മഹാദേവോപി പാര്ഥേന ശ്രൂയതേ യുദ്ധതോഷിതഃ । കിരാതവേഷപ്രച്ഛന്നോ ഗിരൌ ഹിമവതി പ്രഭുഃ
പാർഥൻ യുദ്ധത്തിൽ സന്തോഷിപ്പിച്ച മഹാദേവൻ, കിരാതന്റെ വേഷത്തിൽ ഹിമവാനിൽ മറഞ്ഞ് നിന്നതാണെന്ന് കേൾക്കപ്പെടുന്നു.
ഇത്യേവംവാദിനം ദ്രോണം കര്ണഃ ക്രുദ്ധോഽഭ്യഭാഷത
ഇങ്ങനെ ദ്രോണൻ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, കർണ്ണൻ കോപത്തോടെ അവനോട് പറഞ്ഞു.
സദാ ഭവാന്ഫല്ഗുനസ്യ ഗുണാനസ്മാസു കത്ഥസേ। ന ചാര്ജുനഃ കലാപൂര്ണോ മമ ദുര്യോധനസ്യ വാ
നീതിയുള്ള ഫൽഗുനന്റെ ഗുണങ്ങൾ നീ എപ്പോഴും ഞങ്ങളോട് പറയാറുണ്ട്. പക്ഷേ, അർജുനനും ഞാനും ദുര്യോധനനും ഒരുപാടു അമ്പുകൾ ഉള്ള വില്ലുകൾ ഇല്ല.
യദ്യേഷ പാര്ഥോ രാധേയ കൃതം കാര്യം ഭവേന്മമ । ജ്ഞാതാഃ പുനശ്ചരിഷ്യന്തി ദ്വാദശാന്യാംശ്ച വത്സരാന്
രാധേയാ, ഈ പാർഥൻ എന്റെ കാര്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കിയാൽ, തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടവർ വീണ്ടും പന്ത്രണ്ട് വർഷം കൂടി കഴിയേണ്ടി വരും.
അഥവാ കശ്ചിദേവാന്യഃ ക്ലീബരൂപേണ ദേവരാട് । ശരൈരേനം സുനിശിതൈഃ പാതയിഷ്യാമി ഭൂതലേ
അല്ലെങ്കിൽ, ദേവരാജാവേ, മറ്റാരെങ്കിലും ക്ലീബന്റെ രൂപത്തിൽ വരുമെങ്കിൽ, ഞാൻ കൂർമുനയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവനെ നിലത്ത് വീഴ്ത്തും.
തസ്മിന്വദതി താം വാചം ധാര്തരാഷ്ട്രേ പരന്തപേ। ഭീഷ്മോ ദ്രോണഃ കൃപോ ദ്രൌണിഃ പൌരുഷം തദപൂജയന്
ധാർതരാഷ്ട്രരിൽ ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭീഷ്മനും ദ്രോണനും കൃപനും ദ്രൗണിയും ആ ധൈര്യത്തെ ആദരിച്ചു.
താം ശമീമഭിസംഗമ്യ പാര്ഥോ വൈരാടിമബ്രവീത്। സുഖസംവര്ധിതം പിത്രാ സമരാണാമകോവിദമ്
അപ്പോൾ പാർഥൻ ആ ശമീ വൃക്ഷത്തോട് ചേർന്ന്, സുഖമായി വളർത്തപ്പെട്ടും യുദ്ധകലയിൽ നിപുണനുമായ വൈരാട രാജകുമാരനോട് പറഞ്ഞു.
ഏഹി ഭൂമിംജയാരുഹ്യ വൈരാടേ മഹതീം ശമീമ്। സമാദിഷ്ടോ മയാ ക്ഷിപ്രം ധനുര്ഗാണ്ഡീവമാനയ
ഭൂമിഞ്ചയാ, നീ വന്ന് വൈരാടരാജ്യത്തിലെ വലിയ ശമീ വൃക്ഷത്തിൽ കയറി, ഞാൻ പറയുന്നതുപോലെ വേഗത്തിൽ ഗാണ്ഡീവം കൊണ്ടുവരിക.
നേമാനീഷ്വാസനാനീഹ സോഢും ശക്ഷ്യന്തി മേ ബലമ് । നാലം ഭാരം ഗുരും ഭേത്തും കുഞ്ജരം വാ പ്രമര്ദിതുമ്
ഇവിടെ ഉള്ള ഈ വില്ലുകൾ എനിക്ക് താങ്ങാൻ കഴിയില്ല. വലിയ ഭാരവും എനിക്ക് പൊക്കാനോ, ആനയെ തകർക്കാനോ കഴിയില്ല.
മമ വാ ബാഹുവിക്ഷേപം ശത്രൂനിഹ വിജേഷ്യതഃ। നേച്ഛാമി തൈരഹം കര്തും കര്മ വൈജയികം ത്വിഹ
എന്റെ കൈകളുടെ ശക്തിയാൽ ഞാൻ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുമ്പോൾ, ആ ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട് ഞാൻ ഇവിടെ വിജയകരമായ പ്രവൃത്തി ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
അതിസൂക്ഷ്മാണി ഹ്രസ്വാനി സര്വാണി ച മൃദൂനി ച। ആയുധാനി മഹാബാഹോ തവൈതാനി മഹാബല
മഹാബലശാലിയായവാ, ഈ ആയുധങ്ങൾ എല്ലാം വളരെ ചെറുതും, വളരെ സുഖമുള്ളതും, വളരെ മൃദുവും ആണ്.
തസ്മാദ്ഭൂമിംജയാരുഹ്യ ശമീമേതാം പലാശിനീമ് । അസ്യാം ഹി പാണ്ഡുപുത്രാണാം ധനൂംഷി നിഹിതാത്യുത
അതിനാൽ, ഭൂമിഞ്ചയാ, നീ ഈ ഇലപടർന്ന ശമീ വൃക്ഷത്തിൽ കയറുക. ഈ വൃക്ഷത്തിൽ തന്നെ പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളുടെ വില്ലുകൾ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു.
യുധിഷ്ഠിരസ്യ ഭീമസ്യ ബീഭത്സോര്യമയോസ്തഥാ । ധ്വജാ ശരാശ്ച ശൂരാണാം ദിവ്യാനി കവചാനി ച
യുധിഷ്ഠിരനും ഭീമനും ബീഭത്സുവും ഇരട്ടന്മാരും ആയ ധീരന്മാരുടെ പതാകകളും അമ്പുകളും ദിവ്യകവചങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ട്.
അത്രൈവ തു മഹാവീര്യം ധനുഃ പാര്ഥസ്യ ഗാണ്ഡിവമ് । ഏകം ശതസഹസ്രേണ സംമിതം രാഷ്ട്രവര്ധനമ്
ഇവിടെയും പാർഥന്റെ മഹാശക്തിയുള്ള ഗാണ്ഡീവം ഉണ്ട്. അതൊന്നുതന്നെ ലക്ഷക്കണക്കിന് വില്ലുകൾക്ക് തുല്യമായതും രാജ്യത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.
വ്യായാമസഹമത്യര്ഥം തൃണരാജസമം മഹത് । സര്വായുധമഹാമാത്രം സര്വാരിക്ഷയകാരകമ്
അത് വലിയ പരിശ്രമം സഹിക്കാൻ കഴിയുന്നതും, വലിയ പുല്ലുകൂട്ടുപോലെയും, എല്ലാ ആയുധങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വലിയതും, എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.
സുവര്ണവികൃതം ദിവ്യം ശ്ലക്ഷ്ണമായതമവ്രണമ്। അലം ഭാരം ഗുരും സോഢും വാരുണം ച സുദര്ശനമ്
അത് പൊന്നുകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ദിവ്യമായതും, മൃദുവും നീളമുള്ളതും മുറിവില്ലാത്തതും, വലിയ ഭാരവും താങ്ങാൻ കഴിയുന്നതും, വാരുണന്റെതും മനോഹരവുമാണ്.
താദൃശാന്യേവ സര്വാണി ബലവന്തി ദൃഢാനി ച। യുധിഷ്ഠിരസ്യ ഭീമസ്യ ബീഭത്സോര്യമയോസ്തഥാ । പ്രഥിതാനി വിശിഷ്ടാനി ദുര്ദശാനി ഭവന്ത്യുത
യുധിഷ്ഠിരനും ഭീമനും ബീഭത്സുവും ഇരട്ടന്മാരും ഉള്ളവരുടെ എല്ലാ ആയുധങ്ങളും അതുപോലെ തന്നെ ശക്തിയുള്ളതും ഉറപ്പുള്ളതും പ്രശസ്തമായതും, പ്രത്യേകതയുള്ളതും, കാണാൻ പ്രയാസമുള്ളതുമാണ്.
ശരീരമിഹ ചാസക്തം ശമ്യാം ശുഷ്കം പുരാ കില। തദഹം രാജപുത്രഃ സന്സ്പൃശേയം പാണിനാ കഥമ്
ഇവിടെയും, പഴയകാലത്ത് ഒരു ഉണങ്ങിയ ശമീ വൃക്ഷം ശരീരത്തിൽ ചേർത്തിരുന്നതായി പറയുന്നു. രാജകുമാരാ, അങ്ങനെ ആ വൃക്ഷത്തെ ഞാൻ കൈകൊണ്ട് എങ്ങനെ സ്പർശിക്കും?
ന മാമേവംവിധം കര്മ കാരയസ്വ ബൃഹന്നലേ । കഥം വാ ശക്യതേ കര്തും ബുദ്ധ്യാ ത്വം മന്യസേ കഥം
ബ്രിഹന്നളേ, ഇങ്ങനെ ഒരു ജോലി എനിക്ക് ചെയ്യാൻ പറയരുത്. എങ്ങനെ ഇത് ചെയ്യാൻ കഴിയുമെന്ന് നീ വിചാരിക്കുന്നു? ബുദ്ധിയാൽ ഇതിന് വഴിയുണ്ടോ?
നൈവംവിധം മയാ യുക്തമാലബ്ധും ക്ഷത്രയോനിനാ । മഹതാ രാജപുത്രേണ മന്ത്രയജ്ഞവിദാ സതാ
എനിക്ക് ഇതുപോലൊരു ജോലി ചെയ്യുന്നത് യോജിക്കുന്നതല്ല, ഞാൻ ഒരു ക്ഷത്രിയൻ, മഹാരാജകുമാരൻ, മന്ത്രങ്ങളിലും യജ്ഞങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ, സദാചാരമുള്ളവൻ.
സ്പൃഷ്ടവന്തം ശരീരം മാം ശവവാഹമിവാശുചിമ്। കഥം വാ വ്യവഹാര്യം വൈ കുര്വീഥാസ്ത്വം ബൃഹന്നലേ
എന്റെ ശരീരം തൊട്ടാൽ, ഞാൻ ഒരു ശവവാഹകനുപോലെ അശുദ്ധനാണെന്നപോലെ, നീ എങ്ങനെ എന്നോടൊപ്പം ഇടപാടുകൾ നടത്താൻ തയ്യാറാകും, ബ്രിഹന്നളേ?
തമുവാച തതഃ ശൂരഃ പാര്ഥം പരപുംരജയഃ। ദായാദം സര്വമത്സ്യാനാം കുലേ ജാതം വിശാരദമ്
അപ്പോൾ ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച ധീരൻ പാർഥനോട് പറഞ്ഞു: 'മത്സ്യരാജവംശത്തിൽ ജനിച്ച, മുഴുവൻ വംശത്തിനും അവകാശിയായ, പ്രാവീണ്യമുള്ളവനേ.'
ജാനാമി ത്വാം മഹാപ്രാജ്ഞ ശുഭം ജാത്യാ കുലേന ച । കഥം നു പാപകം കര്മ ബ്രൂയാം ത്വാഽഹം പരന്തപ
നീ മഹാപണ്ഡിതനും ഉത്തമജാതിയിലും വംശത്തിലും പിറന്നവനാണെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു. എങ്ങനെയാണ് ഞാൻ നിന്നെ പാപകരമായ ഒരു പ്രവൃത്തിക്ക് പഠിപ്പിക്കാൻ കഴിയുക, ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവനേ?
വ്യവഹാര്യശ്ച രാജേന്ദ്ര ശുദ്ധശ്ചൈവ ഭവിഷ്യസി । ധനൂംഷ്യേതാനി മാ ഭൈസ്ത്വം ശരീരം നാത്ര വിദ്യതേ
രാജാവേ, നീ ഇടപാടുകൾക്കു യോഗ്യനും ശുദ്ധനും ആകും. ഈ വില്ലുകൾക്ക് ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല; ഇവിടെ ശരീരം ഒന്നുമില്ല.
ദായാദം മത്സ്യരാജസ്യ കുലേ ജാതം മനസ്വിനമ് । കഥം വാ നന്ദിതം കര്മ കാരയേ ത്വാം നൃപാത്മജ
മത്സ്യരാജാവിന്റെ അവകാശിയായ, രാജകുലത്തിൽ ജനിച്ച, മനസ്സിൽ ഉത്തമനായ രാജകുമാരാ, എങ്ങനെ ഞാൻ നിന്നെ സന്തോഷകരമായ ഒരു ജോലി ചെയ്യിക്കാൻ നിർബന്ധിക്കും?
ഏവമുക്തഃ സ പാര്ഥേന രഥാത്പ്രസ്കന്ദ്യ കുണ്ഡലീ। ആരുരോഹ ശമീവൃക്ഷം വൈരാടിരവശസ്തദാ
പാർഥൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ കുണ്ഡലധാരിയായ വൈരാടൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, നിർബന്ധിതനായി ശമീമരത്തിൽ കയറി.
തമന്വശാസച്ഛത്രുഘ്നോ രഥേ തിഷ്ഠന്ധനഞ്ജയഃ । അവരോപയ വൃക്ഷാഗ്രാദ്ധനൂംഷ്യേതാനി മാചിരമ്
ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന ധനഞ്ജയൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് അവനോട് കല്പിച്ചു: 'വേഗത്തിൽ ആ വില്ലുകൾ മരംമുകളിൽ നിന്ന് താഴെ കൊണ്ടുവാ.'
സോപഹൃത്യ മഹാര്ഹാണി ധനൂംഷി പൃഥുവക്ഷസാമ് । പരിവേഷ്ടനപത്രാണി വിമുച്യ സമുപാനയത്
വീരം നിറഞ്ഞ വീരന്മാരുടെ മഹാമൂല്യമായ വില്ലുകൾ കൊണ്ടുവന്ന് അവയുടെ പൊതികൾ അഴിച്ച് സമർപ്പിച്ചു.
പരിവേഷ്ടനമേതേഷാം സര്വം മുഞ്ചസ്വ മാചിരമ് । തേഷാം സംനഹനീയാനി പരിമുച്യ പരന്തപഃ। അപശ്യത്തത്ര ഗാണ്ഡീവം ചതുര്ഭിരപരൈഃ സഹ
ഈ വില്ലുകളുടെ പൊതികൾ എല്ലാം വേഗത്തിൽ അഴിച്ചു കളയൂ. അവയുടെ പൊതികൾ അഴിച്ചശേഷം, ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവൻ അവിടെ ഗാണ്ഡീവവും മറ്റുള്ള നാലും കണ്ടു.
തേഷാം വിമുച്യമാനാനാം ധനുഷാമര്കവര്ചസാമ്। വിനിശ്ചേരുഃ പ്രഭാ ദിവ്യാ ഗ്രഹാണാമുദയേഷ്വിവ
അമരന്മാരുടെ തിളക്കംപോലെയുള്ള ആ ദിവ്യവില്ലുകൾ അഴിച്ചപ്പോൾ, ഗ്രഹങ്ങൾ ഉദയിക്കുമ്പോലെ ഒരു പ്രകാശം അവിടെ പടർന്നു.