ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതോ രാജന്പ്രീതിം പ്രാപ്സ്യസി പുഷ്കലാമ് । മത്പ്രസാദാച്ച തേ സൌഖ്യമാരോഗ്യം ച ഭവിഷ്യതി ।। 30
രാജാവേ, സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം നീ സമൃദ്ധമായ സന്തോഷം നേടും. എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ നിനക്കും സുഖവും ആരോഗ്യവും ലഭിക്കും.
യേ ച സംകീര്തയിഷ്യന്തി ലോകേ വിഗതകല്മഷാഃ। തേഷാം തുഷ്ടാ പ്രദാസ്യാമി രാജ്യമായുര്വപുഃ സുതമ് ।। 31
ലോകത്ത് ആരെങ്കിലും പാപരഹിതരായി ഇതു പാരായണം ചെയ്താൽ, ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ അവർക്കു രാജ്യം, ദീർഘായുസ്, സൗന്ദര്യം, പുത്രന്മാർ എന്നിവ നൽകും.
പ്രവാസേ നഗരേ വാഽപി സംഗ്രാമേ ശത്രുസംകടേ । അടവ്യാം ദുര്ഗകാന്താരേ സാഗരേ ഗഹനേ ഗിരൌ ।। 32
പ്രവാസത്തിൽ ആയാലും, നഗരത്തിൽ ആയാലും, യുദ്ധത്തിൽ ആയാലും, ശത്രുക്കളുടെ ഭീഷണിയിൽ ആയാലും, കാടിലും, കല്ലാറിലും, സമുദ്രത്തിലും, മലകളുടെ ആഴത്തിലും ആയാലും,
യേ സ്മരിഷ്യന്തി മാം രാജന്യഥാഽഹം ഭവതാ സ്മൃതാ । ന തേഷാം ദുര്ലഭം കിംചിതസ്മിഁല്ലോകേ ഭവിഷ്യതി ।। 33
രാജാക്കന്മാർ എങ്ങനെ നീ എന്നെ ഓർത്തുവോ അതുപോലെ എന്നെ ഓർത്താൽ, ഈ ലോകത്ത് അവർക്കു ലഭിക്കാത്തത് ഒന്നുമുണ്ടാകില്ല.
ഇദം സ്തോത്രവരം ഭക്ത്യാ ശൃണുയാദ്വാ പഠേത വാ। തസ്യ സര്വാണി കാര്യാണി സിദ്ധിം യാസ്യന്തി പാണ്ഡവാഃ ।। 34
ആർ ഭക്തിയോടെ ഈ ഉത്തമസ്തോത്രം കേൾക്കുകയോ പാരായണം ചെയ്യുകയോ ചെയ്താൽ, പാണ്ഡവന്മാരേ, അവന്റെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും വിജയിക്കും.
മത്പ്രസാദാച്ച വഃ സര്വാന്വിരാടനഗരേ സ്ഥിതാന് । ന പ്രജ്ഞാസ്യന്തി കുരകോ നരാ വാ തന്നിവാസിനഃ ।। 35
എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, വിരാടനഗരിയിൽ താമസിക്കുന്ന നിങ്ങളെ, കൌരവർ അല്ലെങ്കിൽ ആ നഗരത്തിലെ മറ്റാരും തിരിച്ചറിയുകയില്ല.
ഇത്യുക്ത്വാ വരദാ ദേവീ യുധിഷ്ഠിരമരിംദമമ്। രക്ഷാം കൃത്വാ ച പാണ്ഡൂനാം തത്രൈവാന്തരധീയത ।।] 36
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, വരദായിനിയായ ദേവി, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച യുദ്ധിഷ്ഠിരനും പാണ്ഡവന്മാരെയും രക്ഷിച്ച്, അവിടെയേൽ അപ്രത്യക്ഷയായി.
തതസ്തു തേ പുണ്യജലാം ശിവാം ശുഭാം മഹര്ഷിഗന്ധര്വനിഷേവിതോദകാമ്। ത്രിലോകകാന്താമവതീര്യ ജാഹ്നവീമൃഷീംശ്ച ദേവാംശ്ച പിതൃനതപര്യന് ।। 1
അതിനുശേഷം അവർ മഹർഷിമാരും ഗന്ധർവന്മാരും ആരാധിക്കുന്ന, മൂന്ന് ലോകത്തിനും പ്രിയമായ, പുണ്യജലമായ, ശുഭമായ ജാഹ്നവിയിൽ ഇറങ്ങി, മഹർഷിമാർക്കും ദേവന്മാർക്കും പിതൃകൾക്കും അർഘ്യം അർപ്പിച്ചു.
വരപ്രദാനം ഹ്യനുചിന്ത്യ പാര്ഥിവേ ഹുത്വാഽഗ്നിഹോത്രം കൃതജപ്യമങ്ഗലഃ । ദിശം തഥൈന്ദ്രീമഭിതഃ പ്രപേദിവാന്കൃതാഞ്ജലിര്ധര്മമുപാഹ്വയച്ഛനൈഃ ।। 2
വരദാനം ഓർത്തു, അഗ്നിഹോത്രം ചെയ്തു, ജപവും മംഗളവും നിർവഹിച്ചു, അവർ കിഴക്കേ ദിശയിലേക്കു മുഖം തിരിച്ച് കയ്യുകൂപ്പി, ശാന്തമായി ധർമ്മത്തെ വിളിച്ചു.
വരപ്രദാനം മമ ദത്തവാന്പിതാ പ്രസന്നചേതാ വരദഃ പ്രജാപതിഃ । ജലാര്ഥിനോ മേ തൃഷിതസ്യ സോദരാ മയാ പ്രയുക്താ വിവിശുര്ജലാശയമ് ।। 3
വരദായകനായ എന്റെ പിതാവ് സന്തോഷത്തോടെ എന്നെ അനുഗ്രഹിച്ച് വരം നൽകി. വെള്ളം വേണ്ടിയുള്ള എന്റെ ദാഹിച്ച സഹോദരന്മാർ എന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ജലാശയത്തിലേക്ക് കയറി.
നിപാതിതാ യക്ഷവരേണ തേ വനേ മഹാഹവേ വജ്രഭൃതേവ ദാനവാഃ । മയാ ച ഗത്വാ വരദോ ഹി തോഷിതോ വിവക്ഷതാ പ്രശ്നസമുച്ചയം ഗുരുഃ ।। 4
കാടിൽ വലിയ യുദ്ധത്തിൽ, യക്ഷൻ അവരെ ഇടിച്ചുവീഴ്ത്തി, വജ്രധാരിയായ ഇന്ദ്രൻ ദാനവരെ പോലെ. ഞാൻ പോയി, വരദായകനായ ഗുരു സന്തോഷപ്പെട്ടു, എന്റെ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം പറയാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
സ മേ പ്രസന്നോ ഭഗവാന്വരം ദദൌ പരിഷ്വജംശ്ചാഹ തഥൈവ സൌഹൃദാത്। വൃണീഷ്വ യദ്വാഞ്ഛസി പാണ്ഡുനന്ദന സ്ഥിതോഽന്തരിക്ഷേ വരദോഽസ്മി പശ്യ മാമ് ।। 5
അവൻ സന്തോഷത്തോടെ എന്നെ വരദാനം നൽകി, സ്നേഹത്തോടെ അണകയാക്കി പറഞ്ഞു: 'പാണ്ഡുവിന്റെ മകനേ, നീ എന്ത് ആഗ്രഹിക്കുന്തോ അതു ചോദിക്കൂ. ഞാൻ ആകാശത്തിൽ വരദായകനായി നില്ക്കുന്നു, എന്നെ കാണൂ.'
സ വൈ മയോക്തോ വരദഃ പിതാ പ്രഭുഃ സദൈവ മേ ധര്മരതാ മതിര്ഭവേത്। ഇമേ ച ജീവന്തു മമാനുജാഃ പ്രഭോ വയം സ്വരൂപം ച ജയം തഥാഽഽപ്നുമഃ ।। 6
അപ്പോൾ ഞാൻ വരദായകനായ പിതാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'എന്റെ മനസ്സ് എപ്പോഴും ധർമ്മത്തിൽ ആസ്വാദനം ചെയ്യട്ടെ. എന്റെ സഹോദരന്മാർ ജീവിക്കട്ടെ. ഞങ്ങൾ നമ്മുടെ യഥാർത്ഥ രൂപവും വിജയവും നേടട്ടെ.'
ക്ഷമാ ച കീര്തിശ്ച യഥേപ്സിതം ഭവേദ്വ്രതം തു സത്യം ച സമാപ്തിരേവ ച। വരോ മമൈഷോസ്തു യഥാഽനുകീര്തിതോ ന തന്മൃഷാ ദേവവൃഷോ യഥാഽബ്രവീത് ।। 7
എനിക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള വിധത്തിൽ ക്ഷമയും കീർത്തിയും ലഭിക്കട്ടെ. എന്റെ വ്രതവും സത്യവും പൂർണ്ണതയിലേക്കെത്തട്ടെ. ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ ഈ വരം എനിക്കുണ്ടാകട്ടെ; ദേവേന്ദ്രൻ പറഞ്ഞതുപോലെ അത് അസത്യമായിരിക്കരുത്.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ ധര്മാത്മാ ധര്മമേവാനുചിന്തയന്। തദൈവ തത്പ്രസാദേന രൂപമേവാഭവത്സ്വയമ് ।। 8
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ധർമ്മത്തിൽ മാത്രം മനസ്സു നിർത്തിയ ധാർമ്മികൻ, അതേ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടു ഉടൻ തന്നെ ആ രൂപം സ്വയം സ്വീകരിച്ചു.
സ വൈ ദ്വിജാതിസ്തരുണസ്ത്രിദണ്ഡഭൃത്കമണ്ഡലൂഷ്ണീഷധരോ വ്യജായത। സുരക്തമാഞ്ജിഷ്ഠവരാമ്ബരഃ ശിഖീ പവിത്രപാണിര്ദദൃശേ തദാഽദ്ഭുതമ് ।। 9
അപ്പോഴത്, യുവാവായ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ, മൂന്നു ദണ്ഡും കമണ്ഡലും ഉഷ്ണീഷവും ധരിച്ച്, കനിഞ്ഞ ചുവപ്പ് വസ്ത്രം ധരിച്ച്, ശിഖയും പവിത്രവും കൈയിൽ പിടിച്ച്, അത്ഭുതകരമായ ഒരു രൂപത്തിൽ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തഥൈവ തേഷാമപി ധര്മചാരിണാം യഥോചിതാര്ഹാഭരണാമ്ബരസ്രജഃ। ക്ഷണേന രാജന്നഭവന്മഹാത്മനാം പ്രശസ്തധര്മാഗ്ര്യഫലാഭികാങ്ക്ഷിണാമ് ।। 10
അതു പോലെ തന്നെ, മഹാത്മാക്കളായ മറ്റു ധർമ്മനിഷ്ഠരായവരും, ഉത്തമ ധർമ്മഫലങ്ങൾ ആഗ്രഹിച്ച്, യോജിച്ച അലങ്കാരങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും പുഷ്പമാലകളും ഒറ്റ നിമിഷത്തിൽ അണിഞ്ഞു.
നവേന രൂപേണ വിശാംപതിര്യുതസ്ത്വഥര്വരൂപേണ ബഭൌ പ്രതാപവാന്। നിബദ്ധവൈഡൂര്യസിതാന്സകാഞ്ചനാന്നൃപസ്തഥാഽക്ഷാന്പരിവേഷ്ട്യ വാസസഃ ।। 11
പിന്നീട്, ജനങ്ങളുടെ രാജാവായവൻ പുതിയ രൂപം നേടി, ബ്രാഹ്മണന്റെ രൂപത്തിൽ, നീലയും പൊന്നും ചേർത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ച്, തേജസ്സോടെ അവിടെ തിളങ്ങി.
തതോ വിരാടം പ്രഥമം യുധിഷ്ഠിരോ ദദര്ശ ദൂരാത്സുസമൃദ്ധതേജസമ്। അനന്തതേജോജ്വലിതം ഹുതാശനം ദുരാസദം തീക്ഷ്ണവിഷം യഥോരഗമ് ।। 12
അതിനുശേഷം, യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ ദൂരത്ത് നിന്ന് വിരാടിനെ കണ്ടു; അതീവ തേജസ്സോടെ, അനന്തമായ ഊർജ്ജത്തോടെ ദഹനശക്തിയുള്ള അഗ്നിപോലെയും, കഠിനവിഷമുള്ള പാമ്പുപോലെയും ഭയങ്കരനായി അവൻ തെളിഞ്ഞു.
സഭാസദം പ്രാഞ്ജലിഭിര്ജനൈര്വൃതം വിചിത്രനാനാവിധശസ്ത്രപാണിഭിഃ । ഉപായനൌഘൈഃ പ്രവിശദ്ഭിരാചിതം ദ്വിജൈശ്ച ശിക്ഷാക്ഷരമന്ത്രധാരിഭിഃ ।। 13
അവനെ ചുറ്റി, കയ്യിൽ ആയുധങ്ങൾ പിടിച്ച മനോഹരരായ ആളുകളും, കൈകൂപ്പി നിൽക്കുന്ന സഹവാസികളും, സമ്മാനങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാരും, വിദ്യയും മന്ത്രങ്ങളും പഠിച്ചവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഗജൈരുദീര്മം തുരഗൈശ്ച സങ്കുലം മൃഗദ്വിപൈഃ കുബ്ജഗണൈഃ സമാവൃതമ് । സിതോച്ഛ്രിതോഷ്ണീഷനിരുദ്ധമൂര്ധജം വിചിത്രവൈഡൂര്യവികാരകുണ്ഡലമ് । വിരാടമായാച്ച യുധിഷ്ഠിരസ്തദാ ബൃഹസ്പതിഃ ശക്രമിവ ത്രിവിഷ്ടപേ ।। 14
ആ സഭയിൽ ആനകളും കുതിരകളും കാട്ടുമൃഗങ്ങളും കുള്ളന്മാരും നിറഞ്ഞിരുന്നു; വെള്ള ഉഷ്ണീഷം തലയിൽ കെട്ടിയവരും, വൈഡൂര്യക്കല്ല് കിണ്ണം ധരിച്ചവരും; അപ്പോൾ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ, ബൃഹസ്പതി ഇന്ദ്രനെ സ്വർഗത്തിൽ കാണുന്നതുപോലെ, വിരാടിന്റെ സന്നിധിയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
തമാവ്രജന്തം പ്രസമീക്ഷ്യ പാണ്ഡവം വിരാടരാജോ മുദിതേന ചക്ഷുഷാ । പപ്രച്ഛ ചൈനം സ നരാധിപോ മുഹുര്ദ്വിജാശ്ച യേ ചാസ്യ സഭാസദസ്തദാ ।। 15
പാണ്ഡവൻ അടുത്ത് വരുന്നത് കണ്ടു, സന്തോഷം നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ വിരാടരാജാവ് അവനോടും, ബ്രാഹ്മണന്മാരും സഭയിലെ എല്ലാവരും വീണ്ടും വീണ്ടും ചോദിച്ചു.
കോ വാ വിജാനാതി പുരാഽസ്യ ദര്ശനം യുവാ സഭാം യോഽയമുപൈതി മാമികാമ്। രൂപേണ സാരേണ വിരാജയന്മഹീം ശ്രിയാ ഹ്യയം വൈശ്രവണോ ദ്വിജോ യഥാ ।। 16
ഈ യുവാവിനെ മുമ്പ് എവിടെയെങ്കിലും ആരെങ്കിലും കണ്ടിട്ടുണ്ടോ? ഇപ്പോൾ എന്റെ സഭയിൽ പ്രവേശിച്ച്, ഭംഗിയിലും ഉത്തമത്വത്തിലും ഭൂമിയെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നവൻ, ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ കുബേരനെപ്പോലെയാണ്.
മൃഗേന്ദ്രരാഡ്വാരണയൂഥപോപമഃ പ്രഭാത്യയം കാഞ്ചനപര്വതോ യഥാ। വിരാജതേ പാവകസൂര്യസന്നിഭം സചന്ദ്രനക്ഷത്ര ഇവാംശുമാന്ഗ്രഹഃ ।। 17
രാജാക്കന്മാരിൽ സിംഹംപോലെയും, പൊന്നുപർവ്വതംപോലെയും, അഗ്നിയുടേയും സൂര്യനുടേയും തേജസ്സോടെ, ചന്ദ്രനോടും നക്ഷത്രങ്ങളോടും കൂടിയ ഗ്രഹംപോലെയും അവൻ തെളിഞ്ഞു.
ന ദൃശ്യതേഽസ്യാനുചരോ ന കുഞ്ജരോ ന ചോഷ്ണരശ്മ്യാവരണം സമുച്ഛ്രിതമ് । ന കുണ്ഡലം നാങ്ഗദമസ്യ ന സ്രജോ വിചിത്രിതാങ്ഗശ്ച രഥശ്രതുര്യുജഃ ।। 38
അവനോടൊപ്പം ആരും ഇല്ല, ആനയോ ഉയർന്ന ഛായയോ ഇല്ല; കാതിൽ കിണ്ണമോ കൈയിൽ വലയമോ പുഷ്പമാലയോ ഇല്ലെങ്കിലും, അവന്റെ അവയവങ്ങൾ അർജ്ജുനൻ കുതിരയോടൊപ്പം നിൽക്കുന്നവനെപ്പോലെ മനോഹരമാണ്.
ക്ഷാത്രം ച രൂപം ഹി ബിഭര്ത്യയം ഭൃശം ഗജേന്ദ്രശാര്ദൂലമഹര്ഷഭോപമഃ । അഭ്യാഗതോഽസ്മാനനലംകൃതോപി സന് വിരോചതേ ഭാനുരിവാചിരോദിതഃ ।। 19
അവൻ യഥാർത്ഥം ഒരു ക്ഷത്രിയന്റെ രൂപം ധരിച്ചിരിക്കുന്നു; ആനയെയും സിംഹത്തെയും മഹാവൃഷഭത്തെയുംപ്പോലെയാണ്. അലങ്കാരമൊന്നുമില്ലാതെ വന്നിട്ടും, പുതുതായി ഉദിച്ച സൂര്യനെപ്പോലെ അവൻ തിളങ്ങുന്നു.
വിഭാത്യയം ക്ഷത്രിയ ഏവ സര്വഥാ വിരാട ഇത്യേവമുവാച തം പ്രതി। സസാഗരാന്താമയമദ്യ മേദിനീം പ്രശാസിതും ചാര്ഹതി വാസവോപമഃ ।। 20
എല്ലാ രീതിയിലും ഈയാൾ ക്ഷത്രിയനാണെന്ന് വിരാട് പറഞ്ഞു; സമുദ്രം വരെയുള്ള ഈ ഭൂമി ഭരിക്കാൻ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ അവൻ അർഹനാണ്.
നാക്ഷത്രിയോ നൂനമയം ഭവിഷ്യതി മൂര്ധാഭിഷിക്തഃ പ്രതിഭാതി മാം പ്രതി । തുല്യം ഹി രൂപം പ്രതിദൃശ്യതേഽസ്യ ഗജസ്യ സിംഹസ്യ തഥര്ഷഭസ്യ ।। 21
ഇവൻ ക്ഷത്രിയനല്ല എന്നതിൽ സംശയമില്ല; തലയിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തവനെപ്പോലെയാണ്. അവന്റെ രൂപം ആനയുടെയും സിംഹത്തിന്റെയും കാളയുടെയും സമാനമാണ്.
യമേഷ കാമം പരിമാര്ഗതേ ദ്വിജഃ സ ചാസ്യ സര്വഃ ക്രിയതാമസംശയമ് । പ്രിയം ച മേ ദര്ശനമീദൃശേ ജനേ ദ്വിജേഷു മുഖ്യേഷു തഥാഽതിഥിഷ്വപി ।। 22
ഈ ബ്രാഹ്മണൻ എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും, അതൊക്കെ സംശയമില്ലാതെ ചെയ്യണം; അത്തരമനുഷ്യരെ, പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാരിലും അതിഥികളിലും കാണുന്നത് എനിക്ക് സന്തോഷമാണ്.
ധനേഷു രത്നേഷ്വഥ ഗോഷു വേശ്മസു പ്രകാമതോ മേ വിചരത്വവാരിതഃ ।। 23
അവൻ എന്റെ ധനം, രത്നങ്ങൾ, പശുക്കൾ, വീടുകൾ എന്നിവയിൽ ആഗ്രഹമുള്ളതുപോലെ സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കട്ടെ, ആരും തടയരുത്.