ദര്ശനേദര്ശനേ ഹന്യാദ്യദി ജഹ്യാം ച ജീവിതമ്। ധര്മേ പ്രയതമാനാനാം മഹാന്ധര്മോ നശിഷ്യതി ।। 44
അവനെ കാണുമ്പോഴും കാണാതിരിക്കുമ്പോഴും ഞാൻ അവനെ കൊല്ലുകയോ, എന്റെ ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, ധർമ്മത്തിനായി പരിശ്രമിക്കുന്നവരുടെ മഹത്തായ ധർമ്മം നശിക്കും.
സമയം രക്ഷമാണാനാം ദാരാ വോ ന ഭവന്തി ച । ഭാര്യാജാം രക്ഷ്യമാണായാം പ്രജാ ഭവതി രക്ഷിതാ। പ്രജായാം രക്ഷ്യമാണായാമാത്മാ ഭവതി രക്ഷിതഃ ।। 45
ഉയർന്ന ഉടമ്പടി പാലിക്കുമ്പോൾ നിങ്ങളുടെ ഭാര്യമാർ മറ്റൊരാളുടേതാകുന്നില്ല; ഭാര്യയെ സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾ മക്കളും സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു; മക്കളെ സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾ തന്നെ തന്നെ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.
വംദതാം വര്ണധര്മാംശ്ച ബ്രാഹ്മണാനാം ച മേ ശ്രുതമ് । ക്ഷത്രിയസ്യ സദാ ധര്മോ നാന്യോ ദസ്യുനിബര്ഹണാത് ।। 46
ജാതികളുടെ കർത്തവ്യങ്ങളും ബ്രാഹ്മണരുടെ കർത്തവ്യങ്ങളും ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; ഒരു ക്ഷത്രിയന്റെ പ്രധാന ധർമ്മം ദുഷ്ടരെ നീക്കം ചെയ്യുന്നതാണ്, മറ്റൊന്നുമല്ല.
പശ്യതോ ധര്മരാജസ്യ കീചകോ മാഽന്വധാവത । തവേവ ച സമക്ഷം വൈ ഭീമസേന മഹാബല ।। 47
ധർമ്മരാജാവ് നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ കീചകൻ എന്നെ പിന്തുടർന്നില്ല; അതുപോലെ തന്നെ, മഹാബലനായ ഭീമസേന, നിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിലും.
ത്വയാ ചാഹം പരിത്രാതാ ഭീമ തസ്മാഞ്ജടാസുരാത് ।। 48
ഭീമ, നീ തന്നെയാണ് ആ ഭയങ്കരനായ ജടാസുരനിൽ നിന്ന് എന്നെ രക്ഷിച്ചത്.
ജയദ്രഥം തഥൈവ ത്വമജൈഷീര്ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ। ജഹീമമപി പാപിഷ്ഠം യോയം മാമവമന്യതേ । കീചകോ രാജവാല്ലഭ്യാച്ഛോകകൃന്മമ ഭാരത ।। 49
ജയദ്രഥനെ നീ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ജയിച്ചു; രാജാവിന്റെ പ്രിയങ്കരനായ ഈ കീചകൻ എന്നെ അവഗണിക്കുന്ന ഈ ഏറ്റവും പാപിയായവനെയും നീ കൊല്ലണം, ഭാരത.
കീചകം കാമസന്തപ്തം ഭിന്ധി കുമ്ഭമിവാശ്മനി । യോ നിമിത്തമനര്ഥാനാം ബഹൂനാം മമ ഭാരത ।। 50
കാമാഗ്നിയിൽ കത്തുന്ന കീചകനെ നീ ഒരു മൺകുടം കല്ലിൽ പൊട്ടിക്കുന്നതുപോലെ തകർക്കണം; അവൻ എന്റെ അനേകം ദുർഭാഗ്യങ്ങൾക്ക് കാരണക്കാരനാണ്, ഭാരത.
തം ചേഞ്ജീവന്തമാദിത്യഃ പ്രാതരഭ്യുദയിഷ്യതി । വിഷമാലോഡ്യ പാസ്യാമി മാ കീചകവശംഗമമ് ।। 51
അവൻ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു എങ്കിൽ, നാളെ രാവിലെ സൂര്യൻ ഉദിക്കും; ഞാൻ വിഷം കുടിച്ചാലും കീചകന്റെ അധികാരത്തിന് കീഴിലാവില്ല.
ശ്രേയോ ഹി മരണം മഹ്യം ഭീമസേന തവാഗ്രതഃ । ഇത്യുക്ത്വാ പ്രാരുദത്കൃഷ്ണാ ഭീമസ്യോരസി സംശ്രിതാ ।। 52
ഭീമസേന, നിന്റെ മുന്നിൽ മരിക്കുന്നത് എനിക്ക് കൂടുതൽ നല്ലതാണ്; അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കൃഷ്ണാ കരഞ്ഞു, ഭീമന്റെ നെഞ്ചിൽ ചേർന്നു.
ഭീമശ്ച താം പരിഷ്വജ്യ മഹത്സാന്ത്വം പ്രയുജ്യ ച। കീചകം മനസാഽഗച്ഛത്സൃക്കിണീ പരിലേലിഹന് ।। 53
ഭീമൻ അവളെ അണച്ചു, വലിയ ആശ്വാസം നൽകി; മനസ്സിൽ കീചകനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചു, നാവു ചൂഷണം ചെയ്തു.
ആശ്വാസയിത്വാ ബഹുശോ ഭൃശമാര്താം സുമധ്യമാമ്। ഹേതുതത്വാര്ഥസംയുക്തൈര്വചോഭിര്ദ്രുപദാത്മജാമ് ।। 54
വളരെ ദുഃഖിതയായ, സുന്ദരനായ ദ്രുപദപുത്രിയെ, പലതവണയും, കാരണംയും സത്യവും ചേർന്ന വാക്കുകളാൽ ഭീമൻ ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
പ്രമൃജ്യ വദനം തസ്യാഃ പാണിനാഽശ്രുസമാകുലമ്। ഉവാച ചൈനാം ദുഃഖാര്താം ഭീമഃ ക്രോധസമന്വിതഃ ।। 55
കണ്ണീർ നിറഞ്ഞ മുഖം കൈകൊണ്ട് തുടച്ചു, ദുഃഖിതയോട്, കോപം നിറഞ്ഞ ഭീമൻ പറഞ്ഞു.
തഥാ ഭദ്രേ കരിഷ്യാമി യഥാ ത്വം ഭീരു ഭാഷസേ। അദ്യൈനം സൂദയിഷ്യാമി കീചകം സഹ ബാന്ധവൈഃ ।। 1
സുഭദ്രേ, നീ പറയുന്നതുപോലെ ഞാൻ ചെയ്യും, ഭയക്കരിയേ; ഇന്ന് തന്നെ കീചകനെയും അവന്റെ ബന്ധുക്കളെയും ഞാൻ സംഹരിക്കും.
അസ്യാഃ പ്രദോഷേ ശര്വര്യാഃ കുരുഷ്വാനേന സംവിദമ് । ദുഃഖം ശോകം ച നിര്ധൂയ യാജ്ഞസേനി ശുചിസ്മിതേ ।। 2
ഇന്നത്തെ ഈ രാത്രിയിൽ അവനോടൊപ്പം ഒരു ഉടമ്പടി ഉണ്ടാക്കൂ; ദു:ഖവും ശോകവും മാറ്റി വെയ്ക്കൂ, യാജ്ഞസേനീ, ശുദ്ധമായ പുഞ്ചിരിയുള്ളവളേ.
യൈഷാ നര്തനശാലേഹ മത്സ്യരാജേന കാരിതാ। ദിവാത്ര കന്യാ നൃത്യന്തി രാത്രൌ യാന്തി തഥാ ഗൃഹം ।। 3
ഇത് മത്സ്യരാജാവ് പണിത നൃത്തശാലയാണ്; ഇവിടെ പെൺകുട്ടികൾ പകലിൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു, രാത്രി വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു.
തത്രാസ്തി ശയനം ഭീരു ദൃഢാങ്ഗം സുപ്രതിഷ്ഠിതമ്। തത്രൈനം ദര്ശയിഷ്യാമി പൂര്വപ്രേതാന്പിതാമഹാന് । ത്വദ്ദര്ശനസമുത്ഥേന കാമേനാകുലിതേന്ദ്രിയമ് ।। 4
അവിടെ ഒരു കിടക്കയുണ്ട്, ഭയക്കരിയേ, ശക്തവും ഉറപ്പുള്ളതുമാണ്; അവിടെ ഞാൻ അവനെ അവന്റെ പൂർവ്വികന്മാരെ കാണിക്കും, നിന്നെ കണ്ടതിൽ നിന്നുണ്ടായ മോഹത്തിൽ അവന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ കലങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ.
സംകേതം സൂതപുത്രസ്യ കാരയസ്വ ശുഭാനനേ। യഥാ പരേ ന പശ്യേയുഃ കുര്വന്തീം തേന സംവിദമ് ।। 5
ശുഭലക്ഷണയുള്ളവളേ, സാരഥിയുടെ മകനുമായി നീ കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തണം, മറ്റാര്ക്കും നിങ്ങള് തമ്മിലുള്ള ആലോചന കാണാന് കഴിയാത്തവിധം.
തഥാ കുരുഷ്വ കല്യാണി യഥാ സന്നിഹിതോ ഭവേത്। തഥാ കുര്യാശ്ച സംകേതം സൂതപുത്രസ്യ സംവൃതമ് ।। 6
സൗഭാഗ്യവതിയായവളേ, അവന് അടുത്ത് ഉണ്ടാകുന്ന വിധത്തില് നീ ഒരുക്കണം, സാരഥിയുടെ മകനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച രഹസ്യമായി നടക്കണം.
ആവയോഃ സംഗമം ഭീരു യഥാ മാര്ത്യോ ന ബുധ്യതി । കീചകസ്യ വിനാശായ തഥാ കുരു നൃപാത്മജേ ।। 7
ഭയങ്കരിയായവളേ, നമ്മളുടെ കൂടിക്കാഴ്ച മനുഷ്യര്ക്ക് അറിയാതെ നടക്കണം; രാജകുമാരിയായവളേ, കീചകന്റെ നാശത്തിനായി അങ്ങനെ ചെയ്യണം.
തത്ര തൌ കഥയിത്വാ തു ബാഷ്പമുത്സൃജ്യ ദുഃഖിതൌ। രാത്രിശേഷം തമത്യുഗ്രം ധാരയാമാസതുര്ഹൃദി ।। 8
അവിടെ ഇരുവരും സംസാരിച്ച് ദുഃഖത്തോടെ കണ്ണീര് വീഴ്ത്തി, ആ ഭയങ്കരമായ രാത്രിയുടെ ശേഷിപ്പു ഹൃദയത്തില് സഹിച്ചു.
ഭീമേന ച പ്രതിജ്ഞാതേ കീചകസ്യ വധേ തദാ। ദ്രൌപദീ ച സുദേഷ്ണായാഃ പ്രവിവേശ പുനര്ഗൃഹമ് ।। 9
അപ്പോള് ഭീമന് കീചകനെ കൊല്ലുമെന്ന് പ്രതിജ്ഞയെടുത്തു, ദ്രൗപദി വീണ്ടും സുദേഷ്ണയുടെ വീട്ടിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
തസ്യാം രജന്യാം വ്യുഷ്ടായാം പ്രാതരുത്ഥായ കീചകഃ। ഗത്വാ രാജകുലായൈവ ദ്രൌപദീമിദമബ്രവീത് ।। 10
ആ രാത്രി കഴിഞ്ഞ്, കീചകന് രാവിലെ എഴുന്നേറ്റ് രാജധാനിയിലേക്ക് പോയി, ദ്രൗപദിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
യത്ത്വാഽഹം പശ്യതോ രാജ്ഞഃ പാതയിത്വാ പദാഽഹനമ് । ന കംചില്ലഭസേ നാഥമഭിപന്നാ ബലീയസാ ।। 11
രാജാവിന്റെ മുമ്പില് നിന്നെ കാലുകൊണ്ട് തള്ളിയപ്പോള്, ശക്തനായവന് ആക്രമിച്ചിട്ടും നിന്നെ രക്ഷിക്കാന് ആരുമുണ്ടായിരുന്നില്ല.
പ്രവാദേന തു മാത്സ്യാനാമയം രാജേതി ചോച്യതേ। അഹമേവ ഹി രാജാ വൈ മാത്സ്യാനാം വാഹിനീപതിഃ ।। 12
മത്സ്യരാജ്യത്തുള്ളവര് ഈ രാജാവാണെന്ന് പറയുന്നു, പക്ഷേ യഥാര്ത്ഥത്തില് ഞാനാണ് ഇവിടുത്തെ രാജാവും സൈന്യാധിപതിയും.
സാ സുഖം പ്രതിപദ്യസ്വ ദാസോ ഭീരു ഭവാമി തേ। ന ഹ്യഹം ത്വാമൃതേ ഭീരു ചിരം ജീവിതുമുത്സഹേ ।। 13
ഭയക്കരിയായവളേ, നീ സന്തോഷം സ്വീകരിക്കണം; ഞാന് നിന്നുടെ ദാസനാകും. നിന്നെ കൂടാതെ, ഭയങ്കരിയായവളേ, ഞാന് കൂടുതല് കാലം ജീവിക്കാന് കഴിയില്ല.
അഹന്യഹനി സുശ്രോണി ശതനിഷ്കം ദദാമി തേ। ദാസീശതം ച തേ ദദ്യാം ദാസാനാമപി ചാപരമ് ।। 14
നല്ല അരക്കെട്ടുള്ളവളേ, ഓരോ ദിവസവും നിനക്കു നൂറ് പൊന്നുമുദ്രകളും, നൂറ് ദാസിമാരും, കൂടാതെ കൂടുതല് ദാസന്മാരും ഞാന് നല്കും.
രഥാംശ്ചാശ്വതരീയുക്താനസ്തു നൌ ഭീരു സംഗമഃ । സുദാസാനാം സഹസ്രം ച മഹിഷാണാം സഹസ്രകമ് ।। 15
ഭയങ്കരിയായവളേ, നമ്മുടെ കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്കായി കുതിരപ്പുറത്തിരിയുന്ന രഥങ്ങളും, ആയിരം നല്ല ദാസന്മാരും, ആയിരം കാളകളും നല്കാം.
അന്തഃപുരസഹസ്രം ച ഹേമകൂടസഹസ്രകമ്। തുഭ്യം ദാസ്യാമി സര്വാണി രാജാര്ഹാണ്യമ്ബരാണി ച ।। 16
ആയിരം അന്തഃപുരങ്ങളും, ആയിരം പൊന്നു നിക്ഷേപങ്ങളും, രാജ്ഞിക്ക് യോജിച്ച വസ്ത്രങ്ങളും എല്ലാം ഞാന് നിനക്കു നല്കും.
ഏതന്മേ വചനം സത്യം പ്രതിപദ്യസ്വ കീചക। ന തേ സഖാ വാ ഭ്രാതാ വാ ജാനീയാത്സംഗമം മയാ ।। 17
കീചകാ, ഇതാണ് എന്റെ സത്യവാക്ക്; നീ അത് അംഗീകരിക്കണം. നിന്റെ സ്നേഹിതനും സഹോദരനും നമ്മുടെ കൂടിക്കാഴ്ച അറിയരുത്.
അനുപ്രവാദാദ്ഭീതാഽസ്മി ഗന്ധര്വാണാം യശസ്വിനാമ് । അനുബോധാദ്ഗനര്ഥഃ സ്യാദയശശ്ച മഹദ്ഭവേത। ഏതന്മേ പ്രതിജാനീഹി തതോഽഹം വശഗാ തവ ।। 18
പ്രശസ്തരായ ഗന്ധര്വ്വന്മാരെക്കുറിച്ചുള്ള വാര്ത്തകള് കേട്ട് എനിക്ക് ഭയം തോന്നുന്നു; അവര് അറിയുകയാണെങ്കില് ദോഷവും വലിയ അപമാനവും സംഭവിക്കും. നീ ഇതിന് വാഗ്ദാനം നല്കണം, പിന്നെ ഞാന് നിന്റെ വശമാകും.