സ്വര്ഭാനവീ സുതാനേതാനായോഃ പുത്രാന്പ്രചക്ഷതേ। ആയുഷോ നഹുഷഃ പുത്രോ ധീമാന്സത്യപരാക്രമഃ
സ്വർഭാനുവിന്റെ മകളുടെ ഈ പുത്രന്മാരാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. ആയുവിന്റെ പുത്രന്മാരിൽ നഹുഷൻ ധീരനും സത്യപരാക്രമിയുമായിരുന്നു.
രാജ്യം ശശാസ സുമഹദ്ധര്മേണ പൃഥിവീപതേ। പിതൄന്ദേവാനൃഷീന്വിപ്രാന്ഗന്ധര്വോരഗരാക്ഷസാന്
നഹുഷൻ, ഭൂമിയുടെ രാജാവ്, വലിയ ഒരു രാജ്യം ധർമ്മത്തോടെ ഭരിച്ചു; പിതൃകൾ, ദേവന്മാർ, ഋഷിമാർ, ബ്രാഹ്മണർ, ഗന്ധർവർ, പാമ്പുകൾ, രാക്ഷസന്മാർ എന്നിവരെ സംരക്ഷിച്ചു.
നഹുഷഃ പാലയാമാസ ബ്രഹ്മക്ഷത്രമഥോ വിശഃ। സ ഹത്വാ ദസ്യുസംഘാതാനൃഷീന്കരമദാപയത്
നഹുഷൻ ബ്രാഹ്മണരെയും ക്ഷത്രിയരെയും ജനങ്ങളെയും സംരക്ഷിച്ചു; കള്ളന്മാരുടെ കൂട്ടങ്ങളെ തകർത്തു, ഋഷിമാർക്ക് ഭയമില്ലാത്ത ജീവിതം നൽകി.
പശുവച്ചൈവ താന്പൃഷ്ഠേ വാഹയാമാസ വീര്യവാന്। കാരയാമാസ ചേന്ദ്രത്വമഭിഭൂയ ദിവൌകസഃ
അവൻ ശക്തനായതുകൊണ്ട്, അവരെ പശുക്കളെപ്പോലെ തന്റെ പുറത്ത് ചുമപ്പിച്ചു; ദിവ്യലോകവാസികളെ കീഴടക്കി, സ്വയം ഇന്ദ്രനായി.
തേജസാ തപസാ ചൈവ വിക്രമേണൌജസാ തഥാ। `വിശ്ലിഷ്ടോ നഹുഷഃ ശപ്തഃ സദ്യോ ഹ്യജഗരോഽഭവത്'। യതിം യയാതിം സംയാതിമായാതിമയതിം ധ്രുവമ്
തന്റെ തേജസും തപസ്സും വീര്യവും ബലവുംകൊണ്ട് നഹുഷൻ അഹങ്കാരത്തിൽ മുങ്ങി; ശപിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ഉടനെ പാമ്പായി മാറി. അവനു യതി, യയാതി, സംയാതി, ആയാതി, മയാതി, ധ്രുവൻ എന്നിങ്ങനെ പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
നഹുഷോ ജനയാമാസ ഷട് സുതാന്പ്രിയവാദിനഃ। യതിസ്തു യോഗമാസ്ഥായ ബ്രഹ്മീഭൂതോഽഭവന്മുനിഃ
നഹുഷൻ സ്നേഹപൂർവ്വം സംസാരിക്കുന്ന ആറു പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു; യതി യോഗം സ്വീകരിച്ച് ബ്രഹ്മസ്വരൂപനായ ഒരു മഹർഷിയായി.
യയാതിര്നാഹുഷഃ സമ്രാഡാസീത്സത്യപരാക്രമഃ। സ പാലയാമാസ മഹീമീജേ ച ബഹുഭിര്മഖൈഃ
നഹുഷന്റെ പുത്രനായ യയാതി സത്യപരാക്രമിയായിരുന്നു; അവൻ ഭൂമിയെ ഭരിക്കുകയും അനേകം മഹായജ്ഞങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു.
അതിഭക്ത്യാ പിതൄനര്ചന്ദേവാംശ്ച പ്രയതഃ സദാ। അന്വഗൃഹ്ണാത്പ്രജാഃ സര്വാ യയാതിരപരാജിതഃ
അവൻ അതിയായ ഭക്തിയോടെ പിതൃകളെയും ദേവന്മാരെയും എപ്പോഴും ശുദ്ധിയോടെ ആരാധിച്ചു; ജയിക്കാനാവാത്ത യയാതി എല്ലാ ജനങ്ങളെയും സംരക്ഷിച്ചു.
തസ്യ പുത്രാ മഹേഷ്വാസാഃ സര്വൈഃ സമുദിതാ ഗുണൈഃ। ദേവയാന്യാം മഹാരാജ ശര്മിഷ്ഠായാം ച ജജ്ഞിരേ
അവന്റെ പുത്രന്മാർ മഹാശക്തരായ വില്ലാളികളും എല്ലാ ഗുണങ്ങളിലും സമ്പന്നരുമായിരുന്നു; മഹാരാജാവേ, അവർ ദേവയാനിയിലും ശർമിഷ്ഠയിലും ജനിച്ചു.
ദേവയാന്യാമജായേതാം യദുസ്തുര്വസുരേവ ച। ദ്രുഹ്യുശ്ചാനുശ്ച പൂരുശ്ച ശര്മിഷ്ഠായാം ച ജജ്ഞിരേ
ദേവയാനിയിൽ നിന്ന് യദുവും തുര്വസുവും ജനിച്ചു; ശർമിഷ്ഠയിൽ നിന്ന് ദ്രുഹ്യു, അനു, പുരു എന്നിവരും ജനിച്ചു.
സ ശാശ്വതീഃ സമാ രാജന്പ്രജാ ധര്മേണ പാലയന്। ജരാമാര്ച്ഛന്മഹാഘോരാം നാഹുഷോ രൂപനാശിനീമ്
രാജാവേ, ധർമ്മത്തോടെ അനേകം വർഷങ്ങൾ ജനങ്ങളെ ഭരിച്ച ശേഷം, നഹുഷന്റെ പുത്രനായ യയാതി ഭംഗിയെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഭയങ്കരമായ വൃദ്ധാവസ്ഥയെ നേരിട്ടു.
ജരാഽഭിഭൂതഃ പുത്രാന്സ രാജാ വചനമബ്രവീത്। യദും പൂരും തുര്വസും ച ദ്രുഹ്യും ചാനും ച ഭാരത
വൃദ്ധാവസ്ഥയാൽ തളർന്ന രാജാവ് തന്റെ പുത്രന്മാരായ യദു, പുരു, തുര്വസു, ദ്രുഹ്യു, അനു എന്നിങ്ങനെയുള്ളവരോട് സംസാരിച്ചു.
യൌവനേന ചരന്കാമാന്യുവാ യുവതിഭിഃ സഹ। ബിഹര്തുമഹമിച്ഛാമി സാഹ്യം കുരുത പുത്രകാഃ
ഞാൻ ഇനിയും യുവാവായിരിക്കുമ്പോൾ യുവതികളോടൊപ്പം ഇഷ്ടങ്ങൾ ആസ്വദിക്കണമെന്നാഗ്രഹിക്കുന്നു; എന്റെ പുത്രന്മാരേ, നിങ്ങൾ എനിക്ക് ഇതിന് സഹായം ചെയ്യണം.
തം പുത്രോ ദൈവയാനേയഃ പൂര്വജോ വാക്യമബ്രവീത്। കിം കാര്യം ഭവതഃ കാര്യമസ്മാകം യൌവനേന തേ
അപ്പോൾ ദേവയാനിയുടെ മൂത്തമകൻ പറഞ്ഞു: അച്ഛാ, നിങ്ങൾക്കും ഞങ്ങൾക്കും നിങ്ങളുടെ യുവാവസ്ഥയിൽ എന്ത് പ്രയോജനം?
യയാതിരബ്രവീത്തം വൈ ജരാ മേ പ്രതിഗൃഹ്യതാമ്। യൌവനേന ത്വദീയേന ചരേയം വിഷയാനഹമ്
യയാതി പറഞ്ഞു: എന്റെ വയസ്സായ അവസ്ഥ നീ ഏറ്റെടുക്കണം. നിന്റെ യൗവനം കൊണ്ട് ഞാൻ ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കാം.
യജതോ ദീര്ഘസത്രൈര്മേ ശാപാച്ചോശനസോ മുനേഃ। കാമാര്ഥഃ പരിഹീണോഽയം തപ്യേയം തേന പുത്രകാഃ
നാനായിരം വർഷങ്ങളോളം യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തിയതും ഉശനസ് മുനിയുടെ ശാപവും കാരണം എന്റെ ആഗ്രഹങ്ങൾ ക്ഷയിച്ചു പോയി; അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ, എന്റെ മക്കളേ, ദുഃഖിതനായി കഴിയുന്നത്.
മാമകേന ശരീരേണ രാജ്യമേകഃ പ്രശാസ്തു വഃ। അഹം തന്വാഽഭിനവയാ യുവാ കാമമവാപ്നുയാമ്
നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ എന്റെ ശരീരത്തിൽ രാജ്യം ഭരിക്കട്ടെ; ഞാൻ പുതുതായി ലഭിച്ച യൗവനത്തോടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റാം.
തേ ന തസ്യ പ്രത്യഗൃഹ്ണന്യദുപ്രഭൃതയോ ജരാമ്। തമബ്രവീത്തതഃ പൂരുഃ കനീയാന്സത്യവിക്രമഃ
അവരുടെ ആരും അവന്റെ വയസ്സായ അവസ്ഥ ഏറ്റെടുക്കാൻ തയ്യാറായില്ല. അപ്പോൾ സത്യവ്രതനായ ഇളയവൻ ആയ പൂർവു അപ്പനോട് പറഞ്ഞു.
രാജംശ്ചരാഭിനവയാ തന്വാ യൌവനഗോചരഃ। അഹം ജരാം സമാദായ രാജ്യേ സ്ഥാസ്യാമി തേജ്ഞയാ
രാജാവേ, നീ പുതുതായി ലഭിച്ച യൗവനശരീരത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ സഞ്ചരിക്കൂ; ഞാൻ വയസ്സായ അവസ്ഥ ഏറ്റെടുത്തു, നിന്റെ കല്പനപ്രകാരം രാജ്യം ഭരിക്കും.
ഏവമുക്തഃ സ രാജര്ഷിസ്തപോവീര്യസമാശ്രയാത്। സംചാരയാമാസ ജരാം തദാ പുത്രേ മഹാത്മനി
ഇങ്ങനെ പൂർവു പറഞ്ഞപ്പോൾ, ആ രാജർഷി തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ തന്റെ വയസ്സായ അവസ്ഥ അന്നത്തെ മഹാത്മാവായ മകനിലേക്ക് മാറ്റി.
പൌരവേണാഥ വയസാ രാജാ യൌവനമാസ്ഥിതഃ। യായാതേനാപി വയസാ രാജ്യം പൂരുരകാരയത്
പൗരുവിന്റെ യൗവനം ലഭിച്ച രാജാവ് യുവാവായി ജീവിച്ചു; യയാതിയുടെ വയസ്സായ അവസ്ഥ ഏറ്റെടുത്ത പൂർവു രാജ്യം ഭരിച്ചു.
തതോ വര്ഷസഹസ്രാണി യയാതിരപരാജിതഃ। സ്ഥിതഃ സ നൃപശാര്ദൂലഃ ശാര്ദൂലസമവിക്രമഃ
അതിനുശേഷം ആയിരം വർഷങ്ങൾക്കാലം ജയിക്കാനാവാത്ത യയാതി, രാജാക്കന്മാരിൽ കടുവപോലെയും ശക്തനായവനായി നിലനിന്നു.
യയാതിരപി പത്നീഭ്യാം ദീര്ഘകാലം വിഹൃത്യ ച। വിശ്വാച്യാ സഹിതോ രേമേ പുനശ്ചൈത്രരഥേ വനേ
യയാതി തന്റെ ഭാര്യമാരോടൊപ്പം ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ ശേഷം, വീണ്ടും വിശ്വാചിയോടൊപ്പം ചൈത്രരഥവനത്തിൽ ആനന്ദിച്ചു.
നാധ്യഗച്ഛത്തദാ തൃപ്തിം കാമാനാം സ മഹായശാഃ। അവേത്യ മനസാ രാജന്നിമാം ഗാഥാം തദാ ജഗൌ
എന്നാൽ, ആ മഹാത്മാവിന് ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ തൃപ്തി ലഭിച്ചില്ല; മനസ്സിൽ ഇതു മനസ്സിലാക്കി, രാജാവേ, അപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഈ ഗാഥ പാടി.
ന ജാതു കാമഃ കാമാനാമുപഭോഗേന ശാമ്യതി। ഇവിഷാ കൃഷ്ണവര്ത്മേവ ഭൂയ ഏവാഭിവര്ധതേ
ആഗ്രഹങ്ങൾ അനുഭവിച്ചാൽ ആഗ്രഹം ഒരിക്കലും ശമിക്കുകയില്ല; നെയ്യ് ചേർത്തു കത്തുന്ന അഗ്നിപോലെ അത് കൂടുതൽ വർദ്ധിക്കും.
യത്പൃഥിവ്യാം വ്രീഹിയവം ഹിരണ്യം പശവഃ സ്ത്രിയഃ। നാലമേകസ്യ തത്സര്വമിതി മത്വാ ശമം വ്രജേത്
ഭൂമിയിൽ ഉള്ള എല്ലാ അരിയും യവവും പൊന്നും പശുക്കളും സ്ത്രീകളും ഒരാൾക്കു മതിയാവില്ല; ഇതു മനസ്സിലാക്കി ഒരാൾ സംതൃപ്തി തേടണം.
യദാ ന കുരുതേ പാപം സര്വഭൂതേഷു കര്ഹിചിത്। കര്മണാ മനസാ വാചാ ബ്രഹ്മ സംപദ്യതേ തദാ
എപ്പോഴാണ് ഒരാൾ ഒരു ജീവിയോടും, പ്രവർത്തിയിൽ, മനസ്സിൽ, വാക്കിൽ പാപം ചെയ്യാത്തത്, അപ്പോഴാണ് ബ്രഹ്മം പ്രാപിക്കുന്നത്.
ന ബിഭേതി യദാ ചായം യദാ ചാസ്മാന്ന ബിഭ്യതി। യദാ നേച്ഛതി ന ദ്വേഷ്ടി ബ്രഹ്മ സംപദ്യതേ തദാ
എപ്പോഴാണ് ഒരാൾ ഭയപ്പെടാത്തത്, മറ്റുള്ളവരെ ഭയപ്പെടുത്താത്തത്, ആഗ്രഹവും ദ്വേഷവും ഇല്ലാത്തത്, അപ്പോഴാണ് ബ്രഹ്മം പ്രാപിക്കുന്നത്.
ഇത്യവേക്ഷ്യ മഹാപ്രാജ്ഞഃ കാമാനാം ഫല്ഗുതാം നൃപ। സമാധായ മനോ ബുദ്ധ്യാ പ്രത്യഗൃഹ്ണാജ്ജരാം സുതാത്
ഇങ്ങനെ ആഗ്രഹങ്ങളുടെ നിസ്സാരത മനസ്സിലാക്കി, മഹാപണ്ഡിതനായ രാജാവ്, ബുദ്ധിയാൽ മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി, മകനിൽ നിന്നു വീണ്ടും വയസ്സായ അവസ്ഥ ഏറ്റെടുത്തു.
തതോ വര്ഷസഹസ്രാന്തേ യയാതിരപരാജിതഃ।' ദത്വാ ച യൌവനം രാജാ പൂരും രാജ്യേഽഭിഷിച്യ ച। അതൃപ്ത ഏവ കാമാനാം പൂരും പുത്രമുവാച ഹ
അതിനുശേഷം ആയിരം വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം, ജയിക്കാനാവാത്ത യയാതി, യൗവനം മകനു തിരികെ നൽകി, പൂർവുവിനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു; എങ്കിലും ആഗ്രഹങ്ങളിൽ തൃപ്തി ലഭിക്കാതെ, പൂർവുവിനോട് പറഞ്ഞു.