തസ്മാത്താം യഃ പുമാന്ദൃഷ്ട്വാ രൂപേണാപ്രതിമാം ഭുവി। ഗച്ഛേത്കാമവശം മൂഢോ ഗന്ധര്വൈഃ സ നിഹന്യതേ ।। 7
അതിനാൽ, ഭൂമിയിൽ അവളുടെ അപരിമിതമായ സൗന്ദര്യം കണ്ടു മോഹത്തിൽ അകപ്പെട്ട ഏത് പുരുഷനും ഗന്ധർവർകൊണ്ട് കൊല്ലപ്പെടും.
നിഷ്കാസയൈനാം ഭവനാത്പുരാച്ചൈവ വിശേഷതഃ। കാലഃ പ്രവിശ്യ സൈരന്ധ്രീം പുരം നാശയതേ ധ്രുവമ് ।। 8
അവളെ വീട്ടിൽ നിന്നും, പ്രത്യേകിച്ച് നഗരത്തിൽ നിന്നും പുറത്താക്കണം; സൈരന്ധ്രി ഇവിടെ തുടരുകയാണെങ്കിൽ നഗരം നിശ്ചയം നശിക്കും.
തേഷാം തദ്വചനം ശ്രുത്വാ വിരാടോ വാഹിനീപതിഃ। അബ്രവീത്ക്രിയതാമേഷാം സൂതാനാമപരക്രിയാ ।। 9
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ് വിരാട് സേനാധിപതി പറഞ്ഞു: 'സാരഥികൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ശവസംസ്കാരം നടത്തണം.'
ഏകസ്മിന്നേവ തേ സര്വേ സുസമിദ്ധേ ഹുതാശനേ। ദഹ്യന്താം കീചകാഃ സര്വേ സര്വഗന്ധൈശ്ച സര്വശഃ ।। 10
എല്ലാ കീചകരെയും ഒരേ വലിയ തീയിൽ എല്ലാ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളോടും കൂടി ചിതയിടണം.
ഇത്യുക്ത്വാ പരമോദ്വഗ്നിഃ പ്രവിശ്യാന്തഃപുരം ശുഭമ്। സുദേഷ്ണാം ചാബ്രവീദ്രാജാ മഹിഷീം ജാതസാധ്വസഃ ।। 11
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അത്യന്തം ഭയപ്പെട്ട രാജാവ് അകത്തുള്ള മന്ദിരത്തിലേക്ക് ചെന്നു, ഭയഭീതനായ് മഹിഷി സുദേഷ്ണയോട് പറഞ്ഞു.
സൈരന്ധ്രീമാഗതാം ബ്രൂയാ മമൈവ വചനാദിഹ । ഗച്ഛ സൈരന്ധ്രി ഭദ്രം തേ യഥാകാമം ചരാധുനാ । ബിഭേതി രാജാ സൈരന്ധി ഗന്ധര്വേഭ്യഃ പരാഭവാത് ।। 12
തിരിച്ചു വന്ന സൈരന്ധ്രിയോട് എന്റെ വാക്ക് പറയണം: 'പോകൂ സൈരന്ധ്രി, നിനക്ക് സുഖം നേരുന്നു; ഇനി നിന്നിഷ്ടം പോലെ നടക്കാം. രാജാവ് ഗന്ധർവന്മാരുടെ ഭയത്തിൽ പേടിച്ചിരിക്കുന്നു, സൈരന്ധ്രി.'
ന ഹി താമുത്സഹേ വക്തും സ്വയം ഗന്ധര്വരക്ഷിതാമ് । സ്ത്രിയാസ്ത്വദോഷസ്താം വക്തുമതസ്ത്വാം പ്രബ്രവീമ്യഹമ് ।। 13
ഞാൻ തന്നെ അവളെക്കുറിച്ച് പറയാൻ ധൈര്യമില്ല, കാരണം അവളെ ഗന്ധർവന്മാർ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു. എന്നാൽ സ്ത്രീകൾക്ക് മറ്റൊരു സ്ത്രീയെക്കുറിച്ച് പറയുന്നത് തെറ്റാണെന്നു കരുതിയതുകൊണ്ട്, ഞാൻ നിന്നോട് അവളെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു.
ഏകസ്മിന്നേവ തേ സര്വേ സുസമിദ്ധേ ഹുതാശനേ। അദഹന്കീചകാന്സര്വാന്സംസ്കാരൈശ്ചൈവ സര്വശഃ ।। 14
ഒരു വലിയ തീയിൽ ഞാൻ കിച്ചകന്മാരെ മുഴുവനായും, വേണ്ട എല്ലാ ക്രമങ്ങളോടുകൂടി, ദഹിപ്പിച്ചു.
അഥ മുക്താ ഭയാത്കൃഷ്ണാ സൂതപുത്രാന്നിരസ്യ ച। മോക്ഷിതാ ഭീമസേനേന ജഗാമ നഗരം പ്രതി ।। 15
പിന്നീട് ഭയത്തിൽ നിന്ന് മോചിതയായ കൃഷ്ണ, സൂതപുതന്മാരിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ട്, ഭീമസേനന്റെ സഹായത്തോടെ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
ത്രാസിതേവ മൃഗീ ബാലാ ശാര്ദൂലേന മനസ്വിനീ। സാ തു ഗാത്രാണി വാസശ്ച പ്രക്ഷാല്യ പ്രവിവേശ ഹ ।। 16
കുരങ്ങനോട് ഭയന്ന് ഓടുന്ന ഒരു കുഞ്ഞുമാനിനെപ്പോലെ, ആ മഹിള തന്റെ ശരീരവും വസ്ത്രവും കഴുകി അകത്തേക്ക് കടന്നു.
താം ദൃഷ്ട്വാ പുരുഷാ രാജന്പ്രാദ്രവന്ത ദിശോ ദശ। ഗന്ധര്വാണാം ഭയത്രസ്താഃ കേചിദ്ദൃഷ്ടിം ന്യമീലയന് ।। 17
രാജാവേ, അവളെ കണ്ടപ്പോൾ, പുരുഷന്മാർ ഗന്ധർവന്മാരുടെ ഭയത്തിൽ പതറി, പത്തു ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടി; ചിലർ കണ്ണുകൾ അടച്ചു.
പ്രദുദ്രുവുശ്ചാപ്യപരേ തഥാ ജനാ ഹസ്തൈശ്ച ചക്ഷൂംഷി പിധായ മോഹിതാഃ। മാ പശ്യത സ്മേതി ച താം ബ്രുവന്തസ്തഥാ ജനാശ്ചുക്രുശുരാര്തരൂപാഃ ।। 18
മറ്റുള്ളവരും കൈകൊണ്ട് കണ്ണുകൾ മൂടി, മനസ്സു കുഴഞ്ഞ്, 'അവളെ നോക്കരുത്' എന്ന് വിളിച്ചു, വേദനയോടെ കരഞ്ഞു.
താമദ്യ യഃ പശ്യതി രൂപശാലിനീം ശയീത ഭഗ്നോഽത്ര യഥൈവ കീചകാഃ। ഇതി ബ്രുവന്തോ ഭയവിഗ്നചേതസോ ഭയേന ഗന്ധര്വഗതേന മോഹിതാഃ ।। 19
'ഇന്ന് ഈ സുന്ദരിയെ കാണുന്നവൻ ഇവിടെ തന്നെ കിച്ചകന്മാരെപ്പോലെ നശിക്കും,' എന്ന് അവർ ഭയത്തിൽ വിറച്ച്, ഗന്ധർവഭയത്തിൽ കുഴഞ്ഞ് പറഞ്ഞു.
തതോ മഹാനസദ്വാരേ ഭീമസേനമവസ്ഥിതമ്। ദദര്ശ രാജന്പാഞ്ചാലീ യഥാ മത്തം മഹാദ്വിപമ് ।। 20
പിന്നീട്, വലിയ അടുക്കളയുടെ വാതിലിൽ ഭീമസേനനെ, ഒരു മദമുള്ള ആനയെപ്പോലെ, പാഞ്ചാളി കണ്ടു.
സോപഹാസം തു ശനകൈഃ സംജ്ഞാഭിരിദമബ്രവീത്। നമോ ഗന്ധര്വരാജായ യേനാസ്മി പരിമോക്ഷിതാ ।। 21
അവൾ അല്പം പുഞ്ചിരിയോടെ, സൂചന നൽകി, പതിയെ പറഞ്ഞു: 'എന്നെ മോചിപ്പിച്ച ഗന്ധർവരാജാവിന് വന്ദനം.'
കീചകേഭ്യോ വിനിര്ദോഷാമനാഥാം വസതീം ഗൃഹേ। യോ മാം രക്ഷതി സന്ത്രസ്താം ഗന്ധര്വായ നമോസ്തു തേ ।। 22
'കിച്ചകന്മാരുടെ കുറ്റങ്ങളിൽ നിന്ന് നിരപരാധിയായും, ഭയത്തിൽ വിചാരിച്ചും, ഈ വീട്ടിൽ അനാഥയായി കഴിയുന്ന എന്നെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന ഗന്ധർവനേ, നിനക്ക് വന്ദനം.'
യേ യസ്യാ വിചരന്തീഹ പുരുഷാ വശവര്തിനഃ। തേഷാം ച വശഗാ നിത്യം വിചര ത്വം യഥേഷ്ടതഃ ।। 23
'ഇവിടെ അവളുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം നടന്നിരുന്ന പുരുഷന്മാരെ, നീ ഇനിയും ഇഷ്ടം പോലെ നിയന്ത്രിച്ച് നടക്കാവുന്നതാണ്.'
യേ പുരാ വിചരന്തീഹ പുരുഷാ വശവര്തിനഃ। തസ്യാസ്തേ വചനം ശ്രുത്വാ ഹ്യനൃണാ വിഹരന്ത്വിതഃ ।। 24
'മുന്പ് ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്ന പുരുഷന്മാർ, അവളുടെ വാക്ക് കേട്ട ശേഷം, ഇനി ബാധകളൊന്നുമില്ലാതെ സ്വതന്ത്രമായി നടക്കുന്നു.'
തയോസ്തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ജഝിരേ നേതരേ ജനാഃ। തതഃ പാഞ്ചാലരാജസ്യ സുതാ ചാപി ജഗാമ ഹ ।। 25
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, മറ്റുള്ളവർ ആശ്വാസം നേടി; പിന്നെ പാഞ്ചാളരാജാവിന്റെ മകളും അവിടെ നിന്ന് പോയി.
തതഃ സാ നര്തനാഗാരേ ധനംജയമപശ്യത। രാജ്ഞഃ കന്യാ വിരാടസ്യ നര്തയന്തം മഹാഭുജമ് ।। 26
പിന്നീട്, നൃത്തശാലയിൽ ധനഞ്ജയനെ, രാജാവ് വിരാടന്റെ മകൾ, ശക്തിയുള്ളവനോടൊപ്പം നൃത്തം ചെയ്യുന്നത് കണ്ടു.
തതസ്താ നര്തനാഗാരാദ്വിനിഷ്ക്രമ്യ സഹാര്ജുനാഃ। കന്യാ ദദൃശുരായാന്തീം കൃഷ്ണാം ക്ലിഷ്ടാമനാഗസമ് ।। 27
അർജുനനോടൊപ്പം നൃത്തശാലയിൽ നിന്ന് പുറത്തു വന്നപ്പോൾ, കന്യാക്കൾ നിരപരാധിയായും വിഷമത്തോടെ വരുന്ന കൃഷ്ണയെ കണ്ടു.
ദിഷ്ട്യാ സൈരന്ധ്രി മുക്താഽസി ദിഷ്ട്യാഽസി പുനരാഗതാ। ദിഷ്ട്യാ ച നിഹതാഃ സൂതാ യേ ത്വാം ക്ലിശ്യന്ത്യനാഗസമ് ।। 28
'സൈരന്ധ്രി, ഭാഗ്യവശാൽ നീ മോചിതയായി! ഭാഗ്യവശാൽ നീ തിരികെ വന്നു! ഭാഗ്യവശാൽ, നിന്നെ അന്യായമായി പീഡിപ്പിച്ച സൂതപുതന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു!'
കഥം സൈരന്ധ്രി മുക്താഽസി കഥം പാപാശ്ച തേ ഹതാഃ। ഇച്ഛാമി തേ കഥാം ശ്രോതും കഥയസ്വ യഥാതഥമ് ।। 29
'സൈരന്ധ്രി, നീ എങ്ങനെ മോചിതയായി? ആ പാപികൾ എങ്ങനെ കൊല്ലപ്പെട്ടു? ഞാൻ ആ കഥ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു—നീ യഥാർത്ഥത്തിൽ സംഭവിച്ചത് പറയൂ.'
ബൃഹന്നലേ കിംനു തവ സൈരന്ധ്ര്യാ കാര്യമദ്യ വൈ। യാ ത്വം രംസ്യസി കല്യാണി സദാ കന്യാപുരേ സുഖം ।। 30
'സൈരന്ധ്രി, ഇന്ന് ബ്രിഹന്നലയ്ക്ക് വേണ്ടി നിന്റെ ജോലി എന്താണ്? നീ എപ്പോഴും കന്യാകോടതിയിൽ സന്തോഷത്തോടെ കഴിയാൻ കഴിയുമല്ലോ?'
ന ഹി ദുഃഖ സമാപ്നോഷി സൈരന്ധ്രീ യദുപാശ്രുതേ। സുഖേന വര്തസേ യേഹ ന തദ്ദുഃഖമവാപ്യതേ। തേന മാം ദുഃഖിതാമേവം പൃച്ഛസി പ്രഹസന്ത്യപി ।। 31
സൈരന്ധ്രി, നീ യദുവംശത്തിന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ ആകയാൽ ദു:ഖം അനുഭവിക്കുന്നില്ല. നീ ഇവിടെ സുഖമായി ജീവിക്കുന്നു, അത്തരം ദു:ഖം നിന്നെ ബാധിക്കാറില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ദു:ഖിതയാകുമ്പോഴും നീ പുഞ്ചിരിയോടെ എന്നോട് ചോദിക്കുന്നത്.
ബൃഹന്നലാഽപി കല്യാണി ദുഃഖമാപ്നോത്യനന്തകമ്। തിര്യഗ്യോനിഗതേവേയം ന ചൈനാമവബുധ്യസേ ।। 32
സൗഭാഗ്യവതിയായേ, ബ്രിഹന്നളയും അനന്തമായ ദു:ഖം അനുഭവിക്കുന്നു. ഈ സ്ത്രീ മൃഗജന്മം നേടിയതുപോലെയാണ്, എന്നാൽ നീ അതു മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല.
ത്വയാ സഹോഷിതാ ചാസ്മി ത്വം ച സര്വൈഃ സഹോഷിതാ। ത്വത്തഃ കൃച്ഛ്രതരം വാസം വസേയമഹമങ്ഗനേ । ക്ലിശ്യന്ത്യാം ത്വയി സുശ്രോണി കോനു ദുഃഖം ന ചിന്തയേത്। ।। 33
ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം താമസിച്ചിട്ടുണ്ട്, നീയും എല്ലാവരോടും കൂടിയാണ് താമസിച്ചത്. എങ്കിലും, ഞാൻ അതിലും കഠിനമായ ഒരു താമസം സഹിക്കുമായിരുന്നു. നീ ദു:ഖിതയാകുമ്പോൾ, മനോഹരമായ കമരങ്ങളേ, ആരാണ് ദു:ഖം ഓർക്കാതിരിക്കുക?
ന തു കേനചിദന്യന്തം കസ്യചിദ്ധൃദയം ക്വചിത്। വേദിതും ശക്യതേ നൂനം തേന മാം നാവബുധ്യസേ ।। 34
മറ്റൊരാളുടെ ഹൃദയം ആരും പൂര്ണമായി ഒരിക്കലും അറിയാൻ കഴിയില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് നീ എന്നെ മനസ്സിലാക്കാത്തത്.
തതഃ സഹൈവ കന്യാഭിര്ദ്രൌപദീ രാജവേശ്മ തത്। പ്രവിവേശ സുദേഷ്ണായാഃ സമീപമനസൂയിനീ ।। 35
അതിനുശേഷം, കന്യകളോടൊപ്പം ദ്രൗപദി രാജധാനിയിലെത്തി, സുദേഷ്ണയുടെ അടുത്തേക്ക് അസൂയയില്ലാതെ ചെന്നു.
താമബ്രവീദ്രാജപത്നീ വിരാടവചനാദിദമ് । സൈരന്ധ്രി ഗമ്യതാം ശീഘ്രം യത്ര കാമയസേ ഗതിമ് । രാജാ ബിഭേതി സൈരന്ധ്രി ഗന്ധര്വേഭ്യഃ പരാഭവാത് ।। 36
വിരാടന്റെ ഭാര്യയായ രാജ്ഞി സൈരന്ധ്രിയോട് പറഞ്ഞു: 'സൈരന്ധ്രി, നീ എവിടേക്ക് പോകണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു, അവിടെ വേഗം പോ. രാജാവിന് ഗന്ധർവന്മാരുടെ തോൽവിക്ക് ഭയമാണ്.'