രഥഘോപശ്ച ബലവാന്ഗന്ധര്വാണാം തരസ്വിനാമ് । തേ മേ വാചം ബിജാനന്തു സൂതപുത്രാ നയന്തി മാമ് ।। 22
'തീവ്രമായ ഗന്ധര്വന്മാരുടെ രഥങ്ങളുടെ വലിയ ശബ്ദവും — അവര് എന്റെ വാക്ക് കേള്ക്കട്ടെ; രഥച്ചുവട്ടുകാരുടെ മക്കള് എന്നെ കൊണ്ടുപോകുന്നു.'
യേഷാം വീര്യമതുല്യം തു ശക്രസ്യേവ ബലം യശഃ। രാജസിംഹാ ഇവാഗ്ര്യാസ്തേ മാം ജാനന്തു സുദുഃഖിതാം ।। 23
'അവരുടെ വീര്യം ഉപമയില്ലാത്തതും, ശക്തിയും പ്രശസ്തിയും ഇന്ദ്രനോടുപോലും, രാജസിംഹങ്ങളെപ്പോലെ പ്രധാനരായവരും — അവര് എന്റെ വലിയ ദുഃഖം മനസ്സിലാക്കട്ടെ.'
ഇത്യസ്യാഃ കൃപണാ വാചഃ കൃഷ്ണായാഃ പരിദേവിതാഃ। ശ്രുത്വൈവാഭ്യുത്ഥിതോ ഭീമഃ ശയനാദവിചാരയന് ।। 24
കൃഷ്ണയുടെ ദു:ഖഭരിതമായ വാക്കുകളും വിലാപവും കേട്ടയുടൻ ഭീമൻ ആലോചിച്ചുകൊണ്ട് കിടക്കയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു.
അഹം സൈരന്ധ്രി തേ വാചഃ ശൃണോമി തവ ഭാഷിതാഃ। തസ്മാത്തേ സൂതപുത്രേഭ്യോ ന ഭയം ജാതു വിദ്യതേ ।। 25
സൈരന്ധ്രി, ഞാൻ നിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു. അതുകൊണ്ട് നീ സുതപുതന്മാരെ ഒരിക്കലും ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല.
ഇത്യുക്ത്വാ സ മഹാബാഹുര്വിജജൃമ്ഭേ ജിഘാംസയാ ।। 26
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ മഹാബലശാലി ഭീമൻ കൊലചിന്തയോടെ ശരീരം വലിച്ചു നീട്ടി.
തതഃ സ വ്യായതം ബദ്ധ്വാ വസ്ത്രം വിപരിവേഷ്ട്യ ച। അദ്വാരേണാഭ്യവസ്കന്ദ്യ നിര്ജഗാമ ബഹിസ്തദാ ।। 27
അതിനുശേഷം വസ്ത്രം കെട്ടി ശരീരത്തിൽ ചുറ്റി, ഭീമൻ ഒറ്റവാതിൽ വഴിയായി പുറത്തേക്ക് ഇറങ്ങി.
സ ലങ്ഘയിത്വാ പ്രാകാരമാരുഹ്യ തരസാ ദ്രുമമ് । ശ്മശാനാഭിമുഖഃ പ്രായാദ്യത്ര തേ കീചകാ ഗതാഃ ।। 28
ഭീമൻ മതിൽ ചാടിക്കടന്ന് വേഗത്തിൽ ഒരു വൃക്ഷത്തിൽ കയറി, കീചകർ പോയ ശ്മശാനത്തേക്ക് മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
സ ലങ്ഘയിത്വാ പ്രാകാരം നിഃസൃത്യ ച പുരോത്തമാത് । ജവേനോത്പതിതോ ഭീമഃ സൂതാനാമഗ്രതസ്തദാ ।। 29
മതിൽ കടന്ന് നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് കടന്ന ഭീമൻ, സുതന്മാരെക്കാൾ മുന്നിൽ വേഗത്തിൽ ഓടി.
ചിതാസമീപം ഗത്വാ സ തത്രാപശ്യന്മഹാബലഃ । താലമാത്രം മഹാസ്കന്ധമൂര്ധ്വശുഷ്കം വനസ്പതിമ് ।। 30
ചിതയരികിൽ എത്തി ആ മഹാബലൻ ഒരു വലിയ താളവൃക്ഷം, അതിന്റെ കുരുമുള്ള, മുകളില്പൊത്തി ഉണങ്ങിയ വൃക്ഷം കണ്ടു.
തം നാഗവദുപക്രമ്യ ബാഹുഭ്യാം പരിരഭ്യ ച। വൃക്ഷമുത്പാടയാമാസ ഭീമോ ഭീമപരാക്രമഃ ।। 31
ആ വൃക്ഷത്തോട് ആനപോലെ സമീപിച്ച് ഭീമൻ അതിനെ കൈകളാൽ പിടിച്ച് ചുറ്റിപ്പിടിച്ചു വേരോടെ പിഴുതെടുത്തു.
തതോ വൃക്ഷം ദശവ്യാമം നിഷ്പത്രമകരോത്തദാ ।। 32
പിന്നീട് ആ പത്തു മുഴം വലിച്ച വൃക്ഷം ഭീമൻ ഇലകളൊന്നുമില്ലാത്തതാക്കി മാറ്റി.
തം മഹാകായമുദ്യമ്യ ഭ്രാമയിത്വാ ച വേഗിതഃ। പ്രഗൃഹ്യാഭ്യപതത്സൂതാന്ദണ്ഡപാണിരിവാന്തകഃ।। 33
ആ വലിയ വൃക്ഷം ഉയർത്തി വേഗത്തിൽ ചുറ്റി പിടിച്ച്, ഭീമൻ അതുപിടിച്ച് സുതന്മാരുടെ നേരെ യമനെപ്പോലെ ഓടിച്ചു.
ഊരുവേഗേന തസ്യാഥ ന്യഗ്രോധാശ്വത്ഥകിംശുകാഃ। ഭൂമൌ നിപതിതാ വൃക്ഷാഃ സംഭഗ്നാസ്തത്ര ശേരതേ ।। 34
അവന്റെ ഉരുവിന്റെ ശക്തിയിൽ, ന്യഗ്രോധം, അശ്വത്ത, കിംശുകം തുടങ്ങിയ വൃക്ഷങ്ങൾ തകർന്നു നിലത്ത് വീണു കിടന്നു.
തം സിംഹമിവ സംക്രുദ്ധം ദൃഷ്ട്വാ ഗന്ധര്വമാഗതമ്। വിത്രേസുശ്ച തദാ സൂതാ വിപാദഭയപീഡിതാഃ ।। 35
കോപത്തോടെ സിംഹത്തെപ്പോലെ ഭീമനെ കണ്ടപ്പോൾ, ഗന്ധർവൻ വന്നുവെന്നു കരുതി, സുതന്മാർ മരണഭയത്തിൽ വിറച്ചു.
തമന്തകമിവ ക്രുദ്ധം ഗന്ധര്വഭയശങ്കിതാഃ। ദിധക്ഷന്തസ്തഥാ ജ്യേഷ്ഠം ഭ്രാതരം ചോപകീചകാഃ। പരസ്പരമഥോചുസ്തേ വിഷാദഭയമോഹിതാഃ ।। 36
യമനെപ്പോലെ കോപത്തോടെ വന്നവനെ കണ്ടു, ഗന്ധർവഭയത്തിൽ, ഉപകീചകർ അഗ്നിയിൽ ചുട്ടുകളയാൻ ഉദ്ദേശിച്ച്, അവരുടെ മൂത്ത സഹോദരനോടൊപ്പം ഭയവും വിഷാദവും കൊണ്ട് പരസ്പരം പറഞ്ഞു.
ഗന്ധര്വോ ബലവാനേതി ക്രുദ്ധ ഉദ്യമ്യ പാദപമ്। പ്രബുദ്ധാഃ സുമഹാഭാഗാ ഗന്ധര്വാഃ സൂര്യവര്ചസഃ। സൈരന്ധ്രീ മുച്യതാം ശീഘ്രം ഭയം നോ മഹദാഗതമ് ।। 37
ഒരു ശക്തനായ ഗന്ധർവൻ കോപത്തോടെ വൃക്ഷം ഉയർത്തി! ഭാഗ്യശാലികളായ, സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള ഗന്ധർവർ ഉണർന്നു. സൈരന്ധ്രിയെ ഉടൻ വിട്ടയക്കൂ—വലിയ ഭയം നമ്മെ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു!
തേ ദൃഷ്ട്വാഽഥ സമാവിദ്ധം ഭീമസേനേന പാദപമ് । വിമുച്യ ദ്രൌപദീം ത്രസ്താഃ പ്രാദ്രവന്നഗരം പ്രതി ।। 38
ഭീമസേനൻ വൃക്ഷം ഉയർത്തുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ഭയപ്പെട്ട് അവർ ദ്രൗപദിയെ വിട്ടയച്ചു നഗരത്തിലേക്ക് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
ദ്രവതസ്താംശ്ച സംപ്രേക്ഷ്യ സ വജ്രീ ദാനവാനിവ । അഥ ഭീമഃ സമുത്പത്യ ദ്രവതാം പുരതോഽഭവത് ।। 39
അവർ ഓടുന്നത് കണ്ടു, ഭീമൻ ദാനവരിൽ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ മുന്നോട്ട് ചാടി ഓടുന്നവരുടെ മുമ്പിൽ നിന്നു.
തേ തം ദൃഷ്ട്വാ ഭയോദ്വിഗ്നാ നിശ്ചേഷ്ടാഃ സമവസ്ഥിതാഃ ।। 40
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ ഭയത്തിലും ഉന്മേഷത്തിലും അവർ അചഞ്ചലമായി നിന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ താഞ്ശതസങ്ഖ്യകാന്സ വജ്രീ ദാനവാനിവ। ഏകേനൈവ പ്രഹാരേണ ദശ സപ്ത ച വിംശതിമ്। അഷ്ടാദശ ച പഞ്ചാശഞ്ജഘാന സ വൃകോദരഃ ।। 41
അവരെ നൂറുകണക്കിന് ദാനവർപോലെ കണ്ട വൃക്കോദരൻ, ഒരൊറ്റ അടിയിൽ പത്ത്, ഏഴു, ഇരുപത്, പതിനെട്ട്, അമ്പത് പേരെ വീഴ്ത്തി.
ശതം പഞ്ചാധികം ഭീമഃ പ്രാഹിണോദ്യമസാദനമ്। വൃക്ഷേണൈകേന രാജേന്ദ്ര പ്രഭഞ്ജനസുതോ ബലീ। വായുവേഗസമഃ ശ്രീമാന്സര്വാന്സൂതാനശേഷതഃ ।। 42
വായുവിന്റെ മകനായ ഭീമന് ഒരു വൃക്ഷം മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് നൂറും അഞ്ചും രഥികന്മാരെ അജ്ഞാതമായി വീഴ്ത്തി, രാജാവേ. വേഗത്തില് വായുവിനോട് തുല്യനും, മഹാബലശാലിയുമായ ഭീമന് അവരെ മുഴുവന് ഇല്ലാതാക്കി.
താന്നിഹത്യ മഹാബാഹുര്ഭീമസേനോ മഹാബലഃ। ആശ്വാസയത്തദാ കൃഷ്ണാം പ്രതിമുച്യ ച ബന്ധനാത് ।। 43
അവരെ സംഹരിച്ച ശേഷം, മഹാബലശാലിയായ ഭീമസേനന് കൃഷ്ണയെ ബന്ധനത്തില് നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചു ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
ഉവാച ശ്ലക്ഷ്ണയാ വാചാ പാഞ്ചാലീം ഭരതര്ഷഭഃ । അശ്രുപൂര്ണമുഖീം ഭീതാമുദ്ധരന്സ വൃകോദരഃ ।। 44
ഭാരതവംശത്തിലെ വൃകോദരന് കണ്ണീരും ഭയവും നിറഞ്ഞ മുഖമുള്ള പാഞ്ചാലിയെ രക്ഷപ്പെടുത്തി, സ്നേഹപൂര്വം അവളോട് സംസാരിച്ചു.
[ മാ ഖിദസ്ത്വം(*) യാജ്ഞസേനി പാതിവ്രത്യവ്രതേ സ്ഥിതാ। പാതിവ്രത്യേ സ്ഥിതാ നാരീ വ്രതം രക്ഷേത്സദാഽത്മനഃ।। 45
യജ്ഞസേനീ, നീ ദുഃഖിക്കേണ്ട. ഭര്ത്താവിനോടുള്ള വിശുദ്ധതയിലുറച്ചു നില്ക്കുന്ന സ്ത്രീ സ്വയം തന്റെ വ്രതം എപ്പോഴും കാത്തുസൂക്ഷിക്കണം.
പുരാ സ്ത്രീ ദേവരാതസ്യ പതിപ്രീതാ ശിരോമണിഃ। കദാചിദ്ഭര്തൃരൂപേണ രക്ഷസാഽപഹൃതാ സതീ ।। 46
പണ്ടൊരിക്കല് ദേവരതന്റെ ഭാര്യയായ, ഭര്ത്താവിനോടു പ്രിയപ്പെട്ടവളും ഉത്തമസ്ത്രിയുമായ ഒരാള് ഭര്ത്താവിന്റെ രൂപം ധരിച്ച ഒരു രാക്ഷസനാല് അപഹരിക്കപ്പെട്ടു.
കസ്യചിത്സരസസ്തീരേ താം നിവേശ്യ സ രാക്ഷസഃ। തദ്ഭര്തൃരൂപം സംത്യജ്യ രക്ഷോ ഭൂത്വാ സുദാരുണമ് ।। 47
ആ രാക്ഷസന് അവളെ ഒരു തടാകത്തിരയില് ഇരുത്തി, ഭര്ത്താവിന്റെ രൂപം ഉപേക്ഷിച്ച് ഭയാനകമായ രാക്ഷസനായി മാറി.
സാമ്നാ ദാനേന ഭേദേന സാ യദാ നാന്വമന്യത। തദാ താം പാതയിത്വാ സ മൈഥുനായോപചക്രമേ ।। 48
സ്നേഹത്താലോ, സമ്മാനങ്ങളാലോ, ഭേദം വരുത്തിയാലോ അവള് വഴങ്ങാതിരുന്നപ്പോള്, അവളെ തള്ളിവിട്ട് അവളോടു ദുർമ്മര്യാദയിലേക്ക് ശ്രമിച്ചു.
തതഃ സാ ധൈര്യമാസ്ഥായ വിവരം ത ദദൌ തദാ। തതഃ സ ഖങ്ഗമുത്കൃഷ്യ ഭീഷയാമാസ താം സതീമ് ।। 49
അവള് ധൈര്യം കൂട്ടി രഹസ്യമായ ഒരു സ്ഥലം കാണിച്ചു. അപ്പോള് ആ രാക്ഷസന് വാളെടുത്ത് അവളെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തി.
സാഽപി ത്യക്തഭയാ സാധ്വീ പ്രാണത്യാഗേ സുനിശ്ചിതാ। പ്രതിജ്ഞാമകരോത്കൃഷ്ണേ പാതിവ്രത്യപരായണാ ।। 50
ഭയമില്ലാതെ, ജീവന് ത്യജിക്കുവാന് ഉറച്ച മനസ്സോടെ, പാതിവ്രത്യത്തില് അചഞ്ചലയായ ആ സതീ കൃഷ്ണനോട് ഒരു പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു.
ആരാധിതോ യദി മയാ ഭര്താ മേ ദൈവതം മഹത്। കര്മണാ മനസാ വാചാ ഗുരവസ്തോഷിതാ മയാ। തേന സത്യേന യോനിര്മേ ഭവത്വദ്യ ശിലാ ദൃഢാ ।। 51
ഞാന് എന്റെ ഭര്ത്താവിനെ ദൈവമായി ആരാധിച്ചു, പ്രവൃത്തിയിലും മനസ്സിലും വാക്കിലും ഗുരുക്കന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു എന്നത് സത്യമാണെങ്കില്, ആ സത്യത്തിന്റെ ശക്തിയാല് ഇന്ന് എന്റെ ഗര്ഭം കല്ലുപോലെ ഉറപ്പുള്ളതാകട്ടെ.