തഥാ സ കീചകം ഹത്വാ ഗത്വാ രോഷസ്യ നിഷ്കൃതിമ്। ആമന്ത്ര്യ ദ്രൌപദീം പശ്ചാത്ക്ഷിപ്രമായാന്മഹാനസമ് ।। 46
കീചകനെ കൊല്ലി കോപം ശമിപ്പിച്ച ശേഷം, ഭീമൻ ദ്രൗപദിയോട് പറഞ്ഞ് ഉടൻ തന്നെ അടുക്കളയിലേക്ക് പോയി.
സ്നാത്വാഽനുലേപനം കൃത്വാ വ്യാപൂര്യ ച മനോരഥമ്। സുഖോപവിഷ്ടഃ ശയനേ ഭീമോ ഭീമപരാക്രമഃ ।। 47
കുളിച്ച്, എണ്ണയിടുകയും തന്റെ ഉദ്ദേശ്യം പൂർത്തിയാക്കി ഭയങ്കരശക്തിയുള്ള ഭീമൻ കിടക്കയിൽ സുഖമായി ഇരുന്നു.
തതഃ കൃഷ്ണാ യദാ മേനേ ഗതം ഭീമം മഹാനസമ് । കീചകം ഘാതയിത്വാ ച ദ്രൌപദീ യോഷിതാം വരാ। പ്രഹൃഷ്ടാ ഗതസംത്രാസാ സഭാപാലാനുവാച ഹ ।। 48
കൃഷ്ണ ഭീമൻ അടുക്കള വിട്ടുപോയെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയപ്പോൾ, കീചകനെ കൊല്ലിച്ച ദ്രൗപദി, സന്തോഷവും ഭയമില്ലാതെയും ആയി സഭാരക്ഷകരോട് പറഞ്ഞു.
കീചകോ നിഹതഃ ശേതേ ഗന്ധര്വൈഃ പതിഭിര്മമ। പരസ്ത്രീകാമസംതപ്തം സമാഗച്ഛന്ത പശ്യത ।। 49
'എന്റെ ഗന്ധർവഭർത്താക്കൾ കീചകനെ കൊല്ലി; മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയെ മോഹിച്ചവൻ ഇവിടെ മരിച്ചുകിടക്കുന്നു. വന്ന് നോക്കൂ.'
തച്ഛ്രുത്വാ ഭാഷിതം തസ്യാ നര്തനാഗാരരക്ഷിണഃ । സഹസൈവ സമുത്തസ്ഥുരുല്കാമാദായ സര്വശഃ ।। 50
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട നൃത്തശാലയുടെ കാവൽക്കാർ എല്ലാവരും ഉടൻ വിളക്കുകൾ എടുത്ത് എഴുന്നേറ്റു.
തസ്യാസ്തം നിഹതം ശ്രുത്വാ കീചകസ്യ സഹോദരാഃ। തതോ ഗത്വാ തു തദ്വേശ്മ കീചകം വിനിപാതിതമ്। ഗതാസും ദദൃശുര്ഭൂമൌ രുധിരേണ സമുക്ഷിതമ് ।। 51
കീചകന്റെ മരണവാർത്ത കേട്ട സഹോദരങ്ങൾ അവിടെ ചെന്നു, രക്തത്തിൽ കുളിച്ച നിലത്ത് മരിച്ചുകിടക്കുന്ന കീചകനെ കണ്ടു.
പാര്ഷ്ണിപാമിശിരോഹീനം ദൃഷ്ട്വാ തേ വിസ്മിതാഽഭവന് ।। 52
അവന്റെ കാൽവിരൽ, കൈ, തല, കഴുത്ത് എന്നിവ ഇല്ലാതായതും കണ്ടപ്പോൾ അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
ക്വാസ്യ ഗ്രീവാ ക്വ ചരമൌ ക്വ പാമീ ക്വ ശിരഃ ക്വ ദൃക് । ഇതി സ്മ തേ പരീക്ഷന്തേ ഗന്ധര്വേണ ഹതം തദാ ।। 53
'ഇവന്റെ കഴുത്ത് എവിടെ? കൈകൾ എവിടെ? കാൽവിരലുകൾ, തല, കണ്ണുകൾ എവിടെ?' എന്നിങ്ങനെ അവർ ഗന്ധർവൻകൊല്ലപ്പെട്ട അവനെ പരിശോധിച്ചു.
അമാനുഷം കൃതം കര്മ തം ദൃഷ്ട്വാ വിനിപാതിതമ് । നിരീക്ഷന്തേ തതഃ സര്വേ പരം വിസ്മയമാഗതാഃ ।। 54
അങ്ങനെയൊരു അമാനുഷിക പ്രവർത്തിയും കീചകനെ അങ്ങനെ വീണുകിടക്കുന്നതും കണ്ടു എല്ലാവരും അത്ഭുതത്തോടെ നോക്കി നിന്നു.
തത്കാലേ തു സമാഗമ്യ സര്വേ തത്രാസ്യ ബാന്ധവാഃ । രുരുദുഃ കീചകം ദൃഷ്ട്വാ പരിവാര്യോപതസ്ഥിരേ ।। 1
അപ്പോൾ അവന്റെ ബന്ധുക്കൾ എല്ലാവരും ഒത്തുചേർന്നു, കീചകനെ ചുറ്റി നിന്നു, അവനെ കണ്ടു കരഞ്ഞു.
സര്വേ സംഹൃഷ്ടരോമാണഃ സംത്രസ്താഃ പ്രേക്ഷ്യ കീചകമ്। തഥാ സംഭുഗ്നസര്വാങ്ഗം കൂര്മം സ്ഥല ഇവോദ്ധൃതമ് ।। 2
അവരുടെ രോമങ്ങൾ നട്ടെല്ല് നിൽക്കുന്നതും ഭയത്താൽ നിറഞ്ഞതുമായ അവരൊക്കെ, കരിമ്പോലെ ചുരുണ്ട ശരീരമുള്ള കീചകനെ കരിമ്പിനെ പോലെ കരയിലേക്കെടുത്ത ആമയെപ്പോലെ കണ്ടു.
പോഥിതം ഭീമസേനേന മഹേന്ദ്രേണേവ ദാനവമ്। കീചകം ബലസംമത്തം ദുര്ധര്ഷം യേന കേന ചിത് ।। 3
ശക്തിയിൽ മദിച്ചും ജയിക്കാൻ എളുപ്പമല്ലാത്തവനുമായ കീചകനെ, ഭീമസേനൻ മഹേന്ദ്രൻ അസുരനെ അടിക്കുന്നതുപോലെ അടിച്ചു വീഴ്ത്തി.
ഗന്ധര്വേണ ഹതം ശ്രുത്വാ കീചകം പുരുഷര്ഷഭമ്। സംസ്കാരയിതുമിച്ഛന്തോ ബഹിര്നേതും പ്രചക്രമുഃ ।। 4
ഗന്ധർവൻ കീചകനെ കൊല്ലിയെന്നു കേട്ടു, പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായ അവനെ സംസ്കരിക്കാൻ പുറത്തേക്കു കൊണ്ടുപോകാൻ അവർ ഒരുക്കം തുടങ്ങി.
അപശ്യന്നഥ തേ കൃഷ്ണാം മൂതപുത്രാഃ സമാഗതാഃ। അദൂരാദനവദ്യാങ്ഗീം സ്തമ്ഭമാലിങ്ഗ്യ തിഷ്ഠതീമ് ।। 5
അവിടെ ഒത്തുചേർന്ന അമ്മയുടെ മക്കൾ അകലെ ഒരു തൂണിനെ ചേർത്ത് പിടിച്ച് നിന്ന, ദോഷമൊന്നുമില്ലാത്ത രൂപമുള്ള കൃഷ്ണയെ കണ്ടു.
സമാഗതേഷു സൂതേഷു താനുവാചോപകീചകഃ। ഹസന്നിവ പദാഽമര്ഷാന്നിര്ദഹന്നിവ ചക്ഷുഷാ ।। 6
രഥച്ചുവട്ടുകാരെല്ലാം ഒത്തുചേർന്നപ്പോള് കീചകന്റെ സഹോദരന് വാക്കുകളില് പരിഹാസം കലര്ന്ന ചിരിയോടെ, കാലില് ക്രോധം കാണിച്ച്, കണ്ണിലൂടെ തീപൊള്ളുന്ന പോലെ അവരെ നോക്കി.
ഹന്യതാം ശീഘ്രമസതീ യത്കൃതേ കീചകോ ഹതഃ। അഥവാ നൈവ ഹന്തവ്യാ ദഹ്യതാം കാമിനാ സഹ ।। 7
കീചകന് മരിച്ചതിനു കാരണമായ ഈ ദുഷ്ടസ്ത്രീയെ ഉടന് കൊല്ലണം; അല്ലെങ്കില് അവളെയും അവളുടെ പ്രിയനെയും കൂടി കത്തിച്ചുകളയണം.
മൃതസ്യാപി പ്രിയം കാര്യം സൂതപുത്രസ്യ സര്വഥാ । ഇയം ഹി ദുഷ്ടചരിതാ മമ ഭ്രാതുരമിത്രിണീ ।। 8
മരിച്ചവനാണെങ്കിലും, രഥച്ചുവട്ടുകാരന്റെ ഇഷ്ടം എങ്ങനെയും നിറവേറ്റണം; കാരണം, ഈ സ്ത്രീ ദുഷ്ടസ്വഭാവമുള്ളവളാണ്, എന്റെ സഹോദരന്റെ ശത്രുവാണ്.
യത്കൃതേ മരണം പ്രാപ്തോ നേയം ജീവിതുമര്ഹതി। സഹേയം ദഹ്യതാം സൂതാ ആമന്ത്ര്യ ച ജനാധിപമ് । ഹതസ്യാപി ഹി ഗന്ധര്വൈഃ കീചകസ്യ പ്രിയം ഭവേത് ।। 9
ഇവളുടെ കാരണമാണ് അവന് മരണം നേരിട്ടത്, അതിനാല് ഇവള്ക്ക് ജീവിക്കാനൊന്നും അർഹതയില്ല; ഇവളെയും അവനെയും കൂടി കത്തിക്കളയണം എന്ന് രഥച്ചുവട്ടുകാര് രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു. ഗന്ധര്വന്മാര് കൊന്നാലും, ഇത് കീചകനു ഇഷ്ടമായിരിക്കും.
തതോ വിരാടമാസാദ്യ സൂതാഃ പ്രാഞ്ജലയോഽബ്രുവന്। കീചകോഽയം ഹതഃ ശേതേ ഗന്ധര്വൈഃ കാമരൂപിഭിഃ ।। 10
അതിനുശേഷം രഥച്ചുവട്ടുകാര് വിരാടിനെ സമീപിച്ച് കൈകൂപ്പി പറഞ്ഞു: 'കീചകന് ഗന്ധര്വന്മാര് രൂപം മാറ്റി വധിച്ചിരിക്കുന്നു.'
സൈരന്ധ്ര്യാ ഘാതിതോ രാത്രൌ തം ദഹേമ സഹാനയാ । മാനിതാഃ സ്മസ്ത്വയാ വീര തദനുജ്ഞാതുമര്ഹസി ।। 11
'സൈരന്ധ്രി രാത്രിയില് അവനെ കൊല്ലുകയായിരുന്നു; അവളെയും അവനെയും കൂടി കത്തിക്കളയാം. നീ ഞങ്ങളെ ആദരിച്ചിരിക്കുന്നു, മഹാശൂരാ, അതിനാല് ഈ അനുമതി നല്കണം.'
പരാക്രമം തു സൂതാനാം ജ്ഞാത്വാ രാജാഽന്വമന്യത । സൈരന്ധ്ര്യാഃ സൂതപുത്രേണ സഹ ദാഹം നരാധിപഃ ।। 12
രഥച്ചുവട്ടുകാരുടെ ശക്തി മനസ്സിലാക്കി രാജാവ് സൈരന്ധ്രിയെയും രഥച്ചുവട്ടുകാരന്റെ മകനെയും കൂടി കത്തിക്കാനും സമ്മതിച്ചു.
തതസ്തേ സമനുജ്ഞാതാഃ സര്വേ തത്രാസ്യ ബാന്ധവാഃ। രുരുദുഃ കീചകം ദൃഷ്ട്വാ പരിവാര്യാഭിതഃ സ്ഥിതാഃ ।। 13
അനുമതി ലഭിച്ച ശേഷം അവന്റെ ബന്ധുക്കള് എല്ലാവരും അവിടെ ഒത്തുചേർന്നു, കീചകനെ ചുറ്റി നിന്ന് കരഞ്ഞു.
ആരോപ്യ കൃഷ്ണാം സഹ കീചകേന നിബധ്യ കേശേഷു ച പാദയോശ്ച। തേ ചാപി സൂതാ വചനൈരവോചന്നുദ്ദിശ്യ ചൈനാമഭിവീക്ഷ്യ കൃഷ്ണാമ് ।। 14
കൃഷ്ണയെ മുടിയും കാലും കെട്ടി കീചകന്റെ കൂടെ കിടത്തിയ ശേഷം, രഥച്ചുവട്ടുകാര് അവളെ കാണിച്ച് അവളെ നോക്കി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
യസ്യാഃ കൃതേ।़യം നിഹതോ മഹാത്മാ തസ്മാദ്ധി സാ കീചകമാര്ഗമേതു । അവാര്യസത്വേന ച കീചകേന ഗതാസുനാ സുന്ദരീ സ്വര്ഗലോകമ് ।। 15
ഈ മഹാത്മാവിന് മരണം ഇവളുടെ കാരണമാണെന്നാല്, അവളും കീചകന്റെ വഴിപിടിക്കട്ടെ; നിയന്ത്രണമില്ലാതെ ജീവിച്ച കീചകന് മരിച്ചിരിക്കുന്നു, ഈ സുന്ദരിയും സ്വര്ഗത്തിലേക്കു പോകും.
സാ തേന കൃഷ്ണാ ശയനേ നിബദ്ധാ യശസ്വിനീ ചൈവ മനസ്വിനീ ച। അനാര്യസത്ത്വേന മഹാര്യസത്ത്വാ ഗതാസുനാ സാ പ്രരുരോദ കൃഷ്ണാ । വിലമ്ബമാനാ വിവശാ ഹി ദുഷ്ടൈസ്തത്രൈവ പര്യങ്കവരേ ശുഭാങ്ഗീ ।। 16
അങ്ങനെ പ്രശസ്തയും ധൈര്യശാലിയുമായ കൃഷ്ണയെ അവര് അവന്റെ കിടക്കയില് കെട്ടി. ഉത്തമസ്വഭാവമുള്ള അവളെ ദുഷ്ടര് മരിച്ചവനോടൊപ്പം ബന്ധിച്ചു, അവള് അകമഴിഞ്ഞ് കരഞ്ഞു, ദുഷ്ടര് വൈകിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, ആ കിടക്കയില് അവളുടെ അംഗങ്ങള് മനോഹരമായിരുന്നു.
ഹ്രിയമാണാഽഥ സുശ്രോണീ സൂതപുത്രൈരനിന്ദിതാ। പ്രാക്രോശന്നാഥമിച്ഛന്തീ കൃഷ്ണാ നാഥവതീ സതീ ।। 17
ശുദ്ധമായ സുന്ദരനിതംബയുള്ള കൃഷ്ണയെ രഥച്ചുവട്ടുകാര് വലിച്ചിഴക്കുമ്പോള്, അവള് രക്ഷകനെ തേടി നിലവിളിച്ചു, രക്ഷകരുണ്ടായിരുന്നിട്ടും.
മൃതേന സഹ ബദ്ധാങ്ഗീ നിരാശാ ജീവിതേ തദാ। ശ്മശാനാഭിമുഖം നീതാ കരേണുരിവ രൌതി സാ ।। 18
മരിച്ചവനോടൊപ്പം അവളുടെ കൈകാലുകള് കെട്ടിയ അവള് ജീവന് നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന് നിരാശയോടെ ശ്മശാനത്തേക്കു കൊണ്ടുപോകപ്പെട്ടു; ഒരു പശുവിനെപ്പോലെ അവള് നിലവിളിച്ചു.
ജയോ ജയേശോ വിജയോ ജയത്സേനോ ജയദ്ബലഃ। ത മേ വാചം വിജാനന്തു സൂതപുത്രാ നയന്തി മാമ് ।। 19
'ജയ, ജയേശ, വിജയ, ജയത്സേന, ജയദ്ബല — ഇവര് എന്റെ വാക്ക് കേള്ക്കട്ടെ; രഥച്ചുവട്ടുകാരുടെ മക്കള് എന്നെ കൊണ്ടുപോകുന്നു.'
യേഷാം ദുന്ദുഭിനിര്ഘോഷോ ജ്യാഘോഷഃ ശ്രൂയതേ മഹാന്। തേ മേ വാചം വിജാനന്തു സൂതപുത്രാ നയന്തി മാമ് ।। 20
'ആരുടെയോ മൃദംഗനാദവും വില്ലിന്റെ ശബ്ദവും വലിയതോതില് കേട്ടു — അവര് എന്റെ വാക്ക് കേള്ക്കട്ടെ; രഥച്ചുവട്ടുകാരുടെ മക്കള് എന്നെ കൊണ്ടുപോകുന്നു.'
യേഷാം ജ്യാതലനിര്ഘോഷോ വിസ്ഫൂര്ജിതമിവാശനേഃ। അശ്രൂയത മഹാന്യുദ്ധേ ഭീമഘോപസ്തരസ്വിനാമ് ।। 21
'വില്ലിന്റെ തണ്ടിന്റെ വലിയ ശബ്ദം വലിയ യുദ്ധത്തില് ഇടിമുഴക്കുപോലെ മുഴങ്ങിയവരും ഭയപ്പെടുത്തുന്നവരും —'