തേ ച ബ്രാഹ്മണമുഖ്യാശ്ച സൂതപൌരോഗവൈഃ സഹ। അജ്ഞാതവാസമുഷിതാഃ കഥം ച പരിചാരകാഃ
അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാരും, സാരഥിമാരും പുരോഹിതന്മാരുമൊക്കെയും, എങ്ങനെ അജ്ഞാതമായി വസിച്ച്, സേവകരായി ജീവിച്ചു?
യഥാ വിരാടനഗരേ തവ പൂര്വപിതാമഹാഃ । അജ്ഞാതവാസമുഷിതാസ്താവദ്വക്ഷ്യാമി തച്ഛൃണു
നിന്റെ പൂർവ്വപിതാമഹന്മാർ എങ്ങനെ വിരാട്നഗരിയിൽ അജ്ഞാതവാസം കഴിച്ചുവെന്നത് ഞാൻ പറയാം; അതു ശ്രദ്ധിക്കൂ.
തഥാ സ താന്വരാഁല്ലബ്ധ്വാ ധര്മരാജോ യുധിഷ്ഠിരഃ। ഗത്വാഽഽശ്രമം ബ്രാഹ്മണേഭ്യ ആചഖ്യൌ വൃത്തമാത്മനഃ
അങ്ങനെ ആ വരങ്ങൾ ലഭിച്ച ശേഷം, ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരനായ രാജാവായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ, ആശ്രമത്തിലേക്ക് ചെന്നു ബ്രാഹ്മണന്മാരോട് തന്റെ കഥ പറഞ്ഞു.
കഥയിത്വാ ച തത്സര്വം ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ യുധിഷ്ഠിരഃ। അരണീസഹിതം ഭാണ്ഡം ബ്രാഹ്മണായ ന്യവേദയത്
യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ എല്ലാം ബ്രാഹ്മണന്മാരോട് പറഞ്ഞശേഷം, അരണികളും മറ്റു സാധനങ്ങളും അടങ്ങിയ പെട്ടി ഒരു ബ്രാഹ്മണനു സമർപ്പിച്ചു.
തതോ യുധിഷ്ഠിരോ രാജാ കുന്തീപുത്രോ ദൃഢവ്രതഃ। സമാഹൂയാനുജാന്സര്വാനിതി ഹോവാച ഭാരത
അതിനുശേഷം, കുന്തിദേവിയുടെ മകനായ, വ്രതത്തിൽ ഉറച്ച രാജാവായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ തന്റെ സഹോദരന്മാരെ വിളിച്ചു ചേർത്ത് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ദ്വാദശേമാനി വര്ഷാണി രാഷ്ട്രാദ്വിപ്രോഷിതാ വയമ്। ഛദ്മനാ ഹൃതരാജ്യാശ്ച നിസ്വാശ്ച ബഹുശഃ കൃതാഃ
പന്ത്രണ്ടുവർഷം നാം രാജ്യത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടവരായി, വഞ്ചനയാൽ രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടവരായി, പലതവണ ദരിദ്രരായി ജീവിച്ചു.
ഉഷിതാശ്ച വനേ വാസം യഥാ ദ്വാദശ വത്സരാന്। അജ്ഞാതചര്യാം വത്സ്യാമശ്ഛന്നാ വര്ഷം ത്രയോദശമ്
നാം പന്ത്രണ്ടുവർഷം കാടിൽ വസിച്ചു; ഇനി പതിമൂന്നാം വർഷം മറഞ്ഞ്, ആരും അറിയാതെ അജ്ഞാതമായി ജീവിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ധര്മേണ തേഽഭ്യനുജ്ഞാതാഃ പാണ്ഡവാഃ സത്യവിക്രമാഃ। അജ്ഞാതവാസം വത്സ്യന്തശ്ഛന്നാ വര്ഷം ത്രയോദശമ്
ധർമ്മം അനുമതിച്ചതുപോലെ, സത്യവ്രതരും ധീരരുമായ പാണ്ഡവർ, പതിമൂന്നാം വർഷം മറഞ്ഞ് അജ്ഞാതവാസം കഴിക്കും.
ഉപോപവിശ്യ വിദ്വാംസഃ സ്നാതകാഃ സംശിതവ്രതാഃ । യേ തത്ര ബ്രാഹ്മണാ ആസന്വനവാസസഹായിനഃ । യേ ച ഭക്താ വസന്തി സ്മ വനവാസേ തപസ്വിനഃ
അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന വിദ്യാസമ്പന്നരും വ്രതം പൂർത്തിയാക്കിയവരും, കാട്ടിൽ കൂട്ടായി ഉണ്ടായിരുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാരും, ഭക്തിയോടെ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നവരും ഒത്തിരിഞ്ഞു ഇരുന്നു.
താനബ്രുവന്മഹാത്മാനോ ഹൃഷ്ടാഃ പ്രാഞ്ജലയഃ സ്ഥിതാഃ । 0
ആ മഹാത്മാക്കൾ സന്തോഷത്തോടെ കയ്യുകൂപ്പി നിന്നു സംസാരിച്ചു.
വിദിതം ഭവതാം സര്വം ധാര്തരാഷ്ട്രൈര്യഥാ വയമ് । ഛദ്മനാ ഹൃതരാജ്യാശ്ച നിസ്വാശ്ച ബഹുശഃ കൃതാഃ
നിങ്ങൾക്കു എല്ലാം അറിയാം—ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ എങ്ങനെ വഞ്ചനയാൽ നമ്മുടെ രാജ്യം എടുത്തു, പലതവണ ദരിദ്രരാക്കി എന്നത്.
ഉഷിതാശ്ച വനേ വാസം യഥാ ദ്വാദശവത്സരാന് । ഭവദ്ഭിരേവ സഹിതാ വന്യാഹാരാ ദ്വിജോത്തമാഃ
നാം പന്ത്രണ്ടുവർഷം കാട്ടിൽ, നിങ്ങൾക്കൊപ്പമായിട്ടാണ്, കാട്ടിലെ ഭക്ഷണം മാത്രം കഴിച്ചു ജീവിച്ചത്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
അജ്ഞാതവാസസമയം ശേഷം വര്ഷം ത്രയോദശമ്। തദ്വത്സ്യാമോ വയം ഛന്നാസ്തദനുജ്ഞാതുമര്ഹഥ
ഇനി ബാക്കിയുള്ള അജ്ഞാതവാസം ഒരു വർഷം മാത്രം; അതിൽ നാം മറഞ്ഞ് ജീവിക്കും. അതിനായി നിങ്ങൾ അനുമതി നൽകണം.
സുയോധനശ്ച ദുഷ്ടാത്മാ കര്ണശ്ച സഹസൌബലഃ । ജാനന്തോ വിഷമം കുര്യുരസ്മാസ്വത്യന്തവൈരിണഃ
ദുഷ്ടഹൃദയനായ സുയോധനനും, കർണ്ണനും, ശകുനിയുടെ മകനുമാണ് നമ്മുടെ കഠിനവൈരികൾ; ഇവർക്ക് ഇത് അറിയാമെങ്കിൽ, അവർ അന്യായം ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കും.
യുക്തചാരാശ്ച യത്താശ്ച ദായേ സ്വസ്യ ജനസ്യ ച । ദുരാത്മനാം ഹി കസ്തേഷാം വിശ്വാസം ഗന്തുമര്ഹതി
അവർ ജാഗ്രതയോടെയും ചാരപ്രവർത്തനത്തിലെയും നിപുണരാണ്; സ്വന്തം കാര്യങ്ങളിലും ജനത്തിലും ശ്രദ്ധ പുലർത്തുന്നവരാണ്. ദുഷ്ടന്മാരിൽ ആരെയാണ് വിശ്വസിക്കാൻ കഴിയുക?
അപി നസ്തദ്ഭവേദ്ഭൂയോ യദ്വയം ബ്രാഹ്മണൈഃ സഹ। സമസ്തേഷു ച രാഷ്ട്രേഷു സ്വരാജ്യസ്ഥാ ഭവേമ ഹി
നമുക്ക് വീണ്ടും അങ്ങനെ സംഭവിക്കട്ടെ—ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം, എല്ലാ രാജ്യങ്ങളിലും, സ്വന്തം രാജ്യത്തിൽ സ്ഥിരമായി വസിക്കാൻ കഴിയട്ടെ.
ഇത്യുക്ത്വാ ദുഃഖശോകാര്തഃ ശുചിര്ധര്മസുതസ്തദാ। സംമൂര്ച്ഛിതോഽഭവദ്രാജാ സാസ്രകണ്ഠോ യുധിഷ്ഠിരഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ധർമ്മപുത്രനായ യുദിഷ്ഠിരൻ, ദു:ഖത്തിലും ദു:ശോകത്തിലും ആഴപ്പെട്ട്, കണ്ണുനീർ കണികകളാൽ കഴുത്ത് തടഞ്ഞു, മനസ്സിൽ വേദനയോടെ അവൻ ബോധംകെട്ടുപോയി.
തമഥാശ്വാസയന്സര്വേ ബ്രാഹ്മണാ ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ
അപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണന്മാരും സഹോദരന്മാരും ചേർന്ന് അവനെ ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
പ്രബുധ്യ ദുഃഖമോഹാര്തോ ധൌമ്യം ധര്മഭൃതാംവരമ് । പ്രാവൈക്ഷത തദാ രാജാ സാശ്രുകണ്ഠോ യുധിഷ്ഠിരഃ
ബോധം തിരിച്ചെത്തിയ യുദിഷ്ഠിരൻ, ദു:ഖത്തിലും ആശയക്കുഴപ്പത്തിലും പെടഞ്ഞ്, കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ കഴുത്തോടെ ധൗമ്യനെ നോക്കി.
അഥ ധൌമ്യോഽബ്രവീദ്വാക്യം മഹാര്ഥം നൃപതിം തദാ। ആശ്വാസയംസ്തം സ നൃപം ഭ്രാതൄംശ്ച ബ്രാഹ്മണൈഃ സഹ
അപ്പോൾ ധൗമ്യൻ മഹത്തായ അർത്ഥമുള്ള വാക്കുകൾ രാജാവിനോടും സഹോദരന്മാരോടും ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം ആശ്വസിപ്പിച്ചു പറഞ്ഞു.
രാജന്വിദ്വാന്ഭവാന്ദാന്തഃ സത്യസന്ധോ ജിതേന്ദ്രിയഃ। നൈവംവിധാഃ പ്രമുഹ്യന്തി ധീരാഃ കസ്യാംചിദാപദി
രാജാവേ, നിങ്ങൾ വിദ്യാസമ്പന്നനും, മനസ്സു നിയന്ത്രിച്ചവനും, സത്യനിഷ്ഠനും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചവനും ആണല്ലോ. ഇങ്ങനെയുള്ള ധൈര്യശാലികൾ യാതൊരു കഷ്ടതയിലും മനസ്സുതളരാറില്ല.
ദേവൈരപ്യാപദഃ പ്രാപ്താശ്ഛന്നൈശ്ച ബഹുഭിസ്തദാ। തത്രതത്ര സപത്നാനാം നിഗ്രഹാര്ഥം മഹാത്മഭിഃ
ദേവന്മാർക്കുപോലും പലപ്പോഴും ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കാൻ വ്യത്യസ്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒളിച്ചിരുത്തി അനേകം കഷ്ടതകൾ നേരിട്ടിട്ടുണ്ട്, മഹാത്മാവേ.
ദിതിപുത്രൈര്ഹൃതേ രാജ്യേ ദേവരാജഃ സുദുഃഖിതഃ। ബ്രഹ്മാണം തോഷയിഷ്യംശ്ച ബ്രഹ്മരൂപം വിധായ ച
ദിതിയുടെ പുത്രന്മാർ രാജ്യം പിടിച്ചപ്പോൾ, ദേവരാജാവായ ഇന്ദ്രൻ അത്യന്തം ദു:ഖിതനായി, ബ്രാഹ്മണരൂപം ധരിച്ച് ബ്രഹ്മാവിനെ പ്രസന്നനാക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
ഇന്ദ്രേണ നിഷധം പ്രാപ്യ ഗിരിപ്രസ്ഥാഹ്വയേ പുരേ। ഛന്നേനോഷ്യ കൃതം കര്മ ദ്വിഷതാം ബലനിഗ്രഹേ
ഇന്ദ്രൻ, ഗിരിപ്രസ്ഥം എന്ന നഗരത്തിൽ നിഷധത്തിൽ എത്തി, ഒളിച്ചിരുത്തി ശത്രുക്കളുടെ ശക്തി തകർക്കാൻ പ്രവർത്തിച്ചു.
പ്രസാദാദ്ബ്രഹ്മണോ രാജന്ദിതേഃ പുത്രാന്മഹാബലാന് । നിര്ജിത്യ തരസാ ശത്രൂന്പുനര്ലോകാഞ്ജുഗോപ ച
ബ്രഹ്മാവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, രാജാവേ, ഇന്ദ്രൻ ദിതിയുടെ മഹാശക്തിയുള്ള പുത്രന്മാരെ ജയിച്ച്, ശത്രുക്കളെ ശക്തിയാൽ കീഴടക്കി, ലോകങ്ങളെ വീണ്ടും സംരക്ഷിച്ചു.
വിഷ്ണുനാഽശ്മഗിരിം പ്രാപ്യ തദാ ദിത്യാം നിവത്സ്യതാ। ഗര്ഭേ വധാര്ഥം ദൈത്യാനാമജ്ഞാതേനോഷിതം ചിരമ്
വിഷ്ണു, അപ്പോൾ പാറമലയിൽ എത്തി, ദിതിയുടെ ഗർഭത്തിൽ ഒളിച്ചിരുത്തി, ദൈത്യരെ ഗർഭത്തിൽ തന്നെ നശിപ്പിക്കാൻ ദീർഘകാലം അവിടെ അജ്ഞാതനായി പാർത്തു.
പ്രോഷ്യ വാമനരൂപേണ ച്ഛന്നേന ബ്രഹ്മചാരിണാ। ബലേര്യഥാ ഹൃതം രാജ്യം വിക്രമൈസ്തച്ച തേ ശ്രുതമ്
വാമനരൂപം ധരിച്ച് ബ്രഹ്മചാരിയായി ഒളിച്ചിരുത്തി, ബാലിയുടെ രാജ്യം തന്റെ വീര്യത്താൽ പിടിച്ചെടുത്തത് നീ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
ഔര്വേണ വസതാ ഛന്നമൂരൌ ബ്രഹ്മര്ഷിണാ തദാ। യത്കൃതം താത ലോകേഷു തച്ച സര്വം ശ്രുതം ത്വയാ
തന്തേ, ഊർവൻ എന്ന ബ്രഹ്മർഷി തോളിൽ ഒളിച്ചിരുത്തി ലോകങ്ങളിൽ ചെയ്ത സകല കാര്യങ്ങളും നീ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
പ്രച്ഛന്നേനാപി സര്വത്ര ഹരിണാ വൃത്രനിഗ്രഹേ। വജ്രം പ്രവിശ്യ ശക്രസ്യ യത്കൃതം തച്ച തേ ശ്രുതമ്
ഹരിയും ഒളിച്ചിരുത്തി, എല്ലായിടത്തും ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് വൃത്രനെ സംഹരിച്ചതും നീ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
ഹുതാശനേന യച്ചാപഃ പ്രവിശ്യ ച്ഛന്നമൂഷിതമ്। വിബുധാനാം ഹി യത്കര്മ കൃതം തച്ചാപി തേ ശ്രുതമ്
ഹുതാശനൻ, അഗ്നിദേവൻ, വെള്ളത്തിൽ ഒളിച്ചിരുത്തി ദേവന്മാർക്കായി ചെയ്ത അതി മഹത്തായ പ്രവർത്തിയും നീ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.