യസ്മിഞ്ജാതേ മഹീ കൃത്സ്നാ നിര്ഭരോച്ഛ്വാസിതാഽഭവത്। യേന മേ ദക്ഷിണാ ദത്താ ബദ്ധ്വാ ദ്രുപദമോജസാ
ഇവൻ ജനിച്ചപ്പോൾ ഭൂമി മുഴുവൻ ആശ്വാസമായി ശ്വാസമെടുത്തു. ഇവന്റെ ശക്തിയാൽ ദ്രുപദനെ പിടിച്ചു എനിക്ക് ദക്ഷിണയായി കൊടുത്തു.
വിദ്ധ്വാ വിയദ്ഗതം ലക്ഷ്യം വിനിര്ജിത്യ ച പാര്ഥിവാന് । നിര്ജിതാ യേന പാഞ്ചാലീ പുരാ യേന സ്വയംവരേ
ആകാശത്തുള്ള ലക്ഷ്യം ഇദ്ദേഹം തുളച്ചു, രാജാക്കന്മാരെ ജയിച്ചു, പുരാതനകാലത്ത് സ്വയംവരത്തിൽ പാഞ്ചാലിയെ ജയിച്ചു.
ഖാണ്ഡവേ യേന സംതൃപ്തോ വഹ്നിര്ജിത്വാ സുരാസുരാന് । പരിണീതാ സുഭദ്രാ ച യേന നിര്ജിത്യ യാദവാന്
ഖാണ്ഡവവനത്തിൽ ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും ജയിച്ച് അഗ്നിയെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയവനും, യാദവരെ ജയിച്ച് സുഭദ്രയെ വിവാഹം ചെയ്തവനും ഇവനാണ്.
നിര്ജിതോ യേന യുദ്ധേന ത്രിപുരാരിഃ സ്മരാര്ദനഃ
യുദ്ധത്തിൽ ത്രിപുരാരിയെ, കാമദഹനനെ, ജയിച്ചവൻ ഇവനാണ്.
ഗത്വാ ത്രിവിഷ്ടപം യേന ജിതേന്ദ്രാ ദാനവാ യുധി । നിവാതകവചാ രാജന്ദാനവാനാം ത്രികോടയഃ। നിര്ജിതാഃ കാലകേയാശ്ച ഹിരണ്യപുരവാസിനഃ
സ്വർഗത്തിൽ ചെന്നു, ദേവന്മാരെയും ദാനവന്മാരെയും യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ചവൻ ഇവനാണ്. രാജാവേ, നിവാതകവച ദാനവരുടെ മൂന്നു കോടി പേരെയും, ഹിരണ്യപുരത്തിൽ താമസിക്കുന്ന കാലകേയന്മാരെയും ഇവൻ കീഴടക്കി.
യേന ത്വം മോചിതോ ബദ്ധശ്ചിത്രസേനേന തദ്വനേ
നീ അന്ന് ചിത്രസേനനാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ നിന്നെ മോചിപ്പിച്ചത് ഇവനാണ്.
യേന ഗത്വോത്തരം മേരോരാനിനായ മഹദ്ധനമ് । യാജിതോ ധര്മസൂനുശ്ച നൃപാന്സര്വാന്വിജിത്യ ച
ഇവൻ മേറുവിന്റെ വടക്കുഭാഗം കടന്ന് മഹത്തായ ധനം കൊണ്ടുവന്നു. ധർമ്മപുത്രൻ രാജാക്കന്മാരെ ജയിച്ച് യാഗം നടത്താൻ ഇവൻ സഹായിച്ചു.
യസ്മിഞ്ശൌര്യം ച വീര്യം ച തേജോ ധൈര്യം പരാക്രമഃ । ഔദാര്യം ചൈവ ഗാമ്ഭീര്യം ശ്രീര്ഹ്രീര്ധര്മോ ദയാഽഽര്ജവമ് । ഏവമാദിഗുണോപേതഃ സോയം പാര്ഥോ ന സംശയഃ
ധൈര്യവും വീര്യവും തേജസ്സും ക്ഷമയും വീരതയും, ഉദാരതയും ഗൗരവവും ഐശ്വര്യവും ലജ്ജയും ധർമ്മവും കരുണയും സത്യനിഷ്ഠയും പോലുള്ള ഗുണങ്ങൾ എല്ലാം ഉള്ളവൻ ഇവൻ പാർത്ഥൻ തന്നെയാണ്, സംശയമില്ല.
നാജിത്വാ വിനിവര്തേത സര്വാനപി മരുദ്ഗണാന്
മരുത്ദേവന്മാരെ പോലും ജയിക്കാതെ ഇവൻ തിരിച്ചു വരികയില്ല.
ക്ലേശിതശ്ച വനേ ശൂരോ വാസവേന ച ശിക്ഷിതഃ। അമര്ഷവശമാപന്നോ യോത്സ്യതേ നാത്ര സംശയഃ । ന ഹ്യസ്യ പ്രതിയോദ്ധാരമന്യം പശ്യാമി കൌരവ
വനത്തിൽ കഷ്ടങ്ങൾ അനുഭവിച്ചവനും, ഇന്ദ്രനാൽ പരിശീലനം നേടിയവനും, ഇപ്പോൾ കോപത്തിൽ ആകുലനായവനും യുദ്ധം ചെയ്യും എന്നതിൽ സംശയമില്ല. കൌരവാ, ഇവനോട് സമം യുദ്ധം ചെയ്യാൻ മറ്റാരെയും ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
മഹാദേവോപി പാര്ഥേന ശ്രൂയതേ യുദ്ധതോഷിതഃ । കിരാതവേഷപ്രച്ഛന്നോ ഗിരൌ ഹിമവതി പ്രഭുഃ
പാർഥൻ യുദ്ധത്തിൽ സന്തോഷിപ്പിച്ച മഹാദേവൻ, കിരാതന്റെ വേഷത്തിൽ ഹിമവാനിൽ മറഞ്ഞ് നിന്നതാണെന്ന് കേൾക്കപ്പെടുന്നു.
ഇത്യേവംവാദിനം ദ്രോണം കര്ണഃ ക്രുദ്ധോഽഭ്യഭാഷത
ഇങ്ങനെ ദ്രോണൻ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, കർണ്ണൻ കോപത്തോടെ അവനോട് പറഞ്ഞു.
സദാ ഭവാന്ഫല്ഗുനസ്യ ഗുണാനസ്മാസു കത്ഥസേ। ന ചാര്ജുനഃ കലാപൂര്ണോ മമ ദുര്യോധനസ്യ വാ
നീതിയുള്ള ഫൽഗുനന്റെ ഗുണങ്ങൾ നീ എപ്പോഴും ഞങ്ങളോട് പറയാറുണ്ട്. പക്ഷേ, അർജുനനും ഞാനും ദുര്യോധനനും ഒരുപാടു അമ്പുകൾ ഉള്ള വില്ലുകൾ ഇല്ല.
യദ്യേഷ പാര്ഥോ രാധേയ കൃതം കാര്യം ഭവേന്മമ । ജ്ഞാതാഃ പുനശ്ചരിഷ്യന്തി ദ്വാദശാന്യാംശ്ച വത്സരാന്
രാധേയാ, ഈ പാർഥൻ എന്റെ കാര്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കിയാൽ, തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടവർ വീണ്ടും പന്ത്രണ്ട് വർഷം കൂടി കഴിയേണ്ടി വരും.
അഥവാ കശ്ചിദേവാന്യഃ ക്ലീബരൂപേണ ദേവരാട് । ശരൈരേനം സുനിശിതൈഃ പാതയിഷ്യാമി ഭൂതലേ
അല്ലെങ്കിൽ, ദേവരാജാവേ, മറ്റാരെങ്കിലും ക്ലീബന്റെ രൂപത്തിൽ വരുമെങ്കിൽ, ഞാൻ കൂർമുനയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവനെ നിലത്ത് വീഴ്ത്തും.
തസ്മിന്വദതി താം വാചം ധാര്തരാഷ്ട്രേ പരന്തപേ। ഭീഷ്മോ ദ്രോണഃ കൃപോ ദ്രൌണിഃ പൌരുഷം തദപൂജയന്
ധാർതരാഷ്ട്രരിൽ ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭീഷ്മനും ദ്രോണനും കൃപനും ദ്രൗണിയും ആ ധൈര്യത്തെ ആദരിച്ചു.
താം ശമീമഭിസംഗമ്യ പാര്ഥോ വൈരാടിമബ്രവീത്। സുഖസംവര്ധിതം പിത്രാ സമരാണാമകോവിദമ്
അപ്പോൾ പാർഥൻ ആ ശമീ വൃക്ഷത്തോട് ചേർന്ന്, സുഖമായി വളർത്തപ്പെട്ടും യുദ്ധകലയിൽ നിപുണനുമായ വൈരാട രാജകുമാരനോട് പറഞ്ഞു.
ഏഹി ഭൂമിംജയാരുഹ്യ വൈരാടേ മഹതീം ശമീമ്। സമാദിഷ്ടോ മയാ ക്ഷിപ്രം ധനുര്ഗാണ്ഡീവമാനയ
ഭൂമിഞ്ചയാ, നീ വന്ന് വൈരാടരാജ്യത്തിലെ വലിയ ശമീ വൃക്ഷത്തിൽ കയറി, ഞാൻ പറയുന്നതുപോലെ വേഗത്തിൽ ഗാണ്ഡീവം കൊണ്ടുവരിക.
നേമാനീഷ്വാസനാനീഹ സോഢും ശക്ഷ്യന്തി മേ ബലമ് । നാലം ഭാരം ഗുരും ഭേത്തും കുഞ്ജരം വാ പ്രമര്ദിതുമ്
ഇവിടെ ഉള്ള ഈ വില്ലുകൾ എനിക്ക് താങ്ങാൻ കഴിയില്ല. വലിയ ഭാരവും എനിക്ക് പൊക്കാനോ, ആനയെ തകർക്കാനോ കഴിയില്ല.
മമ വാ ബാഹുവിക്ഷേപം ശത്രൂനിഹ വിജേഷ്യതഃ। നേച്ഛാമി തൈരഹം കര്തും കര്മ വൈജയികം ത്വിഹ
എന്റെ കൈകളുടെ ശക്തിയാൽ ഞാൻ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുമ്പോൾ, ആ ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട് ഞാൻ ഇവിടെ വിജയകരമായ പ്രവൃത്തി ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
അതിസൂക്ഷ്മാണി ഹ്രസ്വാനി സര്വാണി ച മൃദൂനി ച। ആയുധാനി മഹാബാഹോ തവൈതാനി മഹാബല
മഹാബലശാലിയായവാ, ഈ ആയുധങ്ങൾ എല്ലാം വളരെ ചെറുതും, വളരെ സുഖമുള്ളതും, വളരെ മൃദുവും ആണ്.
തസ്മാദ്ഭൂമിംജയാരുഹ്യ ശമീമേതാം പലാശിനീമ് । അസ്യാം ഹി പാണ്ഡുപുത്രാണാം ധനൂംഷി നിഹിതാത്യുത
അതിനാൽ, ഭൂമിഞ്ചയാ, നീ ഈ ഇലപടർന്ന ശമീ വൃക്ഷത്തിൽ കയറുക. ഈ വൃക്ഷത്തിൽ തന്നെ പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളുടെ വില്ലുകൾ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു.
യുധിഷ്ഠിരസ്യ ഭീമസ്യ ബീഭത്സോര്യമയോസ്തഥാ । ധ്വജാ ശരാശ്ച ശൂരാണാം ദിവ്യാനി കവചാനി ച
യുധിഷ്ഠിരനും ഭീമനും ബീഭത്സുവും ഇരട്ടന്മാരും ആയ ധീരന്മാരുടെ പതാകകളും അമ്പുകളും ദിവ്യകവചങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ട്.
അത്രൈവ തു മഹാവീര്യം ധനുഃ പാര്ഥസ്യ ഗാണ്ഡിവമ് । ഏകം ശതസഹസ്രേണ സംമിതം രാഷ്ട്രവര്ധനമ്
ഇവിടെയും പാർഥന്റെ മഹാശക്തിയുള്ള ഗാണ്ഡീവം ഉണ്ട്. അതൊന്നുതന്നെ ലക്ഷക്കണക്കിന് വില്ലുകൾക്ക് തുല്യമായതും രാജ്യത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.
വ്യായാമസഹമത്യര്ഥം തൃണരാജസമം മഹത് । സര്വായുധമഹാമാത്രം സര്വാരിക്ഷയകാരകമ്
അത് വലിയ പരിശ്രമം സഹിക്കാൻ കഴിയുന്നതും, വലിയ പുല്ലുകൂട്ടുപോലെയും, എല്ലാ ആയുധങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വലിയതും, എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.
സുവര്ണവികൃതം ദിവ്യം ശ്ലക്ഷ്ണമായതമവ്രണമ്। അലം ഭാരം ഗുരും സോഢും വാരുണം ച സുദര്ശനമ്
അത് പൊന്നുകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ദിവ്യമായതും, മൃദുവും നീളമുള്ളതും മുറിവില്ലാത്തതും, വലിയ ഭാരവും താങ്ങാൻ കഴിയുന്നതും, വാരുണന്റെതും മനോഹരവുമാണ്.
താദൃശാന്യേവ സര്വാണി ബലവന്തി ദൃഢാനി ച। യുധിഷ്ഠിരസ്യ ഭീമസ്യ ബീഭത്സോര്യമയോസ്തഥാ । പ്രഥിതാനി വിശിഷ്ടാനി ദുര്ദശാനി ഭവന്ത്യുത
യുധിഷ്ഠിരനും ഭീമനും ബീഭത്സുവും ഇരട്ടന്മാരും ഉള്ളവരുടെ എല്ലാ ആയുധങ്ങളും അതുപോലെ തന്നെ ശക്തിയുള്ളതും ഉറപ്പുള്ളതും പ്രശസ്തമായതും, പ്രത്യേകതയുള്ളതും, കാണാൻ പ്രയാസമുള്ളതുമാണ്.
ശരീരമിഹ ചാസക്തം ശമ്യാം ശുഷ്കം പുരാ കില। തദഹം രാജപുത്രഃ സന്സ്പൃശേയം പാണിനാ കഥമ്
ഇവിടെയും, പഴയകാലത്ത് ഒരു ഉണങ്ങിയ ശമീ വൃക്ഷം ശരീരത്തിൽ ചേർത്തിരുന്നതായി പറയുന്നു. രാജകുമാരാ, അങ്ങനെ ആ വൃക്ഷത്തെ ഞാൻ കൈകൊണ്ട് എങ്ങനെ സ്പർശിക്കും?
ന മാമേവംവിധം കര്മ കാരയസ്വ ബൃഹന്നലേ । കഥം വാ ശക്യതേ കര്തും ബുദ്ധ്യാ ത്വം മന്യസേ കഥം
ബ്രിഹന്നളേ, ഇങ്ങനെ ഒരു ജോലി എനിക്ക് ചെയ്യാൻ പറയരുത്. എങ്ങനെ ഇത് ചെയ്യാൻ കഴിയുമെന്ന് നീ വിചാരിക്കുന്നു? ബുദ്ധിയാൽ ഇതിന് വഴിയുണ്ടോ?
നൈവംവിധം മയാ യുക്തമാലബ്ധും ക്ഷത്രയോനിനാ । മഹതാ രാജപുത്രേണ മന്ത്രയജ്ഞവിദാ സതാ
എനിക്ക് ഇതുപോലൊരു ജോലി ചെയ്യുന്നത് യോജിക്കുന്നതല്ല, ഞാൻ ഒരു ക്ഷത്രിയൻ, മഹാരാജകുമാരൻ, മന്ത്രങ്ങളിലും യജ്ഞങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ, സദാചാരമുള്ളവൻ.