ഭീമസേന കഥം കര്മ മാത്സ്യരാഷ്ട്രേ കരിഷ്യസി। ഹത്വാ ക്രോധവശാംസ്തത്ര പര്വതേ ഗന്ധമാദനേ
ഭീമസേനാ, ഗന്ധമാദനപർവ്വതത്തിൽ കോപത്തിൽ ആ ആളുകളെ കൊല്ലുകയും ചെയ്ത നീ, മത്സ്യരാജ്യത്തിൽ എന്ത് ജോലി ചെയ്യും?
യക്ഷാന്ക്രോധാഭിതാമ്രാക്ഷാന്രാക്ഷസാംശ്ചാപി പൌരുഷാത്। പ്രാദാഃ പാഞ്ചാലകന്യായൈ പദ്മാനി സുബഹൂന്യപി
നിന്റെ ശക്തിയാൽ, കോപത്തിൽ ചുവന്ന കണ്ണുള്ള യക്ഷന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും നീ സംഹരിച്ചു, പാഞ്ചാലരാജകുമാരിക്ക് അനേകം താമരകളും നൽകി.
ബകം രാക്ഷസരാജാനം ഭീഷണം പുരുഷാദകമ് । ജഘ്നിവാനസി കൌന്തേയ ബ്രാഹ്മണാര്ഥമരിന്ദമ। ക്ഷേമാ ചാഭയസംവീതാ സൈകചക്രാ ത്വയാ കൃതാ
കുന്തിദേവിയുടെ മകനേ, ഭയങ്കരനും മനുഷ്യഭക്ഷകനുമായ ബക എന്ന രാക്ഷസരാജാവിനെ നീ ബ്രാഹ്മണന്റെ خاطرത്തിൽ കൊല്ലുകയും, എകചക്ര നഗരം നിന്റെ വഴി സുരക്ഷിതവും ഭയമില്ലാത്തതുമായതാക്കുകയും ചെയ്തു.
ഹിഡിമ്ബം ച മഹാവീര്യം കിര്മീരം ചൈവ രാക്ഷസമ്। ത്വയാ ഹത്വാ മഹാബാഹോ വനം നിഷ്കണ്ടകം കൃതമ്
നിന്റെ ശക്തിയാൽ മഹാവീര്യശാലിയായ ഹിഡിംബനെയും കിർമീര എന്ന രാക്ഷസനെയും നീ സംഹരിച്ചു. നിന്റെ ഭുജബലത്തിൽ ആ വനം ഭയക്കരന്മാരില്ലാത്തതാക്കപ്പെട്ടു.
ആപദം ചാപി സംപ്രാപ്താ ദ്രൌപദീ ചാരുഹാസിനീ । ജടാസുരവധം കൃത്വാ വയം ച പരിമോക്ഷിതാഃ
സുന്ദരമായ പുഞ്ചിരിയുള്ള ദ്രൗപദിക്ക് അപകടം വന്നപ്പോൾ, നീ ജടാസുരനെ കൊല്ലുകയും, ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും രക്ഷപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
മത്സ്യരാജാംന്തികേ താത വീര്യപൂര്ണോഽത്യമര്ഷണഃ। വൃകോദര വിരാടസ്യ ബലീയാന്ദുര്ബലീയസഃ। സമീപേ നഗരേ തസ്യ വത്സ്യസേ കേന കര്മണാ
മത്സ്യരാജാവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, ശക്തിയും അഭിമാനവും നിറഞ്ഞവനേ, വൃകോദരാ, അവന്റെ നഗരത്തിൽ ശക്തരോടും ദുർബലരോടും കൂടെ നീ ഏത് ജോലി ചെയ്ത് താമസിക്കും?
പൌരോഗവോ ബ്രുവാണോഽഹം ബല്ലവോ നാമ നാമതഃ । ഇതി പാഠഃ സൂദോഽഹം വലലോ നാമ്നാ സൂപകാരോ നരാധിപ। ഉപസ്ഥാസ്യാമി രാജാനം വിരാടമിതി രോചയേ
ഞാൻ എന്റെ പേര് വല്ലവൻ എന്നു പറഞ്ഞ്, ഒരു പാചകക്കാരനായി രാജാവ് വിരാടനെ സേവിക്കുമെന്ന് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
രസാന്നാനാവിധാംശ്ചാപി സ്വാദൂംശ്ച മധുരാംസ്തഥാ । സൂപാംശ്ചാപി കരിഷ്യാമി കുശലോസ്മി മഹാനസേ
നാനാവിധത്തിലുള്ള രുചികരവും മധുരവുമായ വിഭവങ്ങളും സൂപ്പുകളും ഞാൻ തയ്യാറാക്കും. അടുക്കളയിൽ ഞാൻ നിപുണനാണ്.
കൃതപൂര്വാണി യാന്യസ്യ വ്യഞ്ജനാനി സുശിക്ഷിതൈഃ । താന്യപ്യഭിഭവിഷ്യാമി പ്രീതിം സംജനയന്നഹമ്
മറ്റുള്ളവർക്ക് മുമ്പ് തയ്യാറാക്കിയ വിഭവങ്ങൾ എത്രയും പരിചയസമ്പന്നരായവരാണെങ്കിലും, അവയെക്കാൾ നല്ലതായ വിഭവങ്ങൾ ഞാൻ ഒരുക്കും; അതിലൂടെ രാജാവിന്റെ മനസ്സിൽ സന്തോഷം ഉണർത്തും.
പൂര്വമപ്രാശിതാംസ്തേന കര്താ രസഗുണാന്വിതാന് । സ്വാദു വ്യഞ്ജനമാസ്വാദ്യ മാത്സ്യഃ പ്രീതോ ഭവിഷ്യതി
ഇതുവരെ രുചിച്ചിട്ടില്ലാത്ത, രുചികരവും രസമുള്ളതുമായ വിഭവങ്ങൾ രാജാവിന് ഞാൻ രുചിപ്പിക്കും; അപ്പോൾ മത്സ്യരാജാവ് അതിൽ സന്തോഷം കാണിക്കും.
ആഹരിഷ്യാമി ദാരൂണാം പാടിതാനാം ശതംശതമ്। രാജാ കര്മാണി മേ ദൃഷ്ട്വാ ന മാം പരിഭവിഷ്യതി
നൂറുകണക്കിന് ചിരണ്ടിയ മരംതുണ്ടുകൾ ഞാൻ കൊണ്ടുവരും; എന്റെ ഈ പ്രവർത്തികൾ രാജാവ് കണ്ടാൽ, എനിക്ക് അവഹേളനമൊന്നും ഉണ്ടാകില്ല.
യേ ച തസ്യ മഹാമല്ലാഃ സമരേഷ്വപരാജിതാഃ । കൃതപ്രതാപാ ബഹുശോ രാജ്ഞഃ പ്രത്യായിതാ ബലേ
യുദ്ധത്തിൽ ഒരിക്കലും തോറ്റിട്ടില്ലാത്ത, പലതവണ വീര്യം തെളിയിച്ച് രാജാവിന്റെ സൈന്യത്തിന് ആത്മവിശ്വാസം നൽകിയ മഹാബലശാലികളായ അവന്റെ മല്ലന്മാർ,
രങ്ഗോപജീവിനഃ സര്വേ പരേഷാം ച ഭയാവഹാഃ । താനഹം നിഹനിഷ്യാമി രതിം രാജ്ഞഃ പ്രവര്തയന്
രംഗത്തിൽ ജീവനം കണ്ടെത്തുന്നവരും, എതിരാളികൾക്ക് ഭയം പകരുന്നവരും ആയ എല്ലാവരെയും ഞാൻ ജയിക്കും; അതിലൂടെ രാജാവിന് സന്തോഷം നൽകും.
ന ച താന്യുധ്യമാനോഽഹം നയിഷ്യേ യമസാദനമ്। തഥാ താന്നിഹനിഷ്യാമി ജീവിഷ്യന്തി യഥാഽഽതുരാഃ
എന്നാൽ, അവരുമായി പോരാടുമ്പോൾ ഞാൻ അവരെ മരണത്തിലേക്ക് അയയ്ക്കില്ല; അവർ രോഗികൾക്ക് പോലെ ജീവൻ നിലനിർത്തി രക്ഷപ്പെടും വിധം ഞാൻ അവരെ കീഴടക്കും.
വൃഷോ വാ മഹിഷോ വാപി നാഗോ വാ ഷാഷ്ടിഹായനഃ । സിംഹോ വ്യാഘ്രോ ഗ്രഹീതവ്യോ ഭവിഷ്യതി ന സംശയഃ
കാളയോ, മഹിഷിയോ, അറുപത് വയസ്സുള്ള ആനയോ, സിംഹമോ, കടുവയോ ആയാലും, ഇവയിൽ ആരായാലും ഞാൻ പിടിച്ചെടുക്കും; അതിൽ സംശയമില്ല.
താന്സര്വാന്ദുര്ഗ്രഹാനന്യൈരാശീവിഷവിഷോപമാന്। ബലാദഹം ഗ്രഹീഷ്യാമി മത്സ്യരാജസ്യ പശ്യതഃ
മറ്റുള്ളവർക്ക് പിടികൂടാൻ പ്രയാസമുള്ള, വിഷസർപ്പത്തിന്റെ സ്പർശംപോലെയുള്ള എല്ലാ മൃഗങ്ങളെയും ഞാൻ ബലപ്രയോഗം ചെയ്ത്, മത്സ്യരാജാവ് കണ്ട് നിൽക്കുമ്പോൾ തന്നെ പിടിച്ചെടുക്കും.
ആരാലികാ വാ സൂദാ വാ യേഽസ്യ യുക്താ മഹാനസേ। താനഹം പ്രീണയിഷ്യാമിം മനുഷ്യാന്സ്തേന കര്മണാ
അവന്റെ വലിയ അടുക്കളയിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന പാചകരും അടുക്കളക്കാരും എല്ലാവരെയും ഞാൻ സന്തോഷിപ്പിക്കും; ആ ജോലി വഴി ജനങ്ങളെയും സന്തോഷിപ്പിക്കും.
ആരാലികോ ഗോവികര്താ സൂപകര്താ നിയോധകഃ। ആസം യുധിഷ്ഠിരസ്യാഹമിതി വക്ഷ്യാമി മാനവാന്
'ഞാൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരന്റെ അടുക്കളക്കാരനും, പശുവിനെ മുറിക്കുന്നവനും, പച്ചടിയുണ്ടാക്കുന്നവനും, ഇറച്ചിക്കഷ്ണങ്ങൾ മുറിക്കുന്നവനും ആയിരുന്നു' എന്ന് ഞാൻ ജനങ്ങളോട് പറയും.
ആത്മാനമാത്മനാ രക്ഷംശ്ചരിഷ്യാമി വിശാംപതേ । ഇത്യേവം ച പ്രതിജ്ഞാതം വിചരിഷ്യാമ്യഹം യഥാ। വിരാടനഗരേ ച്ഛന്നോ വിരാടസ്യ സമീപതഃ
എന്റെ കഴിവുകൊണ്ട് തന്നെ ഞാൻ എന്നെ രക്ഷിച്ച് ജീവിക്കും, രാജാവേ; ഇങ്ങനെ ഞാൻ തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ട്, അതുപോലെയാണ് ഞാൻ വിരാട്ടനഗരിയിൽ ഒളിഞ്ഞ്, വിരാട്ടന്റെ സമീപത്ത് ജീവിക്കുക.
അഗ്നിര്ബ്രാഹ്മണരൂപേണ പ്രച്ഛന്നോഽന്നമയാചത। മഹാശനം ബ്രാഹ്മണം മാം പ്രമുഞ്ചാര്ജുന ഖാണ്ഡവേ
ഒരു നേരം, അഗ്നി ബ്രാഹ്മണവേഷം ധരിച്ച് ഭക്ഷണം യാചിച്ചു; അർജ്ജുനാ, ഖാണ്ഡവവനത്തിൽ ആ മഹാഭോജകനായ ബ്രാഹ്മണനായി എന്നെ വിടുതല് ചെയ്യൂ.
സംശുശ്രുവേ ച ധര്മാത്മാ യസ്തമര്ഥം ചകാര ഹ। തസ്മൈ ബ്രാഹ്മണരൂപായ ഹുതാശായ മഹായശാഃ । വിജിത്യൈകരഥേനേന്ദ്രം ഹത്വാ പന്നഗരാക്ഷസാന്
ധർമ്മാത്മാവായവൻ ആ അപേക്ഷ കേട്ട് നിറവേറ്റി; ആ ബ്രാഹ്മണരൂപിയായ അഗ്നിക്ക്, മഹത്വമുള്ളവനായി, ഒരു രഥത്തിൽ ഇന്ദ്രനെ ജയിച്ച്, പാമ്പുകളെയും ദാനവരെയും സംഹരിച്ച്,
യസ്തു ദേവാന്മനുഷ്യാംശ്ച സര്വാനേകരഥോഽജയത്। സ ഭീമധന്വാ ശ്വേതാശ്വഃ പാണ്ഡവഃ കിം കരിഷ്യതി
ദേവന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും ഒരൊറ്റ രഥത്തിൽ ജയിച്ച ഭീമബാഹുവും വെള്ളയകുതിരയുമുള്ള പാണ്ഡവനും എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല?
ആശീവിഷസമസ്പര്ശോ നാഗാനാമിവ വാസുകിഃ । ദൃഷ്ടീവിഷ ഇവാഹീനാമഗ്നിസ്തേജസ്വിനാമിവ
സർപ്പങ്ങളിൽ വാസുകി പോലെ, സ്പർശം വിഷംപോലുള്ളവൻ; പാമ്പുകളുടെ കണ്മണിയിൽ വിഷംപോലെ; തീപോലെ പ്രകാശമുള്ളവരിൽ,
സമുദ്ര ഇവ സിന്ധൂനാം ശൈലാനാം ഹിമവാനിവ। മഹേന്ദ്ര ഇവ ദേവാനാം ദാനവാനാം ബലിര്യഥാ
നദികളിൽ സമുദ്രംപോലെ, പർവ്വതങ്ങളിൽ ഹിമവാൻപോലെ, ദേവന്മാരിൽ മഹേന്ദ്രൻപോലെ, ദാനവരിൽ ബലിപോലെ,
സുപ്രതീകോ ഗജേന്ദ്രാണാം യുഗ്യാനാം തുരഗോ യഥാ। കുബേര ഇവ യക്ഷാണാം മൃഗാണാം കേസരീ യഥാ
ആനകളിൽ ഏറ്റവും മനോഹരൻപോലെ, കുതിരകളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമൻപോലെ, യക്ഷന്മാരിൽ കുബേരൻപോലെ, മൃഗങ്ങളിൽ സിംഹംപോലെ,
രാക്ഷസാനാം ദശഗ്രീവോ ദൈത്യാനാമിവ ശമ്ബരഃ । രുദ്രാണാമിവ കാപാലീ വിഷ്ണുര്ബലവതാമിവ
രാക്ഷസന്മാരിൽ പത്തുമുഖൻപോലും, ദൈത്യരിൽ ശംബരൻപോലും, രുദ്രന്മാരിൽ കപാലി പോലെയും, ശക്തന്മാരിൽ വിഷ്ണു പോലെയും,
രോഷാമര്ഷസമായുക്തോ ഭുജങ്ഗാനാം ച തക്ഷകഃ । വായുവേഗബലോദ്ധൃതോ ഗരുഡഃ പതതാമിവ
കോപത്തിലും അസൂയയിലും നിറഞ്ഞവനായി, പാമ്പുകളിൽ തക്ഷകനെപ്പോലെയും, പറക്കുന്നവരിൽ വായുവിന്റെ വേഗത്താൽ ഉയരുന്ന ഗരുഡനെപ്പോലെയും ആണവൻ.
തപതാമിവ ചാദിത്യഃ പ്രജാനാം ബ്രാഹ്മണോ യഥാ। ഹ്രദാനാമിവ പാതാലം പര്ജന്യോ നര്ദതാമിവ
ഉള്ളിൽ ദഹിക്കുന്നവരിൽ സൂര്യനെപ്പോലെയും, ജനങ്ങളിൽ ബ്രാഹ്മണനെപ്പോലെയും, തടാകങ്ങളിൽ പാതാളത്തെപ്പോലെയും, ഗർജിക്കുന്നവരിൽ മേഘത്തെപ്പോലെയും ആണവൻ.
ആയുധാനാം വരോ വജ്രഃ കകുദ്മാംശ്ച ഗവാം വരഃ। ധൃതരാഷ്ട്രശ്ച നാഗാനാം ഹസ്തിഷ്വൈരാവതോ യഥാ
ആയുധങ്ങളിൽ വജ്രം ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠം, പശുക്കളിൽ കാളയാണ് പ്രധാനി, പാമ്പുകളിൽ ധൃതരാഷ്ട്രൻ, ആനകളിൽ ഐരാവതംപോലെയാണ് അവൻ.
പുത്രഃ പ്രിയാണാമധികോ ഭാര്യാ ച സുഹൃദാം വരാ। ഗിരീണാം പ്രവരോ മേരുര്ദേവാനാം മധുസൂദനഃ। ഗ്രഹാണാം പ്രവരശ്ചന്ദ്രഃ സരസാം മാനസോ യഥാ
മക്കൾ പ്രിയപ്പെട്ടവരിൽ ഏറ്റവും പ്രിയൻ, ഭാര്യ സുഹൃത്തുക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠ, പർവതങ്ങളിൽ മേരു, ദേവന്മാരിൽ മധുസൂദനൻ, ഗ്രഹങ്ങളിൽ ചന്ദ്രൻ, തടാകങ്ങളിൽ മാനസംപോലെയാണ്.