കൊണ്ടുവരണം."
പ്രീതോസ്മി രാജപുത്രാദ്യ ന ഭയം വിദ്യതേ തവ। സര്വാന്നുദാമി തേ ശത്രൂന്രണേ രണവിശാരദ
"രാജകുമാരാ, ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നിൽ സന്തോഷവാനാണ്; നിനക്ക് ഇനി ഭയപ്പെടേണ്ട. യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ നിന്റെ എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും അകറ്റും, യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനേ."
സ്വസ്ഥോ ഭവ മഹാന്യുദ്ധേ പശ്യ മാം ശത്രുഭിഃ സഹ । യുധ്യമാനം വിമര്ദേഽസ്മിന്കുര്വാണം ഭൈരവം രവമ്
"ഈ മഹായുദ്ധത്തിൽ മനസ്സിൽ ധൈര്യം പുലർത്തുക; ശത്രുക്കളോടൊപ്പം ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്ത് ഭയങ്കരമായ ശബ്ദം ഉയർത്തുന്നത് നീ കാണുക."
ഗാണ്ഡീവം ദേവദത്തം ച ശരാന്കനകഭൂഷണാന്। ഏതാന്സര്വാനുപാസങ്ഗാന്ക്ഷിപ്രം ബധ്നീഹി മേ രഥേ । ഏകം ചാഹര നിസ്ത്രിംശം ജാതരൂപപരിഷ്കൃതമ്
"ഗാണ്ഡീവം, ദേവദത്തം, പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച അമ്പുകൾ, മറ്റു ആയുധങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം വേഗത്തിൽ എന്റെ രഥത്തിൽ കെട്ടിവെക്കുക; ശുദ്ധമായ പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച ഒരു വാൾ കൂടി എനിക്ക് കൊണ്ടുവരിക."
അഹം വൈ കുരുഭിര്യോത്സ്യേ മോക്ഷയിഷ്യാമി തേ പശൂന് । തോഷയിഷ്യാമി രാജാനം പ്രവേക്ഷ്യാമി പുരം പുനഃ
ഞാൻ കുരുക്കളെതിരെ യുദ്ധം ചെയ്യും, നിന്റെ പശുക്കളെ തിരികെ കൊണ്ടുവരും, രാജാവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കും, പിന്നെ നഗരത്തിലേക്ക് വീണ്ടും പ്രവേശിക്കും.
സംകല്പാഗാധപരിധം ബാഹുപ്രാകാരതോരണമ്। ത്രിദണ്ഡതൂണസംബാധം നൈകധ്വജസമാകുലമ്
നഗരം ദൃഢമായ മനസ്സോടെ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, കൈകൾ കോട്ടയും കവാടവും പോലെ, മൂന്നു തരം തടസ്സങ്ങൾ നിറഞ്ഞു, അനേകം പതാകകൾ കാറ്റിൽ വീശുന്നു.
ജ്യാക്ഷേപനിനദാരാവം നേമീനിനദദുന്ദുഭിഃ । ശരജാലവിതാനാഢ്യമാക്ഷ്വേഡിതമഹാസ്വനമ് । നഗരം തേ മയാ ഗുപ്തം രഥോപസ്ഥം ഭവിഷ്യതി
വില്ലിന്റെ നാദവും ചക്രങ്ങളുടെ ഗർജനവും മൃദംഗങ്ങളുടെ മുഴക്കവും, അമ്പുകളുടെ കുടകൾകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, കുതിരകളുടെ കിളക്കത്തോടൊപ്പം, ഞാൻ കാവൽനിൽക്കുന്ന നിന്റെ നഗരം രഥങ്ങളുടെ കേന്ദ്രമാകും.
അധിഷ്ഠിതോ മയാ സങ്ഖ്യേ രഥോ ഗാണ്ഡീവധന്വിനാ । അജയ്യഃ ശത്രുസൈന്യാനാം വൈരാടേ വ്യേതു തേ ഭയമ്
ഗാണ്ഡീവം കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്ന എന്നെ രഥത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, ശത്രുസൈന്യങ്ങൾ അതിനെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല; വൈരാടക നഗരത്തിലെ ഭയം നീക്കിക്കളയണം.
ബഹുനാ കിം പ്രലാപേന ശൃണു മേ പരമം വചഃ। നാഹം ബിഭേമി കൌന്തേയ സാക്ഷാദപി ശതക്രതോഃ
ഇനി അധികം പറയേണ്ടതില്ല, എന്റെ പ്രധാന വാക്ക് കേൾക്കു: കുന്തിയുടെ മകനേ, ഞാൻ പോലും മഹേന്ദ്രനെ നേരിട്ടു കണ്ടാലും ഭയപ്പെടുന്നില്ല.
യമവായുകുബേരേഭ്യോ ദ്രോണഭീഷ്മശതാദപി । ബിഭേമി നാഹമേതേഭ്യോ ജാനാമി ത്വാം സ്ഥിരം യുധി । കേശവേനാപി സംഗ്രാമേ സാക്ഷാദിന്ദ്രേണ വാ സമമ്
യമനും വായുവും കുബേരനും, നൂറ് ദ്രോണമാരും ഭീഷ്മന്മാരും എനിക്കു ഭയമില്ല; യുദ്ധത്തിൽ നീ ഉറച്ചവനാണെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു, കേശവനോടോ മഹേന്ദ്രനോടോ ഒപ്പം നിന്നാലും.