അപനീയ തതഃ സര്വാ ആനയധ്വമിഹൈവ താമ്। യദാ ദൃഷ്ടാ മയാ സാധ്വീ കമ്പതേ മേ മനസ്തദാ। തസ്മാച്ഛീഘ്രമിഹാനായ ദര്ശയധ്വം യദീച്ഛഥ ।। 9
ഇവിടെയുള്ള എല്ലാവരെയും മാറ്റി അവളെ ഉടന് കൊണ്ടുവരൂ; ആ സദ്വൃതയായ സ്ത്രീയെ ഞാന് കാണുമ്പോഴെല്ലാം എന്റെ മനസ്സ് കലങ്ങുന്നു. അതുകൊണ്ട് നിങ്ങള് ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കില് ഉടന് അവളെ കൊണ്ടുവന്ന് കാണിക്കൂ.
താസ്തഥോക്താ ഉപാഗമ്യ ദ്രൌപദീം പരിസംഗതാഃ। ആനീയ സര്വഥാ ത്വേനാമബ്രുവന്മധുരാക്ഷരമ് ।। 10
അങ്ങനെ പറഞ്ഞതനുസരിച്ച്, ആ സ്ത്രീകള് ദ്രൗപദിയെ സമീപിച്ചു, അവളെ ചുറ്റി നിന്നു, എല്ലാ വിധത്തിലും അവളെ കൊണ്ടുവന്നു, മധുരമായ വാക്കുകള് പറഞ്ഞു.
ഭദ്രേ ത്വാം ദ്രഷ്ടുമിച്ഛന്തീ സുദേഷ്ണാ ഹര്മ്യഭൂതലേ। ത്വദര്ഥം പ്രൈഷയച്ചാസ്മാന്ദ്രഷ്ടും താം ത്വം യദീച്ഛസി। ആയാഹ്യസ്മാഭിരേവാദ്യ രക്ഷ്യമാണാ യഥേഷ്ടതഃ ।। 11
ഭദ്രേ, രാജ്ഞി സുദേഷ്ന അവിടെ കൊട്ടാരത്തില് നിന്നു നിന്നെ കാണാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അതിനായി ഞങ്ങളെ അയച്ചിരിക്കുന്നു. നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കില് ഇന്ന് ഞങ്ങളോടൊപ്പം വരിക, ഞങ്ങള് നിന്നെ സംരക്ഷിക്കും.
തച്ഛ്രുത്വാ ദ്രൌപദീ താസാം വചനം വാക്യകോവിദാ। ഈപ്സിതര്ഥാതിലാഭേന ഹൃഷ്ടാഽഽയാതാ ഗൃഹോത്തമമ് ।। 12
അവരുടെ വാക്കുകള് കേട്ട ദ്രൗപദി, വാക്കുകളില് നിപുണയായ അവള്, ഇഷ്ടമായ കാര്യം ലഭിച്ചതില് സന്തോഷത്തോടെ ആ മനോഹരമായ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് പോയി.
രാജവേശ്മ ഹ്യുപാക്രമ്യ യത്രാഗ്ര്യമഹിഷീ സ്ഥിതാ। സുദേഷ്ണാമഗമത്കൃഷ്ണാ രാജഭാര്യാം യശസ്വിനീമ് ।। 13
രാജധാനിയിലെത്തിയ കൃഷ്ണ, അവിടെ പ്രധാന രാജ്ഞിയായ സുദേഷ്നയെ, മഹത്വമുള്ള രാജഭാര്യയെ സമീപിച്ചു.
കൃഷ്ണാന്കേശാന്മൃദൂന്ദീര്ഘാന്സമുദ്ഗ്രഥ്യാസിതേക്ഷണാ। കുഞ്ചിതാഗ്രാംസ്തു സൂക്ഷ്മാഗ്രാന്ദര്ശനീയാന്നിബധ്യ ച। ജുഗൂഹേ ദക്ഷിണേ പാര്ശ്വേ മൃദൂനായതലോചനാ ।। 14
കൃഷ്ണ, മൃദുവും നീളമുള്ളതുമായ കേശം, കറുത്ത കണ്ണുകള്, വളഞ്ഞതും സുന്ദരമായ അഗ്രങ്ങളുള്ള മുടി ഒത്തുചേര്ത്തു കെട്ടി, വലതുവശത്ത് ഒളിപ്പിച്ചു, മൃദുവായ വിശാലമായ കണ്ണുകളോടെ നിന്നു.
സാ പ്രവിശ്യ വിരാടസ്യ ദ്രൌപദ്യന്തഃപുരം ശുഭാ। ഹ്രീനിഷേവാന്വിതാ ബാലാ കമ്പമാനാ ലതേവ സാ ।। 15
ആ സുന്ദരിയായ ബാല, ലജ്ജയും വിനയവും നിറഞ്ഞവളായി, വിറയുന്ന ഒരു മലരന്തസ്സുപോലെ, വിരാടിന്റെ അന്തഃപുരത്തിലേക്ക് കടന്നു.
അഭിഗമ്യ ച സുശ്രോണീ സര്വലക്ഷണസംയുതാ। ദദര്ശാവസ്ഥിതാം ഹൈമേ പീഠേ രത്നപരിച്ഛദേ ।। 16
അവിടെ എത്തിയ ആ സുന്ദരിയായ കമരൂക്കളും, എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളുമുള്ള ദ്രൗപദി, രത്നങ്ങളാല് അലങ്കരിച്ച പൊന്നിരിപ്പിടത്തില് ഇരുന്ന സുദേഷ്നയെ കണ്ടു.
രക്തസൂക്ഷ്മാമ്ബരധരാം മേഘേ സൌദാമിനീമിവ । നാനാവര്ണവിചിത്രാം ച സര്വാഭരണഭൂഷിതാമ് ।। 17
സൂക്ഷ്മമായ ചുവപ്പ് വസ്ത്രം ധരിച്ചും, വിവിധ നിറങ്ങളാലും എല്ലാ ആഭരണങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ചും, മേഘത്തില് മിന്നുന്ന മിന്നലുപോലെ അവള് തിളങ്ങി.
സുഭ്രൂം സുകേശീം സുശ്രോണീം കുബ്ജവാമനമധ്യഗാമ്। ബഹുപുഷ്പോപകീര്ണായാം ഭൂമ്യാം വേദിമിവാധ്വരേ ।। 18
സുന്ദരമായ ക眉കളും, മനോഹരമായ മുടിയും, സുന്ദരമായ കമരൂക്കളുമുള്ള ദ്രൗപദി, അനേകം പുഷ്പങ്ങളാല് ചുറ്റപ്പെട്ട ഭൂമിയില് യജ്ഞവേദിപോലുള്ള രാജ്ഞിയെ സമീപിച്ചു.
സുദേഷ്ണാം രാജമഹിഷീം സര്വാലംകാരഭൂഷിതാമ്। ശ്രീമതീം രാജപുത്രീണാം ശതേന പരിവാരിതാമ് ।। 19
സുദേഷ്ന, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട രാജ്ഞി, മഹത്വം നിറഞ്ഞവളായി, നൂറ് രാജകുമാരിമാരാല് ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
താഃ സര്വാ ദ്രൌപദീം ദൃഷ്ട്വാ സന്തപ്താഃ പരമാങ്ഗനാഃ । പരിതശ്ചോപതസ്ഥുസ്താഃ സഹസോത്ഥായ ചാസനാത് ।। 20
ആ മഹിളമാരെല്ലാം ദ്രൗപദിയെ കണ്ടപ്പോള് ഹൃദയത്തില് ദു:ഖം തോന്നി, ഉടന് ഇരിപ്പിടത്തില് നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ് അവളെ ചുറ്റി നിന്നു.
നിരീക്ഷമാണാഃ സര്വാസ്താഃ ശചീം ദേവീമിവാഗതാമ്। ഗൂഢഗുല്ഫാം വരാരോഹാം കൃഷ്ണാം താമ്രായതേക്ഷണാമ്। അതിസര്വാനവദ്യാങ്ഗീം നതഗാത്രീം സുമധ്യമാമ് ।। 21
അവരൊക്കെയും കൃഷ്ണയെ നോക്കി, അവളുടെ കാല്മുട്ടുകള് മറഞ്ഞ നിലയില്, ഉത്തമമായ രൂപം, താമ്രനിറമുള്ള വിശാലമായ കണ്ണുകള്,瑕തില്ലാത്ത അവയവങ്ങള്, വണങ്ങിയ ശരീരഭാവം, സുന്ദരമായ നടുവു — ഇങ്ങനെ ശചിദേവി വന്നതുപോലെ അവളെ നോക്കി.
ന ഹ്രസ്വാം നാതിമഹതീം ജാതാം ബഹുതൃണേ വനേ। ഋശ്യരോഹീമിവാനിന്ദ്യാം സുകേശീം മൃഗലോചനാമ് ।। 22
അവള് ചെറുതോ വളരെ വലുതോ അല്ല, പുല്ലിറങ്ങിയ കാടില് ജനിച്ചവളായി,瑕തില്ലാത്ത റിഷ്യരോഹി മൃഗശാവകിയെപ്പോലെ, സുന്ദരമായ മുടിയും മൃഗകണ്ണുകളും ഉള്ളവളായിരുന്നു.
താം മൃഗീമിവ വിത്രസ്താം യൂഥഭ്രഷ്ടാമിവ ദ്വിപാമ്। ലക്ഷ്മീമിവ വിശാലാക്ഷീം വിദ്യാമിവ യശസ്വിനീമ് ।। 23
അവള് ഭയപ്പെട്ട ഒരു മാൻപോലും, കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് വേറായ ഒരു ആനപോലും, വിശാലമായ കണ്ണുകളോടെ ലക്ഷ്മിപോലും, മഹത്വം നിറഞ്ഞ ജ്ഞാനപോലും തോന്നി.
രോഹിണീമിവ താരാണാം ദീപ്താമഗ്നിശിഖാമിവ। പാര്വതീമിവ രുദ്രാണീം വേലാമിവ മഹോദധേഃ ।। 24
നക്ഷത്രങ്ങളിൽ രോഹിണിപോലും, ദഹിക്കുന്ന അഗ്നിശിഖപോലും, ദേവികളിൽ പാർവതിപോലും, മഹാസമുദ്രത്തിന്റെ തീരത്തുപോലും അവള് തിളങ്ങി.
സുലഭാമിവ നാഗീനാം മൃഗീണാമിവ കിന്നരീമ്। ഗങ്ഗാമിവ വിശുദ്ധാങ്ഗീം ശാരദീമിവ ശര്വരീമ് ।। 25
പാമ്പുപെണ്ണിനെപ്പോലെ എളുപ്പത്തിൽ സമീപിക്കാവുന്നവളും, മൃഗങ്ങളിലേക്കിടയിൽ കിനരിയെപ്പോലെയും, ഗംഗയെപ്പോലെ ശുദ്ധമായ ശരീരവും, ശാരദകാലത്തിലെ രാത്രിയെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ളവളുമാണ് അവൾ.
താമചിന്ത്യതമാം ലോകേ ഇലാമിവ യശസ്വിനീമ് । സാവിത്രീമിവ ദുര്ധഷാം ബ്രാഹ്മ്യാ ലക്ഷ്മ്യാ സമന്വിതാം ।। 26
ലോകത്തിൽ ആരും മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയാത്തവളും, ഇലയെപ്പോലെ പ്രശസ്തിയും, സാവിത്രിയെപ്പോലെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവളും, ബ്രഹ്മാവിന്റെയും ലക്ഷ്മിയുടെയും മഹിമയാൽ സമ്പന്നയുമാണ് അവൾ.
സീതാമിവ സതീം ശുദ്ധാമരുന്ധതീമിവ പ്രിയാമ് । സുദേഷ്ണാ പര്യപൃച്ഛത്താം വിസ്മയോത്ഫുല്ലലോചനാ ।। 27
സീതയെപ്പോലെ ശുദ്ധിയും വിശുദ്ധിയും ഉള്ളവളും, അരുന്ധതിയെപ്പോലെ പ്രിയപ്പെട്ടവളും ആയ അവളോടു സുദേഷ്ണാ അത്ഭുതം നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ ചോദിച്ചു.
കാ ത്വം സര്വാനവദ്യാങ്ഗി കുതോസി ത്വമിഹാഗതാ। കസ്യ വാ ത്വം വിശാലാക്ഷി കിം വാ തേ കരവാണ്യഹമ് ।। 28
നിനക്ക് ഒരു ദോഷവും ഇല്ലാത്തവളേ, നീ ആരാണ്? എവിടുനിന്നാണ് ഇവിടെ വന്നത്? നീ ആരുടേതാണ്, വിശാലമായ കണ്ണുള്ളവളേ? ഞാൻ നിനക്കു എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും?
ഗൂഢഗുല്ഫാ സമാനോരൂസ്ത്രിഗമ്ഭീരാ ഷഡുന്നതാ। സ്നിഗ്ധാ പഞ്ചസു രക്തേഷു ഹംസഗദ്ഗദഭാഷിണീ ।। 29
മറഞ്ഞ കാൽമുട്ടുകളും, തുല്യമായ ഉരുക്കളും, മൂന്നു ആഴമുള്ള രേഖകളും, ആറിടങ്ങളിൽ ഉയർച്ചയും, അഞ്ചിടങ്ങളിൽ ചുവപ്പും നിറഞ്ഞ സ്നേഹവും, ഹംസയുടെ മധുരമായ ശബ്ദത്തിൽ സംസാരിക്കുന്നവളുമാണ് അവൾ.
ശുകേശീ സുസ്വരാ ശ്യാമാ പീനശ്രോണീപയോധരാ। അരാലപക്ഷ്മനയനാ ബിമ്ബോഷ്ഠീ തനുമധ്യമാ ।। 30
സുന്ദരമായ മുടിയും, മധുരമായ ശബ്ദവും, കറുത്ത നിറവും, നിറഞ്ഞ കമരും, പിണഞ്ഞ കണ്ണുമിടുക്കളും, പഴുത്ത പഴംപോലെയുള്ള അധരങ്ങളും, സുന്ദരമായ അരയും അവള്ക്കുണ്ട്.
കമ്ബുഗ്രീവാ ഗൂഢസിരാ പൂര്ണചന്ദ്രനിഭാനനാ । ദാനവീ കിന്നരീ വാ ത്വം ഗന്ധര്വീ വനദേവതാ ।। 31
ശംഖംപോലെയുള്ള കഴുത്തും, മറഞ്ഞ രക്തനാളികളും, പൂർണ്ണചന്ദ്രനെപ്പോലെയുള്ള മുഖവും, നീ ദാനവിയാണോ, കിനരിയാണോ, ഗന്ധർവ്വ സ്ത്രീയാണോ, വനദേവതയാണോ?
അപ്സരാ വാഽസി നാഗീ വാ താരാ വാ ത്വം വിലാസിനീ । അലമ്ബുസാ മിശ്രകേശീ പുണ്ഡരീകാഽഥ മാലിനീ ।। 32
നീ അപ്പ്സരസാണോ, നാഗപെണ്ണാണോ, സുന്ദരികളിൽ താരമാണോ? അല്ലെങ്കിൽ അലംബുസ, മിശ്രകേശി, പുണ്ടരിക, അല്ലെങ്കിൽ മാലിനി ആണോ?
തേനതേനൈവ സംപന്നാ കാശ്മീരീവ തുരംഗമാ। ഇന്ദ്രാണീ ത്വഥ രുദ്രാണീ സ്വധാ വാഽപ്യഥവാ രതിഃ ।। 33
എല്ലാ ഗുണങ്ങളും നിറഞ്ഞു, കാശ്മീരി കുതിരയെപ്പോലെ മനോഹരിയുമാണ് നീ. നീ ഇന്ദ്രാണിയാണോ, രുദ്രാണിയാണോ, സ്വധയാണോ, അതോ രതിയാണോ?
ദേവി ദേവേഷു വിഖ്യാതാ ബ്രൂഹി കാ ത്വമിഹാഗതാ। തവ ഹ്യനുപമം രൂപം ഭൂഷണൈരപി വര്ജിതമ് ।। 34
ദേവതകളിൽ പ്രശസ്തയായ ദേവിയേ, ഇവിടെ വന്ന നീ ആരാണെന്ന് പറയണം. അലങ്കാരങ്ങളില്ലാതെയും നിന്റെ സൗന്ദര്യം ഉപമയില്ലാത്തതാണ്.
ത്വാം സൃഷ്ട്വോപരതം മന്യേ ലോകകര്താരമീശ്വരമ്। ന തൃപ്യന്തി സ്ത്രിയോ ദൃഷ്ട്വാ കാ ന പുംസാം രതിര്ഭവേത് ।। 35
നിന്നെ സൃഷ്ടിച്ചശേഷം ലോകനാഥൻ സൃഷ്ടി നിർത്തിയെന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു. സ്ത്രീകൾക്ക് നിന്നെ നോക്കാൻ മതിയാവുന്നില്ല, പുരുഷന്മാരിൽ ആരാണ് നിന്നിൽ ആകർഷണം തോന്നാത്തത്?
പ്രവാലപുഷ്പസ്തബകൈരാചിതാ വനദേവതാഃ। ത്വാമേവ ഹി നിരീക്ഷന്തേ വിസ്മിതാ രൂപസംപദാ ।। 36
പ്രവാളപ്പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച വനദേവതകൾ പോലും നിന്റെ സൗന്ദര്യത്തിൽ അത്ഭുതപ്പെട്ടു നിന്നെ മാത്രം നോക്കുന്നു.
അന്തഃപുരഗതാ നാര്യോ മൃഗാഃ പക്ഷിഗണാ നരാഃ। സര്വേ ത്വാമേവ കല്യാണി നിരീക്ഷന്തേ സുവിസ്മിതാഃ ।। 37
അന്തര്മഹലിലെ സ്ത്രീകളും, മൃഗങ്ങളും, പക്ഷികളും, പുരുഷന്മാരും — എല്ലാവരും കനിവുള്ളവളേ, അത്ഭുതത്തോടെ നിന്നെ മാത്രം നോക്കുന്നു.
ന ത്വാദൃശീ കാചന മേ ത്രിഷു ലോകേഷു സുന്ദരീ। ദൃഷ്ടപൂര്വാ ശ്രുതാ വാഽപി ചക്ഷുപാ വിദ്യതേ ശുഭാ ।। 38
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും നിന്നുപോലെയുള്ള ഒരു സുന്ദരിയെ ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ല, കേട്ടിട്ടുമില്ല, കണ്ണുകൊണ്ടു പരിചയമില്ല, ശുഭയുള്ളവളേ.